1
00:00:02,010 --> 00:00:04,830
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,830 --> 00:00:09,030
Deze keer een inleiding
op Openbaring, deel 3.

3
00:00:09,030 --> 00:00:11,490
Een van de visies is in elk geval dat

4
00:00:11,490 --> 00:00:17,130
Openbaring spreekt over de verwoesting
van Jeruzalem in het jaar 70 na Christus.

5
00:00:17,130 --> 00:00:20,850
Die visie wordt de
preteristische visie genoemd.

6
00:00:20,850 --> 00:00:24,930
Het is maar een van de vier, maar
het is wel een van de visies.

7
00:00:24,930 --> 00:00:28,110
De reden waarom ik dat zeg, is
dat we moeten kijken naar de

8
00:00:28,110 --> 00:00:30,870
datum waarop Openbaring geschreven is.

9
00:00:30,870 --> 00:00:35,910
De meeste hedendaagse commentatoren en de
meeste hedendaagse studiebijbels zeggen,

10
00:00:35,910 --> 00:00:38,850
als ze een inleiding op
het boek Openbaring geven,

11
00:00:38,850 --> 00:00:43,590
dat Openbaring tegen het einde van de
regering van Domitianus geschreven is,

12
00:00:43,590 --> 00:00:46,410
rond het jaar 96 na Christus.

13
00:00:46,410 --> 00:00:47,550
Dat is tegenwoordig de

14
00:00:47,550 --> 00:00:50,130
meerderheidsopvatting
onder wetenschappers.

15
00:00:50,130 --> 00:00:54,210
Je hoeft er maar even over na te denken
om te beseffen dat dit minstens een van de

16
00:00:54,210 --> 00:00:59,370
vier visies op Openbaring uitsluit: de
visie die zegt dat Openbaring geschreven

17
00:00:59,370 --> 00:01:04,890
is als voorspelling van de val van
Jeruzalem in het jaar 70 na Christus.

18
00:01:04,890 --> 00:01:08,610
Hoe zou een auteur die vijfentwintig
jaar na die gebeurtenis schreef,

19
00:01:08,610 --> 00:01:12,390
een boek kunnen schrijven dat
die gebeurtenis voorspelde?

20
00:01:12,390 --> 00:01:16,590
Natuurlijk zou iemand kunnen zeggen dat
het na de gebeurtenis geschreven is,

21
00:01:16,590 --> 00:01:19,650
terwijl het deed alsof het
voordien geschreven was.

22
00:01:19,650 --> 00:01:22,410
Maar dan hoort dat boek
niet in de Bijbel thuis.

23
00:01:22,410 --> 00:01:26,790
Ik geloof dat Openbaring een echte
profetie is die iets voorspelt.

24
00:01:26,790 --> 00:01:31,890
Daarom moet het geschreven zijn voordat
de voorspelde gebeurtenis plaatsvond.

25
00:01:31,890 --> 00:01:34,530
Als het om het jaar 70 na Christus ging,

26
00:01:34,530 --> 00:01:39,270
moet het boek dus vóór het jaar
70 na Christus geschreven zijn.

27
00:01:39,270 --> 00:01:42,990
Daarom zou de gangbare opvatting
dat Openbaring in het jaar

28
00:01:42,990 --> 00:01:47,670
96 na Christus geschreven is, de
preteristische visie uitsluiten,

29
00:01:47,670 --> 00:01:50,610
terwijl de andere visies
nog overeind zouden blijven.

30
00:01:50,610 --> 00:01:55,290
De andere drie visies zijn wat de
datering betreft feitelijk niet kwetsbaar.

31
00:01:55,290 --> 00:01:58,770
Het boek Openbaring zou in
het jaar 50 of in het jaar

32
00:01:58,770 --> 00:02:02,970
100 na Christus geschreven kunnen zijn,
en dat zou geen gevolgen hebben voor de

33
00:02:02,970 --> 00:02:08,370
futuristische visie, de historicistische
visie of de idealistische visie.

34
00:02:08,370 --> 00:02:12,930
Voor die visies is de datum waarop
het geschreven is niet relevant.

35
00:02:12,930 --> 00:02:17,850
Maar voor de preteristische visie is de
datering van het allergrootste belang.

36
00:02:17,850 --> 00:02:22,590
Want wat er verder ook vóór die visie
pleit, ze heeft één fataal gebrek:

37
00:02:22,590 --> 00:02:28,110
als het boek na het jaar 70 na Christus
geschreven is, kan die visie door de wc.

38
00:02:28,110 --> 00:02:31,650
Dan verdient ze het niet eens om
in overweging te worden genomen.

39
00:02:31,650 --> 00:02:36,090
Ze vereist een datering van
vóór het jaar 70 na Christus.

40
00:02:36,090 --> 00:02:39,090
Ik zei dat de meeste
wetenschappers tegenwoordig geloven

41
00:02:39,090 --> 00:02:43,230
dat het boek in het jaar 96
na Christus geschreven is,

42
00:02:43,230 --> 00:02:45,270
maar dat geloven ze niet allemaal.

43
00:02:45,270 --> 00:02:50,190
Er zijn voortreffelijke wetenschappers
van het allerhoogste niveau die van mening

44
00:02:50,190 --> 00:02:54,450
zijn dat het boek tijdens de
regering van Nero geschreven is.

45
00:02:54,450 --> 00:02:58,830
Nero pleegde in het jaar
68 na Christus zelfmoord.

46
00:02:58,830 --> 00:03:01,770
Als het dus tijdens zijn
regering geschreven is,

47
00:03:01,770 --> 00:03:06,870
werd het in of vóór het jaar
68 na Christus geschreven.

48
00:03:06,870 --> 00:03:10,590
Daarmee valt het vóór
het jaar 70 na Christus.

49
00:03:10,590 --> 00:03:15,090
De preteristische visie heeft alle
belang bij een vroege datering,

50
00:03:15,090 --> 00:03:17,190
een datering in de tijd van Nero.

51
00:03:17,190 --> 00:03:20,010
Het idee dat Nero keizer was
toen het geschreven werd,

52
00:03:20,010 --> 00:03:25,410
is heel belangrijk voor iemand die gelooft
dat de preteristische visie juist is.

53
00:03:25,410 --> 00:03:29,550
Zonder nu in te gaan op wat er voor
de preteristische visie of de andere

54
00:03:29,550 --> 00:03:32,550
visies pleit — dat bewaren
we voor een andere lezing —

55
00:03:32,550 --> 00:03:37,170
wil ik het hebben over het bewijs voor
het tijdstip waarop het geschreven is.

56
00:03:37,170 --> 00:03:41,370
Zoals ik al zei, zou ik zeggen dat
de meeste hedendaagse wetenschappers

57
00:03:41,370 --> 00:03:44,130
denken dat de latere datering, het jaar

58
00:03:44,130 --> 00:03:48,870
96 na Christus tijdens de regering
van Domitianus, de juiste is.

59
00:03:48,870 --> 00:03:53,310
Maar in de negentiende eeuw dachten de
meeste evangelische wetenschappers dat het

60
00:03:53,310 --> 00:03:56,610
tijdens de regering van
Nero geschreven was.

61
00:03:56,610 --> 00:04:00,510
De opvatting is veranderd,
maar niet vanwege nieuw bewijs.

62
00:04:00,510 --> 00:04:04,470
Het is gewoon zo dat nieuwe
argumenten populair worden.

63
00:04:04,470 --> 00:04:09,570
De wetenschappelijke wereld verandert van
tijd tot tijd van favoriete opvatting,

64
00:04:09,570 --> 00:04:12,510
omdat een lieveling van
de academische wereld een

65
00:04:12,510 --> 00:04:17,790
theorie heeft geformuleerd die goed
klinkt, en dan volgen ze die een tijdje.

66
00:04:17,790 --> 00:04:20,430
Bijna alle wetenschappers zijn lemmingen.

67
00:04:20,430 --> 00:04:25,590
En ik zeg dit als iemand die vijftig
commentaren op Openbaring heeft gelezen

68
00:04:25,590 --> 00:04:27,630
en de tendensen kan zien.

69
00:04:27,630 --> 00:04:29,310
Een paar zijn dat niet.

70
00:04:29,310 --> 00:04:31,890
Een paar wetenschappers zijn vernieuwend.

71
00:04:31,890 --> 00:04:36,810
Een paar wetenschappers denken zelf
na en denken buiten de gebaande paden.

72
00:04:36,810 --> 00:04:41,610
Af en toe komt een wetenschapper met een
nieuw idee dat verder niemand verkondigt.

73
00:04:41,610 --> 00:04:45,570
Als het slim genoeg is, beginnen
alle lemmingen hem te volgen.

74
00:04:45,570 --> 00:04:49,350
Ze volgen hem misschien tientallen
jaren, misschien eeuwenlang.

75
00:04:49,350 --> 00:04:52,950
Dan staat er weer een andere
zelfstandig denkende wetenschapper op,

76
00:04:52,950 --> 00:04:55,050
en alle lemmingen volgen hem.

77
00:04:55,050 --> 00:04:59,010
Je moet beseffen dat het feit dat de
meeste wetenschappers een bepaalde

78
00:04:59,010 --> 00:05:03,030
opvatting hebben, geen argument
is dat die opvatting waar is.

79
00:05:03,030 --> 00:05:08,550
Het is een argument dat het de huidige
mode is, de huidige academische rage.

80
00:05:08,550 --> 00:05:12,210
Academische rages kunnen
geldig zijn, maar ook niet.

81
00:05:12,210 --> 00:05:16,050
Daarom veranderen ze wanneer
er nieuwe argumenten opkomen.

82
00:05:16,050 --> 00:05:18,450
Om dit even in perspectief te plaatsen:

83
00:05:18,450 --> 00:05:22,950
in de negentiende eeuw dachten de meeste
evangelische wetenschappers dat het boek

84
00:05:22,950 --> 00:05:27,810
tijdens de regering van Nero geschreven
was, dus op de vroegere datum.

85
00:05:27,810 --> 00:05:32,010
In de twintigste eeuw gingen de meesten
geloven dat het tijdens de regering van

86
00:05:32,010 --> 00:05:37,050
Domitianus geschreven was.
Maar waarom? Wat is het bewijs?

87
00:05:37,050 --> 00:05:38,790
Daar wil ik het over hebben.

88
00:05:38,790 --> 00:05:42,630
Welk bewijs wijst op de ene
of op de andere datering?

89
00:05:42,630 --> 00:05:44,850
Voor beide bestaat bewijs.

90
00:05:44,850 --> 00:05:49,350
Het is niet zo dat de ene of de andere
datering overduidelijk bewezen is.

91
00:05:49,350 --> 00:05:52,410
Wat we in werkelijkheid
hebben, is een spanning tussen

92
00:05:52,410 --> 00:05:56,850
enerzijds het gewicht van het externe
bewijs en anderzijds het gewicht van

93
00:05:56,850 --> 00:05:58,590
het interne bewijs.

94
00:05:58,590 --> 00:06:00,210
Wat bedoel ik daarmee?

