1
00:00:02,130 --> 00:00:04,650
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,650 --> 00:00:11,490
Deze keer behandelen we Mattheüs 6,
vers 13 tot en met vers 15, deel 6.

3
00:00:11,490 --> 00:00:15,630
Vandaag komen we bij de laatste bede
van het Onze Vader in de Bergrede,

4
00:00:15,630 --> 00:00:17,850
die in Mattheüs 6 staat.

5
00:00:17,850 --> 00:00:23,550
Het gebed staat in vers 9 tot en met
13, en de laatste bede staat in vers 13.

6
00:00:23,550 --> 00:00:26,550
Daar krijgen we de opdracht
om deze woorden te bidden:

7
00:00:26,550 --> 00:00:30,690
En leid ons niet in verzoeking,
maar verlos ons van de boze.

8
00:00:30,690 --> 00:00:36,270
Want van U is het Koninkrijk en de kracht
en de heerlijkheid, tot in eeuwigheid.

9
00:00:36,270 --> 00:00:36,990
Amen.

10
00:00:36,990 --> 00:00:39,990
Dit is misschien wel een van de
moeilijkste beden in dit gebed om te

11
00:00:39,990 --> 00:00:45,030
begrijpen, eenvoudigweg omdat we God
vragen ons niet in verzoeking te leiden.

12
00:00:45,030 --> 00:00:47,190
Maar wat wordt hiermee verondersteld?

13
00:00:47,190 --> 00:00:51,150
Wordt hiermee verondersteld dat God
ons in verzoeking zou leiden als we

14
00:00:51,150 --> 00:00:52,590
dit niet baden?

15
00:00:52,590 --> 00:00:54,810
Staat er in Jakobus 1 niet:

16
00:00:54,810 --> 00:00:59,610
Laat niemand zeggen, als hij verzocht
wordt: Ik word door God verzocht.

17
00:00:59,610 --> 00:01:04,350
God immers kan niet verzocht worden met
het kwade en Hij Zelf verzoekt niemand.

18
00:01:04,350 --> 00:01:07,650
Het is niet Gods taak om
mij tot zonde te verleiden.

19
00:01:07,650 --> 00:01:10,110
Waarom zou ik Hem dan
vragen dat niet te doen,

20
00:01:10,110 --> 00:01:12,570
aangezien Hij mensen
niet tot zonde verleidt?

21
00:01:12,570 --> 00:01:16,470
Er zijn verschillende manieren
om met deze zinsnede om te gaan.

22
00:01:16,470 --> 00:01:21,450
Ik denk dat mensen er vaak moeite mee
hebben gehad vanwege precies dit probleem.

23
00:01:21,450 --> 00:01:25,650
Eén ding dat we kunnen constateren, is
dat God ons weliswaar niet met het kwaad

24
00:01:25,650 --> 00:01:29,490
verzoekt, maar ons soms wel naar de
plaats leidt waar we met verzoeking te

25
00:01:29,490 --> 00:01:31,050
maken zullen krijgen.

26
00:01:31,050 --> 00:01:33,510
Dat betekent niet dat God ons verzoekt.

27
00:01:33,510 --> 00:01:37,050
Het betekent dat Hij toestaat
dat de vijand ons verzoekt.

28
00:01:37,050 --> 00:01:40,830
We kunnen dit bijvoorbeeld heel duidelijk
zien in de eerste verzen van Lukas

29
00:01:40,830 --> 00:01:42,630
4, waar staat:

30
00:01:42,630 --> 00:01:46,890
Jezus, vol van de Heilige Geest,
keerde terug van de Jordaan

31
00:01:46,890 --> 00:01:49,470
en werd door de Geest
naar de woestijn geleid,

32
00:01:49,470 --> 00:01:52,650
waar Hij veertig dagen
verzocht werd door de duivel.

33
00:01:52,650 --> 00:01:55,650
Hier werd Jezus beslist door God geleid.

34
00:01:55,650 --> 00:01:57,750
En waarheen werd Hij geleid?

35
00:01:57,750 --> 00:02:01,830
Hij werd in een toestand en op een
plaats van verzoeking gebracht.

36
00:02:01,830 --> 00:02:05,790
Als we de woorden van Jezus zo
opvatten, zouden we dus bidden dat God

37
00:02:05,790 --> 00:02:10,350
dit niet met ons doet: leid ons
niet naar een plaats van verzoeking.

38
00:02:10,350 --> 00:02:14,490
Toch lijkt dat niet echt gepast,
want Jezus gaf aan dat verzoeking,

39
00:02:14,490 --> 00:02:18,450
beproevingen, moeilijkheden en
struikelblokken een onvermijdelijk deel

40
00:02:18,450 --> 00:02:19,950
van het leven zijn.

41
00:02:19,950 --> 00:02:23,910
Om je de waarheid te zeggen: als ik
verzoekingen onder ogen moet zien,

42
00:02:23,910 --> 00:02:26,310
word ik er liever door God naartoe geleid.

43
00:02:26,310 --> 00:02:30,690
Dat wil zeggen dat ik liever heb dat Hij
bepaalt met welke verzoekingen ik te maken

44
00:02:30,690 --> 00:02:35,010
zal krijgen, dan dat ze eenvoudigweg
willekeurig op mij afkomen.

45
00:02:35,010 --> 00:02:39,930
Ik zou God willen volgen, zelfs als dat
pad door een plaats van verzoeking liep.

46
00:02:39,930 --> 00:02:42,810
Ik weet namelijk dat
Hij Degene is Die leidt,

47
00:02:42,810 --> 00:02:45,930
en daarom zal de verzoeking
waarmee ik te maken krijg niet

48
00:02:45,930 --> 00:02:48,270
zwaarder zijn dan ik kan verdragen.

49
00:02:48,270 --> 00:02:51,870
Dat wordt mij gezegd in 1 Korinthe 10:13.

50
00:02:51,870 --> 00:02:54,630
In 1 Korinthe 10:13 staat:

51
00:02:54,630 --> 00:02:57,990
Meer dan een menselijke
verzoeking is u niet overkomen.

52
00:02:57,990 --> 00:03:03,330
En God is getrouw: Hij zal niet toelaten
dat u verzocht wordt boven wat u aankunt,

53
00:03:03,330 --> 00:03:07,410
maar Hij zal met de verzoeking ook de
uitkomst geven om die te kunnen doorstaan.

54
00:03:07,410 --> 00:03:09,990
Dit is alleen een belofte aan christenen.

