1
00:00:02,070 --> 00:00:04,890
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,890 --> 00:00:10,110
Deze keer behandelen we Richteren
hoofdstuk 12 tot en met 14.

3
00:00:10,110 --> 00:00:13,410
We gaan verder met onze bespreking
van het verhaal van Jefta.

4
00:00:13,410 --> 00:00:17,430
Het bekendste deel van zijn verhaal is
natuurlijk dat hij die gelofte deed die

5
00:00:17,430 --> 00:00:20,010
uiteindelijk gevolgen
had voor zijn dochter.

6
00:00:20,010 --> 00:00:24,270
Aan het einde van de vorige bijeenkomst
hadden we het erover dat velen denken dat

7
00:00:24,270 --> 00:00:28,950
zij als offer werd gebracht. Anderen
denken dat niet. Ik ook niet.

8
00:00:28,950 --> 00:00:33,270
Ik denk dat zij eenvoudigweg voor de rest
van haar leven aan de dienst van God werd

9
00:00:33,270 --> 00:00:35,490
gewijd en nooit trouwde.

10
00:00:35,490 --> 00:00:37,770
Nu, in hoofdstuk 12:

11
00:00:37,770 --> 00:00:41,970
Toen werden de mannen van Efraïm
bijeengeroepen en zij staken de Jordaan

12
00:00:41,970 --> 00:00:43,470
over naar het noorden.

13
00:00:43,470 --> 00:00:47,790
En zij zeiden tegen Jefta: Waarom bent
u opgetrokken om tegen de Ammonieten te

14
00:00:47,790 --> 00:00:51,090
strijden, zonder ons te
roepen om met u mee te gaan?

15
00:00:51,090 --> 00:00:54,150
Wij zullen uw huis met u
erin met vuur verbranden.

16
00:00:54,150 --> 00:00:57,450
Wat een geweldige mensen, die Efraïmieten.

17
00:00:57,450 --> 00:01:00,150
Ze deden hetzelfde bij
Gideon, weet je nog?

18
00:01:00,150 --> 00:01:03,690
Het zijn gewoon mannen die snel op
hun tenen getrapt zijn, denk ik.

19
00:01:03,690 --> 00:01:07,170
‘Waarom heb je ons niet uitgenodigd
om hier een rol in te spelen?

20
00:01:07,170 --> 00:01:09,870
We zouden graag wat van
die roem met je delen.’

21
00:01:09,870 --> 00:01:11,730
Daar gaat het werkelijk om.

22
00:01:11,730 --> 00:01:13,830
Als ze tegen de Ammonieten wilden vechten,

23
00:01:13,830 --> 00:01:17,490
hadden ze dat op ieder gewenst moment
kunnen doen in de afgelopen jaren waarin

24
00:01:17,490 --> 00:01:19,950
de Ammonieten hun het leven zuur maakten.

25
00:01:19,950 --> 00:01:23,310
Waarom kwamen ze niet zelf in
actie als ze zo graag wilden?

26
00:01:23,310 --> 00:01:26,370
Het punt is dat ze, nu
de strijd voorbij is,

27
00:01:26,370 --> 00:01:28,650
graag een beetje van de roem hadden gehad.

28
00:01:28,650 --> 00:01:31,470
Ze voelen zich tekortgedaan
doordat ze niet aan die strijd

29
00:01:31,470 --> 00:01:32,610
hebben kunnen deelnemen.

30
00:01:32,610 --> 00:01:35,370
Toen ze bij Gideon met
dezelfde klacht kwamen,

31
00:01:35,370 --> 00:01:39,090
kon hij hen tot bedaren brengen
en een conflict vermijden.

32
00:01:39,090 --> 00:01:40,710
Jefta kon dat niet.

33
00:01:40,710 --> 00:01:44,550
Dit liep uit op een oorlog tussen
de mensen van Gilead onder Jefta

34
00:01:44,550 --> 00:01:46,170
en de Efraïmieten.

35
00:01:46,170 --> 00:01:49,290
Maar de Efraïmieten zochten echt ruzie.

36
00:01:49,290 --> 00:01:52,830
Ze zeiden dat ze Jefta's huis
zouden platbranden met hem erin,

37
00:01:52,830 --> 00:01:54,990
alsof hij nog niet genoeg had geleden.

38
00:01:54,990 --> 00:01:59,190
Hij was zijn hele leven door het
gezin van zijn vader afgewezen.

39
00:01:59,190 --> 00:02:02,010
Toen vocht hij en behaalde
hij de overwinning,

40
00:02:02,010 --> 00:02:05,790
en vervolgens moest hij dat
hartzeer om zijn dochter doormaken.

41
00:02:05,790 --> 00:02:11,370
Nu willen ze hem lastigvallen, hem doden
en zijn huis platbranden met hem erin.

42
00:02:11,370 --> 00:02:13,110
Jefta zei tegen hen:

43
00:02:13,110 --> 00:02:18,630
Maar Jefta zei tegen hen: Ik en mijn volk
hadden grote onenigheid met de Ammonieten.

44
00:02:18,630 --> 00:02:22,830
Toen héb ik u geroepen, maar u
hebt mij niet uit hun hand verlost.

45
00:02:22,830 --> 00:02:25,950
Blijkbaar moet hij, hoewel
het niet is opgetekend,

46
00:02:25,950 --> 00:02:29,130
een oproep hebben gestuurd naar
de andere stammen in de buurt

47
00:02:29,130 --> 00:02:33,450
en hun de gelegenheid hebben geboden
om hem in de oorlog te helpen.

48
00:02:33,450 --> 00:02:37,770
Ze reageerden ofwel traag,
of ze negeerden zijn oproep.

49
00:02:37,770 --> 00:02:41,190
Misschien dachten ze: ‘Nou,
hij wint misschien niet,

50
00:02:41,190 --> 00:02:43,830
dus we weten niet of we
wel zijn kant willen kiezen

51
00:02:43,830 --> 00:02:47,130
en ons de woede van de Ammonieten
op de hals willen halen.’

52
00:02:47,130 --> 00:02:51,330
Hij geeft aan dat ze de gelegenheid
hadden, maar die niet hebben benut.

53
00:02:51,330 --> 00:02:54,930
Waarom ze die niet hebben benut,
daar gaat hij niet echt op in.

54
00:02:54,930 --> 00:02:58,950
Hij beschuldigt hen niet van
lafheid of zoiets. Hij zegt alleen:

55
00:02:58,950 --> 00:03:00,270
Je bent niet gekomen.

56
00:03:00,270 --> 00:03:02,790
In vers 3–4:

57
00:03:02,790 --> 00:03:04,890
En toen ik zag dat u ons niet verloste,

58
00:03:04,890 --> 00:03:08,730
stelde ik mijn leven in de waagschaal
en trok ik tegen de Ammonieten op;

59
00:03:08,730 --> 00:03:11,430
en de HEERE gaf hen in mijn hand.

60
00:03:11,430 --> 00:03:16,290
Waarom bent u dan op deze dag naar mij
toe gekomen om tegen mij te strijden?

61
00:03:16,290 --> 00:03:21,750
Daarop riep Jefta alle mannen van
Gilead bijeen en streed tegen Efraïm.

62
00:03:21,750 --> 00:03:24,630
En de mannen van Gilead versloegen Efraïm,

63
00:03:24,630 --> 00:03:28,890
want omdat Gilead tussen Efraïm
en Manasse ligt, zeiden zij:

64
00:03:28,890 --> 00:03:31,350
U bent vluchtelingen uit Efraïm!

65
00:03:31,350 --> 00:03:33,870
We weten niet zeker waar dat over gaat.

66
00:03:33,870 --> 00:03:37,530
Maar blijkbaar gebruikten de
Efraïmieten deze belediging,

67
00:03:37,530 --> 00:03:42,570
die eerder niet is opgetekend, bij deze
gelegenheid of misschien wel gewoonlijk.

68
00:03:42,570 --> 00:03:46,110
Misschien bestond er al lange tijd
kwaad bloed tussen de Gileadieten

69
00:03:46,110 --> 00:03:47,670
en de Efraïmieten.

70
00:03:47,670 --> 00:03:52,110
De Efraïmieten vonden namelijk dat
de mensen van Gilead zich niet met

71
00:03:52,110 --> 00:03:56,550
recht van de Manassieten en de Efraïmieten
hadden afgescheiden om aan de andere kant

72
00:03:56,550 --> 00:03:58,410
van de Jordaan te gaan wonen.

73
00:03:58,410 --> 00:04:01,830
Het is niet duidelijk wat die
belediging precies inhield.

74
00:04:01,830 --> 00:04:06,570
Wel hadden de Efraïmieten de Gileadieten
beledigd, misschien geregeld,

75
00:04:06,570 --> 00:04:08,730
of misschien bij deze gelegenheid.

76
00:04:08,730 --> 00:04:10,830
Maar het liep uit op een gevecht.

77
00:04:10,830 --> 00:04:16,290
Gilead ontnam de Efraïmieten namelijk
de doorwaadbare plaatsen van de Jordaan.

78
00:04:16,290 --> 00:04:21,270
En het gebeurde, wanneer vluchtelingen
van Efraïm zeiden: Laat mij oversteken,

79
00:04:21,270 --> 00:04:25,470
dat de mannen van Gilead tegen
hem zeiden: Bent u een Efraïmiet?

80
00:04:25,470 --> 00:04:27,630
En wanneer hij zei: Nee,

81
00:04:27,630 --> 00:04:32,250
De doorwaadbare plaatsen zijn de plekken
waar mensen de rivier oversteken.

82
00:04:32,250 --> 00:04:33,870
Ik weet niet wat ze daarvoor hadden.

83
00:04:33,870 --> 00:04:36,330
Ik weet niet of er
ondiepere gedeelten waren,

84
00:04:36,330 --> 00:04:39,990
of plekken waar de rivier gewoon
minder breed was, zodat ze,

85
00:04:39,990 --> 00:04:44,130
als ze met boten of wat dan ook
overstaken, niet zo ver hoefden.

86
00:04:44,130 --> 00:04:47,670
Maar de doorwaadbare plaatsen van
een rivier zijn de plekken waar

87
00:04:47,670 --> 00:04:49,950
legers gewoonlijk overstaken.

88
00:04:49,950 --> 00:04:52,890
De Gileadieten, die onder Jefta stonden,

89
00:04:52,890 --> 00:04:56,910
kregen deze oversteekplaatsen
van de Jordaan in handen voordat

90
00:04:56,910 --> 00:04:58,950
de Efraïmieten aankwamen.

91
00:04:58,950 --> 00:05:03,210
Het lijkt erop dat de Efraïmieten
naar de oostkant waren overgestoken,

92
00:05:03,210 --> 00:05:08,130
waar Jefta was, om te dreigen zijn
huis in brand te steken enzovoort.

93
00:05:08,130 --> 00:05:11,910
In de oorlog die daarop volgde,
zagen de Efraïmieten dat ze aan

94
00:05:11,910 --> 00:05:13,590
het verliezen waren.

95
00:05:13,590 --> 00:05:17,550
Daarom probeerden veel Efraïmieten
de rivier weer over te vluchten.

96
00:05:17,550 --> 00:05:20,910
Maar de Gileadieten hadden de
oversteekplaatsen ingenomen,

97
00:05:20,910 --> 00:05:24,090
zodat iedereen die wilde
oversteken langs hen moest.

98
00:05:24,090 --> 00:05:26,730
Omdat deze mensen
allemaal Israëlieten waren

99
00:05:26,730 --> 00:05:30,870
en allemaal ongeveer op elkaar leken, kon
je aan iemands uiterlijk niet zien bij

100
00:05:30,870 --> 00:05:32,670
welke stam hij hoorde.

101
00:05:32,670 --> 00:05:37,530
Dus de Efraïmieten probeerden bij de
rivier langs de Gileadieten te komen.

102
00:05:37,530 --> 00:05:39,870
Ze wilden naar huis, naar de overkant,

103
00:05:39,870 --> 00:05:42,750
waar ze veilig zouden
zijn voor de Gileadieten.

104
00:05:42,750 --> 00:05:47,070
Daarom moesten ze zich voordoen
alsof ze geen Efraïmieten waren.

105
00:05:47,070 --> 00:05:50,430
Natuurlijk kon alleen al het feit
dat ze probeerden terug te keren naar

106
00:05:50,430 --> 00:05:52,350
Efraïm vragen oproepen.

107
00:05:52,350 --> 00:05:54,450
‘Bij welke stam hoor je dan?’

108
00:05:54,450 --> 00:05:59,370
Ze vluchtten weg uit deze veldslag, en
de Efraïmieten waren aan het verliezen.

109
00:05:59,370 --> 00:06:03,570
Je kon dus verwachten dat de Efraïmieten
zich zouden terugtrekken en zouden

110
00:06:03,570 --> 00:06:05,730
proberen de rivier weer over te komen.

111
00:06:05,730 --> 00:06:09,630
Het zouden uiteraard toch
vrijwel altijd Efraïmieten zijn

112
00:06:09,630 --> 00:06:11,130
die probeerden over te steken.

113
00:06:11,130 --> 00:06:15,210
Maar de Gileadieten die de
doorwaadbare plaatsen bewaakten,

114
00:06:15,210 --> 00:06:19,110
gaven degene die op de vlucht was
tenminste de gelegenheid om te zeggen

115
00:06:19,110 --> 00:06:23,010
of hij een Efraïmiet
was of niet. Ze vroegen:

116
00:06:23,010 --> 00:06:24,750
Ben je een Efraïmiet?

117
00:06:24,750 --> 00:06:26,190
En als hij zei:

118
00:06:26,190 --> 00:06:28,650
Nee, dan zeiden ze tegen hem:

119
00:06:28,650 --> 00:06:30,690
Zeg dan eens Sjibbolet.

120
00:06:30,690 --> 00:06:34,590
De mensen uit Efraïm spraken
woorden blijkbaar anders uit.

121
00:06:34,590 --> 00:06:38,490
Er waren regionale dialecten, net
zoals die er in verschillende delen van

122
00:06:38,490 --> 00:06:39,810
dit land zijn.

123
00:06:39,810 --> 00:06:43,110
Er zijn bepaalde woorden die
mensen uit New York of Boston

124
00:06:43,110 --> 00:06:46,650
niet op dezelfde manier kunnen
uitspreken als mensen uit het westen.

125
00:06:46,650 --> 00:06:49,710
Of mensen uit het zuiden
spreken dingen anders uit.

126
00:06:49,710 --> 00:06:54,150
De mensen uit Efraïm konden blijkbaar
de sj-klank niet uitspreken.

127
00:06:54,150 --> 00:06:57,390
Sjibbolet betekent ‘stroom’
of iets dergelijks.

128
00:06:57,390 --> 00:07:00,870
Het is een woord dat eigenlijk
geen bijzondere betekenis had,

129
00:07:00,870 --> 00:07:05,130
behalve dat ze wisten dat Efraïmieten
het niet goed konden uitspreken.

130
00:07:05,130 --> 00:07:06,270
En dus zeiden ze:

131
00:07:06,270 --> 00:07:07,890
Zeg dan Sjibbolet.

132
00:07:07,890 --> 00:07:09,090
En hij zei dan:

133
00:07:09,090 --> 00:07:12,210
Sibbolet, want hij kon
het niet goed uitspreken.