95
00:06:00,210 --> 00:06:04,230
Wanneer wetenschappers het hebben over een
boek van de Bijbel en bijvoorbeeld over

96
00:06:04,230 --> 00:06:09,810
het auteurschap, de datering of bepaalde
objectieve gegevens over een boek,

97
00:06:09,810 --> 00:06:14,310
zeggen ze dat er intern
bewijs en extern bewijs is.

98
00:06:14,310 --> 00:06:17,970
Daarmee bedoelen ze dat er in
het boek zelf uitspraken staan

99
00:06:17,970 --> 00:06:22,650
die ons aanwijzingen geven waarmee we
de vraag misschien kunnen beantwoorden.

100
00:06:22,650 --> 00:06:24,510
Dat is intern bewijs.

101
00:06:24,510 --> 00:06:27,450
De auteur geeft ons zelf de gegevens.

102
00:06:27,450 --> 00:06:30,030
Maar er is ook extern bewijs.

103
00:06:30,030 --> 00:06:33,150
Daarmee wordt bedoeld wat
de vroege kerk ervan dacht.

104
00:06:33,150 --> 00:06:35,010
Wat was hun mening erover?

105
00:06:35,010 --> 00:06:37,110
Wat dacht Tertullianus?

106
00:06:37,110 --> 00:06:38,970
Wat dacht Ireneüs?

107
00:06:38,970 --> 00:06:41,430
Wat dacht Justinus de Martelaar?

108
00:06:41,430 --> 00:06:43,410
Wat dacht Hippolytus?

109
00:06:43,410 --> 00:06:45,450
Wat dacht de vroege kerk?

110
00:06:45,450 --> 00:06:47,910
Wat was het getuigenis van de vroege kerk,

111
00:06:47,910 --> 00:06:50,010
van de eerste mensen die het boek

112
00:06:50,010 --> 00:06:53,130
daadwerkelijk uit handen
van de auteur ontvingen?

113
00:06:53,130 --> 00:06:55,470
Wie dachten zij dat het geschreven had?

114
00:06:55,470 --> 00:06:57,930
Je zou denken dat zij het konden weten.

115
00:06:57,930 --> 00:07:00,570
Ze hadden het tenslotte van hem ontvangen.

116
00:07:00,570 --> 00:07:04,710
Tenzij het per post aankwam in
een eenvoudig bruin pakketje

117
00:07:04,710 --> 00:07:08,790
zonder retouradres, wisten ze
waarschijnlijk wel waar ze het vandaan

118
00:07:08,790 --> 00:07:11,310
hadden en wie het geschreven had.

119
00:07:11,310 --> 00:07:16,530
Daarom vormt het getuigenis van de
kerkvaders ook belangrijk bewijsmateriaal,

120
00:07:16,530 --> 00:07:18,210
maar het is extern.

121
00:07:18,210 --> 00:07:21,450
De kerkvaders bevonden
zich niet binnen het boek.

122
00:07:21,450 --> 00:07:26,850
Ze bevonden zich buiten het boek, dus
hun getuigenis is bewijsmateriaal dat

123
00:07:26,850 --> 00:07:29,370
buiten het boek zelf ligt.

124
00:07:29,370 --> 00:07:34,050
Intern bewijsmateriaal wordt ontleend
aan wat er in het boek zelf staat.

125
00:07:34,050 --> 00:07:39,090
Ik denk dat evangelische christenen ervan
overtuigd zouden moeten zijn dat intern

126
00:07:39,090 --> 00:07:44,910
bewijsmateriaal zwaarder moet wegen
dan extern bewijsmateriaal. Waarom?

127
00:07:44,910 --> 00:07:47,190
Omdat het boek geïnspireerd is.

128
00:07:47,190 --> 00:07:49,410
Wat het boek zelf ons ook vertelt,

129
00:07:49,410 --> 00:07:54,510
dat moet belangrijker zijn dan wat iemand
buiten het boek erover gedacht kan hebben.

130
00:07:54,510 --> 00:07:57,030
De meningen van welke groep mensen dan ook

131
00:07:57,030 --> 00:08:00,690
zijn niet zo gezaghebbend
als Gods eigen getuigenis.

132
00:08:00,690 --> 00:08:05,490
Daarom weegt het interne bewijsmateriaal
voor een Bijbelboek zwaarder dan

133
00:08:05,490 --> 00:08:07,410
het externe bewijsmateriaal.

134
00:08:07,410 --> 00:08:11,310
Ik ga je de details geven, maar
om het even samen te vatten:

135
00:08:11,310 --> 00:08:15,630
over het algemeen ondersteunt het
interne bewijsmateriaal in Openbaring

136
00:08:15,630 --> 00:08:18,390
naar mijn overtuiging de vroege datering.

137
00:08:18,390 --> 00:08:23,550
Het externe bewijsmateriaal lijkt
de latere datering te ondersteunen.

138
00:08:23,550 --> 00:08:26,370
Welke datering onder
wetenschappers in de mode is,

139
00:08:26,370 --> 00:08:30,450
hangt dus voor een zeer groot
deel af van onze voorkeur:

140
00:08:30,450 --> 00:08:33,630
intern of extern bewijsmateriaal.

141
00:08:33,630 --> 00:08:38,130
Daarmee bedoel ik dat het bewijsmateriaal
binnen het boek naar mijn mening over het

142
00:08:38,130 --> 00:08:43,950
algemeen, alles afwegend, wijst op een
datering tijdens de regering van Nero.

143
00:08:43,950 --> 00:08:46,410
Maar het getuigenis van de kerkvaders

144
00:08:46,410 --> 00:08:50,010
plaatst het doorgaans tijdens
de regering van Domitianus,

145
00:08:50,010 --> 00:08:52,230
ongeveer vijfentwintig jaar later.

146
00:08:52,230 --> 00:08:57,630
Degenen die de late datering aanhangen,
wijzen ook op intern bewijsmateriaal,

147
00:08:57,630 --> 00:09:00,510
maar naar mijn mening is
dat allemaal erg zwak.

148
00:09:00,510 --> 00:09:04,770
Op grond van het externe bewijsmateriaal
hebben ze een behoorlijk sterke zaak voor

149
00:09:04,770 --> 00:09:06,330
de late datering.

150
00:09:06,330 --> 00:09:10,530
Maar het interne bewijsmateriaal
waarop ze voor de late datering wijzen,

151
00:09:10,530 --> 00:09:13,170
is naar mijn mening niet erg sterk.

152
00:09:13,170 --> 00:09:14,730
Laten we ernaar kijken.

153
00:09:14,730 --> 00:09:19,770
Om te beginnen: welk bewijs is er
voor een datering in de tijd van Nero?

154
00:09:19,770 --> 00:09:24,030
Onder de wetenschappers die nu leven, of
die in het recente verleden hebben geleefd

155
00:09:24,030 --> 00:09:26,670
en algemeen als
gezaghebbend worden erkend,

156
00:09:26,670 --> 00:09:31,530
bevinden zich de volgende voorstanders
van de vroege datering: J. Adams.

157
00:09:31,530 --> 00:09:35,130
Het commentaar van Adam Clarke
is niet bepaald hedendaags.

158
00:09:35,130 --> 00:09:38,790
Alfred Edersheim leefde
ongeveer een eeuw geleden.

159
00:09:38,790 --> 00:09:42,270
Alfred Edersheim was een Joodse
christen die in Palestina woonde.

160
00:09:42,270 --> 00:09:46,530
Hij schreef The Life and
Times of Jesus the Messiah

161
00:09:46,530 --> 00:09:50,490
en een even omvangrijk boek over de
geschiedenis van het Oude Testament.

162
00:09:50,490 --> 00:09:53,610
Hij was een behoorlijk
gerespecteerde wetenschapper.

163
00:09:53,610 --> 00:09:58,830
J. B. Lightfoot, John A.
T. Robinson, Philip Schaff,

164
00:09:58,830 --> 00:10:03,450
de grote kerkhistoricus uit Zwitserland,
en vele anderen hebben de vroege datering

165
00:10:03,450 --> 00:10:06,210
aangehangen of hangen die nog steeds aan.

166
00:10:06,210 --> 00:10:08,910
Er kan een zeer lange
lijst worden gegeven.

167
00:10:08,910 --> 00:10:13,170
De meeste namen heb ik niet genoemd, omdat
je er toch niet van gehoord zou hebben.

168
00:10:13,170 --> 00:10:16,890
Ik weet niet zeker of je gehoord hebt
van degenen die ik wel genoemd heb,

169
00:10:16,890 --> 00:10:18,150
maar ik wel.

170
00:10:18,150 --> 00:10:21,270
Over sommige namen op de
lijst weet ik niet veel.

171
00:10:21,270 --> 00:10:24,630
Maar dit zijn gerenommeerde
wetenschappers van hoog niveau,

172
00:10:24,630 --> 00:10:27,630
en zij zijn overtuigd
van de vroege datering.

173
00:10:27,630 --> 00:10:29,790
Je kunt ook een lange lijst vinden van

174
00:10:29,790 --> 00:10:32,790
wetenschappers die in de
late datering geloven.

175
00:10:32,790 --> 00:10:34,830
We gaan hier geen neuzen tellen.

176
00:10:34,830 --> 00:10:38,610
Ik wil alleen dat je weet dat er
tegenwoordig gerenommeerde wetenschappers

177
00:10:38,610 --> 00:10:42,090
zijn die elk van beide
standpunten aanhangen.

178
00:10:42,090 --> 00:10:46,410
Welke argumenten kunnen voor de
vroege datering worden aangevoerd?

179
00:10:46,410 --> 00:10:50,910
Eén argument staat in
hoofdstuk 17, vers 9 en 10.

180
00:10:50,910 --> 00:10:53,010
Ik heb hier eerder naar verwezen.

181
00:10:53,010 --> 00:10:56,730
Het is inderdaad een duistere
uitspraak die op meer dan één manier

182
00:10:56,730 --> 00:10:58,290
kan worden uitgelegd.

183
00:10:58,290 --> 00:11:02,310
Er is meer dan één mogelijkheid
om deze uitspraak uit te leggen.

184
00:11:02,310 --> 00:11:06,330
In Openbaring hoofdstuk 17, vers 9 en 10,

185
00:11:06,330 --> 00:11:10,770
beschrijft de engel het beest
waarop de vrouw rijdt. Daar staat:

186
00:11:10,770 --> 00:11:15,750
Hier is het verstand dat wijsheid heeft:
de zeven koppen zijn zeven bergen,

187
00:11:15,750 --> 00:11:16,890
waarop de vrouw zit.

188
00:11:16,890 --> 00:11:21,270
Ook zijn het zeven koningen:
vijf zijn er gevallen, een is er,

189
00:11:21,270 --> 00:11:26,370
de andere is nog niet gekomen, en wanneer
hij komt, moet hij een korte tijd blijven.

190
00:11:26,370 --> 00:11:30,390
Dit is de passage die ik aanhaalde toen
ik zei dat dit de verduidelijking van

191
00:11:30,390 --> 00:11:31,950
het visioen is.

192
00:11:31,950 --> 00:11:37,050
Het is overduidelijk erg duister, maar
de verwijzing naar zeven koningen is vaak

193
00:11:37,050 --> 00:11:41,910
aangegrepen als hulpmiddel om te
bepalen wanneer het boek geschreven is.