55
00:03:09,990 --> 00:03:13,950
Dit is geen algemene
belofte aan niet-christenen.

56
00:03:13,950 --> 00:03:19,230
Dit is een belofte aan het volk van
God, aan wie deze brief geschreven is.

57
00:03:19,230 --> 00:03:22,650
Als je christen bent en voor
je behoud op God vertrouwt,

58
00:03:22,650 --> 00:03:25,530
dan geldt voor jou de belofte dat God niet

59
00:03:25,530 --> 00:03:29,010
zal toestaan dat je boven
je vermogen wordt verzocht.

60
00:03:29,010 --> 00:03:32,430
Hij zal je daar in ieder
geval niet naartoe leiden.

61
00:03:32,430 --> 00:03:37,530
We weten zeker dat christenen soms voor
de verzoeking bezwijken en zondigen.

62
00:03:37,530 --> 00:03:41,430
Betekent dit dat God Zijn
belofte hier niet is nagekomen?

63
00:03:41,430 --> 00:03:46,170
Dat God inderdaad heeft toegestaan dat
ze boven hun vermogen werden verzocht?

64
00:03:46,170 --> 00:03:48,210
Nee, dat betekent het niet.

65
00:03:48,210 --> 00:03:52,830
Het betekent dat God wel degelijk een
uitweg heeft geboden en dat het niet

66
00:03:52,830 --> 00:03:56,610
absoluut noodzakelijk was dat
ze voor de verzoeking bezweken.

67
00:03:56,610 --> 00:03:59,550
Maar die persoon heeft
die uitweg veronachtzaamd,

68
00:03:59,550 --> 00:04:04,350
is op eigen kracht regelrecht de
verzoeking ingelopen en is terechtgekomen

69
00:04:04,350 --> 00:04:09,570
in een toestand waarin God nooit bedoeld
heeft dat die persoon terecht zou komen:

70
00:04:09,570 --> 00:04:12,210
een plaats waar die
persoon kon worden verzocht

71
00:04:12,210 --> 00:04:16,230
boven wat zijn natuurlijke kracht
kon verdragen en overwinnen.

72
00:04:16,230 --> 00:04:18,270
Daarom bezwijkt die persoon.

73
00:04:18,270 --> 00:04:22,830
Maar dit weten we wel: God kan mij op
Zijn pad in omstandigheden brengen waarin

74
00:04:22,830 --> 00:04:24,330
ik verzocht word.

75
00:04:24,330 --> 00:04:28,710
Stel bijvoorbeeld dat mijn pad dat van
iemand anders kruist en die persoon op de

76
00:04:28,710 --> 00:04:31,590
een of andere manier verzoeking
in mijn leven brengt.

77
00:04:31,590 --> 00:04:35,010
Is het dan onmogelijk dat
God mij langs die weg leidt?

78
00:04:35,010 --> 00:04:36,750
Nee, natuurlijk niet.

79
00:04:36,750 --> 00:04:41,550
God leidt christenen en leidde zelfs
Jezus regelrecht naar de verzoeking toe.

80
00:04:41,550 --> 00:04:43,710
Moet ik wensen dat dit niet gebeurt?

81
00:04:43,710 --> 00:04:47,910
Als het niet zou moeten gebeuren,
denk ik niet dat God het zou doen.

82
00:04:47,910 --> 00:04:52,050
Ik denk dat dit deel uitmaakt
van Gods handelen in mijn leven.

83
00:04:52,050 --> 00:04:55,350
Op deze manier leert Hij
mijn handen de strijd.

84
00:04:55,350 --> 00:04:58,590
Hij staat toe dat ik
verzoekingen onder ogen zie,

85
00:04:58,590 --> 00:05:01,710
zodat ik sterker kan worden
in het weerstaan ervan en

86
00:05:01,710 --> 00:05:03,570
een van Zijn strijders kan worden

87
00:05:03,570 --> 00:05:07,170
die zelfs in gevaarlijkere
situaties te vertrouwen is.

88
00:05:07,170 --> 00:05:08,970
Het is een oefenterrein.

89
00:05:08,970 --> 00:05:13,710
We weten dat God pasbekeerde christenen
beschermt tegen bepaalde verzoekingen

90
00:05:13,710 --> 00:05:16,710
waarmee Hij hen later wel
te maken zal laten krijgen.

91
00:05:16,710 --> 00:05:21,150
We zien hier een beeld van hoe God de
kinderen van Israël uit Egypte leidde.

92
00:05:21,150 --> 00:05:25,950
Er wordt ons uitdrukkelijk verteld dat Hij
hen niet langs een bepaalde route meenam,

93
00:05:25,950 --> 00:05:30,390
omdat Hij niet wilde dat ze in dat vroege
stadium met vijanden te maken kregen.

94
00:05:30,390 --> 00:05:34,770
Dat zou hen ontmoedigen en misschien
zouden ze naar Egypte terugkeren.

95
00:05:34,770 --> 00:05:38,610
Maar later, nadat ze God veertig
jaar lang hadden gevolgd,

96
00:05:38,610 --> 00:05:43,170
liet Hij wel toe dat ze tegenover
veel vijanden kwamen te staan en veel

97
00:05:43,170 --> 00:05:45,090
veldslagen moesten leveren.

98
00:05:45,090 --> 00:05:49,410
Maar God wil niet dat zwakke mensen
te maken krijgen met verzoekingen die

99
00:05:49,410 --> 00:05:51,510
zwaarder zijn dan ze aankunnen.

100
00:05:51,510 --> 00:05:56,310
En Hij wil niet dat sterke mensen nooit
met enige verzoeking te maken krijgen.

101
00:05:56,310 --> 00:06:01,110
Het maakt dus deel uit van Gods leiding
in ons leven dat Hij ons volwassen laat

102
00:06:01,110 --> 00:06:06,210
worden en ons sterker maakt door
ons in afgemeten mate aan beproeving

103
00:06:06,210 --> 00:06:07,410
bloot te stellen.

104
00:06:07,410 --> 00:06:11,910
Het is alsof je een bodybuilder
bent of voor een marathon traint.

105
00:06:11,910 --> 00:06:17,370
De eerste keer dat je ervoor gaat trainen,
loop je geen ruim tweeënveertig kilometer.

106
00:06:17,370 --> 00:06:22,170
Misschien begin je met vijf kilometer,
of acht kilometer, of minder,

107
00:06:22,170 --> 00:06:23,730
maar je bouwt het op.

