1
00:00:02,130 --> 00:00:04,830
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,830 --> 00:00:10,410
Deze keer behandelen we Numeri
hoofdstuk 28 tot en met 30.

3
00:00:10,410 --> 00:00:13,950
Laten we Numeri hoofdstuk 28 opslaan.

4
00:00:13,950 --> 00:00:19,770
We zullen Numeri hoofdstuk
28, 29 en 30 behandelen.

5
00:00:19,770 --> 00:00:22,470
Dat is allemaal, zouden we kunnen zeggen,

6
00:00:22,470 --> 00:00:25,170
niet het meest bezielende
materiaal in Numeri,

7
00:00:25,170 --> 00:00:28,230
omdat er in deze hoofdstukken
geen verhalen staan,

8
00:00:28,230 --> 00:00:31,770
alleen wetten en bepalingen
die worden vastgesteld.

9
00:00:31,770 --> 00:00:36,270
Maar ze waren belangrijk voor de Joden
die onder het offerstelsel leefden.

10
00:00:36,270 --> 00:00:41,430
Hoofdstuk 28 en 29 zijn in
twee hoofdstukken verdeeld

11
00:00:41,430 --> 00:00:44,970
omdat iemand blijkbaar oordeelde
dat het te lang zou worden

12
00:00:44,970 --> 00:00:47,370
om er één hoofdstuk van te maken.

13
00:00:47,370 --> 00:00:49,530
Dus hebben ze het opgesplitst.

14
00:00:49,530 --> 00:00:56,730
Maar eigenlijk vormen hoofdstuk 28 en
29 vrijwel één doorlopende behandeling

15
00:00:56,730 --> 00:01:01,470
van welke offers er op de bijzondere
dagen gebracht moeten worden en welke

16
00:01:01,470 --> 00:01:03,450
graanoffers daarbij horen.

17
00:01:03,450 --> 00:01:09,090
We hebben eerder gezien dat Gods heilige
kalender wekelijkse heilige dagen omvatte,

18
00:01:09,090 --> 00:01:14,490
de sabbat, en maandelijkse, de
nieuwemaansdagen, en ook jaarlijkse.

19
00:01:14,490 --> 00:01:18,510
Eigenlijk was in zekere zin
elke dag een heilige dag.

20
00:01:18,510 --> 00:01:22,470
Daarom gaan we behandelen waaruit
de brandoffers moesten bestaan

21
00:01:22,470 --> 00:01:26,610
die elke ochtend en elke
avond gebracht moesten worden.

22
00:01:26,610 --> 00:01:29,610
Die moesten zes dagen
per week hetzelfde zijn,

23
00:01:29,610 --> 00:01:33,210
maar op elke sabbat werden
deze offers verdubbeld.

24
00:01:33,210 --> 00:01:36,810
De Joden hadden wat zij het
voortdurende brandoffer noemden.

25
00:01:36,810 --> 00:01:42,030
Dat was elke doordeweekse dag een lam
in de ochtend en een lam in de avond,

26
00:01:42,030 --> 00:01:46,950
en elke sabbat twee lammeren in de
ochtend en twee lammeren in de avond.

27
00:01:46,950 --> 00:01:49,830
Dit was niet iets wat de
Israëlieten zelf brachten,

28
00:01:49,830 --> 00:01:53,370
alsof elke Israëliet
elke dag een lam bracht.

29
00:01:53,370 --> 00:01:57,630
De priesters brachten elke dag één
lam in de ochtend voor het hele volk,

30
00:01:57,630 --> 00:02:00,990
en elke dag één lam in de
avond voor het hele volk,

31
00:02:00,990 --> 00:02:03,510
en op de sabbat dus het dubbele daarvan.

32
00:02:03,510 --> 00:02:06,630
Bij de eerste tien verzen
zullen we zien dat de eerste

33
00:02:06,630 --> 00:02:10,890
acht verzen gaan over de gewone
doordeweekse dagen en de dagelijkse offers

34
00:02:10,890 --> 00:02:12,630
die gebracht moesten worden.

35
00:02:12,630 --> 00:02:17,550
Vervolgens vertellen vers 9 en 10 ons
dat het op de sabbat verdubbeld wordt.

36
00:02:17,550 --> 00:02:21,690
In de rest van hoofdstuk
28 en in hoofdstuk 29

37
00:02:21,690 --> 00:02:24,870
gaat het over de offers die
minder vaak dan dagelijks

38
00:02:24,870 --> 00:02:28,170
en zelfs minder vaak dan
wekelijks gebracht moesten worden,

39
00:02:28,170 --> 00:02:32,370
want vers 11 tot en met 15
gaan over de nieuwemaansdagen.

40
00:02:32,370 --> 00:02:36,990
De woorden ‘nieuwemaansdagen’
worden in deze verzen niet gebruikt,

41
00:02:36,990 --> 00:02:41,970
hoewel die term hiervoor wel wordt
gebruikt in hoofdstuk 29, vers 6.

42
00:02:41,970 --> 00:02:45,090
De nieuwemaansdag was
het begin van de maand.

43
00:02:45,090 --> 00:02:49,590
Ze volgden een maankalender en begonnen
elke maand daarom op hetzelfde punt

44
00:02:49,590 --> 00:02:51,210
in de maancyclus.

45
00:02:51,210 --> 00:02:55,530
De eerste dag van de maand werd
dus de nieuwemaansdag genoemd.

46
00:02:55,530 --> 00:03:00,330
In vers 6 van hoofdstuk 29 zien
we dat ze zo worden genoemd.

47
00:03:00,330 --> 00:03:05,670
De Engelse vertaling die de spreker
gebruikt, spreekt hier van ‘nieuwe maan’;

48
00:03:05,670 --> 00:03:10,650
de Nederlandse vertaling noemt het
offer ‘het maandelijkse brandoffer’:

49
00:03:10,650 --> 00:03:14,730
naast het maandelijkse brandoffer
en het bijbehorende graanoffer,

50
00:03:14,730 --> 00:03:18,570
en het voortdurende brandoffer
en het bijbehorende graanoffer,

51
00:03:18,570 --> 00:03:23,670
met de bijbehorende plengoffers, volgens
de bepaling, als een aangename geur,

52
00:03:23,670 --> 00:03:25,590
een vuuroffer voor de HEERE.

53
00:03:25,590 --> 00:03:27,750
Maar in vers 11 staat alleen:

54
00:03:27,750 --> 00:03:32,250
Ook aan het begin van elke maand moet
u de HEERE een brandoffer aanbieden:

55
00:03:32,250 --> 00:03:35,491
twee jonge stieren — de
jongen van een rund —

56
00:03:35,491 --> 00:03:40,350
één ram en zeven lammeren van
een jaar oud, zonder enig gebrek.

57
00:03:40,350 --> 00:03:42,030
Dat was hetzelfde.

58
00:03:42,030 --> 00:03:46,950
Vers 11 tot en met 15 gaan over de
maandelijkse viering van de nieuwemaansdag

59
00:03:46,950 --> 00:03:50,010
en de offers die op dat
feest gebracht werden.

60
00:03:50,010 --> 00:03:52,590
Dan waren er de jaarlijkse feesten.

61
00:03:52,590 --> 00:03:55,650
Pascha en het Feest van de
ongezuurde broden worden

62
00:03:55,650 --> 00:03:58,950
besproken in vers 16 tot en met 25.

63
00:03:58,950 --> 00:04:03,330
Daarna volgt Pinksteren, of het
Wekenfeest zoals het genoemd wordt,

64
00:04:03,330 --> 00:04:06,390
in vers 26 tot en met 31.

65
00:04:06,390 --> 00:04:10,230
Als je naar het volgende
hoofdstuk gaat, hoofdstuk 29,

66
00:04:10,230 --> 00:04:15,390
bespreken vers 1 tot en met 6 de offers
die op het Bazuinenfeest gebracht werden.

67
00:04:15,390 --> 00:04:20,070
Dat was Rosj Hasjana, de eerste dag
van het burgerlijke nieuwe jaar.

68
00:04:20,070 --> 00:04:23,850
Vervolgens wordt er vooruitgesprongen
naar de Grote Verzoendag,

69
00:04:23,850 --> 00:04:29,910
die vijftien dagen later viel, in
hoofdstuk 29, vers 7 tot en met 11.

70
00:04:29,910 --> 00:04:34,170
Dat zijn de offers die op de Grote
Verzoendag gebracht moeten worden.

71
00:04:34,170 --> 00:04:40,170
Daarna gaat bijna de hele rest van
hoofdstuk 29, vers 12 tot en met 38,

72
00:04:40,170 --> 00:04:43,950
over de offers die op het
Loofhuttenfeest gebracht moeten worden.

73
00:04:43,950 --> 00:04:48,690
Daar wordt zoveel ruimte aan besteed omdat
ze op het Loofhuttenfeest elke dag van die

74
00:04:48,690 --> 00:04:53,490
feestweek een ander aantal stieren
offerden, een afnemend aantal,

75
00:04:53,490 --> 00:04:57,750
van dertien op de eerste dag
tot zeven op de zevende dag.

76
00:04:57,750 --> 00:05:00,750
Ze verminderden het
aantal elke dag met één.

77
00:05:00,750 --> 00:05:03,270
Dat is het enige feest
waarbij ze dat deden.

78
00:05:03,270 --> 00:05:08,250
Bij alle andere feesten offerden ze
elke dag van de week precies hetzelfde,

79
00:05:08,250 --> 00:05:10,530
bij Pascha en bij Pinksteren.

80
00:05:10,530 --> 00:05:13,410
Wat we zullen aantreffen in
deze hoofdstukken die deze

81
00:05:13,410 --> 00:05:17,070
specifieke informatie behandelen,
is dat ze ons vertellen

82
00:05:17,070 --> 00:05:20,850
welke brandoffers ze bij deze
gelegenheden moesten brengen.

83
00:05:20,850 --> 00:05:26,250
En, waar dat van toepassing is, welk
zondoffer ze moeten brengen en welke

84
00:05:26,250 --> 00:05:28,350
graanoffers daarbij horen.

85
00:05:28,350 --> 00:05:32,430
Wat de graanoffers betreft,
wordt hier heel veel herhaald.

86
00:05:32,430 --> 00:05:38,070
Voor een stier is het altijd hetzelfde
graanoffer, ongeacht welke dag het is.

87
00:05:38,070 --> 00:05:41,730
Voor een lam is het altijd
hetzelfde graanoffer.

88
00:05:41,730 --> 00:05:45,630
Voor een geit is het altijd
hetzelfde graanoffer.

89
00:05:45,630 --> 00:05:50,370
Die graanoffers zijn voor ons
uiteengezet in hoofdstuk 15,

90
00:05:50,370 --> 00:05:54,390
waar werd verteld welke graanoffers
bij bepaalde offers hoorden.

91
00:05:54,390 --> 00:05:58,410
Dat wil zeggen, wanneer ze een
stier als brandoffer brachten,

92
00:05:58,410 --> 00:06:02,371
hoorde daar een bepaalde
voorgeschreven hoeveelheid graan bij —

93
00:06:02,371 --> 00:06:05,790
dat was eigenlijk meel
— vermengd met olie.