194
00:11:41,910 --> 00:11:47,370
Er staat namelijk dat vijf koningen
gevallen zijn en dat er nu één is.

195
00:11:47,370 --> 00:11:51,510
Op grond van de aanname — en een groot
aantal wetenschappers neemt dit aan —

196
00:11:51,510 --> 00:11:56,730
dat Johannes met koningen keizers
bedoelt, zeggen zij dat hij het over

197
00:11:56,730 --> 00:11:58,590
Romeinse keizers heeft.

198
00:11:58,590 --> 00:12:04,050
Johannes schreef dit toen het Romeinse
Rijk op het hoogtepunt van zijn macht was.

199
00:12:04,050 --> 00:12:08,550
Op het moment dat hij schreef, waren
vijf Romeinse keizers gevallen,

200
00:12:08,550 --> 00:12:13,230
maar toen hij schreef, regeerde
de zesde Romeinse keizer.

201
00:12:13,230 --> 00:12:16,230
Nero was de zesde van de Romeinse keizers.

202
00:12:16,230 --> 00:12:19,050
Sommigen menen dus dat
Johannes ons hier vertelt

203
00:12:19,050 --> 00:12:21,990
dat hij tijdens de
regering van Nero schreef.

204
00:12:21,990 --> 00:12:25,890
Het zou mooi zijn als dit een
doorslaggevend argument was.

205
00:12:25,890 --> 00:12:27,210
Dat is het niet.

206
00:12:27,210 --> 00:12:30,450
Een van de problemen ermee is
dat het ervan uitgaat dat de

207
00:12:30,450 --> 00:12:32,190
koningen keizers zijn.

208
00:12:32,190 --> 00:12:35,490
In Daniël zijn koningen
in feite koninkrijken,

209
00:12:35,490 --> 00:12:38,850
en Johannes gebruikt het woord
misschien op dezelfde manier.

210
00:12:38,850 --> 00:12:43,530
Hij zegt misschien niet dat vijf keizers,
maar dat vijf rijken zijn opgekomen

211
00:12:43,530 --> 00:12:51,630
en ten val zijn gekomen: Egypte, Assyrië,
Babylon, Medië-Perzië en Griekenland.

212
00:12:51,630 --> 00:12:55,110
Daarna komt Rome. Rome is het zesde.

213
00:12:55,110 --> 00:12:57,750
Daardoor wordt dit
bewijsmateriaal dubbelzinnig.

214
00:12:57,750 --> 00:13:00,930
Maar als je ervan uitgaat dat
hij het over keizers heeft,

215
00:13:00,930 --> 00:13:04,890
zou hij Nero aanduiden als de
keizer die op dat moment regeerde.

216
00:13:04,890 --> 00:13:09,270
Wat hebben we nog meer?
Hoofdstuk 11, vers 1 en 2.

217
00:13:09,270 --> 00:13:12,990
En mij werd een meetlat
gegeven, die op een staf leek.

218
00:13:12,990 --> 00:13:18,090
En de engel was erbij komen staan en
zei: Sta op en meet de tempel van God,

219
00:13:18,090 --> 00:13:21,030
het altaar en hen die daarin aanbidden.

220
00:13:21,030 --> 00:13:25,290
Maar laat de buitenste voorhof van
de tempel erbuiten en meet die niet,

221
00:13:25,290 --> 00:13:27,570
want die is aan de heidenen gegeven.

222
00:13:27,570 --> 00:13:31,891
En zij zullen de heilige stad
vertrappen, tweeënveertig maanden lang .

223
00:13:31,891 --> 00:13:35,790
Wat hier gebeurt, is dat hem wordt
opgedragen een gedeelte van de tempel

224
00:13:35,790 --> 00:13:36,990
op te meten.

225
00:13:36,990 --> 00:13:42,270
Het eigenlijke woord voor ‘tempel’
dat daar in het Grieks staat, is naos.

226
00:13:42,270 --> 00:13:45,750
Dat is het Griekse woord voor
het Heilige der Heiligen.

227
00:13:45,750 --> 00:13:50,010
Hij moet het Heilige der Heiligen opmeten,
maar de rest van de tempel mag hij niet

228
00:13:50,010 --> 00:13:52,350
opmeten. Waarom niet?

229
00:13:52,350 --> 00:13:56,730
Hem wordt gezegd dat de rest van de
tempel aan de heidenen gegeven is.

230
00:13:56,730 --> 00:13:58,410
Zij zullen die vertrappen.

231
00:13:58,410 --> 00:14:02,310
Dat zou erop wijzen dat het deel
van de tempel dat hij opmeet,

232
00:14:02,310 --> 00:14:04,350
ongeschonden bewaard zal blijven.

233
00:14:04,350 --> 00:14:08,610
Maar de rest van de tempel zal aan
de heidenen worden overgegeven.

234
00:14:08,610 --> 00:14:12,330
Dat wijst er sterk op dat de
tempel, of in elk geval het

235
00:14:12,330 --> 00:14:16,530
buitenste gedeelte van de tempel,
vertrapt en verwoest zal worden.

236
00:14:16,530 --> 00:14:20,010
Het klinkt alsof de tempel hier
nog overeind staat en hij hem aan

237
00:14:20,010 --> 00:14:21,510
het opmeten is.

238
00:14:21,510 --> 00:14:25,050
Als de tempel inderdaad nog
overeind stond toen hij dit schreef,

239
00:14:25,050 --> 00:14:30,090
was dat vóór het jaar 70 na Christus,
want de tempel werd in het jaar

240
00:14:30,090 --> 00:14:32,190
70 na Christus verwoest.

241
00:14:32,190 --> 00:14:37,290
Dit lijkt de verwoesting van de tempel in
het jaar 70 na Christus te voorspellen.

242
00:14:37,290 --> 00:14:39,330
Misschien wordt er iets
anders mee bedoeld,

243
00:14:39,330 --> 00:14:44,310
en daarom is niet iedereen het eens over
het belang van deze specifieke informatie.

244
00:14:44,310 --> 00:14:48,390
Volgens mij is dit behoorlijk belangrijk,
want het klinkt inderdaad alsof de tempel

245
00:14:48,390 --> 00:14:51,390
nog overeind staat op het
moment dat hij schrijft,

246
00:14:51,390 --> 00:14:54,990
zodat hij erheen kan gaan om
hem op te meten enzovoort.

247
00:14:54,990 --> 00:14:57,510
Het gebeurde natuurlijk
wel in een visioen,

248
00:14:57,510 --> 00:15:00,390
en een visioen kan elementen bevatten die

249
00:15:00,390 --> 00:15:03,450
historisch gezien niet uit
diezelfde tijd stammen.

250
00:15:03,450 --> 00:15:05,970
Daarom bewijst het niet
boven iedere twijfel

251
00:15:05,970 --> 00:15:09,690
dat de tempel werkelijk nog
overeind stond toen hij dit schreef,

252
00:15:09,690 --> 00:15:11,790
maar het wekt wel die indruk.

253
00:15:11,790 --> 00:15:14,850
Volgens mij is dat de eerste
indruk die we krijgen.

254
00:15:14,850 --> 00:15:18,030
Het is niet zo dat daar niets
tegen in te brengen valt.

255
00:15:18,030 --> 00:15:22,710
Dan hebben we de situatie tussen de
gemeente en de Joodse gemeenschap.

256
00:15:22,710 --> 00:15:27,150
Twee van de genoemde gemeenten, de
gemeente van Smyrna en de gemeente van

257
00:15:27,150 --> 00:15:32,250
Filadelfia, lijken door de Joodse
bevolking in hun stad vervolgd te worden.

258
00:15:32,250 --> 00:15:35,610
Jezus spreekt tot hen om
de gemeente te bemoedigen.

259
00:15:35,610 --> 00:15:39,690
Hij zegt dat Hij deze Joden kent
die beweren dat ze Joden zijn.

260
00:15:39,690 --> 00:15:42,510
Hij zei dat ze niet werkelijk Joden zijn.

261
00:15:42,510 --> 00:15:45,870
Ze zijn in werkelijkheid
de synagoge van satan.

262
00:15:45,870 --> 00:15:48,330
Maar Hij zei dat Hij hen zal vernederen.

263
00:15:48,330 --> 00:15:51,450
Hij zal ervoor zorgen dat
ze voor hen komen buigen en

264
00:15:51,450 --> 00:15:53,610
erkennen dat Hij hen liefheeft.

265
00:15:53,610 --> 00:15:57,390
Het punt hier is dat deze christenen
door Joden worden vervolgd.

266
00:15:57,390 --> 00:16:01,770
Hoewel dit geen sluitend bewijs is,
valt sterk te betwijfelen of de Joodse

267
00:16:01,770 --> 00:16:06,750
gemeenschap geneigd zou zijn iemand te
vervolgen nadat hun tempel was verwoest en

268
00:16:06,750 --> 00:16:10,830
nadat hun volksbestel was geoordeeld,
toen ze als schapen over het hele

269
00:16:10,830 --> 00:16:12,510
rijk verspreid waren.

270
00:16:12,510 --> 00:16:16,590
Natuurlijk zouden ze nog steeds in de
steden wonen waar de gemeente zich bevond.

271
00:16:16,590 --> 00:16:19,770
Maar je zou denken dat ze
zwaar gedemoraliseerd waren,

272
00:16:19,770 --> 00:16:24,750
niet bepaald zo brutaal en niet in een
positie waarin ze zich zo sterk voelden

273
00:16:24,750 --> 00:16:28,890
dat ze meenden een andere bevolkingsgroep
in de stad te kunnen treiteren.

274
00:16:28,890 --> 00:16:33,570
Hoewel dit geen onomstotelijk bewijs is,
lijkt het erop dat het Joodse volk in die

275
00:16:33,570 --> 00:16:37,950
steden niet in de stemming verkeert die je
zou verwachten als de tempel verwoest en

276
00:16:37,950 --> 00:16:40,710
hun volk vernederd en geoordeeld was.

277
00:16:40,710 --> 00:16:44,370
Ze lijken iets te zelfverzekerd
te zijn en zichzelf min of meer

278
00:16:44,370 --> 00:16:46,470
als de machthebbers te beschouwen.

279
00:16:46,470 --> 00:16:51,090
Misschien is het interessantste
bewijs het getal 666,

280
00:16:51,090 --> 00:16:53,670
waarover natuurlijk iedereen speculeert.

281
00:16:53,670 --> 00:16:57,930
In het laatste vers van
hoofdstuk 13 staat, in vers 18:

282
00:16:57,930 --> 00:17:00,870
Hier is de wijsheid: wie verstand heeft,

283
00:17:00,870 --> 00:17:03,270
laat hij het getal van
het beest berekenen,

284
00:17:03,270 --> 00:17:08,970
want het is een getal van een mens, en
zijn getal is zeshonderdzesenzestig.

285
00:17:08,970 --> 00:17:12,990
Vrijwel alle geleerden zijn het erover
eens dat dit verwijst naar de getalswaarde

286
00:17:12,990 --> 00:17:15,570
van de letters van de naam van die man.

287
00:17:15,570 --> 00:17:20,490
Grieks, Hebreeuws en Latijn zijn allemaal
talen waarin de letters van het alfabet

288
00:17:20,490 --> 00:17:22,290
ook als cijfers dienen.