108
00:06:23,730 --> 00:06:27,810
Zo wil God ook dat we
bepaalde uitdagingen aangaan.

109
00:06:27,810 --> 00:06:31,410
Zonder die uitdagingen zouden
we nooit sterker worden.

110
00:06:31,410 --> 00:06:35,250
Waarom zouden we dan bidden dat
God ons niet in verzoeking leidt,

111
00:06:35,250 --> 00:06:39,930
als zo’n leiding in feite deel kan
uitmaken van Zijn geopenbaarde plan?

112
00:06:39,930 --> 00:06:41,670
Wat betekent dit gebed?

113
00:06:41,670 --> 00:06:44,790
Ik geloof dat dit gebed een
dichterlijke vorm heeft.

114
00:06:44,790 --> 00:06:48,310
Als je een andere Bijbel gebruikt
dan de King James Version —

115
00:06:48,310 --> 00:06:51,750
en ik zeg niet dat je de King
James niet zou moeten gebruiken;

116
00:06:51,750 --> 00:06:55,770
ik maak hier alleen een opmerking
— dan geldt dat de King James

117
00:06:55,770 --> 00:07:01,470
Version de enige Bijbel is waarvan ik
weet dat dichterlijke passages daarin niet

118
00:07:01,470 --> 00:07:03,570
in dichtvorm worden weergegeven.

119
00:07:03,570 --> 00:07:08,250
Wat ik daarmee bedoel, is dat in
de King James Version ieder vers

120
00:07:08,250 --> 00:07:12,210
precies zo is vormgegeven
als ieder ander vers.

121
00:07:12,210 --> 00:07:15,630
Elk vers staat als een
afzonderlijke alinea.

122
00:07:15,630 --> 00:07:19,710
In de meeste moderne vertalingen,
waaronder de New King James,

123
00:07:19,710 --> 00:07:24,210
zijn bepaalde passages niet als
gewone alinea’s vormgegeven.

124
00:07:24,210 --> 00:07:27,630
Ze zijn vormgegeven als dichtregels.

125
00:07:27,630 --> 00:07:32,430
Als je je afvraagt wat ik bedoel, blader
dan bijvoorbeeld eens naar de Psalmen,

126
00:07:32,430 --> 00:07:36,990
Job of bijna om het even
welke passage in de profeten.

127
00:07:36,990 --> 00:07:42,210
Dan zul je zien dat veel passages daar,
zoals ze op de bladzijde zijn weergegeven,

128
00:07:42,210 --> 00:07:47,250
de vorm van dichtregels hebben en
niet simpelweg van gewone alinea’s.

129
00:07:47,250 --> 00:07:50,970
Als jij zo’n Bijbel hebt en
je kijkt naar Mattheüs 6,

130
00:07:50,970 --> 00:07:55,710
dan zul je zien dat ook het Onze
Vader in dichtregels is weergegeven.

131
00:07:55,710 --> 00:08:00,750
De reden daarvoor is dat het veel
kenmerken van Hebreeuwse poëzie heeft.

132
00:08:00,750 --> 00:08:05,670
Een van de voornaamste kenmerken van
Hebreeuwse poëzie is parallellisme.

133
00:08:05,670 --> 00:08:09,450
Dat wil zeggen dat hetzelfde
tweemaal wordt gezegd:

134
00:08:09,450 --> 00:08:13,890
twee parallelle zinnen of
zinsdelen die elkaar versterken,

135
00:08:13,890 --> 00:08:18,150
verduidelijken of eenvoudigweg
extra nadruk geven.

136
00:08:18,150 --> 00:08:22,770
Zo zie je bijvoorbeeld de uitspraak
in vers 10 van Mattheüs 6:

137
00:08:22,770 --> 00:08:24,690
Uw Koninkrijk kome.

138
00:08:24,690 --> 00:08:29,070
Uw wil geschiede, zoals in
de hemel zo ook op de aarde.

139
00:08:29,070 --> 00:08:32,670
Je zou kunnen stellen dat dit
parallelle gedachten zijn.

140
00:08:32,670 --> 00:08:36,750
‘Uw Koninkrijk kome’
betekent hetzelfde als:

141
00:08:36,750 --> 00:08:40,470
Laat op aarde gebeuren wat
U wilt, net als in de hemel.

142
00:08:40,470 --> 00:08:43,650
Wanneer Gods wil op aarde
wordt gedaan zoals in de hemel,

143
00:08:43,650 --> 00:08:47,130
is dat het moment waarop
Zijn Koninkrijk gekomen is.

144
00:08:47,130 --> 00:08:52,050
In Hebreeuwse poëzie wordt hetzelfde idee
vaak tweemaal achter elkaar uitgedrukt,

145
00:08:52,050 --> 00:08:53,850
met iets andere woorden.

146
00:08:53,850 --> 00:08:56,730
Dat zie je bijvoorbeeld heel
duidelijk in de Psalmen.

147
00:08:56,730 --> 00:09:01,230
Dat is een dichterlijk middel om nadruk
te leggen en iets te verduidelijken.

148
00:09:01,230 --> 00:09:06,150
Dat is volgens mij wat we in
Mattheüs 6:13 aantreffen, waar staat:

149
00:09:06,150 --> 00:09:10,470
En leid ons niet in verzoeking,
maar verlos ons van de boze.

150
00:09:10,470 --> 00:09:16,470
Want van U is het Koninkrijk en de kracht
en de heerlijkheid, tot in eeuwigheid.

151
00:09:16,470 --> 00:09:17,430
Amen.

152
00:09:17,430 --> 00:09:18,690
Dat wil zeggen dat:

153
00:09:18,690 --> 00:09:21,090
Breng ons niet in verleiding.

154
00:09:21,090 --> 00:09:25,770
wordt verduidelijkt, aangevuld of
benadrukt door het tweede zinsdeel:

155
00:09:25,770 --> 00:09:27,750
Red ons van de duivel.

156
00:09:27,750 --> 00:09:32,190
Als dat waar is, betekent het eerste
zinsdeel waarschijnlijk het volgende:

157
00:09:32,190 --> 00:09:37,290
terwijl U mij leidt, God, leidt U mij
misschien naar een plaats van verzoeking.

158
00:09:37,290 --> 00:09:41,910
Maar leid mij er niet alleen maar
in; verlos mij er ook weer uit.

159
00:09:41,910 --> 00:09:44,250
Leid mij er niet alleen maar naartoe.