94
00:06:05,790 --> 00:06:10,650
Ook hoorde er een plengoffer van wijn
bij, dat bij elke stier werd gebracht.

95
00:06:10,650 --> 00:06:15,930
Als het een ram was, ging het om een
andere hoeveelheid graan, wijn en olie.

96
00:06:15,930 --> 00:06:20,070
Als het een lam of een geit was,
was de hoeveelheid nog kleiner.

97
00:06:20,070 --> 00:06:25,770
Dus in hoofdstuk 15 van Numeri zagen we
dat ze, wanneer er een lam wordt geofferd,

98
00:06:25,770 --> 00:06:30,990
een tiende efa meel offeren en een
kwart hin olie en een kwart hin wijn.

99
00:06:30,990 --> 00:06:36,150
Als het een ram is, zagen we in
Numeri 15, vers 6 tot en met 7,

100
00:06:36,150 --> 00:06:38,610
dat de hoeveelheden worden verhoogd.

101
00:06:38,610 --> 00:06:43,590
In plaats van een tiende efa
meel is het twee tiende efa meel.

102
00:06:43,590 --> 00:06:45,510
Het is een groter dier.

103
00:06:45,510 --> 00:06:50,730
In plaats van een kwart hin olie en
wijn is het een derde hin olie en wijn.

104
00:06:50,730 --> 00:06:54,030
Hoofdstuk 15, vers 8 tot en met 10,

105
00:06:54,030 --> 00:06:58,170
vermeldt dat bij een stier de
hoeveelheid meel opnieuw wordt verhoogd,

106
00:06:58,170 --> 00:07:01,050
ditmaal tot drie tiende efa.

107
00:07:01,050 --> 00:07:06,270
En de hoeveelheid olie en wijn wordt
verhoogd van een derde tot een halve hin.

108
00:07:06,270 --> 00:07:09,090
We weten toch al niet
wat efa's en hins zijn,

109
00:07:09,090 --> 00:07:11,970
maar we kunnen hier het
algemene patroon zien:

110
00:07:11,970 --> 00:07:17,730
bij een groter dier wordt een grotere
hoeveelheid meel, olie en wijn geofferd.

111
00:07:17,730 --> 00:07:23,370
De precieze hoeveelheden voor elk dier
worden in hoofdstuk 15 voorgeschreven

112
00:07:23,370 --> 00:07:28,590
en in hoofdstuk 28 en 29
tot op de letter gevolgd.

113
00:07:28,590 --> 00:07:31,290
Daardoor wordt het verhaal
natuurlijk nogal omvangrijk.

114
00:07:31,290 --> 00:07:35,250
Want elke keer dat er over een
van deze dagen wordt verteld

115
00:07:35,250 --> 00:07:39,690
en over wat er wordt geofferd, worden ook
de bijzonderheden gegeven over hoeveel

116
00:07:39,690 --> 00:07:43,770
meel, hoeveel olie en hoeveel
wijn er wordt geofferd.

117
00:07:43,770 --> 00:07:48,630
Het lijkt nauwelijks nodig om dat zo
vaak te herhalen, zeker niet voor ons.

118
00:07:48,630 --> 00:07:50,670
Voor de priesters misschien wel.

119
00:07:50,670 --> 00:07:54,930
Bedenk dat we zien dat het Joodse
priesterschap een grote liefde voor

120
00:07:54,930 --> 00:07:57,690
herhaling en bijzonderheden
leek te hebben.

121
00:07:57,690 --> 00:08:00,750
Mensen zoals wij
waarderen die niet zo erg.

122
00:08:00,750 --> 00:08:05,550
Wij zouden iets graag willen doorlezen
en de informatie eruit halen zonder ons

123
00:08:05,550 --> 00:08:07,710
twaalf keer, of hoe vaak dan ook,

124
00:08:07,710 --> 00:08:10,770
door dezelfde bewoordingen
heen te hoeven werken.

125
00:08:10,770 --> 00:08:12,750
Dat maakt het nogal omvangrijk.

126
00:08:12,750 --> 00:08:17,190
Maar goed, we zullen een deel hiervan
lezen en een deel samenvatten.

127
00:08:17,190 --> 00:08:19,890
In hoofdstuk 28, vers 1:

128
00:08:19,890 --> 00:08:25,590
De HEERE sprak tot Mozes: Gebied
de Israëlieten en zeg tegen hen:

129
00:08:25,590 --> 00:08:31,170
U moet zorg dragen voor Mijn offergave
— Mijn voedsel voor Mijn vuuroffers,

130
00:08:31,170 --> 00:08:34,710
voor Mij een aangename
geur — door Mij die op de

131
00:08:34,710 --> 00:08:37,410
ervoor vastgestelde tijd aan te bieden.

132
00:08:37,410 --> 00:08:42,630
U moet tegen hen zeggen: Dit is het
vuuroffer dat u de HEERE moet aanbieden:

133
00:08:42,630 --> 00:08:46,890
elke dag twee lammeren van een
jaar oud, zonder enig gebrek,

134
00:08:46,890 --> 00:08:49,050
als een voortdurend brandoffer.

135
00:08:49,050 --> 00:08:52,110
Het ene lam moet u 's
morgens bereiden, het andere

136
00:08:52,110 --> 00:08:54,870
lam moet u tegen het vallen
van de avond bereiden,

137
00:08:54,870 --> 00:08:58,470
met een tiende efa
meelbloem als graanoffer,

138
00:08:58,470 --> 00:09:01,050
gemengd met een kwart hin gestoten olie.

139
00:09:01,050 --> 00:09:05,730
Het is het voortdurende brandoffer, dat
op de berg Sinaï werd ingesteld als een

140
00:09:05,730 --> 00:09:09,030
aangename geur, een
vuuroffer voor de HEERE.

141
00:09:09,030 --> 00:09:11,730
Toen ze destijds bij de berg Sinaï waren,

142
00:09:11,730 --> 00:09:16,890
zei God dat ze dit vaste dagelijkse offer
van een lam elke dag moesten brengen.

143
00:09:16,890 --> 00:09:20,370
Daar werd niet vermeld dat het op
de sabbat verdubbeld zou worden,

144
00:09:20,370 --> 00:09:25,170
maar dat krijgen we hier wel te horen
wanneer we bij vers 9 en 10 komen.

145
00:09:25,170 --> 00:09:26,790
In vers 7 staat:

146
00:09:26,790 --> 00:09:31,170
Het bijbehorende plengoffer
moet een kwart hin zijn per lam;

147
00:09:31,170 --> 00:09:36,570
in het heiligdom moet u het plengoffer
van sterkedrank voor de HEERE uitgieten.

148
00:09:36,570 --> 00:09:38,610
Dat zou dan een hin wijn zijn.

149
00:09:38,610 --> 00:09:42,750
En het andere lam moet u tegen
het vallen van de avond bereiden.

150
00:09:42,750 --> 00:09:45,870
U moet het bereiden zoals
het ochtendgraanoffer

151
00:09:45,870 --> 00:09:50,910
en als het bijbehorende plengoffer,
een vuuroffer van aangename geur

152
00:09:50,910 --> 00:09:52,350
voor de HEERE.

153
00:09:52,350 --> 00:09:56,910
In wezen is het 's morgens hetzelfde
als 's avonds: elke keer een lam,

154
00:09:56,910 --> 00:10:01,890
een tiende efa meel, een kwart hin
olie en wijn, in beide gevallen.

155
00:10:01,890 --> 00:10:04,050
Dan vers 9 en 10:

156
00:10:04,050 --> 00:10:08,730
Maar op de sabbatdag twee lammeren
van een jaar oud, zonder enig gebrek,

157
00:10:08,730 --> 00:10:13,890
met twee tiende efa meelbloem
als graanoffer, met olie gemengd,

158
00:10:13,890 --> 00:10:16,230
en het bijbehorende plengoffer.

159
00:10:16,230 --> 00:10:19,470
Het is het sabbatsbrandoffer
voor elke sabbat,

160
00:10:19,470 --> 00:10:23,790
naast het voortdurende brandoffer
en het bijbehorende plengoffer.

161
00:10:23,790 --> 00:10:26,250
Dan hebben we de maandelijkse offers.

162
00:10:26,250 --> 00:10:29,490
Die worden niet zo vaak
genoemd in het Oude Testament.

163
00:10:29,490 --> 00:10:33,330
Ik sprak zelfs eens met een
zevendedagsadventist over

164
00:10:33,330 --> 00:10:36,810
Kolossenzen hoofdstuk 2, vers 16.

165
00:10:36,810 --> 00:10:39,750
Dat is natuurlijk de
passage waar Paulus zegt:

166
00:10:39,750 --> 00:10:43,650
Laat dus niemand u veroordelen
inzake eten of drinken,

167
00:10:43,650 --> 00:10:48,030
of op het punt van een feestdag,
een nieuwe maan of de sabbatten.

168
00:10:48,030 --> 00:10:49,170
Hij zegt verder:

169
00:10:49,170 --> 00:10:52,950
Ook niet over een feest,
nieuwe manen of sabbatten.

170
00:10:52,950 --> 00:10:56,430
Dit is Kolossenzen 2:16:

171
00:10:56,430 --> 00:11:01,290
Laat dus niemand je veroordelen om
wat je eet of drinkt, of om een feest,

172
00:11:01,290 --> 00:11:03,390
nieuwe maan of sabbat.

173
00:11:03,390 --> 00:11:06,930
Deze persoon probeerde mij te
vertellen dat het hier niet over

174
00:11:06,930 --> 00:11:08,790
Joodse voorschriften gaat.

175
00:11:08,790 --> 00:11:14,070
Het gaat over heidense
voorschriften, heidense feesten,

176
00:11:14,070 --> 00:11:18,510
heidense nieuwemaansdagen,
heidense sabbatten.

177
00:11:18,510 --> 00:11:20,250
Daar was ik het niet mee eens.

178
00:11:20,250 --> 00:11:24,030
Hij zei: ‘Waar staat er eigenlijk
ergens in het Oude Testament

179
00:11:24,030 --> 00:11:26,670
dat je de nieuwemaansdagen moet vieren?’

180
00:11:26,670 --> 00:11:31,830
Volgens hem maakten nieuwemaansdagen
geen deel uit van de Joodse vieringen.

181
00:11:31,830 --> 00:11:36,870
Daarom had Paulus het niet over Joodse
feesten, nieuwemaansdagen en sabbatten,

182
00:11:36,870 --> 00:11:38,670
maar over heidense.

183
00:11:38,670 --> 00:11:40,170
Maar hij vergiste zich.

184
00:11:40,170 --> 00:11:44,730
In de wet staat wel degelijk een gebod
om de nieuwemaansdagen te vieren.

185
00:11:44,730 --> 00:11:50,490
Het wordt niet zo vaak genoemd, maar
hier in Numeri 28:11 wordt het genoemd:

186
00:11:50,490 --> 00:11:55,470
Ook aan het begin van elke maand moet
u de HEERE een brandoffer aanbieden:

187
00:11:55,470 --> 00:11:58,891
twee jonge stieren — de
jongen van een rund —

188
00:11:58,891 --> 00:12:03,810
één ram en zeven lammeren van
een jaar oud, zonder enig gebrek.