289
00:17:22,290 --> 00:17:24,690
We kennen dat verschijnsel
goed uit het Latijn,

290
00:17:24,690 --> 00:17:26,910
vanwege het Romeinse cijfersysteem.

291
00:17:26,910 --> 00:17:31,050
De X is 10, de V is 5, enzovoort.

292
00:17:31,050 --> 00:17:34,470
Het Romeinse alfabet bestaat
dus ook uit getallen.

293
00:17:34,470 --> 00:17:37,170
Hetzelfde geldt voor het
Grieks en het Hebreeuws.

294
00:17:37,170 --> 00:17:40,230
Dat betekent dat aan ieder
woord en iedere naam in deze

295
00:17:40,230 --> 00:17:44,670
talen een waarde kon worden toegekend door
de getalswaarden van de letters bij elkaar

296
00:17:44,670 --> 00:17:45,810
op te tellen.

297
00:17:45,810 --> 00:17:49,530
Dat werd van tijd tot tijd
inderdaad ook algemeen gedaan.

298
00:17:49,530 --> 00:17:53,790
Geleerden hebben graffiti uit het oude
Rome gevonden waarop iemand schreef:

299
00:17:53,790 --> 00:17:58,230
‘387 is verliefd op 294.’

300
00:17:58,230 --> 00:18:03,210
Het is alsof ze hun namen namen en die een
getalswaarde gaven om ze nogal moeilijk te

301
00:18:03,210 --> 00:18:04,830
ontcijferen te maken.

302
00:18:04,830 --> 00:18:08,910
Johannes zegt dat dit getal van
het beest het getal van een mens is

303
00:18:08,910 --> 00:18:12,270
en dat zijn getal 666 is.

304
00:18:12,270 --> 00:18:15,750
De meeste christenen geloven
dat dit iemands naam is.

305
00:18:15,750 --> 00:18:19,350
En het maakt niet uit welke
opvatting ze over Openbaring hebben;

306
00:18:19,350 --> 00:18:21,210
dit geldt voor bijna allemaal.

307
00:18:21,210 --> 00:18:25,590
Het is interessant dat Johannes meende
dat de wijzen onder zijn oorspronkelijke

308
00:18:25,590 --> 00:18:27,990
lezers konden uitzoeken wie het was.

309
00:18:27,990 --> 00:18:30,870
Dat betekent dat het
iemand was die toen leefde,

310
00:18:30,870 --> 00:18:34,410
niet iemand die pas tweeduizend
jaar later geboren zou worden.

311
00:18:34,410 --> 00:18:39,210
Hoe kon Johannes zelfs van de meest wijze
mensen onder hen verwachten dat ze de naam

312
00:18:39,210 --> 00:18:43,590
van het beest zouden berekenen, als
die persoon pas tweeduizend jaar later

313
00:18:43,590 --> 00:18:45,150
geboren zou worden?

314
00:18:45,150 --> 00:18:49,590
Hij schrijft aan mensen die in die
tijd werkelijk leefden en zegt:

315
00:18:49,590 --> 00:18:53,550
„Degenen onder jullie die wijsheid
hebben, moeten dit uitzoeken.

316
00:18:53,550 --> 00:18:55,530
Ik denk dat jullie het kunnen.

317
00:18:55,530 --> 00:19:00,030
Bereken het getal van het beest, en
dan weten jullie over wie ik het heb.

318
00:19:00,030 --> 00:19:03,390
Zijn getal is 666.”

319
00:19:03,390 --> 00:19:06,810
Het was duidelijk iemand uit
de tijd van Johannes, maar wie?

320
00:19:06,810 --> 00:19:10,170
Als we ons niet beperken tot
mensen uit de tijd van Johannes,

321
00:19:10,170 --> 00:19:12,870
komen er allerlei suggesties naar voren.

322
00:19:12,870 --> 00:19:15,630
Mensen dachten dat het Mussolini was.

323
00:19:15,630 --> 00:19:18,570
Sommigen dachten dat
het Henry Kissinger was.

324
00:19:18,570 --> 00:19:21,810
Sommige mensen dachten
dat het Ronald Reagan was.

325
00:19:21,810 --> 00:19:25,350
Mensen hebben allerlei verschillende
ideeën over wie het is.

326
00:19:25,350 --> 00:19:29,070
Sommige mensen denken dat het
koning Ferdinand van Spanje is,

327
00:19:29,070 --> 00:19:33,570
en er zijn allerlei ideeën geopperd,
met vindingrijke manieren om

328
00:19:33,570 --> 00:19:37,950
uit hun echte namen het
getal 666 te berekenen.

329
00:19:37,950 --> 00:19:39,810
Neem Ronald Reagan.

330
00:19:39,810 --> 00:19:43,530
Ik weet niet meer wat zijn tweede
naam is, maar zijn voornaam,

331
00:19:43,530 --> 00:19:51,270
tweede naam en achternaam hebben allemaal
zes letters: Ronald Wilson Reagan, 666.

332
00:19:51,270 --> 00:19:54,270
Ik heb mensen dat
werkelijk horen suggereren.

333
00:19:54,270 --> 00:19:58,290
Om te beginnen: zes-zes-zes
is niet wat er staat.

334
00:19:58,290 --> 00:20:01,350
Het is zeshonderdzesenzestig.

335
00:20:01,350 --> 00:20:04,590
Alleen in het Engels ziet
dat eruit als drie zessen.

336
00:20:04,590 --> 00:20:07,590
Het is het getal 666.

337
00:20:07,590 --> 00:20:09,330
Het zijn geen drie zessen.

338
00:20:09,330 --> 00:20:11,910
Maar degenen die de
vroege datering aanhangen,

339
00:20:11,910 --> 00:20:16,650
hebben erop gewezen dat Caesar Nero,
wanneer zijn naam in het Hebreeuws wordt

340
00:20:16,650 --> 00:20:22,530
vertaald en de waarden van de letters
worden berekend, uitkomt op 666.

341
00:20:22,530 --> 00:20:24,630
Dat kan natuurlijk voor
veel mensen gelden,

342
00:20:24,630 --> 00:20:29,490
maar het geldt niet voor veel keizers uit
de tijd waarin Openbaring werd geschreven

343
00:20:29,490 --> 00:20:32,430
die als kandidaat in aanmerking komen.

344
00:20:32,430 --> 00:20:36,930
Het geldt bijvoorbeeld niet voor
Domitianus en evenmin voor enige andere

345
00:20:36,930 --> 00:20:40,650
keizer of bekende figuur uit
die periode die gemakkelijk

346
00:20:40,650 --> 00:20:42,630
geïdentificeerd kan worden.

347
00:20:42,630 --> 00:20:45,990
Irenaeus, die in de
daaropvolgende eeuw leefde,

348
00:20:45,990 --> 00:20:48,750
geloofde dat het woord
Latinus bedoeld werd.

349
00:20:48,750 --> 00:20:52,590
Hij zei dat het woord
Latinus „de Romein” betekent,

350
00:20:52,590 --> 00:20:58,650
en omdat het woord Latinus in totaal 666
oplevert, vond hij dat een goede gok.

351
00:20:58,650 --> 00:21:00,990
Maar het is niet het getal van een volk.

352
00:21:00,990 --> 00:21:03,090
Het is het getal van een man.

353
00:21:03,090 --> 00:21:08,070
De enige bekende man uit die periode wiens
naam op die manier berekend kan worden,

354
00:21:08,070 --> 00:21:10,290
zou Caesar Nero zijn.

355
00:21:10,290 --> 00:21:14,130
Sommigen van jullie zeggen
misschien: „Maar wacht eens, je zei:

356
00:21:14,130 --> 00:21:15,930
in het Hebreeuws.

357
00:21:15,930 --> 00:21:20,310
Waarom zouden we in vredesnaam zijn naam
in het Hebreeuws moeten omzetten om het

358
00:21:20,310 --> 00:21:21,750
getal te krijgen?”

359
00:21:21,750 --> 00:21:26,130
Het argument is dat het doel van het
symbolisch weergeven van zijn naam was

360
00:21:26,130 --> 00:21:29,670
dat de Romeinen, als ze het
boek toevallig in handen kregen,

361
00:21:29,670 --> 00:21:32,550
niet zouden herkennen dat
het naar de keizer verwees,

362
00:21:32,550 --> 00:21:35,130
en dan ook nog op een
weinig vleiende manier.

363
00:21:35,130 --> 00:21:37,890
Omdat de Romeinen Grieks
en Latijn zouden kennen,

364
00:21:37,890 --> 00:21:41,010
zou het niet veilig zijn
die talen te gebruiken.

365
00:21:41,010 --> 00:21:44,010
Het Hebreeuws gebruiken zou dat wel zijn.

366
00:21:44,010 --> 00:21:48,450
De Romeinen zouden nauwelijks Hebreeuws
kennen, maar de lezers misschien wel.

367
00:21:48,450 --> 00:21:51,570
Er staan Hebreeuwse woorden
in het boek Openbaring,

368
00:21:51,570 --> 00:21:53,850
hoewel het in het Grieks is geschreven.

369
00:21:53,850 --> 00:21:56,670
Het bevat een aantal Hebreeuwse woorden.

370
00:21:56,670 --> 00:21:59,310
Armageddon is een Hebreeuws woord.

371
00:21:59,310 --> 00:22:01,770
Halleluja is een Hebreeuws woord.

372
00:22:01,770 --> 00:22:04,350
De naam van de engel van de bodemloze put

373
00:22:04,350 --> 00:22:09,750
wordt in het Grieks en in het
Hebreeuws gegeven: Apollyon en Abaddon.

374
00:22:09,750 --> 00:22:14,370
Apollyon is natuurlijk Grieks,
maar Abaddon is Hebreeuws.

375
00:22:14,370 --> 00:22:16,890
Het is hetzelfde woord in beide talen.

376
00:22:16,890 --> 00:22:20,790
Van de lezers wordt verwacht dat ze
enige kennis van het Hebreeuws hebben,

377
00:22:20,790 --> 00:22:23,550
maar van buitenstaanders
in het Romeinse Rijk

378
00:22:23,550 --> 00:22:25,890
zou dat misschien niet worden verwacht.

379
00:22:25,890 --> 00:22:32,190
Daarom wordt Caesar Nero een interessante
kandidaat voor het getal 666,

380
00:22:32,190 --> 00:22:36,330
en sommigen zouden zeggen:
een overtuigende kandidaat.

381
00:22:36,330 --> 00:22:40,830
Deze suggesties zijn intern
bewijs dat in die richting wijst.

382
00:22:40,830 --> 00:22:45,270
Ze bewijzen het niet, maar je kunt
ze wel zien als aanwijzingen ervoor,

383
00:22:45,270 --> 00:22:49,650
hoewel elk van die bewijzen anders
geïnterpreteerd zou kunnen worden.

384
00:22:49,650 --> 00:22:53,070
Dat geldt ook voor het bewijs
voor een late datering,

385
00:22:53,070 --> 00:22:58,290
behalve dat het interne bewijs voor
een late datering uiterst zwak is.