134
00:07:12,210 --> 00:07:15,690
zeiden zij tegen hem:
Zeg eens: Sjibboleth.

135
00:07:15,690 --> 00:07:20,790
Wanneer hij dan zei: Sibboleth, en het
woord dus niet goed uit kon spreken,

136
00:07:20,790 --> 00:07:25,830
grepen zij hem en doodden hem bij de
doorwaadbare plaatsen van de Jordaan.

137
00:07:25,830 --> 00:07:29,971
In die tijd vielen er van Efraïm
tweeënveertigduizend man .

138
00:07:29,971 --> 00:07:31,410
Dat zijn er veel.

139
00:07:31,410 --> 00:07:35,970
Blijkbaar werden ze één voor één gedood
terwijl ze wegvluchtten uit de veldslag,

140
00:07:35,970 --> 00:07:38,610
omdat geen van hen Sjibbolet kon zeggen.

141
00:07:38,610 --> 00:07:41,970
In het moderne Engels,
in de moderne literatuur,

142
00:07:41,970 --> 00:07:45,150
wordt iets soms een ‘shibboleth’ genoemd.

143
00:07:45,150 --> 00:07:47,250
Misschien ben je het
nog nooit tegengekomen.

144
00:07:47,250 --> 00:07:51,450
Het komt niet voortdurend voor,
maar ik kom het af en toe tegen.

145
00:07:51,450 --> 00:07:55,530
Een ‘shibboleth’ is tegenwoordig een
soort beeldspraak voor een kleinigheid

146
00:07:55,530 --> 00:07:59,910
die door de omstandigheden belangrijker
wordt dan die gewoonlijk zou zijn.

147
00:07:59,910 --> 00:08:03,690
Of je sjibbolet kunt zeggen, zou
geen belangrijke kwestie zijn,

148
00:08:03,690 --> 00:08:08,010
behalve dat het bij deze gelegenheid
voor deze mensen een kwestie van

149
00:08:08,010 --> 00:08:09,810
leven en dood was.

150
00:08:09,810 --> 00:08:12,630
Jefta gaf zes jaar leiding aan Israël.

151
00:08:12,630 --> 00:08:18,090
En de Gileadiet Jefta stierf en werd
begraven in een van de steden van Gilead.

152
00:08:18,090 --> 00:08:22,170
Hij was dus niet zo lang richter
over Israël, maar zes jaar.

153
00:08:22,170 --> 00:08:25,950
Maar waarschijnlijk had hij minder
zin om te leven nadat hij geen familie

154
00:08:25,950 --> 00:08:28,110
meer over had enzovoort.

155
00:08:28,110 --> 00:08:30,690
Ik weet dat het, toen
ik mijn gezin verloor,

156
00:08:30,690 --> 00:08:35,730
lang duurde voordat ik het gevoel had dat
er nog enige reden was om verder te gaan.

157
00:08:35,730 --> 00:08:40,110
Als je gezin er niet meer is, heb je
niet veel anders om voor te leven.

158
00:08:40,110 --> 00:08:42,510
Misschien had hij gewoon niet veel meer.

159
00:08:42,510 --> 00:08:46,230
Misschien kwijnde hij weg van
verdriet om zijn dochter of zoiets.

160
00:08:46,230 --> 00:08:47,850
Dat is moeilijk te zeggen.

161
00:08:47,850 --> 00:08:50,490
Maar hij leefde na het
vervullen van zijn taak

162
00:08:50,490 --> 00:08:55,230
en het bevrijden van Israël beslist niet
zo lang meer als de meeste richters.

163
00:08:55,230 --> 00:08:58,770
Na hem gaf Ebzan uit
Bethlehem leiding aan Israël.

164
00:08:58,770 --> 00:09:02,490
Hij had dertig zonen en
huwelijkte dertig dochters uit,

165
00:09:02,490 --> 00:09:06,090
terwijl hij voor zijn zonen
dertig dochters van elders bracht.

166
00:09:06,090 --> 00:09:08,670
Hij gaf zeven jaar leiding aan Israël.

167
00:09:08,670 --> 00:09:12,030
Toen stierf Ebzan en werd
begraven in Bethlehem.

168
00:09:12,030 --> 00:09:14,790
Er zijn een aantal dingen
over deze man te zeggen.

169
00:09:14,790 --> 00:09:18,450
Er wordt niet veel verteld, maar
sommige dingen zijn het vermelden waard.

170
00:09:18,450 --> 00:09:21,810
Let erop dat er staat dat
hij uit Bethlehem komt.

171
00:09:21,810 --> 00:09:25,530
Sommige geleerden denken dat dit
misschien niet Bethlehem in Juda was,

172
00:09:25,530 --> 00:09:29,130
waar Jezus geboren werd,
waar David geboren werd.

173
00:09:29,130 --> 00:09:32,310
Er waren blijkbaar nog andere
plaatsen die Bethlehem heetten.

174
00:09:32,310 --> 00:09:35,190
Er lag er een in het gebied van Zebulon,

175
00:09:35,190 --> 00:09:39,930
en sommigen denken dat dit misschien
een ander Bethlehem was, dat in Zebulon.

176
00:09:39,930 --> 00:09:43,410
Maar we weten dat Bethlehem
in Juda in deze tijd bestond,

177
00:09:43,410 --> 00:09:46,230
want daar woonden Ruth en Boaz.

178
00:09:46,230 --> 00:09:51,330
Volgens de Joodse overlevering is deze
Ibzan zelfs een andere naam voor Boaz.

179
00:09:51,330 --> 00:09:53,850
Daar is blijkbaar
helemaal geen bewijs voor.

180
00:09:53,850 --> 00:09:58,050
Waarschijnlijk is het enige bewijs dat van
beiden wordt gezegd dat ze in Bethlehem

181
00:09:58,050 --> 00:10:01,650
woonden en dat beiden in de
tijd van de richters leefden.

182
00:10:01,650 --> 00:10:05,790
Dat zijn niet genoeg overeenkomsten om
werkelijk vast te stellen dat het om

183
00:10:05,790 --> 00:10:07,650
dezelfde persoon gaat.

184
00:10:07,650 --> 00:10:11,130
We weten niet of Boaz ooit
bekendstond als Ibzan,

185
00:10:11,130 --> 00:10:14,250
of dat hij ooit richter over Israël was.

186
00:10:14,250 --> 00:10:18,690
De Joodse overlevering is dus niet
op iets erg wezenlijks gebaseerd.

187
00:10:18,690 --> 00:10:23,670
Maar als het waar was, dan zouden
deze dertig zonen en dertig dochters

188
00:10:23,670 --> 00:10:27,090
vermoedelijk de nakomelingen
van Ruth en Boaz zijn.

189
00:10:27,090 --> 00:10:29,550
Maar dat lijkt helemaal
niet waarschijnlijk.

190
00:10:29,550 --> 00:10:32,250
Waarschijnlijk had Ibzan veel vrouwen.

191
00:10:32,250 --> 00:10:35,730
Gewoonlijk krijg je geen
zestig kinderen bij één vrouw.

192
00:10:35,730 --> 00:10:38,310
Daar heb je er minstens twee voor nodig.

193
00:10:38,310 --> 00:10:40,170
Of minstens drie.

194
00:10:40,170 --> 00:10:42,810
Susanna Wesley had twintig kinderen.

195
00:10:42,810 --> 00:10:45,210
Die zijn niet allemaal in leven gebleven.

196
00:10:45,210 --> 00:10:49,890
Maar deze man heeft zestig kinderen
grootgebracht tot ze volwassen waren:

197
00:10:49,890 --> 00:10:52,110
dertig zonen en dertig dochters.

198
00:10:52,110 --> 00:10:56,310
Hij haalde dochters uit andere
stammen om met zijn zonen te trouwen

199
00:10:56,310 --> 00:11:01,530
en stuurde zijn dochters weg om met andere
mannen uit andere stammen te trouwen.

200
00:11:01,530 --> 00:11:05,250
Blijkbaar bouwt hij door
huwelijken bondgenootschappen op

201
00:11:05,250 --> 00:11:07,110
tussen de verschillende stammen.

202
00:11:07,110 --> 00:11:09,630
En verder weten we niet veel over hem.

203
00:11:09,630 --> 00:11:14,370
Maar als dit Bethlehem in Juda is, dan
woonde hij dus in dezelfde plaats als

204
00:11:14,370 --> 00:11:15,930
Ruth en Boaz.

205
00:11:15,930 --> 00:11:19,650
Er is nog een ander Bethlehem, en
geleerden weten niet zeker welk

206
00:11:19,650 --> 00:11:21,270
Bethlehem dit was.

207
00:11:21,270 --> 00:11:25,290
Na hem gaf de Zebuloniet
Elon leiding aan Israël.

208
00:11:25,290 --> 00:11:27,990
Hij gaf tien jaar leiding aan Israël.

209
00:11:27,990 --> 00:11:32,370
En de Zebuloniet Elon stierf
en werd begraven te Ajalon,

210
00:11:32,370 --> 00:11:34,170
in het land van Zebulon.

211
00:11:34,170 --> 00:11:40,291
Bij deze mannen, Ebzan en Elon — en de
volgende die genoemd wordt, is Abdon —

212
00:11:40,291 --> 00:11:44,610
lezen we niet dat ze Israël van
legers bevrijdden of iets dergelijks.

213
00:11:44,610 --> 00:11:50,370
In welke zin, of op welke manier, zij hun
positie als richters van Israël bereikten,

214
00:11:50,370 --> 00:11:51,510
weten we niet.

215
00:11:51,510 --> 00:11:55,290
Het is intrigerend voor wie een duidelijk
beeld zou willen krijgen van hoe het er in

216
00:11:55,290 --> 00:11:58,830
die tijd aan toeging, maar we hebben
eigenlijk niet genoeg informatie om te

217
00:11:58,830 --> 00:12:01,830
zeggen waardoor ze op de voorgrond kwamen.

218
00:12:01,830 --> 00:12:08,070
En na hem gaf Abdon, een zoon van Hillel,
uit Pirhathon, leiding aan Israël.

219
00:12:08,070 --> 00:12:11,130
Hij had veertig zonen
en dertig kleinzonen,

220
00:12:11,130 --> 00:12:13,710
die op zeventig ezelshengsten reden.

221
00:12:13,710 --> 00:12:16,350
Hij gaf acht jaar leiding aan Israël.

222
00:12:16,350 --> 00:12:20,430
Toen stierf Abdon, de zoon
van Hillel, uit Pirhathon.

223
00:12:20,430 --> 00:12:23,790
En hij werd begraven in
Pirhathon in het land van Efraïm,

224
00:12:23,790 --> 00:12:25,650
in het gebergte van de Amalekiet.

225
00:12:25,650 --> 00:12:30,210
Blijkbaar was dit het land waar
ooit de Amalekieten hadden gewoond.

226
00:12:30,210 --> 00:12:33,450
Als je over een man, over
zijn acht jaar dienst,

227
00:12:33,450 --> 00:12:38,130
niets meer kunt zeggen dan dat hij
veertig zonen en dertig kleinzonen had

228
00:12:38,130 --> 00:12:42,870
en dat ze op ezels reden, dan wordt
dat ene gegeven blijkbaar vermeld

229
00:12:42,870 --> 00:12:46,710
omdat het het belangrijkste is
wat er over hem te zeggen valt.

230
00:12:46,710 --> 00:12:51,690
Dat betekent dat er misschien meer
betekenis in zit dan we zouden denken als

231
00:12:51,690 --> 00:12:53,490
we het vluchtig lazen.

232
00:12:53,490 --> 00:12:58,590
We herinneren ons dat over een
eerdere richter, Jaïr, werd gezegd:

233
00:12:58,590 --> 00:13:02,430
Hij had dertig zonen die
op dertig ezels reden.

234
00:13:02,430 --> 00:13:06,270
Ik zei dat dit misschien een
weerspiegeling was van een mentaliteit

235
00:13:06,270 --> 00:13:09,030
die zich in die tijd
in Israël ontwikkelde,

236
00:13:09,030 --> 00:13:12,150
waarbij men erfelijke
heersers wilde hebben.

237
00:13:12,150 --> 00:13:15,210
Niet dat de zonen van Jaïr
na hem richters werden,

238
00:13:15,210 --> 00:13:18,750
maar tijdens zijn richterschap
leken ze gezagsposities over

239
00:13:18,750 --> 00:13:20,670
dertig steden te bekleden.

240
00:13:20,670 --> 00:13:24,630
Als we bij deze man komen, Abdon,
reden niet alleen zijn zonen,

241
00:13:24,630 --> 00:13:27,450
maar ook zijn kleinzonen op ezels.

242
00:13:27,450 --> 00:13:32,010
Misschien zien we hier steeds meer het
idee dat mannen hun eigen gezag tot

243
00:13:32,010 --> 00:13:36,690
na hun eigen tijd proberen te laten
voortduren, over meer generaties,

244
00:13:36,690 --> 00:13:39,330
zoals een erfelijke koning dat zou doen.

245
00:13:39,330 --> 00:13:43,710
We weten dat Samuel zijn zonen
aanstelde om na hem richters te zijn,

246
00:13:43,710 --> 00:13:48,390
maar dat werd onderbroken doordat het volk
hem vroeg om in plaats daarvan een koning

247
00:13:48,390 --> 00:13:50,130
over hen aan te stellen.

248
00:13:50,130 --> 00:13:53,310
Zijn zonen hebben niet erg
lang als richters gediend.

249
00:13:53,310 --> 00:13:57,270
Maar het idee dat God afzonderlijke
personen vanuit het niets als richters

250
00:13:57,270 --> 00:14:01,110
deed opstaan, lijkt de bedoelde
gang van zaken te zijn geweest.

251
00:14:01,110 --> 00:14:04,830
We zien in sommige gevallen dat deze
mannen proberen hun gezag in hun

252
00:14:04,830 --> 00:14:09,630
zonen te laten voortbestaan, misschien
in dit geval zelfs in zijn kleinzonen.

253
00:14:09,630 --> 00:14:11,850
Dat is misschien waarom het vermeld wordt.

254
00:14:11,850 --> 00:14:14,250
Maar of hij dat nu
geprobeerd heeft of niet,

255
00:14:14,250 --> 00:14:18,510
het lijkt er niet op dat een van
hen hem werkelijk is opgevolgd of

256
00:14:18,510 --> 00:14:20,850
na zijn dood aan de macht is gekomen.

257
00:14:20,850 --> 00:14:24,630
In hoofdstuk dertien hebben we het
begin van het verhaal van Simson.

258
00:14:24,630 --> 00:14:27,750
Het verhaal van Simson
beslaat vier hoofdstukken.

259
00:14:27,750 --> 00:14:32,130
Het is het langste, meest gedetailleerde
verhaal dat we over het leven van

260
00:14:32,130 --> 00:14:33,630
een richter krijgen.

261
00:14:33,630 --> 00:14:37,350
Toch is hij in sommige opzichten
degene die je het minst als

262
00:14:37,350 --> 00:14:39,030
richter zou verwachten.

263
00:14:39,030 --> 00:14:42,210
Geen van de richters was
noodzakelijkerwijs volmaakt,

264
00:14:42,210 --> 00:14:44,610
maar de meesten lijken vroom te zijn.

265
00:14:44,610 --> 00:14:48,450
De meesten lijken hun
verantwoordelijkheden serieus te nemen.