189
00:12:03,810 --> 00:12:06,090
Daarna gaat het natuurlijk
over de hoeveelheid

190
00:12:06,090 --> 00:12:08,550
graanoffer voor elk van die dieren.

191
00:12:08,550 --> 00:12:12,870
Die hoeveelheid is dezelfde als
de hoeveelheid die in Numeri 15

192
00:12:12,870 --> 00:12:16,290
voor elk van die diersoorten
wordt voorgeschreven.

193
00:12:16,290 --> 00:12:19,530
Naast die brandoffers,
namelijk twee stieren,

194
00:12:19,530 --> 00:12:24,510
één ram en zeven eenjarige lammeren,
moesten ze bij nieuwe maan ook een

195
00:12:24,510 --> 00:12:29,370
zondoffer brengen: één
geitenbokje, genoemd in vers 15.

196
00:12:29,370 --> 00:12:34,590
Ze brachten dus in totaal tien dieren als
brandoffers op de eerste dag van de maand,

197
00:12:34,590 --> 00:12:38,670
en één dier, een
geitenbokje, als zondoffer.

198
00:12:38,670 --> 00:12:41,730
Voor de graanoffers geldt
hetzelfde als hiervoor.

199
00:12:41,730 --> 00:12:47,130
Dagelijks offeren ze 's morgens één
lam als brandoffer en 's avonds één.

200
00:12:47,130 --> 00:12:52,230
Op de sabbat zijn het 's morgens twee
lammeren en 's avonds twee lammeren.

201
00:12:52,230 --> 00:12:56,550
Op de eerste dag van de maand is
het eigenlijk een veel groter feest:

202
00:12:56,550 --> 00:13:03,570
er worden twee stieren, één ram en zeven
lammeren geofferd, plus een geitenbokje.

203
00:13:03,570 --> 00:13:05,910
Nu komen we bij de jaarlijkse feesten.

204
00:13:05,910 --> 00:13:08,670
Het Pascha is het eerste dat we bespreken.

205
00:13:08,670 --> 00:13:13,950
In de eerste maand, op de veertiende dag
van de maand, is het Pascha voor de HEERE,

206
00:13:13,950 --> 00:13:17,550
en op de vijftiende dag van
deze maand is het feest;

207
00:13:17,550 --> 00:13:21,450
zeven dagen moeten er ongezuurde
broden gegeten worden.

208
00:13:21,450 --> 00:13:25,350
Op de eerste dag moet er
een heilige samenkomst zijn;

209
00:13:25,350 --> 00:13:27,750
geen enkel dienstwerk mag u dan doen.

210
00:13:27,750 --> 00:13:32,490
Maar u moet een vuuroffer als
brandoffer aan de HEERE aanbieden:

211
00:13:32,490 --> 00:13:35,491
twee jonge stieren — de
jongen van een rund —

212
00:13:35,491 --> 00:13:39,150
één ram en zeven lammeren
van een jaar oud.

213
00:13:39,150 --> 00:13:41,670
Ze moeten zonder enig gebrek zijn.

214
00:13:41,670 --> 00:13:46,890
Ze moesten elk van die zeven dagen
dezelfde offers brengen. Welke zijn dat?

215
00:13:46,890 --> 00:13:51,450
Het zijn dezelfde brandoffers die
ze op de nieuwemaansdagen brachten:

216
00:13:51,450 --> 00:13:56,130
twee jonge stieren, één ram,
zeven eenjarige lammeren

217
00:13:56,130 --> 00:13:59,490
en de bijbehorende
voorgeschreven graanoffers.

218
00:13:59,490 --> 00:14:04,050
De offers op elk van de zeven dagen
van het Feest van de ongezuurde broden

219
00:14:04,050 --> 00:14:08,910
moesten dus precies dezelfde offers
zijn die ze bij nieuwe maan brachten:

220
00:14:08,910 --> 00:14:13,650
twee stieren, één ram en zeven
lammeren als brandoffers,

221
00:14:13,650 --> 00:14:17,550
en ook de bok van het zondoffer, vers 22.

222
00:14:17,550 --> 00:14:21,150
Het is dus precies hetzelfde
als bij nieuwe maan.

223
00:14:21,150 --> 00:14:24,150
En zo is het ook op elke
dag van het Wekenfeest.

224
00:14:24,150 --> 00:14:27,630
In de verzen 26 tot en met 31 staat:

225
00:14:27,630 --> 00:14:32,190
Ook op de dag van de eerstelingen, als
u op uw Wekenfeest de HEERE een nieuw

226
00:14:32,190 --> 00:14:35,370
graanoffer aanbiedt, moet u
een heilige samenkomst houden;

227
00:14:35,370 --> 00:14:38,490
geen enkel dienstwerk mag u dan doen.

228
00:14:38,490 --> 00:14:43,530
Dan moet u een brandoffer aanbieden,
als een aangename geur voor de HEERE:

229
00:14:43,530 --> 00:14:46,651
twee jonge stieren — de
jongen van een rund —

230
00:14:46,651 --> 00:14:49,770
één ram en zeven lammeren
van een jaar oud,

231
00:14:49,770 --> 00:14:54,330
en het bijbehorende graanoffer
van meelbloem, met olie gemengd:

232
00:14:54,330 --> 00:14:58,350
drie tiende efa per jonge
stier, twee tiende per ram,

233
00:14:58,350 --> 00:15:01,770
en een tiende efa per lam
bij de zeven lammeren.

234
00:15:01,770 --> 00:15:05,490
Vervolgens één geitenbok om
verzoening voor u te doen.

235
00:15:05,490 --> 00:15:09,570
Naast het voortdurende brandoffer en
het bijbehorende graanoffer moet u

236
00:15:09,570 --> 00:15:10,950
deze dingen doen.

237
00:15:10,950 --> 00:15:13,530
Ze moeten voor u zonder enig gebrek zijn,

238
00:15:13,530 --> 00:15:16,890
en vergezeld gaan van de
bijbehorende plengoffers.

239
00:15:16,890 --> 00:15:18,030
Natuurlijk.

240
00:15:18,030 --> 00:15:20,850
Hier wordt het zondoffer
volgens mij niet genoemd.

241
00:15:20,850 --> 00:15:25,170
Het kan impliciet bedoeld zijn, of
misschien was het zo dat ze met Pinksteren

242
00:15:25,170 --> 00:15:26,910
geen zondoffer brachten.

243
00:15:26,910 --> 00:15:28,530
Ik weet het niet zeker.

244
00:15:28,530 --> 00:15:32,790
Ik zie het zondoffer niet in deze
lijst, dus dat is een uitzondering.

245
00:15:32,790 --> 00:15:37,950
Maar het kan zijn dat impliciet bedoeld
werd dat het zondoffer er ook bij hoorde.

246
00:15:37,950 --> 00:15:41,070
In andere opzichten is het
immers net als de andere.

247
00:15:41,070 --> 00:15:45,390
Dat neem ik terug. In vers
30 staat één geitenbokje.

248
00:15:45,390 --> 00:15:48,810
Er staat niet dat het een
zondoffer is, maar er staat:

249
00:15:48,810 --> 00:15:50,910
‘om verzoening voor je te doen’.

250
00:15:50,910 --> 00:15:53,490
Er staat dus wel een zondoffer in vers 30.

251
00:15:53,490 --> 00:15:57,090
Het is precies hetzelfde, of het
nu gaat om de zeven dagen van het

252
00:15:57,090 --> 00:16:02,250
Feest van de ongezuurde broden of de zeven
dagen van het Wekenfeest, Pinksteren.

253
00:16:02,250 --> 00:16:06,210
Ze brengen elke afzonderlijke dag
precies dezelfde offers die ze bij elke

254
00:16:06,210 --> 00:16:07,890
nieuwe maan brachten.

255
00:16:07,890 --> 00:16:12,150
Er is hier veel herhaling van dezelfde
ceremonie, één keer per maand,

256
00:16:12,150 --> 00:16:15,690
plus al die verschillende
dagen die jaarlijks terugkomen.

257
00:16:15,690 --> 00:16:19,350
Ik wil je wijzen op de
vermelding in vers 26

258
00:16:19,350 --> 00:16:22,950
van de dag van de eerstelingen
in verband met het Wekenfeest.

259
00:16:22,950 --> 00:16:28,230
Toen we in Leviticus hoofdstuk 23
het Joodse kalenderjaar doornamen,

260
00:16:28,230 --> 00:16:32,430
zagen we dat er een dag van de
eerstelingen was waarop ze de gerstschoven

261
00:16:32,430 --> 00:16:35,250
voor het aangezicht van de HEERE bewogen.

262
00:16:35,250 --> 00:16:38,250
Dat was op de eerste zondag na het Pascha.

263
00:16:38,250 --> 00:16:44,490
Het Wekenfeest was dan vele weken later,
vijftig dagen later, zeven weken daarna.

264
00:16:44,490 --> 00:16:48,510
Wat ze de eerstelingen noemden, hield
eigenlijk nauwer verband met het

265
00:16:48,510 --> 00:16:53,370
Pascha en het Feest van de ongezuurde
broden dan met het Wekenfeest.

266
00:16:53,370 --> 00:16:57,030
Hier wordt het echter in verband
gebracht met het Wekenfeest.

267
00:16:57,030 --> 00:16:59,370
Daarom moet het niet
naar die dag verwijzen,

268
00:16:59,370 --> 00:17:02,610
maar blijkbaar naar de
eerste dag van Pinksteren.

269
00:17:02,610 --> 00:17:06,990
Dat komt natuurlijk doordat
Pinksteren ook een oogstfeest was.

270
00:17:06,990 --> 00:17:10,050
Alle feesten hielden verband met de oogst.

271
00:17:10,050 --> 00:17:13,380
Met het Pascha offerden ze de
eerstelingen van de gerstoogst.

272
00:17:13,380 --> 00:17:19,230
Zeven weken later waren ze eraan toe om de
eerstelingen van de tarweoogst te offeren,

273
00:17:19,230 --> 00:17:23,610
en dat zouden dan blijkbaar de
eerstelingen zijn die hier genoemd worden.

274
00:17:23,610 --> 00:17:25,890
Nu hoofdstuk 29.

275
00:17:25,890 --> 00:17:28,350
Het Bazuinenfeest duurt ook maar één dag.

276
00:17:28,350 --> 00:17:34,350
Het is maar één enkele dag, de eerste
dag van de zevende maand, Rosj Hasjana.

277
00:17:34,350 --> 00:17:35,610
En wat denk je?

278
00:17:35,610 --> 00:17:39,870
Ze brengen precies dezelfde
offers als bij elke nieuwe maan.

279
00:17:39,870 --> 00:17:46,290
Ze offeren de twee stieren, één ram,
zeven lammeren en één bok als zondoffer,

280
00:17:46,290 --> 00:17:50,550
en ook alle bijbehorende
voorgeschreven graanoffers.

281
00:17:50,550 --> 00:17:53,130
Veel meer valt daar
niet over op te merken.