386
00:22:58,290 --> 00:23:02,970
Degenen die van de late datering
uitgaan, zeggen bijvoorbeeld:

387
00:23:02,970 --> 00:23:07,530
„Hoofdstuk 13 beschrijft
keizerverering, en keizerverering

388
00:23:07,530 --> 00:23:10,770
werd pas echt een kwestie
in de tijd van Domitianus.

389
00:23:10,770 --> 00:23:13,590
Daarom moet het in de tijd van
Domitianus zijn geschreven,

390
00:23:13,590 --> 00:23:16,290
want het beschrijft keizerverering.”

391
00:23:16,290 --> 00:23:18,330
Dat zou een interessant
argument kunnen zijn

392
00:23:18,330 --> 00:23:21,210
als we niet in voorspellende
profetie geloven.

393
00:23:21,210 --> 00:23:25,470
Met andere woorden, als Johannes alleen
kon schrijven over dingen die in zijn tijd

394
00:23:25,470 --> 00:23:28,410
al gebeurden, dan zou
dat misschien zo zijn.

395
00:23:28,410 --> 00:23:32,550
Maar als hij kon profeteren, kon hij
tientallen jaren vóór de tijd van

396
00:23:32,550 --> 00:23:35,910
Domitianus over de tijd
van Domitianus schrijven.

397
00:23:35,910 --> 00:23:37,590
Dat is niet onmogelijk.

398
00:23:37,590 --> 00:23:41,910
Jesaja schreef over Cyrus en
noemde hem zelfs bij zijn naam,

399
00:23:41,910 --> 00:23:46,530
tweehonderd jaar voordat die man de
voorspelde dingen deed en honderdvijftig

400
00:23:46,530 --> 00:23:48,810
jaar voordat hij geboren werd.

401
00:23:48,810 --> 00:23:52,470
Johannes kon dingen voorspellen die
tijdens de regering van Domitianus

402
00:23:52,470 --> 00:23:55,650
gebeurden zonder in die tijd te leven.

403
00:23:55,650 --> 00:23:59,290
Zelfs als we het erover eens
zouden zijn — en dat ben ik niet —

404
00:23:59,290 --> 00:24:04,890
dat Openbaring 13 de vervolging van de
christenen door Domitianus beschrijft

405
00:24:04,890 --> 00:24:09,270
en zijn eis dat mensen hem aanbaden,
zou dat ons niets vertellen over

406
00:24:09,270 --> 00:24:13,050
wanneer het geschreven werd,
tenzij we voorspellende profetie

407
00:24:13,050 --> 00:24:15,210
als mogelijkheid uitsluiten.

408
00:24:15,210 --> 00:24:19,410
Tijdens de regering van Nero kon
een profeet dingen voorspellen die

409
00:24:19,410 --> 00:24:22,770
tijdens de regering van
Domitianus zouden gebeuren.

410
00:24:22,770 --> 00:24:26,010
Daarom zou het ons niet vertellen
wanneer het geschreven werd.

411
00:24:26,010 --> 00:24:31,950
Evenzo zeggen ze dat de vervolging tijdens
de regering van Nero niet zo ver reikte.

412
00:24:31,950 --> 00:24:34,590
Nero vervolgde alleen christenen in Rome,

413
00:24:34,590 --> 00:24:38,070
maar deze christenen
bevonden zich in Klein-Azië.

414
00:24:38,070 --> 00:24:42,270
Alleen Domitianus voerde in het
hele rijk een vervolging door,

415
00:24:42,270 --> 00:24:45,990
dus moet het tijdens de regering
van Domitianus zijn geweest.

416
00:24:45,990 --> 00:24:51,090
Ook dit is geen sterk argument, aangezien
het boek Openbaring niet verwijst naar een

417
00:24:51,090 --> 00:24:53,310
vervolging in het hele rijk.

418
00:24:53,310 --> 00:24:57,510
Tegen de zeven gemeenten wordt niet gezegd
dat ze aan een vervolging in het hele

419
00:24:57,510 --> 00:24:59,670
rijk werden onderworpen.

420
00:24:59,670 --> 00:25:04,890
Smyrna en Filadelfia werden vervolgd door
de Joodse gemeenschappen in hun steden.

421
00:25:04,890 --> 00:25:08,850
De gemeente van Pergamum leek vervolgd
te worden door de plaatselijke

422
00:25:08,850 --> 00:25:11,310
Romeinse autoriteiten in de stad.

423
00:25:11,310 --> 00:25:15,330
Verscheidene gemeenten leken
helemaal niet vervolgd te worden.

424
00:25:15,330 --> 00:25:20,430
Er is in Openbaring geen bewijs dat er een
vervolging in het hele rijk gaande was.

425
00:25:20,430 --> 00:25:23,970
Zelfs als het waar is dat Domitianus
de eerste was die zo’n vervolging

426
00:25:23,970 --> 00:25:26,670
teweegbracht, is dat niet relevant.

427
00:25:26,670 --> 00:25:29,910
Het boek Openbaring bespreekt
zo’n vervolging niet.

428
00:25:29,910 --> 00:25:33,570
En hoe zit het met de
Nero-redivivusmythe? Wat is dat?

429
00:25:33,570 --> 00:25:38,490
Het is bekend dat er na de dood van Nero
onder het Romeinse volk een mythe of

430
00:25:38,490 --> 00:25:42,510
gerucht de ronde deed dat
Nero niet werkelijk dood was.

431
00:25:42,510 --> 00:25:45,270
De Romeinen haatten en vreesden hem zeer,

432
00:25:45,270 --> 00:25:48,090
en ze konden nauwelijks
geloven dat hij dood was.

433
00:25:48,090 --> 00:25:50,910
Het was bijna te mooi om waar te zijn.

434
00:25:50,910 --> 00:25:55,890
Velen van hen zeiden daarom, ongeveer
zoals men over John F. Kennedy zei:

435
00:25:55,890 --> 00:25:57,570
‘Hij is niet echt dood.

436
00:25:57,570 --> 00:25:59,550
Ze bewaren hem ingevroren.

437
00:25:59,550 --> 00:26:02,130
Hij zal terugkomen en het beest zijn.

438
00:26:02,130 --> 00:26:05,790
Hij had een dodelijke hoofdwond,
maar die zal genezen.’

439
00:26:05,790 --> 00:26:07,830
Misschien heb je dat nooit gehoord.

440
00:26:07,830 --> 00:26:12,930
In dat geval sprak je eind jaren zestig
niet met mensen over Bijbelse profetie.

441
00:26:12,930 --> 00:26:16,890
Maar dat zeiden ze over
Nero: ‘Hij is niet echt dood.

442
00:26:16,890 --> 00:26:20,790
Hij zal terugkomen, en dan zitten
we allemaal in de problemen.’

443
00:26:20,790 --> 00:26:24,870
Het beest in Openbaring heeft een
dodelijke hoofdwond die geneest.

444
00:26:24,870 --> 00:26:29,250
Veel mensen zeggen dat dit betekent
dat het beest werd vermoord of gedood,

445
00:26:29,250 --> 00:26:32,430
maar dat het in de beeldtaal
van Openbaring terugkomt.

446
00:26:32,430 --> 00:26:36,090
Dit is ongeveer het domste argument
dat je je van een evangelisch

447
00:26:36,090 --> 00:26:37,650
christen kunt voorstellen.

448
00:26:37,650 --> 00:26:42,270
Als iemand niet evangelisch is, kan hij
alle argumenten bedenken die hij wil.

449
00:26:42,270 --> 00:26:45,510
Maar mensen die in de inspiratie
van de Schrift geloven,

450
00:26:45,510 --> 00:26:49,770
zeggen dat Openbaring met de
hoofdwond van het beest die geneest,

451
00:26:49,770 --> 00:26:52,530
zinspeelt op de Nero-redivivusmythe.

452
00:26:52,530 --> 00:26:58,290
Dat is de mythe die in Rome de ronde
deed dat Nero uit de dood zou terugkomen.

453
00:26:58,290 --> 00:27:01,350
Vervolgens zeggen ze
dat de Latijnse dichters

454
00:27:01,350 --> 00:27:06,270
Domitianus de tweede Nero
noemden, of soms de kale Nero.

455
00:27:06,270 --> 00:27:10,590
Het punt is dat Domitianus, toen
hij op het toneel verscheen,

456
00:27:10,590 --> 00:27:14,790
genoeg op Nero leek dat mensen
hem met Nero vergeleken.

457
00:27:14,790 --> 00:27:19,110
Dus zeggen ze: ‘Zie je wel,
het beest is Domitianus,

458
00:27:19,110 --> 00:27:22,590
en hij wordt vergeleken
met Nero, die gestorven is

459
00:27:22,590 --> 00:27:26,730
en volgens de mythologie van de
Romeinen nu is teruggekeerd.’

460
00:27:26,730 --> 00:27:30,810
Wordt ons dan verteld dat Johannes
deze mythologie bevestigt?

461
00:27:30,810 --> 00:27:37,530
Bevestigt Johannes dat Domitianus in feite
Nero is, die uit de dood is teruggekeerd?

462
00:27:37,530 --> 00:27:41,790
Zo niet, dan slaat het argument
helemaal nergens op. Ik denk van niet.

463
00:27:41,790 --> 00:27:44,610
In Openbaring sterft
het beest zelfs nooit.

464
00:27:44,610 --> 00:27:48,270
Het heeft een dodelijke hoofdwond
aan een van zijn zeven koppen.

465
00:27:48,270 --> 00:27:50,790
De andere zes zijn volkomen gezond.

466
00:27:50,790 --> 00:27:55,530
Als je zeven koppen hebt en één daarvan
sterft, ga je daar niet aan dood,

467
00:27:55,530 --> 00:27:57,570
tenzij er een infectie optreedt.

468
00:27:57,570 --> 00:28:01,110
Maar de waarheid is dat
het beest bleef leven.

469
00:28:01,110 --> 00:28:06,090
Er staat uitdrukkelijk dat het beest een
dodelijke hoofdwond had, maar bleef leven.

470
00:28:06,090 --> 00:28:07,470
Het stierf niet.

471
00:28:07,470 --> 00:28:11,850
Er is geen sprake van een man die
wordt vermoord en vervolgens terugkomt.

472
00:28:11,850 --> 00:28:15,090
In de Left Behind-romans gebeurt dat wel.

473
00:28:15,090 --> 00:28:18,930
Dat zijn eerlijk gezegd
sprookjes uit de bedelingenleer.

474
00:28:18,930 --> 00:28:23,130
Daarin wordt gezegd dat er een
werelddictator zal komen die vermoord zal

475
00:28:23,130 --> 00:28:24,870
worden en terugkomt.

476
00:28:24,870 --> 00:28:27,990
Maar Openbaring zegt
helemaal niets van dien aard.

477
00:28:27,990 --> 00:28:32,010
Er wordt nergens vermeld dat
het beest sterft of terugkomt.

478
00:28:32,010 --> 00:28:35,490
Het is eenvoudig zo dat
het beest in leven blijft,

479
00:28:35,490 --> 00:28:39,330
ondanks het feit dat een van
zijn zeven koppen wordt gedood.

480
00:28:39,330 --> 00:28:43,050
Wat dat betekent, zullen we een
andere keer moeten bespreken.