266
00:14:48,450 --> 00:14:52,230
Simson leek een man die alleen
maar feest wilde vieren.

267
00:14:52,230 --> 00:14:55,890
Hij was vanaf zijn geboorte voor
die verantwoordelijkheid bestemd.

268
00:14:55,890 --> 00:14:59,670
Voor zover we weten is hij de
enige van de richters die daar al

269
00:14:59,670 --> 00:15:02,010
vóór zijn geboorte toe geroepen werd.

270
00:15:02,010 --> 00:15:04,530
Hij leek een beetje op Johannes de Doper,

271
00:15:04,530 --> 00:15:07,950
bij wie al vóór zijn geboorte
door een engel was aangekondigd

272
00:15:07,950 --> 00:15:10,950
wat de betekenis van
zijn bediening zou zijn.

273
00:15:10,950 --> 00:15:14,370
Zo werden ook hier, voordat
Simson geboren werd,

274
00:15:14,370 --> 00:15:18,510
zijn geboorte en de betekenis
daarvan door een engel aangekondigd,

275
00:15:18,510 --> 00:15:21,810
en hij was vanaf zijn
kinderjaren een nazireeër.

276
00:15:21,810 --> 00:15:26,310
Hij groeide op in de wetenschap dat
hij deze belangrijke rol zou vervullen.

277
00:15:26,310 --> 00:15:30,150
Maar als volwassene leek hij
die nooit erg serieus te nemen.

278
00:15:30,150 --> 00:15:33,210
Hij schond zijn nazireeërgelofte geregeld.

279
00:15:33,210 --> 00:15:35,850
Het is waar dat hij
veel Filistijnen doodde,

280
00:15:35,850 --> 00:15:39,330
maar meestal gebeurde dat
vanwege persoonlijke grieven,

281
00:15:39,330 --> 00:15:43,050
en niet vanuit het besef dat
hij de bevrijder van Israël was.

282
00:15:43,050 --> 00:15:47,790
Het is meer dat hij boos op hen
wordt om dingen die ze hem aandoen.

283
00:15:47,790 --> 00:15:50,670
Soms is dat zelfs onredelijk van hem.

284
00:15:50,670 --> 00:15:55,170
Soms reageert hij buitenproportioneel,
en hij sluit compromissen.

285
00:15:55,170 --> 00:15:59,370
Op een keer brengt hij de nacht door
bij een prostituee in het land van de

286
00:15:59,370 --> 00:16:04,890
Filistijnen, en hij knoopt liefdesrelaties
aan met Filistijnse vrouwen

287
00:16:04,890 --> 00:16:07,710
en trouwt zelfs met een van hen.

288
00:16:07,710 --> 00:16:12,330
Deze man is gewoon echt niet de
man van wie je zou denken dat God

289
00:16:12,330 --> 00:16:14,430
hem als richter zou gebruiken.

290
00:16:14,430 --> 00:16:19,230
Maar hij is een man die God geroepen
heeft, en hij kende zijn roeping.

291
00:16:19,230 --> 00:16:24,630
Toch leefde hij daar niet goed naar,
en daardoor werd zijn leven verkort.

292
00:16:24,630 --> 00:16:28,890
Hij was een man die opmerkelijke
kracht had, zoals we weten,

293
00:16:28,890 --> 00:16:31,590
al was het kracht van de Heilige Geest.

294
00:16:31,590 --> 00:16:37,110
Meer dan bij de andere richters lezen
we dat de Geest van God over Simson kwam

295
00:16:37,110 --> 00:16:40,710
en hem kracht gaf om zijn
heldendaden te verrichten.

296
00:16:40,710 --> 00:16:44,010
Ik heb al gezegd dat het
waarschijnlijk niet juist is om

297
00:16:44,010 --> 00:16:47,070
ons Simson voor te
stellen zoals we dat doen.

298
00:16:47,070 --> 00:16:50,670
Want wij denken bij hem
aan een soort Hercules,

299
00:16:50,670 --> 00:16:54,810
zoals sommige van die Griekse
goden die reuzen van kerels zijn.

300
00:16:54,810 --> 00:16:57,930
Het zijn reusachtige, gespierde mensen.

301
00:16:57,930 --> 00:17:02,790
Toch wordt Simson nergens beschreven
als iemand die zelf gespierd of groot

302
00:17:02,790 --> 00:17:04,230
of sterk was.

303
00:17:04,230 --> 00:17:07,050
Maar wanneer de Geest
van God over hem kwam,

304
00:17:07,050 --> 00:17:09,510
verrichtte hij
bovenmenselijke krachttoeren.

305
00:17:09,510 --> 00:17:12,510
Het is net als bij de
demonen die een bezeten man,

306
00:17:12,510 --> 00:17:16,110
die in de tijd van Jezus
in de grafspelonken woonde,

307
00:17:16,110 --> 00:17:20,610
in staat stelden om op bovennatuurlijke
wijze ketenen te breken.

308
00:17:20,610 --> 00:17:24,630
Er is geen reden om te denken dat
die man bijzonder gespierd was.

309
00:17:24,630 --> 00:17:29,490
Misschien was hij dat wel, maar dat had
niets te maken met het breken van ketenen.

310
00:17:29,490 --> 00:17:33,810
Hoe gespierd een man ook is, hij
zal geen ketenen kunnen breken.

311
00:17:33,810 --> 00:17:39,030
En hoe gespierd een man ook is, hij
zal niet kunnen doen wat Simson deed.

312
00:17:39,030 --> 00:17:41,370
Spieren hadden er dus niets mee te maken.

313
00:17:41,370 --> 00:17:44,490
De kracht van de Heilige
Geest had ermee te maken.

314
00:17:44,490 --> 00:17:48,930
In het leven van deze man waren uitingen
van de kracht van de Geest te zien die

315
00:17:48,930 --> 00:17:51,450
opmerkelijk en kennelijk uniek waren.

316
00:17:51,450 --> 00:17:54,150
Al kom je ook mannen tegen zoals Samgar,

317
00:17:54,150 --> 00:17:57,690
die met een ossenprikkel
zeshonderd Filistijnen doodde.

318
00:17:57,690 --> 00:18:00,030
Dat verschilt niet zo
heel veel van Simson,

319
00:18:00,030 --> 00:18:03,390
die er duizend doodde met
het kaakbeen van een ezel.

320
00:18:03,390 --> 00:18:06,090
Maar ons wordt niet verteld dat Samgar een

321
00:18:06,090 --> 00:18:09,390
leven leidde waarin de Geest
regelmatig over hem kwam

322
00:18:09,390 --> 00:18:13,170
en hij zulke bovennatuurlijke
krachttoeren verrichtte.

323
00:18:13,170 --> 00:18:16,110
Hij is dus een raadselachtige figuur.

324
00:18:16,110 --> 00:18:20,670
Ik denk dat hij zijn tegenhanger heeft
in sommige charismatische predikers

325
00:18:20,670 --> 00:18:24,810
die soms de kracht hadden om te
genezen en dat soort dingen te doen.

326
00:18:24,810 --> 00:18:28,590
Maar in sommige gevallen waren
ze niet echt zo godvruchtig,

327
00:18:28,590 --> 00:18:32,310
of in elk geval niet
godvruchtiger dan anderen.

328
00:18:32,310 --> 00:18:37,170
Soms leidden ze zelfs een
schandalig leven. Simson ook.

329
00:18:37,170 --> 00:18:40,950
Sommige van deze hedendaagse
evangelisten zijn weleens met

330
00:18:40,950 --> 00:18:43,290
hedendaagse Simsons vergeleken.

331
00:18:43,290 --> 00:18:45,090
Ik denk niet aan Jimmy Swaggart.

332
00:18:45,090 --> 00:18:47,190
Ik denk niet aan Jim Bakker.

333
00:18:47,190 --> 00:18:52,230
Deze mannen vertoonden, voor zover ik
weet, geen enkele kracht in hun leven.

334
00:18:52,230 --> 00:18:56,490
Ik beschouw hen niet als mensen die
werkelijk geestelijke gaven hadden.

335
00:18:56,490 --> 00:18:59,070
Misschien hadden ze op
een bepaald gebied talent;

336
00:18:59,070 --> 00:19:01,170
ik weet niet precies op welk gebied.

337
00:19:01,170 --> 00:19:04,770
Maar ik heb het over mannen die
daadwerkelijk een bediening hadden

338
00:19:04,770 --> 00:19:08,190
waarin via hen genezingen
en wonderen plaatsvonden.

339
00:19:08,190 --> 00:19:11,790
Toch weet je, als je de
geschiedenis van opwekkingen kent,

340
00:19:11,790 --> 00:19:17,550
dat sommige van deze mannen wel en andere
niet uitzonderlijk godvruchtig waren.

341
00:19:17,550 --> 00:19:23,610
A. A. Allen was een genezingsevangelist,
en hij stond bekend als een dronkaard.

342
00:19:23,610 --> 00:19:27,030
Hij was dronken wanneer hij
niet op bijeenkomsten was.

343
00:19:27,030 --> 00:19:31,170
Dan kwam hij binnen om te prediken
en was hij opeens nuchter.

344
00:19:31,170 --> 00:19:37,050
Hij predikte, genas mensen enzovoort, en
ging weer weg en werd opnieuw dronken.

345
00:19:37,050 --> 00:19:39,870
Het waren vreemde, vreemde dingen.

346
00:19:39,870 --> 00:19:44,010
Sommige mensen zouden kunnen zeggen: ‘Nou,
dan was het niet God Die door hem heen

347
00:19:44,010 --> 00:19:47,130
werkte; het was een demon of zoiets.’

348
00:19:47,130 --> 00:19:51,390
Misschien is het niet echt gemakkelijk
om te weten hoe je dat moet verklaren.

349
00:19:51,390 --> 00:19:56,010
Simson was ook een beetje zo, en ons
wordt verteld dat het de Geest van God was

350
00:19:56,010 --> 00:19:57,630
Die hem gebruikte.

351
00:19:57,630 --> 00:20:01,410
Soms gebruikt God mensen die
het volkomen onwaardig zijn,

352
00:20:01,410 --> 00:20:04,710
misschien alleen maar om
Zijn genade te laten zien.

353
00:20:04,710 --> 00:20:08,790
Simson wordt in het Nieuwe Testament
herdacht als een man van geloof.

354
00:20:08,790 --> 00:20:13,830
In Hebreeën hoofdstuk 11 wordt hij genoemd
onder degenen die door geloof koninkrijken

355
00:20:13,830 --> 00:20:17,190
overwonnen en heldendaden
verrichtten, enzovoort.

356
00:20:17,190 --> 00:20:21,090
Ons wordt verteld dat hij twintig
jaar richter over Israël was.

357
00:20:21,090 --> 00:20:24,150
We hebben natuurlijk geen enkel
verslag van hoe hij dat deed.

358
00:20:24,150 --> 00:20:28,530
Het verslag dat we van hem hebben,
gaat alleen over hoe hij eropuit trok,

359
00:20:28,530 --> 00:20:32,190
in gevechten verwikkeld raakte
en in moeilijkheden kwam.

360
00:20:32,190 --> 00:20:35,670
Maar kennelijk waren er tussen zijn
schandalige verwikkelingen door

361
00:20:35,670 --> 00:20:39,870
twintig jaar waarin hij in Israël
als een soort richter diende.

362
00:20:39,870 --> 00:20:42,090
Zijn verhaal is dus een beetje verwarrend.

363
00:20:42,090 --> 00:20:45,990
Het verhaal wordt bijna verteld
alsof de lengte van zijn haar

364
00:20:45,990 --> 00:20:48,330
werkelijk iets met zijn
kracht te maken had,

365
00:20:48,330 --> 00:20:51,450
hoewel de Bijbel nergens
zegt dat dit waar is.

366
00:20:51,450 --> 00:20:53,490
Hij zegt dat het waar is.

367
00:20:53,490 --> 00:20:58,170
Hij is degene die Delila vertelde dat
hij zijn kracht zou verliezen als zijn

368
00:20:58,170 --> 00:20:59,790
haar werd afgeknipt.

369
00:20:59,790 --> 00:21:05,130
De Bijbel zegt nergens dat het zo zou
zijn, maar toen zijn haar werd afgeknipt,

370
00:21:05,130 --> 00:21:07,410
verloor hij inderdaad zijn kracht.

371
00:21:07,410 --> 00:21:11,490
Maar of dat kwam doordat hij
dacht dat het zo zou zijn en zijn

372
00:21:11,490 --> 00:21:14,670
geloof op zijn haar
gericht was, weet ik niet.

373
00:21:14,670 --> 00:21:19,050
Er wordt wel specifiek vermeld dat zijn
haar weer aangroeide terwijl hij bij

374
00:21:19,050 --> 00:21:20,490
de molen maalde.

375
00:21:20,490 --> 00:21:24,090
Dat was vlak voordat hij zijn
laatste krachttoer verrichtte.

376
00:21:24,090 --> 00:21:27,930
Veel dingen die in dit verhaal
verweven zijn, zijn verwarrend.

377
00:21:27,930 --> 00:21:31,530
We lezen hier niet over
een eendimensionale figuur.

378
00:21:31,530 --> 00:21:35,970
We horen voor het eerst over
hem in hoofdstuk 13. Er staat:

379
00:21:35,970 --> 00:21:40,530
Maar de Israëlieten deden opnieuw wat
slecht was in de ogen van de HEERE.

380
00:21:40,530 --> 00:21:45,271
Daarom gaf de HEERE hen over in de hand
van de Filistijnen, veertig jaar lang .

381
00:21:45,271 --> 00:21:49,650
Die periode van veertig jaar waarin ze
in de handen van de Filistijnen waren,

382
00:21:49,650 --> 00:21:53,430
omvatte kennelijk ook de twintig
jaar waarin Simson richter was,

383
00:21:53,430 --> 00:21:56,070
want hij heeft de
Filistijnen nooit verdreven.

384
00:21:56,070 --> 00:22:01,290
De Filistijnen waren nog steeds aan
de macht nadat Simson gestorven was.

385
00:22:01,290 --> 00:22:06,150
Zijn richterschap over Israël moet dus
twintig jaar hebben geduurd die binnen de

386
00:22:06,150 --> 00:22:09,330
veertig jaar van de Filistijnse
onderdrukking vielen.

387
00:22:09,330 --> 00:22:14,670
We weten dat de Filistijnse onderdrukking
pas echt eindigde in de tijd van Samuel.

388
00:22:14,670 --> 00:22:17,370
Daarna kwamen de Filistijnen
in de tijd van David

389
00:22:17,370 --> 00:22:19,890
opnieuw moeilijkheden veroorzaken.

390
00:22:19,890 --> 00:22:24,150
David rekende uiteindelijk zo met
hen af dat ze nooit meer een probleem

391
00:22:24,150 --> 00:22:25,890
voor Israël vormden.

392
00:22:25,890 --> 00:22:30,030
Maar Samuel was in zijn tijd toch
wel degene onder wiens leiding God

393
00:22:30,030 --> 00:22:34,590
de Filistijnen versloeg door
donder en bliksem uit de hemel.

394
00:22:34,590 --> 00:22:39,150
Dat staat in 1 Samuel 7:10–13.

395
00:22:39,150 --> 00:22:42,810
De Filistijnen kwamen heel lange
tijd niet meer het land binnen.