282
00:17:53,130 --> 00:17:58,530
Er staat in vers 6 zelfs uitdrukkelijk
dat het hetzelfde is als bij nieuwemaan:

283
00:17:58,530 --> 00:18:02,610
naast het maandelijkse brandoffer
en het bijbehorende graanoffer,

284
00:18:02,610 --> 00:18:06,690
en het voortdurende brandoffer
en het bijbehorende graanoffer,

285
00:18:06,690 --> 00:18:12,150
met de bijbehorende plengoffers, volgens
de bepaling, als een aangename geur,

286
00:18:12,150 --> 00:18:14,370
een vuuroffer voor de HEERE.

287
00:18:14,370 --> 00:18:18,150
Misschien betekent dit dat als
Rosj Hasjana op nieuwemaan valt,

288
00:18:18,150 --> 00:18:20,430
op de eerste dag van de maand…

289
00:18:20,430 --> 00:18:24,450
Nou, het is de eerste dag van
de maand, dus het is nieuwemaan,

290
00:18:24,450 --> 00:18:26,370
als ik er zo over nadenk.

291
00:18:26,370 --> 00:18:29,970
En daarom staat er dat je het
dubbele daarvan moet offeren.

292
00:18:29,970 --> 00:18:35,910
Je offert de twee stieren, één ram
en zeven lammeren voor Rosj Hasjana.

293
00:18:35,910 --> 00:18:38,730
En dan offer je blijkbaar
nog eens twee stieren,

294
00:18:38,730 --> 00:18:42,510
één ram en zeven lammeren voor nieuwemaan.

295
00:18:42,510 --> 00:18:46,890
Dus je verdubbelt het, omdat
Rosj Hasjana op nieuwemaan valt.

296
00:18:46,890 --> 00:18:50,490
Het is de eerste dag van
de maand, de zevende maand.

297
00:18:50,490 --> 00:18:55,110
De Grote Verzoendag is natuurlijk
de tiende dag van de zevende maand,

298
00:18:55,110 --> 00:18:57,990
negen dagen na Rosj Hasjana.

299
00:18:57,990 --> 00:19:01,830
Volgens mij gaf ik daarnet verkeerde
informatie toen ik dit noemde.

300
00:19:01,830 --> 00:19:05,850
Ook op de tiende dag van deze
zevende maand moet u een heilige

301
00:19:05,850 --> 00:19:09,510
samenkomst houden; u moet
uzelf dan verootmoedigen,

302
00:19:09,510 --> 00:19:11,550
geen enkel werk mag u dan doen.

303
00:19:11,550 --> 00:19:16,710
Maar u moet een brandoffer aanbieden,
als een aangename geur voor de HEERE:

304
00:19:16,710 --> 00:19:19,651
één jonge stier — het jong van een rund —

305
00:19:19,651 --> 00:19:23,250
één ram en zeven lammeren
van een jaar oud.

306
00:19:23,250 --> 00:19:26,310
Ze moeten voor u zonder enig gebrek zijn.

307
00:19:26,310 --> 00:19:28,410
En ook hun graanoffers.

308
00:19:28,410 --> 00:19:29,970
Verderop, in vers 11:

309
00:19:29,970 --> 00:19:34,530
en als zondoffer één geitenbok, naast
het zondoffer voor de verzoening

310
00:19:34,530 --> 00:19:36,990
en het voortdurende brandoffer, met het

311
00:19:36,990 --> 00:19:41,070
bijbehorende graanoffer en
de bijbehorende plengoffers.

312
00:19:41,070 --> 00:19:44,550
Hier lijkt het anders te zijn,
omdat ze op de Grote Verzoendag

313
00:19:44,550 --> 00:19:47,010
één stier offeren in plaats van twee.

314
00:19:47,010 --> 00:19:51,330
Dat komt misschien doordat dit boven op
alle andere offers komt die ze in de loop

315
00:19:51,330 --> 00:19:53,670
van de Grote Verzoendag brengen.

316
00:19:53,670 --> 00:19:58,710
Bedenk dat de Grote Verzoendag hoe dan
ook een dag is met verschillende offers.

317
00:19:58,710 --> 00:20:01,830
En het kan zijn dat
deze daar nog bij komen.

318
00:20:01,830 --> 00:20:05,850
In plaats van twee stieren, zoals ze
normaal op andere heilige dagen zouden

319
00:20:05,850 --> 00:20:09,450
offeren, hebben ze hier maar
één stier die ze offeren.

320
00:20:09,450 --> 00:20:12,570
Dan komen we bij de offers
voor het Loofhuttenfeest.

321
00:20:12,570 --> 00:20:15,630
Dat is op de vijftiende
dag van de zevende maand.

322
00:20:15,630 --> 00:20:19,890
Het belangrijkste verschil met alle
andere feesten die zeven dagen duren,

323
00:20:19,890 --> 00:20:23,850
is dat het aantal stieren dat
wordt geofferd elke dag verandert.

324
00:20:23,850 --> 00:20:29,130
Elke dag wordt hetzelfde, vaste aantal
rammen, lammeren en geiten geofferd,

325
00:20:29,130 --> 00:20:31,350
maar het aantal stieren verandert.

326
00:20:31,350 --> 00:20:34,830
Waarom dat zo is, is iets
om je over te verwonderen.

327
00:20:34,830 --> 00:20:39,330
Ik ken geen enkele Bijbeluitlegger die een
antwoord heeft kunnen geven op de vraag

328
00:20:39,330 --> 00:20:42,630
waarom het Loofhuttenfeest deze
verandering zou hebben en de

329
00:20:42,630 --> 00:20:44,250
andere feesten niet.

330
00:20:44,250 --> 00:20:48,630
Over het brandoffer op de eerste dag
van het Loofhuttenfeest zegt vers 13:

331
00:20:48,630 --> 00:20:51,930
U moet dan als vuuroffer
een brandoffer aanbieden,

332
00:20:51,930 --> 00:20:56,370
als een aangename geur voor de
HEERE: dertien jonge stieren —

333
00:20:56,370 --> 00:21:00,630
jongen van een rund — twee rammen en
veertien lammeren van een jaar oud.

334
00:21:00,630 --> 00:21:03,210
Ze moeten zonder enig gebrek zijn.

335
00:21:03,210 --> 00:21:06,990
En vervolgens gaan ze in
vers 16 het volgende offeren:

336
00:21:06,990 --> 00:21:11,490
en als zondoffer één geitenbok,
naast het voortdurende brandoffer,

337
00:21:11,490 --> 00:21:15,630
het bijbehorende graanoffer,
en het bijbehorende plengoffer.

338
00:21:15,630 --> 00:21:20,250
Het lijkt dus een beetje op de andere
dagen, alleen zijn de aantallen anders.

339
00:21:20,250 --> 00:21:24,810
Het geitenbokje voor het zondoffer is
hetzelfde als op al die andere dagen,

340
00:21:24,810 --> 00:21:28,770
maar er is een ander aantal
stieren, rammen en lammeren.

341
00:21:28,770 --> 00:21:33,030
We hebben dertien stieren, twee
rammen en veertien lammeren.

342
00:21:33,030 --> 00:21:35,790
Zoals ik al zei, blijft het aantal rammen,

343
00:21:35,790 --> 00:21:40,410
lammeren en het bokje gedurende de
zeven dagen van het feest hetzelfde,

344
00:21:40,410 --> 00:21:42,930
maar het aantal stieren verandert.

345
00:21:42,930 --> 00:21:44,430
Vers 17:

346
00:21:44,430 --> 00:21:49,891
Vervolgens op de tweede dag: twaalf
jonge stieren — jongen van een rund —

347
00:21:49,891 --> 00:21:54,450
twee rammen en veertien lammeren van
een jaar oud, zonder enig gebrek,

348
00:21:54,450 --> 00:21:57,150
En de rest. Vers 19:

349
00:21:57,150 --> 00:22:02,370
en als zondoffer één geitenbok, naast
het voortdurende brandoffer en het

350
00:22:02,370 --> 00:22:06,330
bijbehorende graanoffer, met
de bijbehorende plengoffers.

351
00:22:06,330 --> 00:22:07,710
Vers 20:

352
00:22:07,710 --> 00:22:10,950
Vervolgens op de derde
dag: elf jonge stieren,

353
00:22:10,950 --> 00:22:16,470
twee rammen en veertien lammeren van
een jaar oud, zonder enig gebrek,

354
00:22:16,470 --> 00:22:18,090
Vers 23:

355
00:22:18,090 --> 00:22:21,570
Vervolgens op de vierde
dag: tien jonge stieren,

356
00:22:21,570 --> 00:22:26,790
twee rammen en veertien lammeren van
een jaar oud, zonder enig gebrek,

357
00:22:26,790 --> 00:22:28,530
Vers 26:

358
00:22:28,530 --> 00:22:32,430
Vervolgens op de vijfde
dag: negen jonge stieren,

359
00:22:32,430 --> 00:22:37,530
twee rammen en veertien lammeren van
een jaar oud, zonder enig gebrek,

360
00:22:37,530 --> 00:22:39,270
Vers 29:

361
00:22:39,270 --> 00:22:42,990
Vervolgens op de zesde
dag: acht jonge stieren,

362
00:22:42,990 --> 00:22:48,210
twee rammen en veertien lammeren van
een jaar oud, zonder enig gebrek,

363
00:22:48,210 --> 00:22:50,310
En vers 32:

364
00:22:50,310 --> 00:22:54,390
Vervolgens op de zevende
dag: zeven jonge stieren,

365
00:22:54,390 --> 00:22:59,550
twee rammen en veertien lammeren van
een jaar oud, zonder enig gebrek,

366
00:22:59,550 --> 00:23:03,810
Het is duidelijk dat we aftellen
naar zeven, het volmaakte getal.

367
00:23:03,810 --> 00:23:07,770
Maar waarom er überhaupt wordt
afgeteld, is helemaal niet duidelijk,

368
00:23:07,770 --> 00:23:11,010
en Bijbeluitleggers
lijken het niet te weten.

369
00:23:11,010 --> 00:23:15,450
Dus als je daar openbaring over krijgt
en je komt erachter hoe het zit,

370
00:23:15,450 --> 00:23:19,110
kun je misschien een proefschrift
schrijven en promoveren.

371
00:23:19,110 --> 00:23:23,970
Want het is iets wat nog niet is gedaan,
en iets wat nog ontdekt moet worden.

372
00:23:23,970 --> 00:23:26,370
Hier wordt de achtste dag genoemd.

373
00:23:26,370 --> 00:23:29,910
Dat is natuurlijk de dag aan
het einde van deze hele reeks.

374
00:23:29,910 --> 00:23:31,590
In vers 35:

375
00:23:31,590 --> 00:23:35,310
Op de achtste dag moet u een
bijzondere samenkomst houden;

376
00:23:35,310 --> 00:23:38,130
geen enkel dienstwerk mag u dan doen.

377
00:23:38,130 --> 00:23:41,370
U moet als vuuroffer een
brandoffer aanbieden,

378
00:23:41,370 --> 00:23:45,810
als een aangename geur voor
de HEERE: één jonge stier,

379
00:23:45,810 --> 00:23:51,090
één ram en zeven lammeren van
een jaar oud, zonder enig gebrek,

380
00:23:51,090 --> 00:23:52,470
En hun graanoffers.