160
00:09:44,250 --> 00:09:50,130
Leid mij niet de plaats van verzoeking in;
leid mij erdoorheen, naar de andere kant.

161
00:09:50,130 --> 00:09:53,130
De gedachte wordt aangevuld
door de uitspraak:

162
00:09:53,130 --> 00:09:55,350
Maar red ons van de duivel.

163
00:09:55,350 --> 00:09:58,950
Het idee is dat ik niet van
de boze verlost kan worden,

164
00:09:58,950 --> 00:10:01,830
tenzij ik op de een of andere
manier aan een confrontatie met

165
00:10:01,830 --> 00:10:03,150
hem word blootgesteld.

166
00:10:03,150 --> 00:10:05,250
Wanneer ik met de boze
word geconfronteerd,

167
00:10:05,250 --> 00:10:07,830
heb ik het nodig dat ik
van hem word verlost.

168
00:10:07,830 --> 00:10:12,210
Wanneer ik in een kuil val, is dat het
moment waarop ik eruit getrokken en

169
00:10:12,210 --> 00:10:14,250
uit die kuil verlost moet worden.

170
00:10:14,250 --> 00:10:18,330
Ik hoef alleen van verzoeking verlost
te worden als ik me erin bevind.

171
00:10:18,330 --> 00:10:22,710
Als ik met verzoeking te maken krijg,
heb ik verlossing daaruit nodig.

172
00:10:22,710 --> 00:10:27,030
Het gebed is dus niet: “Laat niet
toe dat ik verzocht word”, maar:

173
00:10:27,030 --> 00:10:31,590
“Leid mij niet alleen maar in verzoeking,
maar breng mij er ook veilig aan de andere

174
00:10:31,590 --> 00:10:32,970
kant weer uit.

175
00:10:32,970 --> 00:10:37,230
Laat de boze die mij verzoekt er
niet in slagen mij ten val te brengen

176
00:10:37,230 --> 00:10:40,290
en laat hem er niet in
slagen mij te vernietigen.”

177
00:10:40,290 --> 00:10:43,290
Ik geloof dat dit met dit
verzoek wordt bedoeld:

178
00:10:43,290 --> 00:10:46,770
Gods leiding kan mij op het
pad van verzoeking brengen.

179
00:10:46,770 --> 00:10:49,830
Misschien wil God zelfs dat
ik daarmee beproefd word.

180
00:10:49,830 --> 00:10:53,550
Ik moet echter bidden dat Hij mij
er niet alleen maar in zal leiden,

181
00:10:53,550 --> 00:10:56,250
maar mij er ook weer uit zal verlossen.

182
00:10:56,250 --> 00:10:59,610
Ik zal door de ervaring van
verzoeking heen worden geleid

183
00:10:59,610 --> 00:11:03,930
en er niet worden binnengeleid om
vervolgens te worden achtergelaten.

184
00:11:03,930 --> 00:11:06,510
Dat is volgens mij wat het gebed inhoudt.

185
00:11:06,510 --> 00:11:11,310
Het idee is: welke verzoekingen
U ook wilt dat ik onder ogen zie,

186
00:11:11,310 --> 00:11:16,230
breng mij er alstublieft veilig
doorheen, zodat ik er niet aan bezwijk.

187
00:11:16,230 --> 00:11:19,470
Verlos mij alstublieft uit
de klauwen van de vijand.

188
00:11:19,470 --> 00:11:21,810
Laat mij niet in de
verzoeking in de steek.

189
00:11:21,810 --> 00:11:24,750
Wat hier voorondersteld
wordt, is dat verleiding

190
00:11:24,750 --> 00:11:29,430
een verschijnsel is waarbij we God nodig
hebben om er weerstand aan te bieden.

191
00:11:29,430 --> 00:11:33,270
Ik heb verschrikkelijk veel medelijden
met mensen uit andere religies

192
00:11:33,270 --> 00:11:37,350
die weten dat bepaalde dingen waartoe
ze verleid worden verkeerd zijn,

193
00:11:37,350 --> 00:11:40,170
en die toch God niet in hun leven hebben.

194
00:11:40,170 --> 00:11:43,410
Misschien geloven ze wel in
een of ander goddelijk wezen,

195
00:11:43,410 --> 00:11:46,770
maar omdat ze geen volgelingen
van Jezus Christus zijn,

196
00:11:46,770 --> 00:11:50,490
hebben ze geen persoonlijke,
innige ervaring met God Zelf,

197
00:11:50,490 --> 00:11:53,310
Die in hen woont en hun kracht geeft.

198
00:11:53,310 --> 00:11:58,170
Ze worden geconfronteerd met verleidingen
en hebben zelfs gedragsnormen die voor hen

199
00:11:58,170 --> 00:12:01,290
betekenen dat ze die
verleidingen moeten weerstaan,

200
00:12:01,290 --> 00:12:03,690
maar ze moeten dat in eigen kracht doen.

201
00:12:03,690 --> 00:12:08,670
Ik heb uit ervaring geleerd dat verleiding
niet in eigen kracht weerstaan kan worden,

202
00:12:08,670 --> 00:12:12,030
althans niet elke verleiding.

203
00:12:12,030 --> 00:12:15,330
Ik zal niet ontkennen dat er
sommige verleidingen zijn die niet

204
00:12:15,330 --> 00:12:17,490
al te moeilijk te overwinnen lijken.

205
00:12:17,490 --> 00:12:20,670
Maar ieder mens wordt
regelmatig geconfronteerd met

206
00:12:20,670 --> 00:12:23,970
verleidingen die hij zelf
niet volledig kan overwinnen.

207
00:12:23,970 --> 00:12:27,810
Ik heb het niet per se over
verleidingen om een moord te plegen.

208
00:12:27,810 --> 00:12:30,450
Er zijn veel mensen die God niet kennen

209
00:12:30,450 --> 00:12:34,770
en die nooit ernstig in de verleiding
komen om een moord te plegen.

210
00:12:34,770 --> 00:12:39,690
Of de geringe verleiding daartoe die ooit
bij hen opkomt, kunnen ze overwinnen.

211
00:12:39,690 --> 00:12:44,670
Ik heb het gewoon over elke verleiding:
de verleiding om hoogmoedig te zijn,

212
00:12:44,670 --> 00:12:50,190
de verleiding om jaloers of afgunstig te
zijn, de verleiding om iets te begeren,

213
00:12:50,190 --> 00:12:53,550
de verleiding tot wellust,
de verleiding tot woede.