396
00:22:42,810 --> 00:22:46,590
Dat moet het einde zijn geweest
van de veertig jaar onderdrukking

397
00:22:46,590 --> 00:22:48,690
waarover hier wordt gesproken.

398
00:22:48,690 --> 00:22:52,650
Dat zou betekenen dat Eli en
Samuel ook in deze tijd van

399
00:22:52,650 --> 00:22:55,050
onderdrukking door de Filistijnen leefden.

400
00:22:55,050 --> 00:23:00,630
Want toen Eli priester in Silo was, was er
een oorlog waarin de zonen van de priester

401
00:23:00,630 --> 00:23:03,390
sneuvelden in de strijd
tegen de Filistijnen.

402
00:23:03,390 --> 00:23:07,110
De Filistijnen maakten
de ark buit, enzovoort.

403
00:23:07,110 --> 00:23:12,390
Dus deze veertig jaar van onderdrukking
door de Filistijnen omvatten twintig jaar

404
00:23:12,390 --> 00:23:16,110
waarin Simson richter was, en
blijkbaar ook de tijd waarin

405
00:23:16,110 --> 00:23:18,870
Eli diende en de beginjaren van Samuel.

406
00:23:18,870 --> 00:23:23,490
De levens van deze mannen moeten
elkaar dus enigszins hebben overlapt.

407
00:23:23,490 --> 00:23:27,390
We zullen in dit boek niet
over Eli en Samuel lezen.

408
00:23:27,390 --> 00:23:30,690
We zullen over hen lezen in 1 Samuel.

409
00:23:30,690 --> 00:23:35,490
Maar het lijkt erop dat een deel van
hun leven samenviel met dat van Simson,

410
00:23:35,490 --> 00:23:39,510
vanwege deze veertig jaar van
onderdrukking door de Filistijnen.

411
00:23:39,510 --> 00:23:43,470
En er was een man uit Zora, uit
het geslacht van de Danieten,

412
00:23:43,470 --> 00:23:46,050
en zijn naam was Manoach.

413
00:23:46,050 --> 00:23:49,890
Zijn vrouw was onvruchtbaar
en had geen kinderen gebaard.

414
00:23:49,890 --> 00:23:52,830
De naam van zijn vrouw
wordt nooit genoemd.

415
00:23:52,830 --> 00:23:56,430
De Engel van de HEERE verscheen
aan haar en zei dat zij,

416
00:23:56,430 --> 00:23:59,790
hoewel zij onvruchtbaar
was en geen kinderen had,

417
00:23:59,790 --> 00:24:03,090
zwanger zou worden en een zoon zou baren.

418
00:24:03,090 --> 00:24:08,310
Zij mocht geen wijn of soortgelijke
drank drinken en niets onreins eten.

419
00:24:08,310 --> 00:24:12,330
Want zie, u zult zwanger
worden en een zoon baren.

420
00:24:12,330 --> 00:24:15,330
En er mag geen scheermes
op zijn hoofd komen.

421
00:24:15,330 --> 00:24:20,670
Want het jongetje zal van de moederschoot
af als nazireeër aan God gewijd zijn,

422
00:24:20,670 --> 00:24:25,110
en hij zal beginnen Israël te verlossen
uit de hand van de Filistijnen.

423
00:24:25,110 --> 00:24:29,550
Hij heeft hen natuurlijk nooit volledig
uit de hand van de Filistijnen verlost,

424
00:24:29,550 --> 00:24:33,210
want hij stierf voordat
dat tot stand was gebracht.

425
00:24:33,210 --> 00:24:36,990
Maar het is duidelijk dat hij
daar wel een begin mee maakte,

426
00:24:36,990 --> 00:24:39,330
en dat Samuel het voltooide.

427
00:24:39,330 --> 00:24:44,130
Het gebod dat ze niets onreins
mocht eten en geen wijn of

428
00:24:44,130 --> 00:24:48,990
soortgelijke drank mocht drinken,
betekent dat ze zelf rein moest zijn

429
00:24:48,990 --> 00:24:54,690
om degene te kunnen zijn door wie
deze nazireeërzoon geboren zou worden.

430
00:24:54,690 --> 00:24:58,230
In wezen moest zij ook
als een nazireeër zijn.

431
00:24:58,230 --> 00:25:01,770
Een nazireeër was niet
hetzelfde als een Nazarener.

432
00:25:01,770 --> 00:25:06,150
Jezus was een Nazarener,
maar Hij is geen nazireeër.

433
00:25:06,150 --> 00:25:09,090
Johannes de Doper was een nazireeër.

434
00:25:09,090 --> 00:25:14,910
Maar een Nazarener, wat Jezus was,
betekent eenvoudig iemand uit Nazareth.

435
00:25:14,910 --> 00:25:19,530
Nazareth is de stad, en iemand
uit Nazareth was een Nazarener.

436
00:25:19,530 --> 00:25:23,910
Maar een nazireeër was iemand die
een bijzondere gelofte aflegde,

437
00:25:23,910 --> 00:25:28,290
en die gelofte wordt beschreven
in het boek Numeri, hoofdstuk 6.

438
00:25:28,290 --> 00:25:33,330
Als iemand een nazireeërgelofte
aflegde, was dat voor een bepaalde tijd,

439
00:25:33,330 --> 00:25:37,410
want in de meeste gevallen had
die een begin en een einde.

440
00:25:37,410 --> 00:25:42,570
In enkele gevallen waren er mensen die
vanaf hun geboorte nazireeër waren.

441
00:25:42,570 --> 00:25:47,070
De gevallen die we kennen, zijn gevallen
waarin hun ouders hierover een afspraak

442
00:25:47,070 --> 00:25:48,390
met God hadden.

443
00:25:48,390 --> 00:25:50,910
Dit is één geval dat we kennen.

444
00:25:50,910 --> 00:25:53,130
Samuel was een ander geval.

445
00:25:53,130 --> 00:25:56,370
Johannes de Doper was nog een ander geval.

446
00:25:56,370 --> 00:25:58,470
We kennen die alle drie.

447
00:25:58,470 --> 00:26:03,030
In dit geval zei de Engel van de
Heere dat Simson vanaf zijn geboorte

448
00:26:03,030 --> 00:26:04,890
nazireeër zou zijn.

449
00:26:04,890 --> 00:26:09,990
In het geval van Samuel legde zijn
moeder die gelofte aan de Heere af:

450
00:26:09,990 --> 00:26:15,270
Zij legde een gelofte af; zij
zei: HEERE van de legermachten,

451
00:26:15,270 --> 00:26:18,990
wanneer U werkelijk de ellende
van Uw dienares aanziet,

452
00:26:18,990 --> 00:26:22,170
aan mij denkt en Uw dienares niet vergeet,

453
00:26:22,170 --> 00:26:25,830
maar aan Uw dienares een
mannelijke nakomeling geeft,

454
00:26:25,830 --> 00:26:30,090
dan zal ik die voor al de dagen
van zijn leven aan de HEERE geven,

455
00:26:30,090 --> 00:26:32,850
en er zal geen scheermes
op zijn hoofd komen.

456
00:26:32,850 --> 00:26:35,070
Een engel kondigde ook aan dat Johannes

457
00:26:35,070 --> 00:26:38,250
de Doper vanaf zijn geboorte
nazireeër moest zijn.

458
00:26:38,250 --> 00:26:42,630
Maar het was ongebruikelijk dat
iemand vanaf zijn geboorte zijn hele

459
00:26:42,630 --> 00:26:44,670
leven nazireeër was.

460
00:26:44,670 --> 00:26:48,810
De nazireeërgelofte was gewoonlijk
iets wat mensen voor een maand

461
00:26:48,810 --> 00:26:50,550
of langer aflegden.

462
00:26:50,550 --> 00:26:53,370
Er was een begin aan en een einde.

463
00:26:53,370 --> 00:26:58,530
Gedurende de tijd van de gelofte waren
ze speciaal voor de Heere afgezonderd.

464
00:26:58,530 --> 00:27:04,410
Met welk doel wordt ons niet verteld, maar
ongetwijfeld om op de een of andere manier

465
00:27:04,410 --> 00:27:08,430
meer tijd te besteden aan
gebed en dienst aan de Heere.

466
00:27:08,430 --> 00:27:12,570
De nazireeërgelofte ging om
afzondering voor de Heere,

467
00:27:12,570 --> 00:27:15,150
afzondering van normale bezigheden.

468
00:27:15,150 --> 00:27:19,410
Er waren drie dingen die een
nazireeër niet mocht doen.

469
00:27:19,410 --> 00:27:24,150
Ten eerste mochten ze niets van
hun hoofdhaar of baard afknippen.

470
00:27:24,150 --> 00:27:29,130
Ten tweede mochten ze niets aanraken
wat een product van een wijnstok was.

471
00:27:29,130 --> 00:27:32,490
Dat gold niet alleen voor
wijn en gegiste drank;

472
00:27:32,490 --> 00:27:35,910
het gold voor alles wat
van de wijnstok kwam.

473
00:27:35,910 --> 00:27:39,210
Dus een rozijn of een
druif was ook verboden.

474
00:27:39,210 --> 00:27:43,890
En het laatste was dat ze niet in de
buurt van een dood lichaam mochten komen.

475
00:27:43,890 --> 00:27:48,930
Onder de wet werd iedere Jood onrein als
hij in de buurt van een dood lichaam kwam,

476
00:27:48,930 --> 00:27:51,210
en dan was hij een week onrein.

477
00:27:51,210 --> 00:27:56,190
Maar ze deden het toch, omdat
familieleden stierven en dat soort dingen.

478
00:27:56,190 --> 00:27:57,810
Je moet hen begraven.

479
00:27:57,810 --> 00:28:01,890
Je moet het lichaam dragen
en begraven, enzovoort.

480
00:28:01,890 --> 00:28:06,750
Iemand die de begrafenis van een
gestorvene verzorgde, was een week onrein.

481
00:28:06,750 --> 00:28:09,390
Het was iets wat soms noodzakelijk was.

482
00:28:09,390 --> 00:28:11,850
Maar een nazireeër mocht dat niet doen.

483
00:28:11,850 --> 00:28:14,370
Ze mochten niet deelnemen
aan een begrafenis.

484
00:28:14,370 --> 00:28:17,730
Ze mochten op geen enkele
manier deelnemen als dat inhield

485
00:28:17,730 --> 00:28:20,910
dat ze met een dood lichaam
in aanraking kwamen.

486
00:28:20,910 --> 00:28:23,910
Ze moesten dus te allen
tijde rein blijven.

487
00:28:23,910 --> 00:28:27,930
En ze moesten alles vermijden wat
van een wijnstok afkomstig was.

488
00:28:27,930 --> 00:28:32,670
En ze mochten gedurende de tijd van de
gelofte niets van hun haar afknippen.

489
00:28:32,670 --> 00:28:38,670
Paulus legde een nazireeërgelofte af in
Handelingen, hoofdstuk 18 en vers 18.

490
00:28:38,670 --> 00:28:42,150
Later in het boek Handelingen,
toen hij in Jeruzalem kwam,

491
00:28:42,150 --> 00:28:45,930
vertelde Jakobus hem dat er daar
vier mannen uit de gemeente waren

492
00:28:45,930 --> 00:28:48,870
die een nazireeërgelofte hadden afgelegd.

493
00:28:48,870 --> 00:28:53,430
Ze waren bezig hun gelofte af te ronden
en gingen naar de tempel om de rituelen te

494
00:28:53,430 --> 00:28:57,390
verrichten die nodig waren voor
de voltooiing van de gelofte.

495
00:28:57,390 --> 00:29:02,730
En Jakobus vroeg Paulus of hij mee wilde
gaan en de kosten voor hen wilde betalen.

496
00:29:02,730 --> 00:29:06,750
Aan het einde van een gelofte
schoor iemand zijn hoofd kaal.

497
00:29:06,750 --> 00:29:11,070
Tijdens de duur van de gelofte liet
hij zijn haar ongehinderd groeien,

498
00:29:11,070 --> 00:29:12,690
blijkbaar heel wild.

499
00:29:12,690 --> 00:29:17,070
Zolang de gelofte gold, had hij
een wilde baard en wild haar.

500
00:29:17,070 --> 00:29:20,910
En aan het einde van de gelofte
schoor hij zijn hoofd kaal.

501
00:29:20,910 --> 00:29:24,210
Dat haar werd het haar van
zijn afzondering genoemd.

502
00:29:24,210 --> 00:29:27,210
En dat verbrandde hij
als een offer aan God.

503
00:29:27,210 --> 00:29:29,550
Hij offerde ook bepaalde dieren als

504
00:29:29,550 --> 00:29:32,670
onderdeel van een offerritueel
om de gelofte af te sluiten.

505
00:29:32,670 --> 00:29:35,670
De reden waarom ik zei dat
Paulus een gelofte had afgelegd,

506
00:29:35,670 --> 00:29:41,910
is dat er in Handelingen 18:18 staat
dat hij, toen hij in Kenchreeën was,

507
00:29:41,910 --> 00:29:44,850
En toen Paulus er nog
vele dagen gebleven was,

508
00:29:44,850 --> 00:29:48,690
nam hij afscheid van de broeders
en vertrok vandaar per schip,

509
00:29:48,690 --> 00:29:52,410
in gezelschap van Priscilla
en Aquila, naar Syrië,

510
00:29:52,410 --> 00:29:56,250
nadat hij zijn hoofd in
Kenchreeën kaal geschoren had.

511
00:29:56,250 --> 00:29:58,531
Hij had namelijk een gelofte gedaan .

512
00:29:58,531 --> 00:30:02,370
Er is geen gelofte waarbij hij
zijn hoofd zou moeten kaalscheren

513
00:30:02,370 --> 00:30:06,870
behalve de nazireeërgelofte, en dat
zou dan aan het einde ervan zijn.

514
00:30:06,870 --> 00:30:11,790
Dit is interessant, want hij had net
achttien maanden in Korinthe doorgebracht.

515
00:30:11,790 --> 00:30:14,910
Blijkbaar was dat de periode
waarin zijn gelofte gold,

516
00:30:14,910 --> 00:30:17,430
want hij beëindigde die toen hij vertrok.

517
00:30:17,430 --> 00:30:21,150
Dus toen hij in Korinthe was,
liet hij zijn haar groeien.

518
00:30:21,150 --> 00:30:23,910
Toch schreef hij juist
aan de Korinthiërs dat

519
00:30:23,910 --> 00:30:28,770
Of leert ook de natuur zelf u niet
dat als een man lang haar draagt,

520
00:30:28,770 --> 00:30:30,690
het een oneer voor hem is?

521
00:30:30,690 --> 00:30:34,170
Maar terwijl hij bij hen
was, was zijn haar lang.

522
00:30:34,170 --> 00:30:37,110
Dit is een van de dingen waarmee
rekening moet worden gehouden

523
00:30:37,110 --> 00:30:41,910
wanneer Paulus over dat onderwerp
spreekt: vrouwen die hun hoofd bedekken

524
00:30:41,910 --> 00:30:47,010
en mannen die hun hoofd niet bedekken,
en vrouwen die lang haar moeten hebben

525
00:30:47,010 --> 00:30:49,710
en mannen die kort haar moeten hebben.