381
00:23:52,470 --> 00:23:55,350
Dit is natuurlijk wat ze bij
nieuwemaan zouden offeren,

382
00:23:55,350 --> 00:23:58,050
wat ze op bijna elke heilige dag offeren,

383
00:23:58,050 --> 00:24:02,490
naast hun dagelijkse brandoffers
en hun brandoffers op de sabbat.

384
00:24:02,490 --> 00:24:07,110
Telkens wanneer er een heilige
gelegenheid is, of het nu nieuwemaan is,

385
00:24:07,110 --> 00:24:09,630
een van de dagen van de ongezuurde broden,

386
00:24:09,630 --> 00:24:12,690
een van de dagen van Pinksteren
of het Bazuinenfeest,

387
00:24:12,690 --> 00:24:18,630
worden dezelfde offers gebracht: twee
stieren, één ram, zeven lammeren.

388
00:24:18,630 --> 00:24:21,210
Voor de Grote Verzoendag
was het in feite één stier,

389
00:24:21,210 --> 00:24:24,330
maar de andere keren
zijn het twee stieren.

390
00:24:24,330 --> 00:24:27,330
Het is moeilijk om die
aantallen uit elkaar te houden.

391
00:24:27,330 --> 00:24:29,070
Vers 39:

392
00:24:29,070 --> 00:24:32,790
Deze dingen moet u voor de
HEERE doen op uw feestdagen,

393
00:24:32,790 --> 00:24:38,430
naast uw geloften en de vrijwillige gaven
bij uw brandoffers, bij uw graanoffers,

394
00:24:38,430 --> 00:24:41,730
bij uw plengoffers en bij uw dankoffers.

395
00:24:41,730 --> 00:24:45,510
Vers 39 zegt dat dit
vaste verplichtingen zijn.

396
00:24:45,510 --> 00:24:50,010
Deze offers moeten op deze heilige
dagen hoe dan ook worden gebracht.

397
00:24:50,010 --> 00:24:53,130
Er zijn natuurlijk nog andere dingen
die mensen daarnaast vrijwillig kunnen

398
00:24:53,130 --> 00:24:57,390
brengen, en ze hebben hun geloften
en hun vrijwillige offers.

399
00:24:57,390 --> 00:25:03,030
Tot de vrijwillige offers behoorden
brandoffers, vredeoffers en graanoffers,

400
00:25:03,030 --> 00:25:06,090
zoals we zagen in de eerste
hoofdstukken van Leviticus,

401
00:25:06,090 --> 00:25:10,110
waar deze offers werden opgesomd en
er voorschriften voor werden gegeven.

402
00:25:10,110 --> 00:25:13,350
De meeste brandoffers
waren vrijwillige offers.

403
00:25:13,350 --> 00:25:17,130
Alleen waren sommige niet
vrijwillig; die waren verplicht.

404
00:25:17,130 --> 00:25:23,670
De offers die in hoofdstuk 28 en 29 worden
opgesomd, zijn verplichte brandoffers.

405
00:25:23,670 --> 00:25:26,670
Maar daarnaast brachten
mensen hun vrijwillige offers.

406
00:25:26,670 --> 00:25:31,050
En er wordt gesproken over de dingen
die door een gelofte beloofd waren.

407
00:25:31,050 --> 00:25:35,430
Nu de dingen die door een gelofte
beloofd waren ter sprake zijn gekomen,

408
00:25:35,430 --> 00:25:39,210
wordt daarmee in hoofdstuk 30 een
andere kwestie over de rechten

409
00:25:39,210 --> 00:25:40,950
van vrouwen ingeleid.

410
00:25:40,950 --> 00:25:47,490
We zagen in hoofdstuk 27 aandacht voor het
erfrecht van vrouwen en voor het feit dat,

411
00:25:47,490 --> 00:25:49,650
als een man alleen dochters had,

412
00:25:49,650 --> 00:25:53,970
zijn dochters dezelfde erfrechten
hadden als zonen zouden hebben.

413
00:25:53,970 --> 00:25:56,670
En nu krijgen we de kwestie van geloften.

414
00:25:56,670 --> 00:26:02,010
Wat als een dochter een gelofte doet, of
een vrouw, en haar man weet er niets van?

415
00:26:02,010 --> 00:26:03,750
Is die dan bindend?

416
00:26:03,750 --> 00:26:08,310
Heeft een vrouw in deze zaken dezelfde
juridische positie als een man?

417
00:26:08,310 --> 00:26:10,650
En het antwoord was: niet helemaal.

418
00:26:10,650 --> 00:26:14,670
We zullen zien dat de verplichtingen van
een vrouw om haar geloften te houden,

419
00:26:14,670 --> 00:26:17,010
afhangen van een aantal dingen.

420
00:26:17,010 --> 00:26:19,590
Eén daarvan is haar burgerlijke staat.

421
00:26:19,590 --> 00:26:24,750
Het andere is of haar vader of haar
man, afhankelijk van haar situatie,

422
00:26:24,750 --> 00:26:27,990
de gelofte die ze doet
al dan niet goedkeurt.

423
00:26:27,990 --> 00:26:32,790
Dit is natuurlijk belangrijk, want stel
dat een getrouwde vrouw beloofde haar zoon

424
00:26:32,790 --> 00:26:37,770
aan God te geven, zoals Hanna
aanbood Samuel aan de Heere te geven.

425
00:26:37,770 --> 00:26:42,150
Als de vader niet de bevoegdheid had
om daar zijn veto over uit te spreken,

426
00:26:42,150 --> 00:26:45,930
zou zijn vrouw tegen zijn wil
alle kinderen kunnen weggeven.

427
00:26:45,930 --> 00:26:49,050
En dus zien we dat er een
regeling is getroffen.

428
00:26:49,050 --> 00:26:53,250
Wanneer de man aan het hoofd van het gezin
hoort over een gelofte die gedaan is door

429
00:26:53,250 --> 00:26:57,210
een vrouw die onder zijn gezag
staat, zijn vrouw of zijn dochter,

430
00:26:57,210 --> 00:27:01,110
heeft hij de mogelijkheid die
gelofte ongeldig te verklaren.

431
00:27:01,110 --> 00:27:04,350
Maar alleen op de dag dat hij
er voor het eerst van hoort.

432
00:27:04,350 --> 00:27:09,390
Als hij niets zegt op de dag dat hij
ervan hoort, is de gelofte bindend.

433
00:27:09,390 --> 00:27:14,370
In vers 9 wordt apart ingegaan op een
vrouw die geen man in haar leven heeft,

434
00:27:14,370 --> 00:27:17,790
een vrouw die weduwe is
of een gescheiden vrouw.

435
00:27:17,790 --> 00:27:23,370
Zij heeft in dit opzicht, op godsdienstig
gebied, dezelfde positie als een man.

436
00:27:23,370 --> 00:27:27,330
Haar geloften zijn evenzeer
van kracht als die van een man.

437
00:27:27,330 --> 00:27:31,830
En trouwens, dat is ongeëvenaard
in de samenleving van de oudheid.

438
00:27:31,830 --> 00:27:34,950
Het idee dat een vrouw onder
het gezag van haar man of

439
00:27:34,950 --> 00:27:37,770
onder het gezag van haar
vader staat, is vrij

440
00:27:37,770 --> 00:27:40,050
gebruikelijk in de
samenleving van de oudheid.

441
00:27:40,050 --> 00:27:44,130
Maar het idee dat een weduwe of een
gescheiden vrouw een positie heeft die

442
00:27:44,130 --> 00:27:48,990
sterk lijkt op die van een man, is
ongeëvenaard in de antieke wereld.

443
00:27:48,990 --> 00:27:54,210
Dus in zekere zin wordt hier bevestigd dat
vrouwen onder de juiste omstandigheden in

444
00:27:54,210 --> 00:27:56,970
precies dezelfde positie
verkeren als mannen,

445
00:27:56,970 --> 00:27:59,730
met dezelfde
verantwoordelijkheden en rechten.

446
00:27:59,730 --> 00:28:02,130
Maar in een huishouden met een gezagsorde

447
00:28:02,130 --> 00:28:05,610
moeten de geloften van een
vrouw uiteraard onderworpen zijn

448
00:28:05,610 --> 00:28:09,030
aan het vetorecht van de man
aan het hoofd van het gezin.

449
00:28:09,030 --> 00:28:12,870
Want de aangelegenheden van
het huishouden zijn zijn zaak

450
00:28:12,870 --> 00:28:14,730
en zijn verantwoordelijkheid.

451
00:28:14,730 --> 00:28:16,290
Nu staat er:

452
00:28:16,290 --> 00:28:20,190
Mozes sprak tot de hoofden van
de stammen van de Israëlieten:

453
00:28:20,190 --> 00:28:23,430
Dit is de zaak die de HEERE geboden heeft:

454
00:28:23,430 --> 00:28:26,910
Wanneer een man de HEERE
een gelofte doet of een

455
00:28:26,910 --> 00:28:29,730
eed zweert om een
verplichting op zich te nemen,

456
00:28:29,730 --> 00:28:32,310
dan mag hij zijn woord niet schenden;

457
00:28:32,310 --> 00:28:36,270
overeenkomstig alles wat uit
zijn mond komt, moet hij doen.

458
00:28:36,270 --> 00:28:38,490
Dat geldt als een man het doet.

459
00:28:38,490 --> 00:28:41,910
Eerder waren er in enkele van de
voorgaande hoofdstukken regelingen

460
00:28:41,910 --> 00:28:46,110
getroffen over hoe hij datgene
wat hij door een gelofte beloofd

461
00:28:46,110 --> 00:28:48,270
had, kan vrijkopen.

462
00:28:48,270 --> 00:28:51,210
Met andere woorden, als
hij spijt heeft van het

463
00:28:51,210 --> 00:28:56,250
specifieke ding dat hij door een gelofte
beloofd heeft, kan hij het vrijkopen.

464
00:28:56,250 --> 00:28:58,890
Dan moet hij als boete voor het vrijkopen

465
00:28:58,890 --> 00:29:02,370
twintig procent van de
waarde ervan extra betalen.

466
00:29:02,370 --> 00:29:06,690
Volgens mij was het het laatste hoofdstuk
van Leviticus, als ik me niet vergis,

467
00:29:06,690 --> 00:29:11,970
dat over deze kwestie ging en over hoe ze
dingen konden vrijkopen die ze door een

468
00:29:11,970 --> 00:29:13,230
gelofte beloofd hadden.

469
00:29:13,230 --> 00:29:16,530
Maar tenzij hij het
vrijkoopt, dat wil zeggen,

470
00:29:16,530 --> 00:29:19,470
tenzij hij het met een boete
van de Heere terugkoopt,

471
00:29:19,470 --> 00:29:22,110
moet hij geven wat hij beloofd heeft.

472
00:29:22,110 --> 00:29:25,170
Maar bij een vrouw ligt
de zaak wat ingewikkelder,

473
00:29:25,170 --> 00:29:29,490
zoals de meeste dingen bij vrouwen,
en dat is geen kritiek op vrouwen.

474
00:29:29,490 --> 00:29:31,950
Ze zijn gewoon ingewikkelder.