214
00:12:53,550 --> 00:12:55,650
Ook dit zijn verleidingen.

215
00:12:55,650 --> 00:12:59,310
Als je mij wilt vertellen dat je zonder
Gods hulp al die verleidingen kunt

216
00:12:59,310 --> 00:13:03,630
overwinnen en nooit boos
kunt zijn, nooit hoogmoedig,

217
00:13:03,630 --> 00:13:07,950
nooit afgunstig en nooit
wellustig, dan beweer je iets

218
00:13:07,950 --> 00:13:12,450
waaraan ik volgens mij wel moet twijfelen,
omdat ik te veel mensen heb gekend.

219
00:13:12,450 --> 00:13:15,270
Ik denk dat ik duizenden
mensen heb gekend,

220
00:13:15,270 --> 00:13:18,450
en ik geloof niet dat ik ooit
iemand heb ontmoet die alle

221
00:13:18,450 --> 00:13:20,490
verleidingen heeft overwonnen.

222
00:13:20,490 --> 00:13:23,610
Zelfs christenen hebben niet
alle verleidingen overwonnen,

223
00:13:23,610 --> 00:13:27,150
laat staan mensen die niet
belijden christen te zijn.

224
00:13:27,150 --> 00:13:32,250
De reden is dat je zonder Jezus de
zonde in je leven niet kunt overwinnen.

225
00:13:32,250 --> 00:13:35,970
Zonder Jezus kun je bepaalde
gedragingen overwinnen.

226
00:13:35,970 --> 00:13:40,530
Er zijn bepaalde gedragingen waarvoor je
een of ander psychiatrisch medicijn kunt

227
00:13:40,530 --> 00:13:44,910
nemen, of waarvoor je een
twaalfstappenprogramma kunt doorlopen.

228
00:13:44,910 --> 00:13:48,630
Of je kunt eenvoudig je wilskracht
vergroten en stoppen met

229
00:13:48,630 --> 00:13:50,550
roken of iets dergelijks.

230
00:13:50,550 --> 00:13:55,710
Er zijn bepaalde gedragingen waarmee je
zelfs als niet-christen kunt stoppen.

231
00:13:55,710 --> 00:13:58,770
Maar je kunt de zonde niet overwinnen.

232
00:13:58,770 --> 00:14:03,690
Zonde is de fundamentele gerichtheid
op het bevredigen van jezelf,

233
00:14:03,690 --> 00:14:06,270
in plaats van op het behagen van God.

234
00:14:06,270 --> 00:14:10,590
Zonde is dat je gehoorzaamt aan wat
jij wilt doen in plaats van aan wat God

235
00:14:10,590 --> 00:14:12,030
wil dat je doet.

236
00:14:12,030 --> 00:14:17,190
Die neiging om onszelf te bevredigen
zit diepgeworteld in onze natuur.

237
00:14:17,190 --> 00:14:20,910
Zelfs als ik een filantroop
ben en geen christen,

238
00:14:20,910 --> 00:14:25,350
zelfs als ik iemand ben die het echt
fijn vindt om andere mensen te helpen,

239
00:14:25,350 --> 00:14:30,810
is mijn motivatie om dat te doen over het
algemeen waarschijnlijk erg zelfzuchtig.

240
00:14:30,810 --> 00:14:34,590
Ik help mensen onder andere graag
omdat het mij een goed gevoel geeft,

241
00:14:34,590 --> 00:14:35,910
en dat is goed.

242
00:14:35,910 --> 00:14:39,870
Maar ik doe het ook onder andere
omdat ik graag wil dat mensen weten

243
00:14:39,870 --> 00:14:43,290
dat ik het soort mens ben
dat andere mensen helpt.

244
00:14:43,290 --> 00:14:45,810
Ze zullen positief over mij denken.

245
00:14:45,810 --> 00:14:48,750
Ze zullen denken dat ik
een vrijgevig mens ben.

246
00:14:48,750 --> 00:14:50,490
Ik zal naam maken.

247
00:14:50,490 --> 00:14:54,930
Misschien wordt er ooit een monument
naar mij vernoemd. Het is zelfzucht.

248
00:14:54,930 --> 00:14:57,150
Het is niet op God gericht.

249
00:14:57,150 --> 00:15:01,830
Die fundamentele neiging om het
eigenbelang te dienen zit in ieder mens.

250
00:15:01,830 --> 00:15:07,170
Dat is wat ik versta onder de zonde
waarover Hebreeën 12:1 spreekt:

251
00:15:07,170 --> 00:15:12,750
Welnu dan, laten ook wij, nu wij door
zo'n menigte van getuigen omringd worden,

252
00:15:12,750 --> 00:15:17,490
afleggen alle last en de zonde,
die ons zo gemakkelijk verstrikt.

253
00:15:17,490 --> 00:15:21,750
En laten wij met volharding de
wedloop lopen die voor ons ligt,

254
00:15:21,750 --> 00:15:25,231
Wanneer we ertoe verleid worden
aan deze zonde toe te geven —

255
00:15:25,231 --> 00:15:30,030
de zonde van jaloezie, de zonde
van hoogmoed, de zonde van woede,

256
00:15:30,030 --> 00:15:32,791
de zonde van hebzucht of wat dan ook —

257
00:15:32,791 --> 00:15:36,270
zal die verleiding ons op de
een of andere manier overwinnen,

258
00:15:36,270 --> 00:15:38,910
tenzij God Zelf ons ervan verlost.

259
00:15:38,910 --> 00:15:42,570
Toen Jozef, de man van Maria,
door een engel te horen

260
00:15:42,570 --> 00:15:46,770
kreeg dat Maria’s zwangerschap niet
het gevolg was van ontrouw aan hem,

261
00:15:46,770 --> 00:15:51,570
maar een wonder van God, en dat het kind
dat zij ter wereld zou brengen de Messias

262
00:15:51,570 --> 00:15:56,550
Zelf zou zijn, zei de engel in
Mattheüs 1 tegen Jozef dat Zijn Naam

263
00:15:56,550 --> 00:15:59,130
Jezus moest zijn, want:

264
00:15:59,130 --> 00:16:03,990
en zij zal een Zoon baren, en
u zult Hem de naam Jezus geven,

265
00:16:03,990 --> 00:16:07,230
want Hij zal Zijn volk
zalig maken van hun zonden.