526
00:30:49,710 --> 00:30:53,550
Dan zegt hij in 1 Korinthe 11:16:

527
00:30:53,550 --> 00:30:56,130
Maar als iemand op
twist uit lijkt te zijn,

528
00:30:56,130 --> 00:31:01,170
wij hebben een dergelijke gewoonte
niet, en de gemeenten van God evenmin.

529
00:31:01,170 --> 00:31:02,970
Het lijkt duidelijk dat hij zegt dat die

530
00:31:02,970 --> 00:31:06,870
gebruiken rond hoofdbedekking en
dergelijke, waarover hij daar spreekt,

531
00:31:06,870 --> 00:31:11,730
eenvoudigweg de gebruiken van die streek
waren, van de Korinthiërs, de Grieken.

532
00:31:11,730 --> 00:31:14,970
Paulus, een Jood, volgde
die gebruiken niet.

533
00:31:14,970 --> 00:31:19,170
Dat liet hij zien doordat hij daar
daadwerkelijk een nazireeërgelofte had

534
00:31:19,170 --> 00:31:21,930
en zijn hoofd kaalschoor toen hij vertrok.

535
00:31:21,930 --> 00:31:25,170
Hoe dan ook, dit kind
moest een nazireeër zijn.

536
00:31:25,170 --> 00:31:28,950
Daarom moest de moeder tijdens de
zwangerschap de nazireeërgeloften in

537
00:31:28,950 --> 00:31:31,050
acht nemen en rein blijven.

538
00:31:31,050 --> 00:31:32,550
Er staat in vers 5:

539
00:31:32,550 --> 00:31:36,510
Want zie, u zult zwanger
worden en een zoon baren.

540
00:31:36,510 --> 00:31:39,090
En er mag geen scheermes
op zijn hoofd komen.

541
00:31:39,090 --> 00:31:44,550
Want het jongetje zal van de moederschoot
af als nazireeër aan God gewijd zijn,

542
00:31:44,550 --> 00:31:49,050
en hij zal beginnen Israël te verlossen
uit de hand van de Filistijnen.

543
00:31:49,050 --> 00:31:52,530
Toen ging deze vrouw naar
binnen en zei tegen haar man:

544
00:31:52,530 --> 00:31:55,770
Een Man Gods kwam bij
mij en Zijn uiterlijk was

545
00:31:55,770 --> 00:31:59,970
als het uiterlijk van een Engel
van God, heel ontzagwekkend.

546
00:31:59,970 --> 00:32:04,470
Ik vroeg Hem niet waar Hij vandaan kwam,
en Hij heeft mij Zijn Naam niet verteld.

547
00:32:04,470 --> 00:32:10,170
Maar Hij zei tegen mij: Zie, u zult
zwanger worden en een zoon baren.

548
00:32:10,170 --> 00:32:14,850
Welnu, drink geen wijn of
sterkedrank en eet niets onreins,

549
00:32:14,850 --> 00:32:19,590
want het jongetje zal van de moederschoot
af tot op de dag van zijn dood als

550
00:32:19,590 --> 00:32:21,870
nazireeër aan God gewijd zijn.

551
00:32:21,870 --> 00:32:26,190
Dit was in feite de Engel van
de HEERE, staat er in vers 3.

552
00:32:26,190 --> 00:32:28,710
Dit is de derde keer in het boek Richteren

553
00:32:28,710 --> 00:32:31,770
dat de Engel van de HEERE
bij iemand op bezoek komt.

554
00:32:31,770 --> 00:32:34,530
Hij kwam vroeg in het boek
de mensen terechtwijzen,

555
00:32:34,530 --> 00:32:38,370
en daarna verscheen Hij ook
aan Gideon om hem te roepen.

556
00:32:38,370 --> 00:32:41,370
Nu verschijnt Hij aan
de vrouw van Manoach.

557
00:32:41,370 --> 00:32:45,930
Theologen nemen over het algemeen aan dat
de Engel van de HEERE Christus is in een

558
00:32:45,930 --> 00:32:49,890
verschijning vóór Zijn
menswording, een theofanie.

559
00:32:49,890 --> 00:32:53,430
Meestal is dat omdat Hij
spreekt alsof Hij God is.

560
00:32:53,430 --> 00:32:55,530
Hier spreekt Hij niet
zozeer op die manier,

561
00:32:55,530 --> 00:32:59,730
maar ‘de Engel van de HEERE’ is
een uitdrukking die tegenover

562
00:32:59,730 --> 00:33:01,650
‘een engel van de HEERE’ staat.

563
00:33:01,650 --> 00:33:05,850
De Bijbel spreekt vaak over een
engel of een engel van de HEERE,

564
00:33:05,850 --> 00:33:10,050
maar ‘de Engel van de HEERE’ is meer
een eigen titel voor een bepaalde

565
00:33:10,050 --> 00:33:14,550
boodschapper, die mogelijk
Christus vóór Zijn menswording is.

566
00:33:14,550 --> 00:33:18,210
Dit is zeker de opvatting van de
meeste evangelische christenen.

567
00:33:18,210 --> 00:33:21,750
Ze vertelde haar man erover. Vers 8:

568
00:33:21,750 --> 00:33:27,090
Daarop bad Manoach de HEERE
vurig en zei: Ach, Heere,

569
00:33:27,090 --> 00:33:31,890
laat de Man Gods Die U gezonden hebt, toch
opnieuw naar ons toe komen om ons te leren

570
00:33:31,890 --> 00:33:35,550
wat wij met het jongetje dat
geboren zal worden, moeten doen.

571
00:33:35,550 --> 00:33:37,950
God verhoorde Manoachs gebed.

572
00:33:37,950 --> 00:33:42,690
De Engel van God verscheen opnieuw aan
zijn vrouw terwijl zij op het veld zat.

573
00:33:42,690 --> 00:33:44,550
Manoach was niet bij haar.

574
00:33:44,550 --> 00:33:47,730
Zij rende naar haar man
en vertelde hem dat de Man

575
00:33:47,730 --> 00:33:51,390
Die eerder bij haar was
geweest, opnieuw was verschenen.

576
00:33:51,390 --> 00:33:54,750
Toen stond Manoach op en
ging zijn vrouw achterna.

577
00:33:54,750 --> 00:33:57,750
En hij kwam bij die Man en zei tegen Hem:

578
00:33:57,750 --> 00:34:00,630
Bent U de Man Die tot deze
vrouw gesproken heeft?

579
00:34:00,630 --> 00:34:02,910
En Hij zei: Ik ben het.

580
00:34:02,910 --> 00:34:07,350
Toen zei Manoach: Welnu,
laten Uw woorden uitkomen.

581
00:34:07,350 --> 00:34:11,250
Wat zal de leef wijze van het
jongetje zijn, en wat zijn werk?

582
00:34:11,250 --> 00:34:14,010
En de Engel van de
HEERE zei tegen Manoach:

583
00:34:14,010 --> 00:34:18,090
Voor alles wat Ik de vrouw gezegd
heb, moet zij op haar hoede zijn.

584
00:34:18,090 --> 00:34:21,750
Zij mag niets eten wat van
de wijnstok afkomstig is.

585
00:34:21,750 --> 00:34:25,890
Wijn en sterkedrank mag zij niet
drinken en evenmin mag zij ook maar

586
00:34:25,890 --> 00:34:27,750
iets onreins eten.

587
00:34:27,750 --> 00:34:30,990
Alles wat Ik haar geboden
heb, moet zij in acht nemen.

588
00:34:30,990 --> 00:34:34,830
Het is interessant, want de
echtgenoot wilde meer informatie.

589
00:34:34,830 --> 00:34:36,990
Wat zou de roeping van de jongen zijn?

590
00:34:36,990 --> 00:34:38,670
Wat moest hij gaan doen?

591
00:34:38,670 --> 00:34:40,470
Daar geeft de engel geen antwoord op.

592
00:34:40,470 --> 00:34:42,690
Hij herhaalt alleen de informatie.

593
00:34:42,690 --> 00:34:44,850
Hij zegt niet wat de jongen gaat doen.

594
00:34:44,850 --> 00:34:48,750
Hij zegt wat de moeder moet doen,
en dat had Hij haar al verteld.

595
00:34:48,750 --> 00:34:51,270
Zij had dat al aan Manoach verteld.

596
00:34:51,270 --> 00:34:55,590
Het is dus alsof de engel bewust niet
verder gaat dan dezelfde informatie te

597
00:34:55,590 --> 00:34:57,330
geven als daarvoor.

598
00:34:57,330 --> 00:35:01,230
De jongen zal een nazireeër zijn,
had Hij tegen de vrouw gezegd,

599
00:35:01,230 --> 00:35:03,570
maar tegen Manoach noemt Hij dat niet.

600
00:35:03,570 --> 00:35:07,350
Hij gaat ervan uit dat hij dat
al van zijn vrouw heeft gehoord.

601
00:35:07,350 --> 00:35:11,010
Maar wat Hij herhaalt, is alleen
wat Hij eerder heeft gezegd,

602
00:35:11,010 --> 00:35:13,530
en dat gaat niet over
wat de jongen zal doen.

603
00:35:13,530 --> 00:35:18,570
Het kan dus zijn dat Hij eenvoudig
zegt: ‘Je moet naar je vrouw luisteren.

604
00:35:18,570 --> 00:35:22,590
Ik heb je niets meer te zeggen dan
wat Ik je vrouw al heb verteld.’

605
00:35:22,590 --> 00:35:26,250
Hoe dan ook, Manoach zei
tegen de Engel van de HEERE:

606
00:35:26,250 --> 00:35:29,010
Toen zei Manoach tegen
de Engel van de HEERE:

607
00:35:29,010 --> 00:35:33,750
Laat ons U toch hier doen blijven
en een geitenbokje voor U bereiden.

608
00:35:33,750 --> 00:35:38,010
Op dat moment wist Manoach niet
zeker dat dit een engel was.

609
00:35:38,010 --> 00:35:42,210
Hij behandelde Hem zoals je een
gast in je huis zou behandelen.

610
00:35:42,210 --> 00:35:45,630
Mensen nodigden een gast
altijd uit om te blijven eten

611
00:35:45,630 --> 00:35:47,610
en gingen dan iets klaarmaken.

612
00:35:47,610 --> 00:35:53,130
Hij zegt dus: ‘Wacht U hier even, dan
maak ik een geitenbokje voor U klaar.’

613
00:35:53,130 --> 00:35:56,490
En de Engel van de
HEERE zei tegen Manoach:

614
00:35:56,490 --> 00:36:01,710
Maar de Engel van de HEERE zei tegen
Manoach: Ook al doet u Mij hier blijven,

615
00:36:01,710 --> 00:36:04,170
Ik zal van uw brood niet eten.

616
00:36:04,170 --> 00:36:08,790
En als u een brandoffer wilt brengen,
moet u dat aan de HEERE offeren.

617
00:36:08,790 --> 00:36:12,210
Manoach wist namelijk niet dat
het een Engel van de HEERE was.

618
00:36:12,210 --> 00:36:16,410
Het lijkt er dus op dat Manoach
Hem uitnodigt voor een maaltijd:

619
00:36:16,410 --> 00:36:18,870
‘Ik zal een geitenbokje klaarmaken.’

620
00:36:18,870 --> 00:36:23,250
En Hij zegt: ‘Nou, je kunt een
geitenbokje klaarmaken als je wilt,

621
00:36:23,250 --> 00:36:24,930
maar Ik ga niet eten.

622
00:36:24,930 --> 00:36:28,170
Je zult dat als een offer
aan de HEERE moeten brengen.’

623
00:36:28,170 --> 00:36:31,170
Toen zei Manoach tegen
de Engel van de HEERE:

624
00:36:31,170 --> 00:36:35,490
En Manoach zei tegen de Engel
van de HEERE: Wat is Uw Naam?

625
00:36:35,490 --> 00:36:39,330
Dan kunnen wij U eren,
wanneer Uw woord uitkomt.

626
00:36:39,330 --> 00:36:43,110
Ook hier dacht hij blijkbaar dat
deze man een profeet was of zoiets,

627
00:36:43,110 --> 00:36:45,450
maar hij kende de naam van de man niet.

628
00:36:45,450 --> 00:36:49,530
En hij zegt: ‘Nou, als
Uw profetie uitkomt,

629
00:36:49,530 --> 00:36:55,410
willen we U gedenken en U de erkenning
geven die U toekomt om Wie U bent.’

630
00:36:55,410 --> 00:36:57,930
En de Engel van de HEERE zei tegen hem:

631
00:36:57,930 --> 00:37:03,090
Maar de Engel van de HEERE zei tegen
hem: Waarom vraagt u zo naar Mijn Naam?

632
00:37:03,090 --> 00:37:04,770
Die is immers wonderlijk!

633
00:37:04,770 --> 00:37:09,030
Je herinnert je misschien dat Jakob
een hele nacht met een man worstelde.

634
00:37:09,030 --> 00:37:13,110
Aan het einde, toen de dag
aanbrak, vroeg Jakob Hem:

635
00:37:13,110 --> 00:37:14,370
Hoe heet Je?

636
00:37:14,370 --> 00:37:15,930
En de man zei:

637
00:37:15,930 --> 00:37:18,030
Waarom vraag je hoe Ik heet?

638
00:37:18,030 --> 00:37:21,930
Maar Hij maakte het niet zo
af als hier. Hij zei alleen:

639
00:37:21,930 --> 00:37:24,150
Waarom vraag je hoe Ik heet?

640
00:37:24,150 --> 00:37:29,070
En ik geloof inderdaad dat die man
die met Jakob worstelde zonder twijfel

641
00:37:29,070 --> 00:37:32,430
de Engel van de HEERE was, de Heere Zelf.

642
00:37:32,430 --> 00:37:37,470
Het staat in Genesis 32. Vers 29 zegt:

643
00:37:37,470 --> 00:37:41,310
Jakob vroeg daarop:
Vertel mij toch Uw Naam.

644
00:37:41,310 --> 00:37:45,270
En Hij zei: Waarom
vraagt u naar Mijn Naam?

645
00:37:45,270 --> 00:37:47,310
En Hij zegende hem daar.

646
00:37:47,310 --> 00:37:49,170
Hij geeft Zijn Naam dus niet.

647
00:37:49,170 --> 00:37:52,230
Een mogelijke aanwijzing
dat dit inderdaad Jezus is,

648
00:37:52,230 --> 00:37:56,190
zou kunnen zijn dat dit niet het moment is
waarop de Naam van de Messias aan iemand

649
00:37:56,190 --> 00:37:59,490
geopenbaard moet worden,
en dat die geheim is.

650
00:37:59,490 --> 00:38:02,250
Wanneer Hij hier in Richteren 13 zegt:

651
00:38:02,250 --> 00:38:07,290
Maar de Engel van de HEERE zei tegen
hem: Waarom vraagt u zo naar Mijn Naam?

652
00:38:07,290 --> 00:38:08,790
Die is immers wonderlijk!

653
00:38:08,790 --> 00:38:12,990
zou dat kunnen betekenen dat die
Naam een wonder is, een geheimenis,

654
00:38:12,990 --> 00:38:14,970
iets wat je niet zou begrijpen.

655
00:38:14,970 --> 00:38:16,830
Het is niet duidelijk wat Hij bedoelt

656
00:38:16,830 --> 00:38:19,710
wanneer Hij zegt dat
Zijn Naam wonderlijk is.