475
00:29:31,950 --> 00:29:32,970
Vers 3:

476
00:29:32,970 --> 00:29:37,770
Maar wanneer een vrouw de HEERE
een gelofte doet, en in haar jeugd,

477
00:29:37,770 --> 00:29:42,180
terwijl ze nog in het huis van haar vader
woont, een verplichting op zich neemt,

478
00:29:42,180 --> 00:29:48,210
Dat betekent wanneer ze nog ongetrouwd is
en onder het gezag van haar vader staat.

479
00:29:48,210 --> 00:29:52,170
en haar vader van haar gelofte
hoort en van haar verplichting,

480
00:29:52,170 --> 00:29:56,010
die zij op zich genomen heeft,
en haar vader tegen haar zwijgt,

481
00:29:56,010 --> 00:30:00,810
dan zijn al haar geloften en elke
verplichting die zij op zich genomen

482
00:30:00,810 --> 00:30:02,550
heeft, van kracht.

483
00:30:02,550 --> 00:30:07,170
De vader heeft het recht zijn veto uit
te spreken, maar als hij dat niet doet,

484
00:30:07,170 --> 00:30:12,270
is haar gelofte bindend, omdat ook
zij iemand is die verantwoordelijkheid

485
00:30:12,270 --> 00:30:14,010
draagt tegenover God.

486
00:30:14,010 --> 00:30:18,630
Alleen is het zo dat, als ze een vader
heeft die het er niet mee eens is,

487
00:30:18,630 --> 00:30:21,990
het haar niet vrijstaat
zulke geloften te doen.

488
00:30:21,990 --> 00:30:23,130
Er staat:

489
00:30:23,130 --> 00:30:28,350
Maar als haar vader haar ervan afhoudt, op
de dag dat hij van al haar geloften hoort

490
00:30:28,350 --> 00:30:33,150
en van de verplichtingen die zij op zich
genomen heeft, dan is het niet van kracht.

491
00:30:33,150 --> 00:30:38,070
De HEERE zal het haar vergeven, want
haar vader heeft haar ervan afgehouden.

492
00:30:38,070 --> 00:30:41,550
Dat wordt aan het eind van
al deze bepalingen vermeld.

493
00:30:41,550 --> 00:30:44,730
Er worden drie verschillende
situaties beschreven.

494
00:30:44,730 --> 00:30:48,030
De eerste is die van een dochter
in het huis van haar vader.

495
00:30:48,030 --> 00:30:50,670
De volgende is die van
een vrouw die getrouwd is,

496
00:30:50,670 --> 00:30:53,850
maar die vóór haar huwelijk
een gelofte had gedaan.

497
00:30:53,850 --> 00:30:57,270
Haar nieuwe man heeft dus de
verantwoordelijkheid om haar gelofte te

498
00:30:57,270 --> 00:31:01,710
bekrachtigen of ongeldig te
verklaren wanneer hij ervan hoort.

499
00:31:01,710 --> 00:31:06,750
En de derde situatie is die van een vrouw
die al getrouwd is en een gelofte doet.

500
00:31:06,750 --> 00:31:09,750
Als haar man haar gelofte
ongeldig verklaart,

501
00:31:09,750 --> 00:31:13,770
staat er in elk van die gevallen
dat de Heere haar zal vergeven.

502
00:31:13,770 --> 00:31:18,330
Dat staat in vers 5, en
in vers 8, en in vers 12.

503
00:31:18,330 --> 00:31:22,590
Op al die plaatsen, in deze drie
verschillende omstandigheden,

504
00:31:22,590 --> 00:31:25,890
staat dat als de man in
haar leven haar gelofte

505
00:31:25,890 --> 00:31:30,870
ongeldig verklaart op de dag dat hij ervan
hoort, hij het recht heeft dat te doen,

506
00:31:30,870 --> 00:31:33,570
en dat het haar vergeven zal worden.

507
00:31:33,570 --> 00:31:37,890
Betekent dat dat ze iets verkeerds
heeft gedaan door zich te onderwerpen?

508
00:31:37,890 --> 00:31:42,030
Nee, het betekent alleen dat ze
van de gelofte wordt ontslagen.

509
00:31:42,030 --> 00:31:44,610
De belofte zal haar worden vergeven.

510
00:31:44,610 --> 00:31:48,270
Ze wordt van haar verplichting
ontslagen omdat ze in dit geval

511
00:31:48,270 --> 00:31:50,730
onder het gezag van haar vader staat.

512
00:31:50,730 --> 00:31:54,390
Overigens ken ik een geval in
Idaho van een christelijk gezin,

513
00:31:54,390 --> 00:31:58,710
een godvruchtig gezin, waarvan de
tienerdochter heel opstandig was.

514
00:31:58,710 --> 00:32:02,790
Ze ging ervandoor met een man van
in de veertig die een misdadiger was

515
00:32:02,790 --> 00:32:05,190
en op de vlucht was voor de politie.

516
00:32:05,190 --> 00:32:08,970
Ze staken de grens naar
Nevada over en trouwden.

517
00:32:08,970 --> 00:32:13,470
Zij was ongeveer zestien en hij was in
de veertig, en hij was een crimineel.

518
00:32:13,470 --> 00:32:17,250
Ze was een opstandig, afgedwaald
meisje uit een christelijk gezin,

519
00:32:17,250 --> 00:32:21,090
dat eerder had beleden christen te
zijn en dat volgens mij nu weer bij de

520
00:32:21,090 --> 00:32:21,990
Heere terug is.

521
00:32:21,990 --> 00:32:26,190
Maar haar vader beriep zich op de
bepalingen van dit specifieke hoofdstuk

522
00:32:26,190 --> 00:32:30,450
en verklaarde haar gelofte ongeldig
toen hij hoorde dat ze met die

523
00:32:30,450 --> 00:32:32,130
man getrouwd was.

524
00:32:32,130 --> 00:32:36,390
Natuurlijk leefde ze, zolang ze
bij die man bleef, in hoererij,

525
00:32:36,390 --> 00:32:39,210
maar ze had niet het recht
om een gelofte te doen.

526
00:32:39,210 --> 00:32:43,890
Toen ze ervandoor ging, was ze nog een
maagd onder het gezag van haar vader.

527
00:32:43,890 --> 00:32:48,630
Daarom had haar vader het recht haar
huwelijksgeloften nietig te verklaren.

528
00:32:48,630 --> 00:32:50,850
Hij had er nooit mee ingestemd.

529
00:32:50,850 --> 00:32:55,230
Hij heeft daadwerkelijk een brief naar
andere godvruchtige mannen gestuurd

530
00:32:55,230 --> 00:32:59,670
waarin hij bevestigde dat hij had
gehoord dat zijn dochter dat had gedaan,

531
00:32:59,670 --> 00:33:05,250
en dat hij haar geloften officieel
nietig verklaarde en haar ervan ontsloeg.

532
00:33:05,250 --> 00:33:09,150
Persoonlijk geloof ik op grond van
dit hoofdstuk dat hij het recht had

533
00:33:09,150 --> 00:33:10,290
dat te doen.

534
00:33:10,290 --> 00:33:13,530
Ik denk niet dat een jong
meisje het recht heeft om

535
00:33:13,530 --> 00:33:18,750
tegen de wil van haar vader met een man
te trouwen als haar vader ervoor kiest dat

536
00:33:18,750 --> 00:33:20,610
ongeldig te verklaren.

537
00:33:20,610 --> 00:33:24,330
Wij zouden kunnen zeggen: ‘Maar
dat is het Oude Testament.’

538
00:33:24,330 --> 00:33:27,750
Ja, maar gezinnen zijn
nog steeds gezinnen.

539
00:33:27,750 --> 00:33:33,570
Vaders zijn nog steeds vaders;
echtgenoten zijn nog steeds echtgenoten.

540
00:33:33,570 --> 00:33:38,850
Hoewel de verbonden veranderd zijn, heeft
God het gezin niet opnieuw ingericht.

541
00:33:38,850 --> 00:33:42,990
Het gezin krijgt zijn structuur
in Genesis hoofdstuk 2.

542
00:33:42,990 --> 00:33:46,890
Jezus ging uit van wat
Genesis hoofdstuk 2 zei als

543
00:33:46,890 --> 00:33:50,610
basis om te begrijpen hoe de
verhoudingen binnen het gezin

544
00:33:50,610 --> 00:33:52,710
en het huwelijk behoren te zijn.

545
00:33:52,710 --> 00:33:56,610
Het lijkt mij dus dat er geen
verschil is tussen het oude verbond

546
00:33:56,610 --> 00:34:01,770
en het nieuwe verbond wat betreft het
gezag van een vader over zijn kinderen.

547
00:34:01,770 --> 00:34:06,210
Paulus geeft in elk geval aan dat het
gezag van ouders over hun kinderen

548
00:34:06,210 --> 00:34:08,430
hetzelfde is als onder de wet.

549
00:34:08,430 --> 00:34:11,850
In Efeze hoofdstuk 6 zegt Paulus:

550
00:34:11,850 --> 00:34:17,130
Kinderen, wees je ouders gehoorzaam
in de Heere, want dat is juist.

551
00:34:17,130 --> 00:34:20,370
En dan haalt hij het gebod uit Exodus aan:

552
00:34:20,370 --> 00:34:26,130
Eer uw vader en uw moeder, opdat uw dagen
verlengd worden in het land dat de HEERE,

553
00:34:26,130 --> 00:34:28,230
uw God, u geeft.

554
00:34:28,230 --> 00:34:33,330
Het lijkt er dus op dat Paulus zegt dat
de gezinsstructuur en het ouderlijk gezag

555
00:34:33,330 --> 00:34:36,090
hetzelfde zijn als in het Oude Testament.

556
00:34:36,090 --> 00:34:38,670
Dat zou waarschijnlijk
ongemakkelijk aanvoelen,

557
00:34:38,670 --> 00:34:43,530
vooral voor een moderne vrouw of voor een
man die met haar trouwt als haar ouders

558
00:34:43,530 --> 00:34:45,750
niet met het huwelijk instemden.

559
00:34:45,750 --> 00:34:49,050
Dan gaan we ervan uit dat ze een
maagdelijke dochter is die nog

560
00:34:49,050 --> 00:34:51,090
thuis woont, enzovoort.

561
00:34:51,090 --> 00:34:55,830
Er staat dat het een ander verhaal
is als ze gescheiden is of weduwe is.

562
00:34:55,830 --> 00:34:58,170
Daarvoor is een andere bepaling.

563
00:34:58,170 --> 00:35:02,130
Er staat uitdrukkelijk in vers
3 dat het gaat om een meisje:

564
00:35:02,130 --> 00:35:06,510
Maar wanneer een vrouw de HEERE
een gelofte doet, en in haar jeugd,

565
00:35:06,510 --> 00:35:10,560
terwijl ze nog in het huis van haar vader
woont, een verplichting op zich neemt,

566
00:35:10,560 --> 00:35:13,350
Hij heeft haar nog niet uitgehuwelijkt.

567
00:35:13,350 --> 00:35:18,930
Hij heeft zijn gezag over haar nooit
afgestaan, en toch doet ze een gelofte.

568
00:35:18,930 --> 00:35:21,810
Dit gaat niet over huwelijksgeloften.