266
00:16:07,230 --> 00:16:11,970
Jezus leerde in Johannes
8, vers 32 tot en met 34,

267
00:16:11,970 --> 00:16:16,050
dat iemand die zonde doet
een slaaf van de zonde is.

268
00:16:16,050 --> 00:16:19,410
Je kunt niet zomaar bij
je zonde vandaan lopen.

269
00:16:19,410 --> 00:16:23,010
Je kunt niet gewoon besluiten:
‘Ik ga nooit meer zondigen,’

270
00:16:23,010 --> 00:16:25,710
en vervolgens niet meer zondigen.

271
00:16:25,710 --> 00:16:27,450
Die macht heb je niet.

272
00:16:27,450 --> 00:16:32,430
Je bent een slaaf van de zonde en
je moet van de zonde verlost worden.

273
00:16:32,430 --> 00:16:36,270
Dat je een slaaf van de
zonde bent, blijkt hieruit:

274
00:16:36,270 --> 00:16:39,750
wanneer je in de verleiding
komt iets te doen, doe je het,

275
00:16:39,750 --> 00:16:42,150
in plaats van die verleiding te weerstaan.

276
00:16:42,150 --> 00:16:44,970
Je moet van de boze verlost worden.

277
00:16:44,970 --> 00:16:47,670
Je hebt de kracht van God nodig.

278
00:16:47,670 --> 00:16:51,270
Je hebt Jezus nodig om je
van je zonden te redden,

279
00:16:51,270 --> 00:16:54,210
zoals de Schrift zei dat Hij zou doen.

280
00:16:54,210 --> 00:17:00,150
Dit gebed vooronderstelt daarom dat
niemand zonder Gods hulp werkelijk

281
00:17:00,150 --> 00:17:03,330
consequent weerstand
kan bieden aan de zonde.

282
00:17:03,330 --> 00:17:08,370
Telkens wanneer ik bid, moet
ik bidden: ‘God, help mij.

283
00:17:08,370 --> 00:17:11,250
Verlos mij van de macht van de vijand.

284
00:17:11,250 --> 00:17:15,631
Vergeef mij niet alleen de zonden
die ik in het verleden heb begaan’ —

285
00:17:15,631 --> 00:17:17,610
dat is de eerdere bede:

286
00:17:17,610 --> 00:17:23,550
En vergeef ons onze schulden, zoals
ook wij onze schuldenaren vergeven.

287
00:17:23,550 --> 00:17:28,110
— ‘maar help mij om niet de ene
zonde bij de andere te voegen.’

288
00:17:28,110 --> 00:17:30,750
Veel mensen denken dat
het normale christelijke

289
00:17:30,750 --> 00:17:35,250
leven er eenvoudig uit bestaat
dat je God vraagt je te vergeven,

290
00:17:35,250 --> 00:17:40,110
vervolgens weer op pad gaat en
zondigt en God vraagt je te vergeven,

291
00:17:40,110 --> 00:17:45,690
daarna weer op pad gaat en zondigt
en God opnieuw vraagt je te vergeven.

292
00:17:45,690 --> 00:17:50,010
Je zondigt als christen net zo
veel als voordat je christen was,

293
00:17:50,010 --> 00:17:53,130
met als enige verschil dat
je om vergeving vraagt.

294
00:17:53,130 --> 00:17:57,570
Als je die bumpersticker hebt gezien met
de tekst: „Christenen zijn niet volmaakt,

295
00:17:57,570 --> 00:18:01,110
alleen vergeven”, dan zit
daar een kern van waarheid in,

296
00:18:01,110 --> 00:18:03,690
maar er is ook iets nogal tragisch aan.

297
00:18:03,690 --> 00:18:06,630
Het is waar dat christenen
niet volmaakt zijn en

298
00:18:06,630 --> 00:18:10,170
dat God de onvolmaaktheden
van christenen kan vergeven.

299
00:18:10,170 --> 00:18:14,730
Toch zou het niet zo moeten zijn dat we
zeggen: „Christenen zijn niet volmaakt;

300
00:18:14,730 --> 00:18:19,290
ze zijn alleen vergeven”, alsof er geen
verschil bestaat tussen de onvolmaaktheden

301
00:18:19,290 --> 00:18:23,310
van een christen en de
onvolmaaktheden van een niet-christen.

302
00:18:23,310 --> 00:18:27,570
Het enige verschil is dan dat
die van hen vergeven zijn.

303
00:18:27,570 --> 00:18:31,710
Een christen zou volmaakter
moeten worden. Jezus zei:

304
00:18:31,710 --> 00:18:37,590
Weest u dan volmaakt, zoals uw Vader,
Die in de hemelen is, volmaakt is.

305
00:18:37,590 --> 00:18:42,030
Christenen horen beter te zijn dan
ze waren voordat ze christen waren.

306
00:18:42,030 --> 00:18:45,090
Ze horen de zonde in
hun leven te overwinnen.

307
00:18:45,090 --> 00:18:46,950
Het christendom is niet gewoon een

308
00:18:46,950 --> 00:18:50,190
voortzetting van hetzelfde
zondige leven als daarvoor,

309
00:18:50,190 --> 00:18:54,390
met als enige verschil dat we
God elke dag om vergeving vragen,

310
00:18:54,390 --> 00:18:56,970
zodat we rein zijn en naar de hemel gaan,

311
00:18:56,970 --> 00:19:01,590
hoewel we nog altijd even
zondig leven als daarvoor. Nee.

312
00:19:01,590 --> 00:19:04,170
Jezus zei dat we om
vergeving kunnen bidden,

313
00:19:04,170 --> 00:19:07,350
maar dat we ook moeten bidden
om bevrijding van verzoeking.

314
00:19:07,350 --> 00:19:11,910
Dat betekent dat we door een verzoeking
heen komen zonder te zondigen.

315
00:19:11,910 --> 00:19:13,770
We worden eruit bevrijd.

316
00:19:13,770 --> 00:19:17,250
We bidden er dus niet alleen om
dat God onze zonden vergeeft,

317
00:19:17,250 --> 00:19:22,290
maar ook dat Hij ons reinigt van alle
ongerechtigheid en dat ons leven niet door

318
00:19:22,290 --> 00:19:23,970
zonde gekenmerkt zal worden.

319
00:19:23,970 --> 00:19:27,750
Er zijn christenen die leren dat je
in dit leven een punt kunt bereiken

320
00:19:27,750 --> 00:19:30,090
waarop je nooit meer zult zondigen.

321
00:19:30,090 --> 00:19:32,790
Ik hang die leer niet per se aan.