657
00:38:19,710 --> 00:38:21,150
Natuurlijk denken we aan:

658
00:38:21,150 --> 00:38:24,930
Want een Kind is ons geboren,
een Zoon is ons gegeven,

659
00:38:24,930 --> 00:38:27,630
en de heerschappij rust op Zijn schouder.

660
00:38:27,630 --> 00:38:32,010
En men noemt Zijn Naam
Wonderlijk, Raadsman, Sterke God,

661
00:38:32,010 --> 00:38:34,590
Eeuwige Vader, Vredevorst.

662
00:38:34,590 --> 00:38:37,350
in Jesaja 9:6.

663
00:38:37,350 --> 00:38:40,770
Die overeenkomst kunnen we
moeilijk over het hoofd zien.

664
00:38:40,770 --> 00:38:45,630
Het is op beide plaatsen zelfs hetzelfde
woord, in een iets andere vorm.

665
00:38:45,630 --> 00:38:51,930
In Jesaja 9:6 staat over Zijn Naam, de
Naam van het Kind dat geboren zou worden

666
00:38:51,930 --> 00:38:54,150
en de Zoon Die gegeven is:

667
00:38:54,150 --> 00:38:59,790
Hij zal Wonderbaarlijk, Raadsman,
de machtige God, de eeuwige Vader,

668
00:38:59,790 --> 00:39:05,190
de Vredevorst, de machtige God
en eeuwige Vader genoemd worden.

669
00:39:05,190 --> 00:39:11,430
en al die dingen. Maar Zijn Naam wordt
Wonderlijk genoemd in Jesaja 9:6.

670
00:39:11,430 --> 00:39:13,530
We weten dat dit Jezus is.

671
00:39:13,530 --> 00:39:17,070
Maar Wonderlijk zou daar zelfs
geheimzinnig kunnen betekenen,

672
00:39:17,070 --> 00:39:20,010
iets wat op dit moment
niet geopenbaard is.

673
00:39:20,010 --> 00:39:24,270
Maar hier staat hetzelfde woord, en naar
alle waarschijnlijkheid wordt op beide

674
00:39:24,270 --> 00:39:27,450
plaatsen over dezelfde Persoon gesproken.

675
00:39:27,450 --> 00:39:31,170
Daarop nam Manoach een
geitenbokje en het graanoffer,

676
00:39:31,170 --> 00:39:34,470
en offerde dit op de rots aan de HEERE.

677
00:39:34,470 --> 00:39:39,030
En terwijl Manoach en zijn vrouw
toekeken, deed de Engel iets wonderlijks.

678
00:39:39,030 --> 00:39:43,830
Het gebeurde namelijk, toen de vlam
vanaf het altaar naar de hemel opsteeg,

679
00:39:43,830 --> 00:39:47,850
dat de Engel van de HEERE opsteeg
in de vlam van het altaar.

680
00:39:47,850 --> 00:39:50,250
Toen Manoach en zijn vrouw dat zagen,

681
00:39:50,250 --> 00:39:52,890
wierpen zij zich met
hun gezicht ter aarde.

682
00:39:52,890 --> 00:39:57,570
En de Engel van de HEERE verscheen niet
meer aan Manoach en aan zijn vrouw.

683
00:39:57,570 --> 00:40:01,110
Toen begreep Manoach dat het een
Engel van de HEERE was geweest.

684
00:40:01,110 --> 00:40:05,070
En Manoach zei tegen zijn
vrouw: Wij zullen zeker sterven,

685
00:40:05,070 --> 00:40:06,990
want wij hebben God gezien.

686
00:40:06,990 --> 00:40:11,370
Dus zelfs zij begrepen dat de Engel
van de HEERE naar God verwijst.

687
00:40:11,370 --> 00:40:13,230
En dat is wat Jakob zei.

688
00:40:13,230 --> 00:40:17,730
Hij zei niet dat hij zou sterven, maar
toen hij met de man worstelde en zei:

689
00:40:17,730 --> 00:40:18,870
Hoe heet Je?

690
00:40:18,870 --> 00:40:20,370
en de man zei:

691
00:40:20,370 --> 00:40:22,350
Waarom vraag je hoe Ik heet?

692
00:40:22,350 --> 00:40:27,450
noemde Jakob die plaats Pniël,
wat ‘aangezicht van God’ betekent,

693
00:40:27,450 --> 00:40:28,710
want hij zegt:

694
00:40:28,710 --> 00:40:31,830
En Jakob gaf die plaats de naam Pniël.

695
00:40:31,830 --> 00:40:36,450
Want, zei hij , ik heb God gezien
van aangezicht tot aangezicht,

696
00:40:36,450 --> 00:40:38,310
en mijn leven is gered.

697
00:40:38,310 --> 00:40:42,750
Mensen waren dus geneigd te denken dat
ze zouden sterven als ze God zagen.

698
00:40:42,750 --> 00:40:48,210
En hier stond dat hij wist dat het de
Engel van de HEERE was, en hij zei:

699
00:40:48,210 --> 00:40:49,890
We hebben God gezien.

700
00:40:49,890 --> 00:40:52,650
De Engel van de HEERE
gelijkstellen aan God

701
00:40:52,650 --> 00:40:55,110
was dus blijkbaar hoe zij het begrepen.

702
00:40:55,110 --> 00:40:59,850
Maar zijn vrouw zei tegen hem: Als
het de HEERE behaagd had ons te doden,

703
00:40:59,850 --> 00:41:04,350
had Hij het brandoffer en graanoffer
van onze hand niet aangenomen

704
00:41:04,350 --> 00:41:09,870
en ons evenmin dit alles laten zien en
ons nu ook niet iets als dit laten horen.

705
00:41:09,870 --> 00:41:13,410
Zij is de stem van het
gezonde verstand in dit gezin.

706
00:41:13,410 --> 00:41:17,850
Hij had moeten weten dat God, Die deze
beloften had gedaan dat ze een kind zouden

707
00:41:17,850 --> 00:41:22,170
krijgen, hen niet zou doden
omdat ze Hem hadden gezien.

708
00:41:22,170 --> 00:41:25,710
Zeker omdat ze bij het zien van
Hem niets goddeloos hadden gedaan.

709
00:41:25,710 --> 00:41:27,450
Hij verscheen aan hen.

710
00:41:27,450 --> 00:41:29,910
Ze waren niet naar Hem op zoek gegaan.

711
00:41:29,910 --> 00:41:34,530
Dus zegt ze: ‘Ik denk niet dat
God van plan is ons te doden.

712
00:41:34,530 --> 00:41:39,510
Hij heeft dit offer van ons aanvaard
en Hij heeft deze beloften gedaan.

713
00:41:39,510 --> 00:41:42,390
Dus ik denk dat je het mis hebt, lieverd.’

714
00:41:42,390 --> 00:41:47,370
Daarna baarde deze vrouw een zoon
en zij gaf hem de naam Simson.

715
00:41:47,370 --> 00:41:50,970
Het jongetje werd groot
en de HEERE zegende hem.

716
00:41:50,970 --> 00:41:53,850
Er staat niet op welke
manier de HEERE hem zegende,

717
00:41:53,850 --> 00:41:56,790
maar misschien was hij
zelfs een vroom jongetje dat

718
00:41:56,790 --> 00:41:59,850
later in zijn leven op het
verkeerde pad werd gebracht

719
00:41:59,850 --> 00:42:03,630
door de invloed van een verkeerde
belangstelling voor een vrouw.

720
00:42:03,630 --> 00:42:08,010
En de Geest van de HEERE begon
hem aan te vuren in Mahane-Dan,

721
00:42:08,010 --> 00:42:10,410
tussen Zora en Esthaol.

722
00:42:10,410 --> 00:42:13,410
Het is moeilijk te weten
wat dat werkelijk betekent.

723
00:42:13,410 --> 00:42:17,790
Het kan betekenen dat hij op die
plaats Israël begon te richten.

724
00:42:17,790 --> 00:42:22,770
Want wat betekent het dat de Heere
tussen die twee plaatsen, op die plek,

725
00:42:22,770 --> 00:42:24,870
op hem begon in te werken?

726
00:42:24,870 --> 00:42:28,770
Die plek kan inderdaad de plaats
zijn van waaruit hij twintig jaar

727
00:42:28,770 --> 00:42:30,630
lang Israël richtte.

728
00:42:30,630 --> 00:42:34,170
Omdat God hem dus gebruikte
als een profeet van God,

729
00:42:34,170 --> 00:42:36,390
kwam de Geest van God op hem.

730
00:42:36,390 --> 00:42:41,010
Het kan zijn dat hij in zijn jonge
jaren een godvrezende jongeman was.

731
00:42:41,010 --> 00:42:45,690
De gebeurtenissen in de
hoofdstukken 14, 15 en 16,

732
00:42:45,690 --> 00:42:47,790
die de rest van zijn verhaal vormen,

733
00:42:47,790 --> 00:42:51,030
hebben zich zeker niet over
twintig jaar uitgestrekt.

734
00:42:51,030 --> 00:42:55,890
Het begint ermee dat hij daadwerkelijk
een vrouw zoekt onder de Filistijnen.

735
00:42:55,890 --> 00:42:59,610
Daarna lijken de gebeurtenissen
elkaar vrij snel op te volgen,

736
00:42:59,610 --> 00:43:00,750
totdat hij dood is.

737
00:43:00,750 --> 00:43:03,390
Het lijkt alsof het ene
op het andere volgt,

738
00:43:03,390 --> 00:43:08,730
terwijl hij wraak neemt op de Filistijnen
en zij wraak nemen op hem, enzovoort.

739
00:43:08,730 --> 00:43:12,450
Je krijgt de indruk dat de
gebeurtenissen van de hoofdstukken 14,

740
00:43:12,450 --> 00:43:18,510
15 en 16 zich binnen een korte tijd
afspelen, misschien hooguit een paar jaar.

741
00:43:18,510 --> 00:43:23,190
Toch zullen we te horen krijgen dat
hij twintig jaar lang Israël richtte.

742
00:43:23,190 --> 00:43:25,830
Dat zal niet vanaf zijn
geboorte zijn geweest.

743
00:43:25,830 --> 00:43:29,370
Hij richtte Israël zeker
niet vanaf zijn geboorte.

744
00:43:29,370 --> 00:43:33,030
Hij moet dus een bepaalde mate
van volwassenheid hebben bereikt,

745
00:43:33,030 --> 00:43:34,830
misschien op zijn dertiende.

746
00:43:34,830 --> 00:43:39,150
Dat is de leeftijd waarop een Joodse
jongen als volwassen wordt beschouwd.

747
00:43:39,150 --> 00:43:43,890
We weten niet hoelang hij heeft geleefd
of hoe oud hij was toen hij stierf.

748
00:43:43,890 --> 00:43:49,590
Maar misschien is hij gestorven toen hij
ongeveer drieëndertig was, of daaromtrent.

749
00:43:49,590 --> 00:43:53,490
Dan zou er vanaf het begin van
zijn puberteit tot aan zijn dood

750
00:43:53,490 --> 00:43:55,410
twintig jaar zijn verstreken.

751
00:43:55,410 --> 00:43:59,490
Als de problemen tussen hem en de
Filistijnen nu vooral in de laatste paar

752
00:43:59,490 --> 00:44:03,930
jaar ontstonden, kan hij in zijn
jeugd een tijdlang rechtvaardig over

753
00:44:03,930 --> 00:44:05,970
Israël hebben rechtgesproken.

754
00:44:05,970 --> 00:44:10,230
Daarna kan hij op een dwaalweg zijn
gebracht op de manier waarover hoofdstuk

755
00:44:10,230 --> 00:44:14,070
14 begint te vertellen: doordat hij
belangstelling kreeg voor een slechte

756
00:44:14,070 --> 00:44:17,250
vrouw uit, eigenlijk, een verkeerd milieu.

757
00:44:17,250 --> 00:44:21,870
Maar hoelang die periode waarin de Geest
van de Heere op hem inwerkte duurde,

758
00:44:21,870 --> 00:44:26,370
voordat de rest van het verhaal dat we
lezen zich afspeelde, weten we niet.

759
00:44:26,370 --> 00:44:30,810
Wat ik zeg, is dat dit het grootste deel
van die twintig jaar kan zijn geweest.

760
00:44:30,810 --> 00:44:35,670
In die tijd deed hij iets, en de
Geest van God werkte op hem in.

761
00:44:35,670 --> 00:44:37,950
Hij werd door de Heere gezegend.

762
00:44:37,950 --> 00:44:41,130
Misschien moeten we ons Simson
in zijn jeugd voorstellen

763
00:44:41,130 --> 00:44:45,570
als een wonderkind op het gebied
van geestelijk leven en wijsheid.

764
00:44:45,570 --> 00:44:48,630
Hij kon zijn volk richten
door de bijzondere gave

765
00:44:48,630 --> 00:44:51,570
die de Heilige Geest
hem in die tijd schonk,

766
00:44:51,570 --> 00:44:54,390
die bijzondere zegen die op hem rustte.

767
00:44:54,390 --> 00:44:58,230
Maar die vleselijkheid waarover
we in zijn latere leven lezen,

768
00:44:58,230 --> 00:45:03,210
was misschien een toestand van geestelijke
terugval waarin hij terechtkwam.

769
00:45:03,210 --> 00:45:07,230
Want zodra we beginnen te lezen
over zijn heldendaden en zijn

770
00:45:07,230 --> 00:45:11,670
strijd met de Filistijnen enzovoort,
lijkt er voor hem nauwelijks tijd over te

771
00:45:11,670 --> 00:45:15,150
blijven om veel aan het
richten van Israël te doen.

772
00:45:15,150 --> 00:45:19,890
Hij raakt voortdurend opnieuw in conflict
met de Filistijnen vanwege zijn laatste

773
00:45:19,890 --> 00:45:21,930
wrok of grief tegen hen.

774
00:45:21,930 --> 00:45:24,690
Dat is niet hetzelfde als Israël richten.

775
00:45:24,690 --> 00:45:27,150
Dus ik weet niet wat ik ervan moet denken,

776
00:45:27,150 --> 00:45:31,470
behalve dat een periode van bijna twintig
jaar misschien wordt samengevat in de

777
00:45:31,470 --> 00:45:36,810
verzen 24 en 25, en dat een veel
kortere periode wordt beschreven in de

778
00:45:36,810 --> 00:45:40,530
hoofdstukken 14, 15 en 16.

779
00:45:40,530 --> 00:45:43,230
Laten we naar hoofdstuk 14 kijken.

780
00:45:43,230 --> 00:45:45,150
Simson ging naar Timna.

781
00:45:45,150 --> 00:45:49,230
En toen hij in Timna een vrouw uit de
dochters van de Filistijnen had gezien,

782
00:45:49,230 --> 00:45:52,710
ging hij weer terug om het zijn
vader en zijn moeder te vertellen.

783
00:45:52,710 --> 00:45:57,870
Hij zei: Ik heb in Timna een vrouw gezien
uit de dochters van de Filistijnen.

784
00:45:57,870 --> 00:46:00,570
Welnu, neem haar voor mij tot vrouw.

785
00:46:00,570 --> 00:46:03,930
Maar zijn vader zei tegen
hem, evenals zijn moeder:

786
00:46:03,930 --> 00:46:07,950
Is er onder de dochters van je broeders
en onder heel mijn volk geen vrouw,

787
00:46:07,950 --> 00:46:11,670
dat je weggaat om een vrouw te nemen
van die onbesneden Filistijnen?