569
00:35:21,810 --> 00:35:25,950
Gewoonlijk gaat het erover dat
iemand de Heere iets anders belooft.

570
00:35:25,950 --> 00:35:27,570
Maar er staat uitdrukkelijk:

571
00:35:27,570 --> 00:35:32,070
Als ze een gelofte aflegt of zich met
een afspraak ergens toe verplicht.

572
00:35:32,070 --> 00:35:34,890
Dat is natuurlijk wat er
in dit hele gedeelte staat.

573
00:35:34,890 --> 00:35:38,670
Het gaat over mensen die geloften doen
of zich op de een of andere manier aan

574
00:35:38,670 --> 00:35:40,590
een overeenkomst binden.

575
00:35:40,590 --> 00:35:44,670
Naar mijn mening had deze christelijke
vader het volste recht om de

576
00:35:44,670 --> 00:35:48,870
ongeoorloofde geloften van zijn
dochter ongeldig te verklaren.

577
00:35:48,870 --> 00:35:52,050
Ik geloof dat ze nu weer bij
hem thuis is en niet bij haar

578
00:35:52,050 --> 00:35:54,870
misdadige, onwettige echtgenoot.

579
00:35:54,870 --> 00:35:57,930
Vers 6 wijzigt de situatie enigszins:

580
00:35:57,930 --> 00:36:02,490
Maar als zij een man heeft, en haar
geloften of de onbezonnen uitspraak van

581
00:36:02,490 --> 00:36:06,810
haar lippen, waarmee zij een verplichting
op zich genomen heeft, op haar rusten,

582
00:36:06,810 --> 00:36:11,730
Dat wil zeggen: ze heeft geloften
gedaan in het huis van haar vader.

583
00:36:11,730 --> 00:36:15,630
Haar vader heeft ze niet ongeldig
verklaard, dus ze zijn bindend,

584
00:36:15,630 --> 00:36:19,290
maar ze heeft ze nog niet
nagekomen. Nu trouwt ze.

585
00:36:19,290 --> 00:36:24,690
Haar geloften gaan haar nieuwe man aan,
zoals ze daarvoor haar vader aangingen.

586
00:36:24,690 --> 00:36:29,730
De Engelse vertaling die de spreker hier
uitlegt, zegt ‘als zij een man neemt’,

587
00:36:29,730 --> 00:36:33,630
waar het Nederlandse citaat
‘als zij een man heeft’ zegt.

588
00:36:33,630 --> 00:36:38,370
De nieuwe man heeft nu de bevoegdheid
om deze geloften te bekrachtigen of

589
00:36:38,370 --> 00:36:42,030
ongeldig te verklaren, zoals
haar vader die eerder had.

590
00:36:42,030 --> 00:36:47,130
en haar man hoort ervan, maar hij zwijgt
tegen haar op de dag dat hij ervan hoort,

591
00:36:47,130 --> 00:36:51,390
dan zijn haar geloften van kracht, en zijn
de verplichtingen die zij op zich genomen

592
00:36:51,390 --> 00:36:52,950
heeft, van kracht.

593
00:36:52,950 --> 00:36:57,690
Maar als haar man op de dag dat hij
ervan hoort, haar ervan afhoudt,

594
00:36:57,690 --> 00:37:01,170
dan verbreekt hij haar
gelofte, die op haar rust,

595
00:37:01,170 --> 00:37:03,810
en de onbezonnen
uitspraak van haar lippen,

596
00:37:03,810 --> 00:37:06,630
waarmee zij een verplichting
op zich genomen heeft,

597
00:37:06,630 --> 00:37:09,690
en de HEERE zal het haar vergeven.

598
00:37:09,690 --> 00:37:14,250
Wat betreft de gelofte van een
weduwe of van een verstoten vrouw:

599
00:37:14,250 --> 00:37:19,110
alles waartoe zij zichzelf verplicht
heeft, is voor haar van kracht.

600
00:37:19,110 --> 00:37:24,690
Dat wil zeggen, zij moet zich eraan
houden, net zoals een man dat zou moeten.

601
00:37:24,690 --> 00:37:28,350
Precies hetzelfde wat in vers
2 over een man wordt gezegd,

602
00:37:28,350 --> 00:37:33,450
geldt voor een vrouw die geen man heeft
aan wie zij verantwoording moet afleggen.

603
00:37:33,450 --> 00:37:34,590
Vers 10:

604
00:37:34,590 --> 00:37:37,950
Maar als zij in het huis van
haar man een gelofte aflegt,

605
00:37:37,950 --> 00:37:40,290
of met een eed een
verplichting op zich neemt,

606
00:37:40,290 --> 00:37:44,070
Dat wil zeggen, dit is de derde situatie.

607
00:37:44,070 --> 00:37:48,090
In de eerste situatie is zij
in het huis van haar vader.

608
00:37:48,090 --> 00:37:53,010
In de tweede situatie heeft zij in het
huis van haar vader een gelofte gedaan,

609
00:37:53,010 --> 00:37:56,250
en haar vader heeft die
niet ongeldig verklaard.

610
00:37:56,250 --> 00:38:00,630
Maar nu woont zij in een nieuw huis,
en haar man heeft het recht die

611
00:38:00,630 --> 00:38:02,370
ongeldig te verklaren.

612
00:38:02,370 --> 00:38:06,570
Nu gaat het over een vrouw die al
getrouwd is en een gelofte doet.

613
00:38:06,570 --> 00:38:09,990
Dit is de derde situatie,
of de vierde als je de

614
00:38:09,990 --> 00:38:12,510
weduwe en de gescheiden vrouw meetelt.

615
00:38:12,510 --> 00:38:17,430
en haar man ervan hoort, maar tegen
haar zwijgt en haar er niet van afhoudt,

616
00:38:17,430 --> 00:38:22,230
dan zijn al haar geloften van kracht en is
elke verplichting die zij op zich genomen

617
00:38:22,230 --> 00:38:23,430
heeft, van kracht.

618
00:38:23,430 --> 00:38:27,870
Maar als haar man op de dag dat hij
ervan hoort, deze nadrukkelijk verbreekt,

619
00:38:27,870 --> 00:38:30,510
dan is geen enkele
uitspraak van haar lippen,

620
00:38:30,510 --> 00:38:35,550
van haar geloften en van de verplichting
tegenover haarzelf van kracht;

621
00:38:35,550 --> 00:38:40,770
haar man heeft die verbroken en
de HEERE zal het haar vergeven.

622
00:38:40,770 --> 00:38:45,930
Elke gelofte en elke verplichting onder
ede om zichzelf te verootmoedigen,

623
00:38:45,930 --> 00:38:49,770
kan haar man bekrachtigen
of kan haar man verbreken.

624
00:38:49,770 --> 00:38:52,410
Of haar van haar geloften ontslaan.

625
00:38:52,410 --> 00:38:57,210
Haar ziel verootmoedigen verwijst,
zoals ik al zei, meestal naar vasten.

626
00:38:57,210 --> 00:39:01,830
Ik weet niet precies waarom een gelofte om
haar ziel te verootmoedigen wordt genoemd.

627
00:39:01,830 --> 00:39:04,170
Misschien was het
gebruikelijk om te vasten

628
00:39:04,170 --> 00:39:07,530
wanneer je naar de tempel kwam
om je geloften na te komen.

629
00:39:07,530 --> 00:39:09,630
Dan verwijst het daar gewoon naar.

630
00:39:09,630 --> 00:39:14,970
Of misschien wordt ermee gezegd: elke
gelofte, zelfs het allerkleinste.

631
00:39:14,970 --> 00:39:18,630
Zelfs als zij belooft dat zij
op een bepaalde dag zal vasten,

632
00:39:18,630 --> 00:39:20,910
kan haar man dat ongedaan maken.

633
00:39:20,910 --> 00:39:23,610
Hoe dan ook, in vers 14 staat:

634
00:39:23,610 --> 00:39:27,450
Maar als haar man dag na dag
nadrukkelijk tegen haar zwijgt,

635
00:39:27,450 --> 00:39:32,070
bekrachtigt hij al haar geloften of al
de verplichtingen die op haar rusten;

636
00:39:32,070 --> 00:39:35,970
hij bekrachtigt ze, omdat hij
op de dag dat hij ervan hoorde,

637
00:39:35,970 --> 00:39:37,710
tegen haar gezwegen heeft.

638
00:39:37,710 --> 00:39:40,350
Hij bekrachtigt ze zonder woorden.

639
00:39:40,350 --> 00:39:44,550
Er bestaat een rechtsbeginsel,
niet specifiek in de wet van Mozes,

640
00:39:44,550 --> 00:39:47,370
maar eigenlijk in moderne rechtsstelsels.

641
00:39:47,370 --> 00:39:52,650
De Latijnse term daarvoor is
‘Qui tacet consentire videtur’.

642
00:39:52,650 --> 00:39:55,650
Dat is waarschijnlijk niet de
juiste uitspraak van het Latijn,

643
00:39:55,650 --> 00:39:59,130
maar het betekent dat zwijgen
als instemming wordt beschouwd.

644
00:39:59,130 --> 00:40:03,450
Dat zien we ook in een andere wet die
in Deuteronomium aan de orde komt.

645
00:40:03,450 --> 00:40:06,990
Als een man met een vrouw slaapt
die met iemand anders verloofd is,

646
00:40:06,990 --> 00:40:11,310
moeten ze allebei ter dood worden
gebracht, omdat zij verloofd is.

647
00:40:11,310 --> 00:40:14,970
Zij is als een getrouwde
vrouw. Het is overspel.

648
00:40:14,970 --> 00:40:18,630
Maar er staat dat zij samen met
hem ter dood gebracht zal worden

649
00:40:18,630 --> 00:40:21,870
als het in de stad is gebeurd,
maar niet als het buiten op het

650
00:40:21,870 --> 00:40:23,130
platteland is gebeurd.

651
00:40:23,130 --> 00:40:25,530
Als het buiten op het
platteland is gebeurd,

652
00:40:25,530 --> 00:40:30,270
gaat men ervan uit dat het gebeurde op
een plek waar niemand haar kon helpen,

653
00:40:30,270 --> 00:40:32,430
zelfs als ze om hulp had geroepen.

654
00:40:32,430 --> 00:40:34,890
Ze kan dus heel goed om
hulp hebben geroepen,

655
00:40:34,890 --> 00:40:38,010
en men gaat ervan uit
dat zij onschuldig is.

656
00:40:38,010 --> 00:40:42,210
Als blijkt dat zij betrapt wordt
en een man met haar heeft geslapen,

657
00:40:42,210 --> 00:40:46,410
en het gebeurde ergens op een afgelegen
plek waar niemand haar kon horen als zij

658
00:40:46,410 --> 00:40:50,610
schreeuwde, dan gaat men ervan
uit dat zij heeft geschreeuwd.

659
00:40:50,610 --> 00:40:53,250
Nu kan het zijn dat zij
dat niet heeft gedaan.

660
00:40:53,250 --> 00:40:55,230
Misschien stemde zij ermee in.