322
00:19:32,790 --> 00:19:35,730
Sterker nog, ik hang die leer niet aan.

323
00:19:35,730 --> 00:19:38,370
Als er mensen zijn die deze leer wel

324
00:19:38,370 --> 00:19:43,230
aanhangen en die erin slagen ernaar
te leven, des te beter voor jullie.

325
00:19:43,230 --> 00:19:45,510
Ik wil jullie niet bekritiseren.

326
00:19:45,510 --> 00:19:49,350
Maar ik wil wel dit zeggen:
Jakobus zei in zijn brief:

327
00:19:49,350 --> 00:19:52,710
Want wij struikelen
allen in veel opzichten.

328
00:19:52,710 --> 00:19:56,910
Als iemand in woorden niet
struikelt, is hij een volmaakt man,

329
00:19:56,910 --> 00:20:01,410
die bij machte is om ook het
hele lichaam in toom te houden.

330
00:20:01,410 --> 00:20:05,010
Zelfs Jakobus, de apostel,
rekende zichzelf nog

331
00:20:05,010 --> 00:20:07,470
tot degenen die soms struikelen.

332
00:20:07,470 --> 00:20:12,330
Van tijd tot tijd struikelen we
inderdaad en vallen we in zonde.

333
00:20:12,330 --> 00:20:16,230
We bezwijken inderdaad voor
verzoeking, maar dat gebeurt alleen

334
00:20:16,230 --> 00:20:18,630
doordat we niet op onze hoede zijn.

335
00:20:18,630 --> 00:20:22,950
Het is nooit noodzakelijk, want God
zal altijd een uitweg bieden als

336
00:20:22,950 --> 00:20:24,330
we ernaar zoeken.

337
00:20:24,330 --> 00:20:26,430
Maar we moeten er wel voor bidden.

338
00:20:26,430 --> 00:20:30,390
Jij die een zonde in je leven
hebt die je niet kunt overwinnen:

339
00:20:30,390 --> 00:20:35,250
misschien ben je christen en worstel je
toch nog altijd met een bepaalde zonde.

340
00:20:35,250 --> 00:20:37,890
Misschien worstel je
nog altijd met alcohol.

341
00:20:37,890 --> 00:20:42,810
Misschien worstel je nog altijd met
geweld, met huiselijk geweld in je leven.

342
00:20:42,810 --> 00:20:45,750
Misschien worstel je met
een wellustige gewoonte.

343
00:20:45,750 --> 00:20:49,410
Misschien is het pornografie,
misschien is het masturbatie,

344
00:20:49,410 --> 00:20:54,150
misschien is het iets anders waarvan
jij weet en waarvan niemand anders weet.

345
00:20:54,150 --> 00:20:57,810
Misschien zeg je: „Maar ik
heb gebeden en me bekeerd

346
00:20:57,810 --> 00:20:59,730
en God gevraagd het te laten ophouden.

347
00:20:59,730 --> 00:21:02,910
Ik heb ervoor gezorgd dat ik
verantwoording moet afleggen

348
00:21:02,910 --> 00:21:07,110
en ik heb allerlei dingen gedaan, en
toch verval ik hier nog steeds in.”

349
00:21:07,110 --> 00:21:09,150
Dat kan ik gemakkelijk begrijpen.

350
00:21:09,150 --> 00:21:12,450
De zonde is in ons, ook
al zijn we behouden.

351
00:21:12,450 --> 00:21:14,190
We kunnen in zonde vallen.

352
00:21:14,190 --> 00:21:17,370
Maar ik zou je willen
vragen: bid je elke dag,

353
00:21:17,370 --> 00:21:20,970
met overtuiging en terwijl
je het werkelijk meent?

354
00:21:20,970 --> 00:21:25,050
En leid ons niet in verzoeking,
maar verlos ons van de boze.

355
00:21:25,050 --> 00:21:30,930
Want van U is het Koninkrijk en de kracht
en de heerlijkheid, tot in eeuwigheid.

356
00:21:30,930 --> 00:21:31,830
Amen.

357
00:21:31,830 --> 00:21:35,670
De gedachte daarachter is
dat God ons, als we bidden,

358
00:21:35,670 --> 00:21:39,930
zal helpen de verzoeking te doorstaan
zonder dat we hoeven te vallen.

359
00:21:39,930 --> 00:21:42,870
Bidden betekent niet alleen
dat je woorden uitspreekt.

360
00:21:42,870 --> 00:21:46,770
Het betekent dat we onze zaak
aan Hem voorleggen als mensen die

361
00:21:46,770 --> 00:21:51,090
werkelijk hulp nodig hebben, die
beseffen dat ze hulp nodig hebben

362
00:21:51,090 --> 00:21:54,630
en die erop vertrouwen dat
Hij hun uitkomst zal bieden.

363
00:21:54,630 --> 00:21:58,530
Toen de discipelen Petrus,
Jakobus en Johannes

364
00:21:58,530 --> 00:22:02,850
vlak voordat Jezus werd gearresteerd
met Hem in de hof van Gethsémané waren,

365
00:22:02,850 --> 00:22:04,650
was Hij daar aan het bidden.

366
00:22:04,650 --> 00:22:06,930
We weten niet alles waarvoor Hij bad.

367
00:22:06,930 --> 00:22:12,030
Het enige gebed dat daar is opgetekend, is
dat de drinkbeker, als het mogelijk was,

368
00:22:12,030 --> 00:22:15,030
aan Hem voorbij zou gaan. Maar Hij zei:

369
00:22:15,030 --> 00:22:21,030
Vader, als U wilt, neem deze drinkbeker
van Mij weg; maar laat niet Mijn wil,

370
00:22:21,030 --> 00:22:22,830
maar de Uwe geschieden.

371
00:22:22,830 --> 00:22:25,350
Maar de discipelen
vielen telkens in slaap,

372
00:22:25,350 --> 00:22:31,530
en Jezus gaf hun in Mattheüs
26:41 dit gebod. Hij zei:

373
00:22:31,530 --> 00:22:36,750
Waak en bid, opdat u niet in verzoeking
komt; de geest is wel gewillig,

374
00:22:36,750 --> 00:22:38,610
maar het vlees is zwak.

375
00:22:38,610 --> 00:22:43,230
Trouwens, het Engelse woord
„watch”, hier vertaald met „waak”,

376
00:22:43,230 --> 00:22:49,530
betekent wakker blijven. Dat deden ze
niet. Ze vielen in slaap. Maar Hij zei:

377
00:22:49,530 --> 00:22:53,550
Blijf wakker en bid, zodat
jullie niet in verleiding komen.