788
00:46:11,670 --> 00:46:15,510
Maar Simson zei tegen zijn
vader: Neem háár voor mij,

789
00:46:15,510 --> 00:46:18,090
want zij is in mijn ogen de juiste.

790
00:46:18,090 --> 00:46:21,930
Nu wisten zijn vader en zijn moeder
niet dat dit van de HEERE was,

791
00:46:21,930 --> 00:46:24,870
dat hij een aanleiding
zocht tegen de Filistijnen.

792
00:46:24,870 --> 00:46:28,290
Want de Filistijnen heersten
in die tijd over Israël.

793
00:46:28,290 --> 00:46:32,610
Dit is een moeilijk vers, omdat je van een
man zou verwachten dat hij de beslissing

794
00:46:32,610 --> 00:46:34,650
van zijn ouders respecteert.

795
00:46:34,650 --> 00:46:38,370
In die tijd zouden waarschijnlijk
zelfs de ouders, en niet het kind,

796
00:46:38,370 --> 00:46:43,170
het initiatief nemen om met een andere
familie over een huwelijk te spreken.

797
00:46:43,170 --> 00:46:45,750
Ze zouden een
huwelijksbemiddelaar inschakelen,

798
00:46:45,750 --> 00:46:49,710
of zelf met een andere familie gaan
onderhandelen over een huwelijk tussen hun

799
00:46:49,710 --> 00:46:52,590
zoon en de dochter van die andere familie.

800
00:46:52,590 --> 00:46:56,970
Het was waarschijnlijk niet ongehoord,
en misschien zelfs niet ongebruikelijk,

801
00:46:56,970 --> 00:47:01,950
dat een jongvolwassene zijn ouders vroeg:
‘Regel een huwelijk tussen mij en die

802
00:47:01,950 --> 00:47:04,950
ander die ik gezien
heb. Ik vind haar leuk.’

803
00:47:04,950 --> 00:47:07,710
Maar het was de
verantwoordelijkheid van de ouders.

804
00:47:07,710 --> 00:47:12,570
En wanneer de ouders bezwaar maakten, zou
daarmee de zaak normaal gesproken afgedaan

805
00:47:12,570 --> 00:47:17,490
zijn, want de ouders hadden beslist
het recht om hun veto uit te spreken.

806
00:47:17,490 --> 00:47:21,930
Dat werd in hun samenleving
beter begrepen dan in de onze:

807
00:47:21,930 --> 00:47:25,710
ouders hebben veel te zeggen,
en ook veel recht van spreken,

808
00:47:25,710 --> 00:47:30,150
over wie ze in hun familie opnemen
als huwelijkspartner voor hun kinderen

809
00:47:30,150 --> 00:47:34,110
en als toekomstige ouder van
hun kleinkinderen, enzovoort.

810
00:47:34,110 --> 00:47:38,430
Bij het huwelijk van hun kinderen
staat er voor ouders veel op het spel.

811
00:47:38,430 --> 00:47:41,850
Daar staan we in onze samenleving
eigenlijk niet zo bij stil.

812
00:47:41,850 --> 00:47:46,710
Ik weet dat het, toen ik trouwde, niet bij
me opkwam om mijn ouders of de ouders van

813
00:47:46,710 --> 00:47:49,110
het meisje om toestemming te vragen.

814
00:47:49,110 --> 00:47:52,530
We kondigden hun gewoon
aan: ‘We gaan trouwen.’

815
00:47:52,530 --> 00:47:56,910
En ze maakten geen bezwaar, deels omdat
ouders in onze cultuur eigenlijk niet

816
00:47:56,910 --> 00:47:58,950
zoveel gezag lijken te hebben.

817
00:47:58,950 --> 00:48:03,330
Al denk ik dat ze misschien wel bezwaar
hadden gemaakt als het hun gevraagd was,

818
00:48:03,330 --> 00:48:05,070
maar dat was niet gebeurd.

819
00:48:05,070 --> 00:48:08,730
En volgens mij verschilde ik
daarin over het algemeen niet van

820
00:48:08,730 --> 00:48:10,890
andere jongeren van mijn leeftijd.

821
00:48:10,890 --> 00:48:13,710
We vonden gewoon iemand
met wie we wilden trouwen

822
00:48:13,710 --> 00:48:16,530
en maakten daar afspraken
over met die persoon,

823
00:48:16,530 --> 00:48:19,230
in de meeste gevallen niet met de ouders.

824
00:48:19,230 --> 00:48:24,810
Ik groeide op zonder te beseffen dat het
voor grootouders werkelijk van belang is

825
00:48:24,810 --> 00:48:27,270
wie de ouders van hun kleinkinderen zijn.

826
00:48:27,270 --> 00:48:30,990
De meeste mensen denken:
‘Nou, ik ben nu volwassen.

827
00:48:30,990 --> 00:48:34,590
Met wie ik trouw, is iets
tussen mij en mijn vrouw.

828
00:48:34,590 --> 00:48:38,430
Het heeft op niemand anders
invloed.’ Dat is niet zo.

829
00:48:38,430 --> 00:48:42,390
Iedereen die inmiddels grootouder
is, weet dat als onze kinderen een

830
00:48:42,390 --> 00:48:44,970
onverstandige huwelijkskeuze
hebben gemaakt,

831
00:48:44,970 --> 00:48:48,870
onze kleinkinderen worden opgevoed door
mensen van wie we liever niet zouden

832
00:48:48,870 --> 00:48:51,690
willen dat ze onze kleinkinderen opvoeden.

833
00:48:51,690 --> 00:48:54,270
Dat begreep men in Bijbelse tijden.

834
00:48:54,270 --> 00:48:57,990
Families waren niet op die manier
in losse eenheden opgedeeld.

835
00:48:57,990 --> 00:49:00,570
Ze hadden niet wat wij
het kerngezin noemen.

836
00:49:00,570 --> 00:49:02,970
Ze hadden de uitgebreide familie.

837
00:49:02,970 --> 00:49:06,510
Vaak woonden meerdere
generaties onder één dak.

838
00:49:06,510 --> 00:49:09,150
En dat komt tegenwoordig
bij ons niet voor,

839
00:49:09,150 --> 00:49:12,030
behalve wanneer het
economisch heel slecht gaat.

840
00:49:12,030 --> 00:49:15,930
Men ging ervan uit dat er
voor je nog levende voorouders

841
00:49:15,930 --> 00:49:19,350
veel op het spel staat bij je
kinderen en je kleinkinderen.

842
00:49:19,350 --> 00:49:24,210
Zolang je voorouders leven, zijn ze met
heel hun hart betrokken bij wat jij doet

843
00:49:24,210 --> 00:49:26,010
en wat je familie doet.

844
00:49:26,010 --> 00:49:30,630
Daarom kregen ouders in wezen het recht
om te kiezen met wie hun kinderen zouden

845
00:49:30,630 --> 00:49:35,790
trouwen, of op zijn minst om de plannen
van hun kinderen daarover tegen te houden.

846
00:49:35,790 --> 00:49:38,910
Maar Simson zou geen nee accepteren.

847
00:49:38,910 --> 00:49:43,590
Het is mogelijk dat zijn ouders zich
enigszins door hem lieten overbluffen.

848
00:49:43,590 --> 00:49:46,770
Ze waren enigszins door hem geïntimideerd.

849
00:49:46,770 --> 00:49:52,230
Niet omdat hij sterk was, want we lezen
niet dat hij vóór die tijd bovenmenselijke

850
00:49:52,230 --> 00:49:56,550
lichamelijke prestaties leverde,
al kan dat wel zo zijn geweest.

851
00:49:56,550 --> 00:50:00,510
Op die momenten in die eerdere jaren
waarop de Geest van God hem begon aan te

852
00:50:00,510 --> 00:50:02,670
drijven, verrichtte hij misschien

853
00:50:02,670 --> 00:50:07,170
bovenmenselijke krachtprestaties
die niet voor ons zijn opgetekend.

854
00:50:07,170 --> 00:50:11,670
Ze spelen immers niet zo'n grote rol in
dit wezenlijke verhaal aan het einde.

855
00:50:11,670 --> 00:50:15,330
Maar zijn ouders leken voor hem
te zwichten, want ze zeiden:

856
00:50:15,330 --> 00:50:18,630
Maar zijn vader zei tegen
hem, evenals zijn moeder:

857
00:50:18,630 --> 00:50:22,950
Is er onder de dochters van je broeders
en onder heel mijn volk geen vrouw,

858
00:50:22,950 --> 00:50:26,970
dat je weggaat om een vrouw te nemen
van die onbesneden Filistijnen?

859
00:50:26,970 --> 00:50:30,810
Maar Simson zei tegen zijn
vader: Neem háár voor mij,

860
00:50:30,810 --> 00:50:33,270
want zij is in mijn ogen de juiste.

861
00:50:33,270 --> 00:50:36,930
Zijn ouders keurden het
duidelijk af, en hij zei gewoon:

862
00:50:36,930 --> 00:50:40,050
Nee, haal haar voor me. Haar wil ik.

863
00:50:40,050 --> 00:50:41,550
Haal haar voor me.

864
00:50:41,550 --> 00:50:44,370
En hij respecteerde de keuze
van zijn ouders eigenlijk niet.

865
00:50:44,370 --> 00:50:46,470
Dat lijkt verkeerd en zondig van hem.

866
00:50:46,470 --> 00:50:50,130
Maar wat ons in verwarring
brengt, is niet dat hij dat deed,

867
00:50:50,130 --> 00:50:53,130
want kinderen zijn vaak
onbeleefd tegen hun ouders.

868
00:50:53,130 --> 00:50:55,590
Het is dat er in vers 4 staat:

869
00:50:55,590 --> 00:50:59,430
Nu wisten zijn vader en zijn moeder
niet dat dit van de HEERE was,

870
00:50:59,430 --> 00:51:02,430
dat hij een aanleiding
zocht tegen de Filistijnen.

871
00:51:02,430 --> 00:51:05,730
Want de Filistijnen heersten
in die tijd over Israël.

872
00:51:05,730 --> 00:51:07,530
Wat was van de Heere?

873
00:51:07,530 --> 00:51:11,310
Blijkbaar was het feit dat Simson
belangstelling had gekregen voor deze

874
00:51:11,310 --> 00:51:14,490
Filistijnse iets wat
God had laten gebeuren.

875
00:51:14,490 --> 00:51:18,870
God was namelijk van plan om het op
een bepaalde manier te laten verlopen,

876
00:51:18,870 --> 00:51:23,070
waardoor er een gevecht tussen hem
en de Filistijnen zou ontstaan.

877
00:51:23,070 --> 00:51:26,850
Het klinkt alsof Simson, terwijl
hij tot op dat moment als

878
00:51:26,850 --> 00:51:31,830
richter over Israël optrad, nog niet echt
oorlog had gevoerd tegen de Filistijnen

879
00:51:31,830 --> 00:51:33,810
of met hen had gevochten.

880
00:51:33,810 --> 00:51:37,710
Hij trad als richter op over
Israël, zouden we kunnen zeggen,

881
00:51:37,710 --> 00:51:42,030
maar hij was hen niet noodzakelijkerwijs
aan het bevrijden van de Filistijnen.

882
00:51:42,030 --> 00:51:46,170
Daarom zorgde God ervoor dat dit
huwelijk dat hij wilde aangaan,

883
00:51:46,170 --> 00:51:50,610
aanleiding zou geven tot een conflict
tussen Simson en de Filistijnen.

884
00:51:50,610 --> 00:51:54,270
Het lijkt er dus op dat,
hoewel Simson iets doms deed,

885
00:51:54,270 --> 00:51:59,010
en zelfs iets wat niet goed was, God er
in elk geval voor had gezorgd dat hij deze

886
00:51:59,010 --> 00:52:01,830
vrouw zag en haar aantrekkelijk vond.

887
00:52:01,830 --> 00:52:06,570
En dit zou uiteindelijk de manier worden
waarop God hem zou laten beginnen aan zijn

888
00:52:06,570 --> 00:52:09,570
loopbaan als bestrijder
van de Filistijnen.

889
00:52:09,570 --> 00:52:13,110
Zo ging Simson met zijn vader
en zijn moeder naar Timna.

890
00:52:13,110 --> 00:52:16,590
En toen zij bij de wijngaarden
van Timna kwamen, zie,

891
00:52:16,590 --> 00:52:19,050
een jonge leeuw kwam
hem brullend tegemoet.

892
00:52:19,050 --> 00:52:22,050
Dit gebeurde blijkbaar
terwijl hij in Timna was,

893
00:52:22,050 --> 00:52:25,290
of anders terwijl hij met
zijn ouders onderweg was.

894
00:52:25,290 --> 00:52:28,650
Hij en zijn ouders werden onderweg
daarheen dus blijkbaar door een

895
00:52:28,650 --> 00:52:30,390
wilde leeuw bedreigd.

896
00:52:30,390 --> 00:52:36,030
Toen werd de Geest van de HEERE vaardig
over hem, zodat hij hem uiteenscheurde,

897
00:52:36,030 --> 00:52:40,470
zoals men een bokje uiteenscheurt,
zonder dat hij iets in zijn hand had.

898
00:52:40,470 --> 00:52:44,370
Maar hij vertelde zijn vader en
moeder niet wat hij gedaan had.

899
00:52:44,370 --> 00:52:48,210
Eerlijk gezegd weet ik niet of ik zo
gemakkelijk een jonge geit uit elkaar

900
00:52:48,210 --> 00:52:49,530
zou kunnen scheuren.

901
00:52:49,530 --> 00:52:52,350
Maar de manier waarop hij die
leeuw uit elkaar scheurde,

902
00:52:52,350 --> 00:52:56,790
was zoals een gewone man een jonge
geit uit elkaar zou kunnen scheuren.

903
00:52:56,790 --> 00:53:00,810
Een kip misschien, maar een jonge
geit, dat weet ik niet zo zeker.

904
00:53:00,810 --> 00:53:03,090
Misschien een pasgeboren geit.

905
00:53:03,090 --> 00:53:07,290
Hoewel hij niets in zijn hand had,
dat wil zeggen dat hij geen wapen had,

906
00:53:07,290 --> 00:53:09,570
deed hij dit met zijn blote handen.

907
00:53:09,570 --> 00:53:12,450
Hij was dus zelfs beter dan Tarzan.

908
00:53:12,450 --> 00:53:14,430
Tarzan had altijd een mes.

909
00:53:14,430 --> 00:53:17,910
Maar hij vertelde zijn vader en
moeder niet wat hij gedaan had.

910
00:53:17,910 --> 00:53:21,810
Als dit gebeurde terwijl hij en
zijn ouders daarheen onderweg waren,

911
00:53:21,810 --> 00:53:24,570
zou je denken dat ze het wel zouden weten.

912
00:53:24,570 --> 00:53:28,170
Tenzij ze samen op weg waren,
maar verschillende routes namen,

913
00:53:28,170 --> 00:53:32,550
vanaf verschillende vertrekpunten
of verschillende punten op de weg.

914
00:53:32,550 --> 00:53:36,990
Als zijn ouders al voor hem uit de
bocht om waren gegaan en die leeuw kwam,

915
00:53:36,990 --> 00:53:41,190
scheurde hij hem uit elkaar en
vertelde hij hun er niets over.