481
00:28:43,050 --> 00:28:46,530
Maar het betekent beslist niet
dat Johannes verwijst naar de

482
00:28:46,530 --> 00:28:50,430
Nero-redivivusmythe alsof
hij verwijst naar Domitianus

483
00:28:50,430 --> 00:28:55,050
en de populaire opvatting dat
Domitianus een tweede Nero was.

484
00:28:55,050 --> 00:28:57,750
Daar ga ik niet in mee.
Dat geloof ik niet.

485
00:28:57,750 --> 00:29:01,770
Maar dit is waarschijnlijk het argument
dat het vaakst wordt aangevoerd.

486
00:29:01,770 --> 00:29:04,770
Ze zeggen dat de toestand
van de zeven gemeenten,

487
00:29:04,770 --> 00:29:08,490
zoals die blijkt uit de zeven
brieven aan de zeven gemeenten,

488
00:29:08,490 --> 00:29:10,830
niet past bij de tijd van Nero.

489
00:29:10,830 --> 00:29:14,490
Het lijkt erop dat dit later was. Waarom?

490
00:29:14,490 --> 00:29:15,990
Ze noemen een paar dingen.

491
00:29:15,990 --> 00:29:19,530
Allereerst de rijkdom van Laodicea.

492
00:29:19,530 --> 00:29:21,150
Laodicea zegt:

493
00:29:21,150 --> 00:29:27,090
Want u zegt: Ik ben rijk en steeds
rijker geworden en heb aan niets gebrek,

494
00:29:27,090 --> 00:29:32,250
maar u weet niet dat juist u
ellendig, beklagenswaardig, arm,

495
00:29:32,250 --> 00:29:34,170
blind en naakt bent.

496
00:29:34,170 --> 00:29:40,410
enzovoort. Ze zeggen dat er slechts
enkele jaren vóór het jaar 70 na Christus

497
00:29:40,410 --> 00:29:45,030
een verwoestende aardbeving
plaatsvond, waarvan we weten dat die de

498
00:29:45,030 --> 00:29:47,490
stad Laodicea verwoestte.

499
00:29:47,490 --> 00:29:50,310
De stad werd vrijwel met
de grond gelijkgemaakt,

500
00:29:50,310 --> 00:29:53,610
en dat gebeurde aan het
begin van de jaren zestig.

501
00:29:53,610 --> 00:30:00,210
Dus zou de stad vlak vóór het jaar 70 na
Christus nog niet zover hersteld zijn dat

502
00:30:00,210 --> 00:30:02,550
men erover kon spreken rijk te zijn.

503
00:30:02,550 --> 00:30:04,170
Maar hoe weten we dat?

504
00:30:04,170 --> 00:30:07,950
Als de stad in het jaar 63
na Christus werd verwoest,

505
00:30:07,950 --> 00:30:13,290
wie zegt dan dat ze vijf jaar
later, bijvoorbeeld in 67 of 68,

506
00:30:13,290 --> 00:30:18,330
niet voldoende herbouwd was om de mensen
weer over hun rijkdom te laten spreken?

507
00:30:18,330 --> 00:30:20,610
Misschien was de stad niet herbouwd.

508
00:30:20,610 --> 00:30:24,210
Openbaring zegt niet dat de
stad volledig herbouwd was.

509
00:30:24,210 --> 00:30:28,350
Er staat alleen dat de houding van
de mensen is dat ze rijk zijn en

510
00:30:28,350 --> 00:30:29,970
niets nodig hebben.

511
00:30:29,970 --> 00:30:33,270
Misschien gaat het niet
eens over materiële rijkdom.

512
00:30:33,270 --> 00:30:36,270
Misschien denken ze aan
hun geestelijke rijkdom.

513
00:30:36,270 --> 00:30:40,050
Misschien beroemen ze zich op die
vermeende geestelijke rijkdom.

514
00:30:40,050 --> 00:30:41,730
Dat is moeilijk te weten.

515
00:30:41,730 --> 00:30:44,850
Maar hoe dan ook, het
argument bewijst niets.

516
00:30:44,850 --> 00:30:48,750
Dan hebben we het interessante
argument dat de gemeente van Smyrna,

517
00:30:48,750 --> 00:30:51,870
waaraan de tweede brief in
Openbaring 2 gericht is,

518
00:30:51,870 --> 00:30:54,690
in de tijd van Paulus niet bestond.

519
00:30:54,690 --> 00:30:58,530
Paulus stierf waarschijnlijk
rond 67 na Christus.

520
00:30:58,530 --> 00:31:03,210
Daarom, zeggen ze, betekent het feit dat
de gemeente van Smyrna in de tijd van

521
00:31:03,210 --> 00:31:08,250
Paulus niet bestond, dat ze in
67 na Christus niet bestond.

522
00:31:08,250 --> 00:31:12,990
Het zou nauwelijks voorstelbaar zijn dat
daar in de daaropvolgende paar jaar een

523
00:31:12,990 --> 00:31:16,650
gemeente ontstond die een
brief als deze ontving.

524
00:31:16,650 --> 00:31:19,890
Allereerst zou ik zeggen
dat dit niet logisch is.

525
00:31:19,890 --> 00:31:25,110
Zelfs als het waar is dat de gemeente
in 67 na Christus nog niet bestond,

526
00:31:25,110 --> 00:31:30,690
zou ze dan niet in 68 of 69
kunnen ontstaan en nog steeds

527
00:31:30,690 --> 00:31:33,330
vóór 70 na Christus bestaan?

528
00:31:33,330 --> 00:31:39,810
Volgens mij zijn 68 en 69 nog
altijd jaren vóór 70 na Christus

529
00:31:39,810 --> 00:31:43,590
en zijn het net zo goed als alle
andere jaren jaren waarin de

530
00:31:43,590 --> 00:31:45,270
gemeente kon ontstaan.

531
00:31:45,270 --> 00:31:49,710
Maar alleen al de bewering dat de gemeente
van Smyrna in de tijd van Paulus niet

532
00:31:49,710 --> 00:31:52,170
bestond, is onjuist.

533
00:31:52,170 --> 00:31:56,250
Ze berust op een verkeerde lezing
van de brief van Polycarpus aan de

534
00:31:56,250 --> 00:31:57,930
gemeente van Filippi.

535
00:31:57,930 --> 00:32:02,670
Polycarpus, die later bisschop van
Smyrna was, van deze gemeente dus,

536
00:32:02,670 --> 00:32:07,470
was in het begin van de tweede eeuw de
bisschop van de gemeente van Smyrna.

537
00:32:07,470 --> 00:32:10,830
In die tijd schreef hij een brief
aan de gemeente van Filippi,

538
00:32:10,830 --> 00:32:14,370
dezelfde gemeente waaraan Paulus
Filippenzen had geschreven,

539
00:32:14,370 --> 00:32:15,810
maar natuurlijk veel later.

540
00:32:15,810 --> 00:32:20,730
Wanneer Polycarpus aan de gemeente van
Filippi schrijft, zegt hij dit tegen hen:

541
00:32:20,730 --> 00:32:23,850
‘Onder jullie heeft de
gezegende Paulus gearbeid,

542
00:32:23,850 --> 00:32:27,270
jullie die aan het begin van
zijn brief worden geprezen.’

543
00:32:27,270 --> 00:32:31,830
Daarmee bedoelt hij de Brief aan de
Filippenzen die wij in onze Bijbel hebben.

544
00:32:31,830 --> 00:32:36,510
‘Want over jullie roemt hij in alle
gemeenten die destijds als enigen

545
00:32:36,510 --> 00:32:41,010
de Heere hadden leren kennen, want wij
hadden Hem toen nog niet leren kennen.’

546
00:32:41,010 --> 00:32:45,990
Met ‘wij’ wordt vermoedelijk bedoeld dat
de gemeente van Smyrna de Heere nog niet

547
00:32:45,990 --> 00:32:47,310
had leren kennen.

548
00:32:47,310 --> 00:32:52,290
Dat betekent vermoedelijk dat het
Evangelie Smyrna nog niet had bereikt

549
00:32:52,290 --> 00:32:57,150
en dat de mensen in Smyrna Jezus
nog niet kenden. Wanneer was dat?

550
00:32:57,150 --> 00:32:59,130
Tijdens het leven van Paulus?

551
00:32:59,130 --> 00:33:00,810
Dat is niet wat hij zegt.

552
00:33:00,810 --> 00:33:03,930
Het was toen Paulus aan
de Filippenzen schreef.

553
00:33:03,930 --> 00:33:06,570
Dat was niet aan het
einde van Paulus’ leven.

554
00:33:06,570 --> 00:33:11,550
Het was tegen het einde, maar Paulus
schreef aan de Filippenzen toen hij na

555
00:33:11,550 --> 00:33:14,130
60 na Christus in Rome aankwam.

556
00:33:14,130 --> 00:33:18,870
Dat kan in 61 of 62 na
Christus zijn geweest.

557
00:33:18,870 --> 00:33:21,150
We kennen de precieze datum niet.

558
00:33:21,150 --> 00:33:25,530
Maar naar alle waarschijnlijkheid schreef
Paulus de brief aan de Filippenzen in het

559
00:33:25,530 --> 00:33:27,510
begin van de jaren zestig.

560
00:33:27,510 --> 00:33:32,250
Dat is het moment waarop volgens
Polycarpus de gemeente van Smyrna nog niet

561
00:33:32,250 --> 00:33:35,730
bestond: toen Paulus aan
de Filippenzen schreef.

562
00:33:35,730 --> 00:33:39,930
Over die tijd heeft hij het, niet
over het hele leven van Paulus.

563
00:33:39,930 --> 00:33:43,050
‘Wij hadden de Heere toen nog
niet leren kennen,’ zei hij.

564
00:33:43,050 --> 00:33:48,150
Maar dat geeft de gemeente beslist bijna
tien jaar om vóór Openbaring te ontstaan.

565
00:33:48,150 --> 00:33:52,770
Een gemeente heeft trouwens geen tien
jaar nodig om te ontstaan en te bestaan.

566
00:33:52,770 --> 00:33:54,150
Er is nog iets.

567
00:33:54,150 --> 00:33:58,350
De brieven aan de gemeenten getuigen
namelijk van geestelijke achteruitgang

568
00:33:58,350 --> 00:34:00,150
in sommige gemeenten.

569
00:34:00,150 --> 00:34:02,970
Efeze had haar eerste liefde verlaten.

570
00:34:02,970 --> 00:34:06,270
En schrijf aan de engel
van de gemeente in Sardis:

571
00:34:06,270 --> 00:34:11,310
Dit zegt Hij Die de zeven Geesten
van God heeft en de zeven sterren:

572
00:34:11,310 --> 00:34:17,010
Ik ken uw werken, en weet dat u de naam
hebt dat u leeft, maar u bent dood.

573
00:34:17,010 --> 00:34:23,730
En Laodicea was natuurlijk blind, naakt,
beklagenswaardig, ellendig en arm.

574
00:34:23,730 --> 00:34:25,950
Dat is geestelijke terugval.

575
00:34:25,950 --> 00:34:27,870
Ze was feitelijk lauw.

576
00:34:27,870 --> 00:34:30,090
Laodicea was lauw.