378
00:22:53,550 --> 00:22:57,270
Wat Hij zegt, is: „Jullie zullen
worden geconfronteerd met een

379
00:22:57,270 --> 00:22:59,190
zeer sterke verzoeking.

380
00:22:59,190 --> 00:23:02,250
Jullie kunnen nu niet
voorzien wat die zal zijn.

381
00:23:02,250 --> 00:23:06,630
Jullie hebben geen flauw idee wat er
over een paar minuten staat te gebeuren.

382
00:23:06,630 --> 00:23:07,710
Ik wel.

383
00:23:07,710 --> 00:23:11,430
Maar Ik zeg jullie dat jullie
sterk zullen moeten zijn.

384
00:23:11,430 --> 00:23:14,130
Er komt op dit moment een
verzoeking op jullie af,

385
00:23:14,130 --> 00:23:16,590
en jullie moeten wakker blijven en bidden,

386
00:23:16,590 --> 00:23:19,350
zodat jullie niet in
deze verzoeking vallen.”

387
00:23:19,350 --> 00:23:23,910
Wat Jezus daarmee bedoelde, is dat je
deze verzoeking zult overwinnen als je

388
00:23:23,910 --> 00:23:26,430
inderdaad wakker blijft en bidt.

389
00:23:26,430 --> 00:23:29,490
Je zult de middelen van God
ontvangen, zodat je niet

390
00:23:29,490 --> 00:23:31,530
in deze verzoeking hoeft te vallen.

391
00:23:31,530 --> 00:23:33,810
Maar als je niet wakker blijft en bidt,

392
00:23:33,810 --> 00:23:36,450
zul je naar alle
waarschijnlijkheid bezwijken.

393
00:23:36,450 --> 00:23:41,190
Je zult verzocht worden en je zult
vallen, omdat je niet hebt gebeden.

394
00:23:41,190 --> 00:23:43,470
Je bleef niet wakker om te bidden.

395
00:23:43,470 --> 00:23:45,930
Dat is wat Jezus hier duidelijk maakt.

396
00:23:45,930 --> 00:23:48,210
Wanneer je bidt, zeg dan:

397
00:23:48,210 --> 00:23:50,250
Verlos ons van de boze.

398
00:23:50,250 --> 00:23:52,290
Leid ons niet in verzoeking.

399
00:23:52,290 --> 00:23:55,890
Het is duidelijk dat we bidden
om kracht voor onszelf om een

400
00:23:55,890 --> 00:23:57,630
heilig leven te leiden.

401
00:23:57,630 --> 00:24:02,850
Let hier eens op: in het Onze Vader
staan drie beden die wij mogen bidden.

402
00:24:02,850 --> 00:24:06,630
Eén daarvan betreft onze
lichamelijke basisbehoeften:

403
00:24:06,630 --> 00:24:09,150
Geef ons heden ons dagelijks brood.

404
00:24:09,150 --> 00:24:12,690
Een andere betreft vergeving voor
de zonden die we hebben begaan,

405
00:24:12,690 --> 00:24:15,030
waardoor we Gods heerlijkheid missen:

406
00:24:15,030 --> 00:24:20,130
En vergeef ons onze schulden, zoals
ook wij onze schuldenaren vergeven.

407
00:24:20,130 --> 00:24:23,370
De derde bede is een gebed om heiligheid.

408
00:24:23,370 --> 00:24:27,750
We bidden dat God ons de kracht zal
geven om elke verzoeking te overwinnen,

409
00:24:27,750 --> 00:24:31,050
zodat we werkelijk een
heilig leven kunnen leiden.

410
00:24:31,050 --> 00:24:33,810
Dit maakt deel uit van
ons dagelijks gebed.

411
00:24:33,810 --> 00:24:37,170
Er zijn veel gemeenten en
veel christenen die niet

412
00:24:37,170 --> 00:24:40,230
werkelijk een duidelijke
visie op heiligheid hebben.

413
00:24:40,230 --> 00:24:44,370
Het enige wat hun bezighoudt,
is: ‘Ik moet naar de hemel,

414
00:24:44,370 --> 00:24:49,110
en dat betekent dat ik God moet
vragen mij mijn zonden te vergeven.

415
00:24:49,110 --> 00:24:50,910
Dan ga ik naar de hemel.’

416
00:24:50,910 --> 00:24:53,310
Maar er komt meer bij kijken dan dat.

417
00:24:53,310 --> 00:24:57,150
God wil dat we, door onze
gebeden en door de andere

418
00:24:57,150 --> 00:25:01,830
middelen die Hij ons heeft gegeven,
de zonde in ons leven overwinnen,

419
00:25:01,830 --> 00:25:05,190
zodat zondigen geen
gewoonte meer voor ons is.

420
00:25:05,190 --> 00:25:08,310
Het kan gebeuren dat
we in zonde struikelen.

421
00:25:08,310 --> 00:25:12,390
Dan moeten we ons natuurlijk bekeren,
weer opstaan en het de volgende

422
00:25:12,390 --> 00:25:13,830
keer beter doen.

423
00:25:13,830 --> 00:25:17,010
Maar we maken van zondigen geen gewoonte.

424
00:25:17,010 --> 00:25:22,170
Het is niet de bedoeling dat je leven een
leven is waarin je doorgaat met zondigen,

425
00:25:22,170 --> 00:25:26,130
net zoals voordat je behouden
werd, maar dan met vergeving.

426
00:25:26,130 --> 00:25:28,890
Je moet de zonde in je leven overwinnen.

427
00:25:28,890 --> 00:25:30,750
Daarom ben je nog hier.

428
00:25:30,750 --> 00:25:34,650
Daarom nam God je niet meteen
op zodra je behouden werd.

429
00:25:34,650 --> 00:25:39,090
Hij heeft werk te doen in jouw leven,
en een deel daarvan is dat Hij je handen

430
00:25:39,090 --> 00:25:41,190
leert strijden tegen de zonde.

431
00:25:41,190 --> 00:25:42,570
Je moet bidden.

432
00:25:42,570 --> 00:25:47,610
Het eerste wapen in je strijd is bidden
dat God je van de zonde zal verlossen.

433
00:25:47,610 --> 00:25:50,310
Daarmee komen we ook aan het
einde van het Onze Vader.