661
00:40:55,230 --> 00:40:57,810
Maar zij krijgt het
voordeel van de twijfel:

662
00:40:57,810 --> 00:41:00,810
omdat niemand haar had kunnen
horen als zij schreeuwde,

663
00:41:00,810 --> 00:41:05,130
wordt zij als onschuldig beschouwd
en wordt zij dus niet gestraft.

664
00:41:05,130 --> 00:41:10,170
Maar als het in de stad gebeurde, neemt
men aan dat zij om hulp had kunnen roepen.

665
00:41:10,170 --> 00:41:15,750
Er waren immers mensen in de buurt, in de
kamer ernaast of zelfs in dezelfde kamer.

666
00:41:15,750 --> 00:41:19,770
Veel mensen woonden namelijk in
dorpen in huizen met maar één kamer.

667
00:41:19,770 --> 00:41:23,190
Als dit in de stad gebeurde
en zij niet om hulp riep,

668
00:41:23,190 --> 00:41:25,530
wordt zij geacht ermee in te stemmen.

669
00:41:25,530 --> 00:41:29,370
Haar zwijgen wordt dus ook in dat
geval als instemming beschouwd.

670
00:41:29,370 --> 00:41:33,030
Dit is een beginsel dat in het
moderne recht wordt erkend.

671
00:41:33,030 --> 00:41:36,030
Blijkbaar wordt het ook in
de wet van Mozes erkend.

672
00:41:36,030 --> 00:41:39,810
Het wordt hier zelfs heel
duidelijk verwoord, in vers 14:

673
00:41:39,810 --> 00:41:43,050
Als haar man er dag na dag
helemaal niets van zegt,

674
00:41:43,050 --> 00:41:45,750
bevestigt hij daarmee al haar geloften.

675
00:41:45,750 --> 00:41:49,170
Hij bekrachtigt het stilzwijgend,
door niets te zeggen.

676
00:41:49,170 --> 00:41:50,670
Vers 15 zegt:

677
00:41:50,670 --> 00:41:53,730
Maar als hij, nadat hij
ervan gehoord heeft,

678
00:41:53,730 --> 00:41:58,890
ze pas later nadrukkelijk verbreekt, dan
laadt hij haar ongerechtigheid op zich.

679
00:41:58,890 --> 00:42:04,290
En ik denk dat dit betekent: meer dan
één dag nadat hij ze heeft gehoord.

680
00:42:04,290 --> 00:42:06,630
De Engelse vertaling
die de spreker gebruikt,

681
00:42:06,630 --> 00:42:09,570
zegt hier ‘nadat hij ze heeft gehoord’,

682
00:42:09,570 --> 00:42:13,770
zonder de toevoeging ‘pas later’
uit het Nederlandse citaat.

683
00:42:13,770 --> 00:42:17,070
Ik weet niet zeker hoe we
die woorden moeten begrijpen.

684
00:42:17,070 --> 00:42:20,970
Betekenen ze dat hij de gelofte
van zijn dochter of zijn vrouw mag

685
00:42:20,970 --> 00:42:26,250
annuleren op de dag dat hij ervan
hoort, maar dan wel haar schuld draagt?

686
00:42:26,250 --> 00:42:29,550
Zij wordt vergeven, zij
wordt ervan ontslagen,

687
00:42:29,550 --> 00:42:33,330
maar hij is degene die ervoor
verantwoordelijk is dat zij

688
00:42:33,330 --> 00:42:35,550
haar gelofte verbreekt.

689
00:42:35,550 --> 00:42:40,050
In dat geval heeft hij iets gedaan
waardoor hij schuld op zich laadt.

690
00:42:40,050 --> 00:42:43,890
Maar ik denk dat het waarschijnlijker
is dat het tot zijn bevoegdheid

691
00:42:43,890 --> 00:42:45,690
behoort om dat te doen.

692
00:42:45,690 --> 00:42:50,550
God heeft hier immers al die tijd gezegd
dat de man of de vader in de positie

693
00:42:50,550 --> 00:42:53,910
verkeert om de gelofte
ongeldig te verklaren.

694
00:42:53,910 --> 00:42:57,390
Er wordt gezegd dat als hij
langer dan een dag wacht

695
00:42:57,390 --> 00:43:01,710
nadat hij ervan gehoord heeft
en dan haar gelofte annuleert,

696
00:43:01,710 --> 00:43:04,050
daar schuld aan verbonden is.

697
00:43:04,050 --> 00:43:07,830
Dit zijn de verordeningen die
de HEERE Mozes geboden heeft

698
00:43:07,830 --> 00:43:10,410
met betrekking tot een man en zijn vrouw,

699
00:43:10,410 --> 00:43:13,830
met betrekking tot een vader
en zijn dochter in haar jeugd,

700
00:43:13,830 --> 00:43:16,830
terwijl ze nog in het
huis van haar vader woont.

701
00:43:16,830 --> 00:43:20,010
Dit is een situatie waarvoor
we tegenwoordig niet

702
00:43:20,010 --> 00:43:24,390
veel vergelijkbare gevallen hebben,
omdat het afleggen van geloften in onze

703
00:43:24,390 --> 00:43:26,790
samenleving niet zo vaak voorkomt.

704
00:43:26,790 --> 00:43:30,570
In die tijd bekrachtigden ze bijna
elke transactie met een gelofte,

705
00:43:30,570 --> 00:43:32,430
met een of andere eed.

706
00:43:32,430 --> 00:43:35,970
Ze hadden niet zoals wij
vaak ondertekende contracten.

707
00:43:35,970 --> 00:43:39,750
Ze sloten mondelinge
overeenkomsten, legden een eed af,

708
00:43:39,750 --> 00:43:42,810
maakten een afspraak en
verbonden zich daaraan.

709
00:43:42,810 --> 00:43:46,590
Dan was het natuurlijk absoluut
noodzakelijk dat ze zich hielden aan die

710
00:43:46,590 --> 00:43:49,950
mondelinge overeenkomst waaraan
ze zich hadden verbonden,

711
00:43:49,950 --> 00:43:54,450
net zoals het belangrijk is om je aan
een schriftelijk contract te houden.

712
00:43:54,450 --> 00:43:58,050
Maar wij hebben in plaats
daarvan schriftelijke contracten.

713
00:43:58,050 --> 00:44:02,370
Ik veronderstel dat dit in onze
samenleving van toepassing zou zijn

714
00:44:02,370 --> 00:44:04,470
op schriftelijke contracten.

715
00:44:04,470 --> 00:44:09,510
Als een vrouw een contract sluit, of een
dochter die bij haar vader thuis woont een

716
00:44:09,510 --> 00:44:13,830
contract sluit, en haar vader,
of in het andere geval haar man,

717
00:44:13,830 --> 00:44:17,550
keurt dat niet goed, dan kan
hij het ongeldig verklaren.

718
00:44:17,550 --> 00:44:21,990
Onze rechtbanken zouden daar echter
niet noodzakelijk van uitgaan.

719
00:44:21,990 --> 00:44:24,630
Vooral als de dochter
ouder dan achttien is,

720
00:44:24,630 --> 00:44:28,590
zou ze volgens de wet aan dat
contract gebonden worden geacht,

721
00:44:28,590 --> 00:44:30,690
ongeacht wat haar vader wilde.

722
00:44:30,690 --> 00:44:35,250
En een vrouw zou eraan gebonden worden
geacht, ongeacht wat haar man wilde.

723
00:44:35,250 --> 00:44:39,990
In de wet van Mozes werden de vader en de
man echter beschouwd als de beschermers

724
00:44:39,990 --> 00:44:43,050
van degenen die tot hun
huishouden behoorden.

725
00:44:43,050 --> 00:44:48,150
Als de vader meende dat zijn dochter of
vrouw een dwaze en schadelijke gelofte had

726
00:44:48,150 --> 00:44:51,390
afgelegd, kon hij haar daarvan ontslaan.

727
00:44:51,390 --> 00:44:56,610
Hij was er om haar te beschermen tegen
het afleggen van zulke dwaze geloften.

728
00:44:56,610 --> 00:45:01,710
We weten niet of hij die altijd ongeldig
zou verklaren omdat hij die dwaas vond.

729
00:45:01,710 --> 00:45:04,530
Misschien was hij niet zo
vrijgevig als zijn vrouw,

730
00:45:04,530 --> 00:45:08,910
en bood zij God iets aan wat hij
God niet zou willen aanbieden.

731
00:45:08,910 --> 00:45:12,930
Maar hij heeft nog steeds het
recht om dat ongeldig te verklaren.

732
00:45:12,930 --> 00:45:15,930
Iemand moet de leiding
hebben over het huishouden,

733
00:45:15,930 --> 00:45:20,010
en God heeft de vader de leiding
over het huishouden gegeven.

734
00:45:20,010 --> 00:45:24,990
Ik geloof, hoewel het er niet staat, dat
als een jonge zoon die nog thuis woont en

735
00:45:24,990 --> 00:45:28,290
nog niet meerderjarig
is een gelofte aflegde,

736
00:45:28,290 --> 00:45:33,390
de vader die uiteraard ook ongeldig zou
kunnen verklaren, om dezelfde reden.

737
00:45:33,390 --> 00:45:37,710
De zoon die nog niet meerderjarig is
en de dochter die nog thuis woont,

738
00:45:37,710 --> 00:45:40,530
staan allebei onder het
gezag van hun vader.

739
00:45:40,530 --> 00:45:42,810
Hoewel het misschien
niet gemakkelijk is om

740
00:45:42,810 --> 00:45:46,890
hedendaagse situaties te vinden
waarin dit van toepassing zou zijn,

741
00:45:46,890 --> 00:45:49,830
omdat we niet zo vaak
zulke geloften afleggen,

742
00:45:49,830 --> 00:45:55,170
bevestigt dit wel dat God de vader en de
man gezag heeft gegeven in het huishouden.

743
00:45:55,170 --> 00:45:59,850
Zelfs een gezag dat hem toestond
om ongeldig te verklaren wat God

744
00:45:59,850 --> 00:46:03,930
normaal gesproken op grond van haar
gelofte van de vrouw zou eisen.

745
00:46:03,930 --> 00:46:06,750
We zien ook in een ander
geval in de Schrift,

746
00:46:06,750 --> 00:46:11,430
dat we in Exodus zijn tegengekomen,
dat als een man met een vrouw

747
00:46:11,430 --> 00:46:16,050
slaapt die niet verloofd is, en die
dus beschikbaar is om mee te trouwen,

748
00:46:16,050 --> 00:46:18,870
hij verplicht is met haar te trouwen.

749
00:46:18,870 --> 00:46:23,490
Maar als haar vader weigert, mag
de man niet met haar trouwen.

750
00:46:23,490 --> 00:46:28,410
In zo'n geval, waarin God van een paar
zou eisen dat ze trouwen omdat ze seks met

751
00:46:28,410 --> 00:46:32,430
elkaar hebben gehad, staat God
de vader zelfs toe om daar zijn

752
00:46:32,430 --> 00:46:37,170
veto over uit te spreken en te
zeggen: ‘Nee, dat gaat niet gebeuren.’

753
00:46:37,170 --> 00:46:39,750
Dat wordt dan door God gerespecteerd.

754
00:46:39,750 --> 00:46:43,590
Dat is het einde van dat hoofdstuk, en
eigenlijk het einde van dit gedeelte.