577
00:34:30,090 --> 00:34:33,030
Efeze heeft dus haar
eerste liefde verlaten,

578
00:34:33,030 --> 00:34:38,610
Laodicea is lauw geworden en Sardis
heeft al het werkelijke leven verloren.

579
00:34:38,610 --> 00:34:41,490
Ze heeft alleen nog de
reputatie dat ze leeft.

580
00:34:41,490 --> 00:34:45,870
Ze zeggen dat het enige tijd kost
voordat gemeenten zo slecht worden.

581
00:34:45,870 --> 00:34:50,190
Deze gemeenten werden gesticht tijdens
de tweede zendingsreis van Paulus,

582
00:34:50,190 --> 00:34:54,210
toen hij in Asia was, en
dat was eind jaren vijftig.

583
00:34:54,210 --> 00:35:00,150
Dus zeggen ze dat we, als Openbaring vóór
70 na Christus aan hen geschreven werd,

584
00:35:00,150 --> 00:35:04,470
spreken over misschien slechts
tien jaar nadat ze gesticht waren.

585
00:35:04,470 --> 00:35:08,310
Tien jaar is niet lang genoeg voor
een gemeente om lauw te worden.

586
00:35:08,310 --> 00:35:10,350
Waarom is dat een dom argument?

587
00:35:10,350 --> 00:35:14,970
Hoelang duurt het voordat een gemeente
lauw wordt? Dat hangt ervan af.

588
00:35:14,970 --> 00:35:16,230
Vijftien minuten?

589
00:35:16,230 --> 00:35:20,370
Hoelang duurde het voordat de Galatische
gemeenten het Evangelie verlieten

590
00:35:20,370 --> 00:35:22,830
en een ander evangelie aannamen?

591
00:35:22,830 --> 00:35:25,410
Paulus was nog maar nauwelijks
uit de stad vertrokken.

592
00:35:25,410 --> 00:35:29,730
Paulus vertrok uit Galatië,
kwam weer thuis in Antiochië

593
00:35:29,730 --> 00:35:33,750
en moest aan de Galaten schrijven
dat ze het geloof hadden verlaten

594
00:35:33,750 --> 00:35:36,150
en uit de genade waren gevallen.

595
00:35:36,150 --> 00:35:39,330
Hij was daar slechts enkele
weken eerder nog geweest.

596
00:35:39,330 --> 00:35:44,010
Hij stichtte de gemeente en kwam
thuis, en zij waren al afgedwaald.

597
00:35:44,010 --> 00:35:46,170
En de gemeente van Korinthe dan?

598
00:35:46,170 --> 00:35:51,150
Nog tijdens het leven van Paulus
ontkenden ze de opstanding van de doden.

599
00:35:51,150 --> 00:35:54,570
Ze stonden toe dat
mensen in incest leefden.

600
00:35:54,570 --> 00:35:57,870
Hoelang duurt het voordat
een gemeente slecht wordt?

601
00:35:57,870 --> 00:35:59,790
Dat hangt van de gemeente af.

602
00:35:59,790 --> 00:36:04,110
Ik heb ze in minder dan tien jaar slecht
zien worden, dat kan ik je wel vertellen.

603
00:36:04,110 --> 00:36:08,190
Ik heb een hele opwekking in drie
of vier jaar slecht zien worden.

604
00:36:08,190 --> 00:36:12,150
Dus dit argument, dat sommige
gemeenten lauw zijn geworden,

605
00:36:12,150 --> 00:36:14,850
dat zoiets niet binnen
tien jaar kan gebeuren

606
00:36:14,850 --> 00:36:18,030
en dat Openbaring daarom niet
vroeg geschreven kan zijn,

607
00:36:18,030 --> 00:36:20,250
is voor mij niet logisch.

608
00:36:20,250 --> 00:36:23,130
Deze interne bewijzen
voor de late datering

609
00:36:23,130 --> 00:36:26,610
zijn naar mijn mening helemaal
niet overtuigend of geldig.

610
00:36:26,610 --> 00:36:31,530
Ik besef dat de interne bewijzen voor
de vroege datering niet dwingend zijn,

611
00:36:31,530 --> 00:36:33,090
maar ze zijn beter.

612
00:36:33,090 --> 00:36:38,130
Het interne bewijs voor de vroege
datering is naar mijn mening beter dan het

613
00:36:38,130 --> 00:36:40,710
interne bewijs voor de late datering.

614
00:36:40,710 --> 00:36:45,750
Maar het werkelijk sterke bewijs voor
de late datering is het externe bewijs,

615
00:36:45,750 --> 00:36:48,420
en dat is het getuigenis van Irenaeus.

616
00:36:48,420 --> 00:36:51,930
Irenaeus was een discipel van Polycarpus.

617
00:36:51,930 --> 00:36:54,930
Polycarpus was een discipel van Johannes.

618
00:36:54,930 --> 00:36:57,390
Johannes schreef het boek Openbaring.

619
00:36:57,390 --> 00:36:59,490
Irenaeus was slechts één of twee

620
00:36:59,490 --> 00:37:02,550
generaties van de schrijver
van Openbaring verwijderd,

621
00:37:02,550 --> 00:37:06,780
afhankelijk van hoe je het
rekent: Polycarpus, Irenaeus.

622
00:37:06,780 --> 00:37:11,490
Irenaeus zei iets wat de basis is
geworden voor het geloof dat Johannes

623
00:37:11,490 --> 00:37:14,850
dit tijdens de regering
van Domitianus schreef.

624
00:37:14,850 --> 00:37:20,250
De woorden van Irenaeus staan in de
aantekeningen onderaan bladzijde vijf.

625
00:37:20,250 --> 00:37:24,930
Dit is wat hij zei, en dit vormt de
basis voor het verdedigen van een late

626
00:37:24,930 --> 00:37:26,850
datering van Openbaring.

627
00:37:26,850 --> 00:37:29,730
Hij heeft het over het
merkteken van het beest.

628
00:37:29,730 --> 00:37:32,550
Dat is het onderwerp
waarover hij schrijft.

629
00:37:32,550 --> 00:37:38,610
Hij zegt: “Nu dit zo
is, en dit getal, 666,

630
00:37:38,610 --> 00:37:42,930
in alle goede en oude afschriften
te vinden is” — dat wil zeggen,

631
00:37:42,930 --> 00:37:45,991
de goede en oude
afschriften van Openbaring —

632
00:37:45,991 --> 00:37:50,430
“en degenen die Johannes van aangezicht
tot aangezicht hebben gezien daarvan

633
00:37:50,430 --> 00:37:55,230
getuigen, en de rede ons leert dat
het getal van de naam van het beest,

634
00:37:55,230 --> 00:37:56,910
volgens de telling van”

635
00:37:56,910 --> 00:38:01,471
De Grieken, blijkt uit de letters die
erin staan — dat is zijn aanname —

636
00:38:01,471 --> 00:38:05,130
“zullen wij ons niettemin niet
blootstellen aan het risico

637
00:38:05,130 --> 00:38:08,970
om ons stellig uit te spreken
over de naam van de antichrist.

638
00:38:08,970 --> 00:38:12,930
Want als het noodzakelijk was
dat zijn naam in de huidige tijd

639
00:38:12,930 --> 00:38:17,790
duidelijk geopenbaard zou worden, dan
zou die bekendgemaakt zijn door hem

640
00:38:17,790 --> 00:38:20,910
die het apocalyptische
visioen aanschouwde,”

641
00:38:20,910 --> 00:38:22,830
waarmee hij Johannes bedoelt.

642
00:38:22,830 --> 00:38:27,510
“Want dat werd nog niet zo heel lang
geleden gezien, maar bijna in onze tijd,

643
00:38:27,510 --> 00:38:30,690
tegen het einde van de
regering van Domitianus.”

644
00:38:30,690 --> 00:38:35,010
Nu zie je die uitspraak: “Dat werd
bijna in onze eigen tijd gezien,

645
00:38:35,010 --> 00:38:39,930
nog niet zo lang geleden, tegen het
einde van de regering van Domitianus.”

646
00:38:39,930 --> 00:38:41,370
Wat werd gezien?

647
00:38:41,370 --> 00:38:45,570
In de vorige zin gaat het over
degene die het hemelse visioen zag.

648
00:38:45,570 --> 00:38:49,050
Dat werd gezien tijdens de
regering van Domitianus.

649
00:38:49,050 --> 00:38:53,430
Wat werd er gezien: het
visioen, of de man die het zag?

650
00:38:53,430 --> 00:38:57,330
Merk op dat hij eerder in de alinea
zegt: “Degenen die Johannes hebben

651
00:38:57,330 --> 00:38:59,670
gezien, getuigen daarvan.”

652
00:38:59,670 --> 00:39:02,670
Er wordt verwezen naar het
feit dat Johannes gezien werd,

653
00:39:02,670 --> 00:39:07,530
maar er wordt ook verwezen naar het feit
dat Johannes het hemelse visioen zag.

654
00:39:07,530 --> 00:39:11,730
Er zit dubbelzinnigheid in de
uitspraak: “Dat werd gezien.”

655
00:39:11,730 --> 00:39:14,490
Wat werd gezien, Johannes of het visioen?

656
00:39:14,490 --> 00:39:19,711
Bijna alle geleerden die de late datering
aanvaarden — sterker nog, allemaal —

657
00:39:19,711 --> 00:39:24,390
geloven dat er staat dat Johannes
het visioen op het eiland Patmos zag,

658
00:39:24,390 --> 00:39:26,910
laat in de regering van Domitianus.

659
00:39:26,910 --> 00:39:29,850
Er kunnen echter goede
argumenten worden aangevoerd

660
00:39:29,850 --> 00:39:32,970
tegen die betekenis van
de woorden van Irenaeus.

661
00:39:32,970 --> 00:39:37,650
Om te beginnen zei Irenaeus dat de
regering van Domitianus niet erg lang

662
00:39:37,650 --> 00:39:41,790
vóór zijn eigen tijd was, volgens
hem bijna in zijn eigen tijd.

663
00:39:41,790 --> 00:39:46,050
Toch spreekt hij over zeer oude
afschriften van het boek Openbaring.

664
00:39:46,050 --> 00:39:52,830
De goede en oude afschriften van het boek
getuigen allemaal van dit getal, 666.

665
00:39:52,830 --> 00:39:57,390
Wacht eens even. Als het geschreven
is tijdens de regering van Domitianus,

666
00:39:57,390 --> 00:40:01,590
waarvan je zegt dat die bijna in je eigen
tijd was, nog niet erg lang geleden,

667
00:40:01,590 --> 00:40:04,230
hoe konden er dan oude afschriften zijn?

668
00:40:04,230 --> 00:40:08,310
Vermoedelijk zijn de oorspronkelijke
exemplaren ouder dan de afschriften.

669
00:40:08,310 --> 00:40:10,410
Hoe konden veel afschriften van het boek,

670
00:40:10,410 --> 00:40:15,210
die al tot de tweede generatie exemplaren
behoorden, inmiddels ook oud zijn?

671
00:40:15,210 --> 00:40:19,230
Het klinkt er beslist naar dat
hij zegt dat het boek oud is,

672
00:40:19,230 --> 00:40:23,070
maar dat de regering van Domitianus
nog niet zo lang geleden was.

673
00:40:23,070 --> 00:40:26,970
Dit zou eerder pleiten voor de
interpretatie dat hij bedoelt dat Johannes

674
00:40:26,970 --> 00:40:29,850
tijdens de regering van
Domitianus gezien werd.

675
00:40:29,850 --> 00:40:33,930
Dat wil zeggen: de laatste keer dat
iemand hem zag of met hem sprak,

676
00:40:33,930 --> 00:40:36,090
was nog maar zo kort geleden.

677
00:40:36,090 --> 00:40:39,090
Maar dit vertelt ons niet
wanneer hij het visioen zag.

678
00:40:39,090 --> 00:40:43,230
Het boek is tenslotte zeer oud en zelfs
de afschriften van het oorspronkelijke

679
00:40:43,230 --> 00:40:44,430
boek zijn oud.

680
00:40:44,430 --> 00:40:48,510
Het klinkt er dus naar dat hij niet
zegt dat het boek Openbaring tijdens de

681
00:40:48,510 --> 00:40:53,130
regering van Domitianus werd geschreven,
of dat de visioenen toen werden gezien,

682
00:40:53,130 --> 00:40:55,470
maar dat Johannes toen gezien werd.

683
00:40:55,470 --> 00:40:57,750
Niet iedereen zou het hiermee eens zijn.

684
00:40:57,750 --> 00:40:59,730
Dit is natuurlijk een groot debat.

685
00:40:59,730 --> 00:41:04,230
Maar het argument dat hij aanvoert, is
dat wij niet hoeven te speculeren over

686
00:41:04,230 --> 00:41:07,170
wie de antichrist is. Waarom niet?

687
00:41:07,170 --> 00:41:11,130
Ten eerste wordt de naam in geen
enkel afschrift van het boek gegeven.

688
00:41:11,130 --> 00:41:13,710
Ten tweede hebben veel
mensen Johannes gezien,

689
00:41:13,710 --> 00:41:16,050
en hij heeft hun de naam niet verteld.

690
00:41:16,050 --> 00:41:20,430
Als het belangrijk voor ons was om die
te weten, zou hij het ons verteld hebben.

691
00:41:20,430 --> 00:41:24,630
Met andere woorden, de nadruk ligt op
het feit dat sommige mensen Johannes

692
00:41:24,630 --> 00:41:27,810
hebben gezien en dat hij
er niets over heeft gezegd.

693
00:41:27,810 --> 00:41:31,830
Als hij zegt: “Want dat werd nog
niet zo heel lang geleden gezien,”

694
00:41:31,830 --> 00:41:35,130
kan dat betekenen dat de man nog
niet zo lang geleden gezien werd.

695
00:41:35,130 --> 00:41:38,970
De verwijzing naar de regering van
Domitianus zou betekenen dat er mensen

696
00:41:38,970 --> 00:41:42,090
zijn die ik ken, of mensen die jij kent,

697
00:41:42,090 --> 00:41:44,670
die mensen kenden die
Johannes hebben gezien,

698
00:41:44,670 --> 00:41:48,030
en zij zeggen dat hij hier
nooit iets over heeft gezegd.

699
00:41:48,030 --> 00:41:50,610
Hij heeft ons de naam nooit verteld.

700
00:41:50,610 --> 00:41:54,210
Ik zeg niet dat de manier waarop ik
de woorden van Irenaeus zojuist heb

701
00:41:54,210 --> 00:41:58,050
beschreven, de noodzakelijke
manier is om ze te begrijpen.

702
00:41:58,050 --> 00:42:01,170
Maar het is wel een andere
manier om ze te begrijpen.

703
00:42:01,170 --> 00:42:05,550
Het lijkt mij niet onredelijk om te
opperen dat Irenaeus zegt dat Johannes

704
00:42:05,550 --> 00:42:09,690
voor het laatst levend werd gezien
tijdens de regering van Domitianus,

705
00:42:09,690 --> 00:42:13,290
maar dat hij ons niet vertelt
wanneer Johannes op Patmos was

706
00:42:13,290 --> 00:42:15,630
of wanneer hij het visioen zag.

707
00:42:15,630 --> 00:42:19,590
Hij suggereert dat het boek
in zijn tijd zeer oud was.

708
00:42:19,590 --> 00:42:22,110
Zelfs de afschriften
van het boek waren oud,

709
00:42:22,110 --> 00:42:26,370
en die afschriften zouden de
tweede generatie van het boek zijn.

710
00:42:26,370 --> 00:42:31,230
Stel nu eens dat Irenaeus werkelijk
bedoelde dat het boek Openbaring

711
00:42:31,230 --> 00:42:34,530
tijdens de regering van
Domitianus geschreven werd.

712
00:42:34,530 --> 00:42:37,350
In hoeverre kunnen we Irenaeus vertrouwen?

713
00:42:37,350 --> 00:42:39,030
Dat is moeilijk te zeggen.

714
00:42:39,030 --> 00:42:44,610
Hij zei ook dat Jezus ongeveer 50
jaar oud was toen Hij gekruisigd werd.

715
00:42:44,610 --> 00:42:49,950
Dat was iets wat Irenaeus zei:
Jezus werd ongeveer 50 jaar oud.

716
00:42:49,950 --> 00:42:54,390
Ik ben nog nooit een levende geleerde
tegengekomen die zou denken dat

717
00:42:54,390 --> 00:42:56,430
Irenaeus daarin gelijk had.

718
00:42:56,430 --> 00:43:02,550
Het bewijs vanuit de Schrift is dat
Jezus slechts in de dertig was, niet 50.

719
00:43:02,550 --> 00:43:07,710
Irenaeus is dus misschien sowieso niet
de betrouwbaarste getuige als het om

720
00:43:07,710 --> 00:43:09,210
historische gegevens gaat.

721
00:43:09,210 --> 00:43:11,490
Zelfs als hij inderdaad zei dat Johannes

722
00:43:11,490 --> 00:43:14,670
het visioen tijdens de
regering van Domitianus zag,

723
00:43:14,670 --> 00:43:18,570
kan hij zich daarin vergist hebben,
zoals hij zich vergist in enkele andere

724
00:43:18,570 --> 00:43:21,990
zaken die nog fundamenteler
zijn, zoals Jezus.

725
00:43:21,990 --> 00:43:24,990
Het externe bewijs van Irenaeus, dat door

726
00:43:24,990 --> 00:43:29,190
latere kerkvaders werd aangehaald
en gevolgd alsof het deugdelijk was,

727
00:43:29,190 --> 00:43:32,610
is dat Domitianus destijds keizer was.

728
00:43:32,610 --> 00:43:37,650
Maar latere kerkvaders hebben
Irenaeus hierin blijkbaar gevolgd.

729
00:43:37,650 --> 00:43:41,730
Misschien hebben ze hem verkeerd begrepen,
of misschien hebben ze hem wel goed

730
00:43:41,730 --> 00:43:46,890
begrepen en had hij het bij het verkeerde
eind, of misschien heeft hij gelijk.

731
00:43:46,890 --> 00:43:51,810
Maar waar het om gaat, is dat dit
slechts de uitspraak van een mens is,

732
00:43:51,810 --> 00:43:55,110
in tegenstelling tot de interne
aanwijzingen in het boek.

733
00:43:55,110 --> 00:43:58,650
Volgens mij lijkt de tempel
daarin nog overeind te staan.

734
00:43:58,650 --> 00:44:02,130
Voor de man die door
666 wordt voorgesteld,

735
00:44:02,130 --> 00:44:05,490
is Nero de beste kandidaat die ik ken.

736
00:44:05,490 --> 00:44:09,210
Misschien is er een betere
kandidaat van wie wij niets weten.

737
00:44:09,210 --> 00:44:12,450
We moeten de kwestie van de
datering onbeslist laten,

738
00:44:12,450 --> 00:44:14,430
en daar heb ik geen moeite mee.

739
00:44:14,430 --> 00:44:18,270
Het kan me eigenlijk niet zoveel
schelen of we de vraag wel of niet

740
00:44:18,270 --> 00:44:20,310
definitief kunnen beantwoorden.

741
00:44:20,310 --> 00:44:24,150
Het belangrijkste is dat,
als de vraag niet beslist is,

742
00:44:24,150 --> 00:44:27,750
de preteristische visie nog
steeds een mogelijkheid blijft.

743
00:44:27,750 --> 00:44:31,290
Als de kwestie ten gunste van
de late datering wordt beslist,

744
00:44:31,290 --> 00:44:34,890
kan preterisme niet als een
mogelijkheid worden beschouwd.

745
00:44:34,890 --> 00:44:39,090
Als de vroege datering bewezen wordt of
zelfs nog steeds tot de mogelijkheden

746
00:44:39,090 --> 00:44:43,170
behoort, dan is preterisme een
mogelijkheid en moet het naast

747
00:44:43,170 --> 00:44:45,450
andere visies worden overwogen.

748
00:44:45,450 --> 00:44:50,250
Persoonlijk neig ik bij de meeste delen
van het boek Openbaring naar preterisme.

749
00:44:50,250 --> 00:44:54,210
Wat het boek Openbaring betreft,
ben ik geen volledige preterist.

750
00:44:54,210 --> 00:44:58,350
Er zijn enkele gedeelten waarin ik
de preteristische visie niet aanhang,

751
00:44:58,350 --> 00:45:01,170
maar voor het grootste
deel neig ik er wel naar.

752
00:45:01,170 --> 00:45:05,010
Ik geloof inderdaad dat het
hoofdthema van het boek Openbaring

753
00:45:05,010 --> 00:45:07,470
de aanstaande val van Jeruzalem is.

754
00:45:07,470 --> 00:45:11,970
Daarom geloof ik dat het boek
vóór 70 na Christus is geschreven.

755
00:45:11,970 --> 00:45:16,350
Ik kan dat niet bewijzen en ik heb
ook niet het gevoel dat dit nodig is.

756
00:45:16,350 --> 00:45:18,930
Feit is dat het niet weerlegd kan worden.

757
00:45:18,930 --> 00:45:24,270
Daarom kan de vraag worden beslist op
grond van andere kwesties dan de datering,

758
00:45:24,270 --> 00:45:27,330
namelijk op grond van het bewijs
uit de rest van de Schrift

759
00:45:27,330 --> 00:45:29,550
voor wat er in het boek besproken wordt.

760
00:45:29,550 --> 00:45:31,950
Dat is niet zo moeilijk als
je misschien zou denken,

761
00:45:31,950 --> 00:45:35,190
wanneer je Schrift met
Schrift begint te vergelijken.

762
00:45:35,190 --> 00:45:40,170
Bedenk hoe vaak Openbaring zinspeelt
op oudtestamentische Schriftgedeelten.

763
00:45:40,170 --> 00:45:44,790
Door die Schriftgedeelten te bekijken,
kunnen we het een en ander te weten komen.

764
00:45:44,790 --> 00:45:48,510
Dat is wat we zullen moeten doen
wanneer we het boek bestuderen.

765
00:45:48,510 --> 00:45:52,950
Maar ik wil je wel vertrouwd maken
met alle vier de visies en met hun

766
00:45:52,950 --> 00:45:54,870
sterke en zwakke punten.

767
00:45:54,870 --> 00:45:56,310
Dat zullen we in de volgende lezing doen.