916
00:53:41,190 --> 00:53:44,670
Op de een of andere manier wisten
ze niet dat hij het had gedaan.

917
00:53:44,670 --> 00:53:47,310
Hij ging verder en sprak met de vrouw.

918
00:53:47,310 --> 00:53:49,830
En zij was in Simsons ogen de juiste.

919
00:53:49,830 --> 00:53:53,490
Toen hij na enkele dagen terugkeerde
om haar tot vrouw te nemen,

920
00:53:53,490 --> 00:53:56,790
week hij van de weg af om het
kadaver van de leeuw te zien.

921
00:53:56,790 --> 00:54:01,170
En zie, er zat een bijenzwerm in het
lichaam van de leeuw, met honing.

922
00:54:01,170 --> 00:54:05,250
Hij nam die honing in zijn
handen en liep al etend verder.

923
00:54:05,250 --> 00:54:10,531
Hij liep naar zijn vader en zijn moeder
en gaf hun er wat van , en zij aten ook .

924
00:54:10,531 --> 00:54:13,950
Hij vertelde hun echter niet dat
hij de honing uit het lichaam van de

925
00:54:13,950 --> 00:54:15,330
leeuw genomen had.

926
00:54:15,330 --> 00:54:17,490
Waarschijnlijk een
schending van zijn geloften,

927
00:54:17,490 --> 00:54:22,890
want eten uit het kadaver van een dier,
vooral een onrein dier zoals een leeuw,

928
00:54:22,890 --> 00:54:26,610
zou volstrekt uit den boze
zijn geweest voor iemand die

929
00:54:26,610 --> 00:54:29,190
ceremonieel rein probeerde te blijven.

930
00:54:29,190 --> 00:54:33,630
Hier wordt er geen punt van gemaakt,
maar Simson lijkt over het algemeen

931
00:54:33,630 --> 00:54:36,390
heel licht over zijn geloften te denken.

932
00:54:36,390 --> 00:54:40,350
Uiteindelijk is hij zelfs bereid zijn
haar te laten afknippen om een vrouw

933
00:54:40,350 --> 00:54:41,850
tevreden te houden.

934
00:54:41,850 --> 00:54:43,770
Dus hij at ervan, en:

935
00:54:43,770 --> 00:54:47,190
Hij nam er wat van in zijn
handen en at het onderweg op.

936
00:54:47,190 --> 00:54:50,490
Toen hij bij zijn vader en
moeder kwam, gaf hij hun ook wat

937
00:54:50,490 --> 00:54:54,930
en zij aten er ook van, maar hij vertelde
hun niet dat hij de honing uit het karkas

938
00:54:54,930 --> 00:54:56,430
van de leeuw had gehaald.

939
00:54:56,430 --> 00:54:59,310
Toen ook zijn vader bij
de vrouw aangekomen was,

940
00:54:59,310 --> 00:55:03,390
richtte Simson daar een maaltijd
aan, want zo deden de jongemannen.

941
00:55:03,390 --> 00:55:07,650
Zijn vader ging dus naar de vrouw om met
haar ouders de regelingen te treffen.

942
00:55:07,650 --> 00:55:11,490
Dat wil zeggen, ze gaven
een soort vrijgezellenfeest,

943
00:55:11,490 --> 00:55:15,510
of misschien nodigden ze voor de
bruiloft zelf een stel jonge mannen uit.

944
00:55:15,510 --> 00:55:17,970
Het lijkt erop dat Simson geen

945
00:55:17,970 --> 00:55:22,290
Israëlitische mannen had die bereid
waren met hem mee daarheen te gaan.

946
00:55:22,290 --> 00:55:26,370
Daarom moesten er Filistijnse mannen
worden bijgehaald om bij de bruiloft

947
00:55:26,370 --> 00:55:28,110
zijn metgezellen te zijn.

948
00:55:28,110 --> 00:55:33,210
En het gebeurde, zodra zij hem zagen,
dat zij dertig metgezellen uitkozen,

949
00:55:33,210 --> 00:55:35,070
die bij hem zouden blijven.

950
00:55:35,070 --> 00:55:39,630
En Simson zei tegen hen: Laat
mij u toch een raadsel opgeven.

951
00:55:39,630 --> 00:55:42,750
Als u mij dat binnen de
zeven dagen van deze bruiloft

952
00:55:42,750 --> 00:55:46,051
goed kunt uitleggen en kunt
ontdekken wat het betekent ,

953
00:55:46,051 --> 00:55:51,690
zal ik u dertig stel onderkleren
geven, en dertig stel boven kleren.

954
00:55:51,690 --> 00:55:54,870
Normaal gesproken zouden
dit heel dure dingen zijn.

955
00:55:54,870 --> 00:55:58,170
Het was dus een beloning als
ze het raadsel konden oplossen,

956
00:55:58,170 --> 00:56:01,470
een beloning die voor hen
misschien heel verleidelijk was.

957
00:56:01,470 --> 00:56:03,630
Maar als u het mij niet kunt uitleggen,

958
00:56:03,630 --> 00:56:09,150
dan moet u míj dertig stel onderkleren
en dertig stel boven kleren geven.

959
00:56:09,150 --> 00:56:14,430
Daarop zeiden zij tegen hem: Geef
uw raadsel op en laat het ons horen.

960
00:56:14,430 --> 00:56:20,250
Hij zei tegen hen: Eten kwam uit de
eter, en zoetigheid kwam uit de sterke.

961
00:56:20,250 --> 00:56:24,030
En drie dagen lang konden zij
het raadsel niet uitleggen.

962
00:56:24,030 --> 00:56:29,010
Toen gebeurde het op de zevende dag dat
zij tegen de vrouw van Simson zeiden:

963
00:56:29,010 --> 00:56:32,550
Haal uw man over om ons
het raadsel uit te leggen.

964
00:56:32,550 --> 00:56:37,770
Anders zullen wij u en het huis
van uw vader met vuur verbranden.

965
00:56:37,770 --> 00:56:42,150
Hebt u ons uitgenodigd om ons
ons bezit te ontnemen of zo?

966
00:56:42,150 --> 00:56:45,210
Ze vonden het dus oneerlijk
dat hij met iets kwam dat

967
00:56:45,210 --> 00:56:49,650
zo onmogelijk te beantwoorden was,
en dat hij hen in een positie bracht

968
00:56:49,650 --> 00:56:52,530
waarin ze hem dertig stel
kleren moesten geven.

969
00:56:52,530 --> 00:56:56,550
‘Dus we zijn alleen maar op jullie
bruiloft uitgenodigd zodat je man ons kon

970
00:56:56,550 --> 00:56:59,430
afzetten en spullen van ons kon afpakken.

971
00:56:59,430 --> 00:57:02,670
Je moet hem zeggen dat hij je moet
vertellen wat het antwoord is,

972
00:57:02,670 --> 00:57:04,770
en jij moet het ons vertellen.’

973
00:57:04,770 --> 00:57:08,490
Toen ging de vrouw van Simson
bij hem zitten huilen en zei:

974
00:57:08,490 --> 00:57:11,670
Je haat mij alleen maar
en houdt niet van mij.

975
00:57:11,670 --> 00:57:16,410
Je hebt mijn volksgenoten een raadsel
opgegeven en het mij niet uitgelegd.

976
00:57:16,410 --> 00:57:20,790
En hij zei tegen haar: Zie, ik heb het
mijn vader en mijn moeder niet eens

977
00:57:20,790 --> 00:57:23,670
uitgelegd, zou ik het
jou dan wel uitleggen?

978
00:57:23,670 --> 00:57:28,470
En zij huilde bij hem op de zevende
dag dat zij deze maaltijd hadden.

979
00:57:28,470 --> 00:57:32,550
Zo gebeurde het op de zevende
dag dat hij het haar uitlegde,

980
00:57:32,550 --> 00:57:35,070
want zij bleef bij hem aandringen.

981
00:57:35,070 --> 00:57:39,030
Vervolgens legde zij het raadsel
uit aan haar volksgenoten.

982
00:57:39,030 --> 00:57:42,870
Simson bezweek onder het
voortdurende gezeur van deze vrouw,

983
00:57:42,870 --> 00:57:45,270
net zoals hij later bij Delila deed.

984
00:57:45,270 --> 00:57:51,630
Ik vraag me soms af of Salomo dat
in gedachten had in Spreuken 27:15,

985
00:57:51,630 --> 00:57:53,010
waar hij zei:

986
00:57:53,010 --> 00:57:56,610
Een twistzieke vrouw is te vergelijken
met het gestadige druppelen op een

987
00:57:56,610 --> 00:57:58,290
dag van slagregen.

988
00:57:58,290 --> 00:58:02,730
Als we die spreuk horen, denken we
misschien aan de Chinese watermarteling,

989
00:58:02,730 --> 00:58:07,410
waarbij voortdurend druppelend water op
je voorhoofd je uiteindelijk gek maakt.

990
00:58:07,410 --> 00:58:10,230
Maar ik denk niet dat
het over gek maken gaat.

991
00:58:10,230 --> 00:58:12,690
Ik denk dat het over erosie gaat.

992
00:58:12,690 --> 00:58:17,190
Water dat voortdurend op één plek
van een dak of uit een boom druppelt,

993
00:58:17,190 --> 00:58:20,550
slijt de grond eronder
uit. Het maakt een gat.

994
00:58:20,550 --> 00:58:25,110
En als het een waterval is, slijt
het uiteindelijk zelfs rots uit.

995
00:58:25,110 --> 00:58:29,850
Iets zachts als water dat steeds
weer op dezelfde plek neerkomt,

996
00:58:29,850 --> 00:58:33,150
kan iets hards als rots
of grond uitslijten,

997
00:58:33,150 --> 00:58:35,910
zoals bij voortdurend druppelend water.

998
00:58:35,910 --> 00:58:40,170
Hij zegt: zo kan het ook zijn
met het geruzie van een vrouw.

999
00:58:40,170 --> 00:58:43,650
Uiteindelijk kan dat de
weerstand van een man breken.

1000
00:58:43,650 --> 00:58:45,570
Simson was een sterke man.

1001
00:58:45,570 --> 00:58:48,930
Zijn vrouw was een zacht
wezen van het schone geslacht,

1002
00:58:48,930 --> 00:58:52,410
maar haar voortdurende
gezeur brak zijn weerstand.

1003
00:58:52,410 --> 00:58:55,170
Dus vertelde ze het aan de Filistijnen.

1004
00:58:55,170 --> 00:58:58,950
De mannen van die stad zeiden op
de zevende dag, voordat de zon

1005
00:58:58,950 --> 00:59:00,810
onderging, tegen hem:

1006
00:59:00,810 --> 00:59:04,950
Toen zeiden de mannen van de stad
tegen hem, op de zevende dag,

1007
00:59:04,950 --> 00:59:08,910
voordat de zon onderging:
Wat is zoeter dan honing?

1008
00:59:08,910 --> 00:59:11,310
En wat is sterker dan een leeuw?

1009
00:59:11,310 --> 00:59:15,450
En hij zei tegen hen: Als u
niet met mijn kalf had geploegd,

1010
00:59:15,450 --> 00:59:19,410
zou u de betekenis van mijn
raadsel niet hebben ontdekt.

1011
00:59:19,410 --> 00:59:21,810
Blijkbaar hoefden ze
verder niets te zeggen.

1012
00:59:21,810 --> 00:59:24,750
Hij wist dat ze het te
horen hadden gekregen.

1013
00:59:24,750 --> 00:59:26,430
En hij zei tegen hen:

1014
00:59:26,430 --> 00:59:29,370
Als jullie niet met mijn
jonge koe hadden geploegd,

1015
00:59:29,370 --> 00:59:35,130
hadden jullie mijn raadsel niet opgelost,
waarbij hij zijn vrouw zijn vaars noemde.

1016
00:59:35,130 --> 00:59:38,130
Vaarzen werden gebruikt
om akkers te ploegen.

1017
00:59:38,130 --> 00:59:41,670
Mijn vrouw hoort voor mij
te werken, niet voor jullie.

1018
00:59:41,670 --> 00:59:46,290
Jullie ploegden met mijn vaars, en
jullie zouden er niet achter zijn gekomen

1019
00:59:46,290 --> 00:59:48,630
als jullie niet hadden valsgespeeld.

1020
00:59:48,630 --> 00:59:51,930
Toen kwam de Geest van de
Heere krachtig over hem.

1021
00:59:51,930 --> 00:59:56,970
Het lijkt vreemd dat de Geest van de
Heere over hem kwam en hem dit liet doen.

1022
00:59:56,970 --> 01:00:00,270
Toen werd de Geest van de
HEERE vaardig over hem:

1023
01:00:00,270 --> 01:00:04,410
hij ging naar de Askelonieten en
sloeg dertig man van hen dood.

1024
01:00:04,410 --> 01:00:08,070
Hij nam hun kleren en gaf een
stel daarvan aan elk van hen

1025
01:00:08,070 --> 01:00:10,230
die het raadsel hadden uitgelegd.

1026
01:00:10,230 --> 01:00:13,950
Hij was echter in woede ontstoken
en keerde weer terug naar het huis

1027
01:00:13,950 --> 01:00:15,390
van zijn vader.

1028
01:00:15,390 --> 01:00:17,970
Askelon was een andere Filistijnse stad.

1029
01:00:17,970 --> 01:00:21,930
Hij verliet de bruiloft,
blijkbaar nadat die afgelopen was.

1030
01:00:21,930 --> 01:00:26,790
Hij meende dat hij getrouwd was, maar hij
was boos op zijn vrouw en de Filistijnen,

1031
01:00:26,790 --> 01:00:29,190
dus ging hij gewoon een tijdje weg.

1032
01:00:29,190 --> 01:00:33,090
Later zal hij terug willen gaan, en hij
verwacht dat hij zijn vrouw dan weer bij

1033
01:00:33,090 --> 01:00:36,330
zich kan hebben, maar haar
vader begreep het verkeerd.

1034
01:00:36,330 --> 01:00:39,330
Hij dacht dat Simson het
huwelijk nietig verklaarde,

1035
01:00:39,330 --> 01:00:42,510
en daarom gaf hij haar
daadwerkelijk aan een ander.

1036
01:00:42,510 --> 01:00:48,090
En de vrouw van Simson werd de vrouw van
zijn metgezel, die hem vergezeld had.

1037
01:00:48,090 --> 01:00:50,370
Dit alles schiep de omstandigheden

1038
01:00:50,370 --> 01:00:53,670
waardoor Simson problemen met
de Filistijnen zou krijgen

1039
01:00:53,670 --> 01:00:57,150
en er uiteindelijk geweld
tussen hen zou uitbreken.

1040
01:00:57,150 --> 01:01:02,190
Hij geloofde dat ze nog steeds zijn vrouw
was, hoewel hij haar niet had meegenomen.

1041
01:01:02,190 --> 01:01:06,090
De vader begreep het verkeerd
en gaf haar aan iemand anders.

1042
01:01:06,090 --> 01:01:11,430
Simson zag dat als een reden om erop los
te slaan en heel wat mensen te doden,

1043
01:01:11,430 --> 01:01:14,910
eigenlijk meer dan redelijk
was onder die omstandigheden.

1044
01:01:14,910 --> 01:01:18,390
Maar het is vreemd dat de Geest
van de Heere over hem kwam.

1045
01:01:18,390 --> 01:01:21,330
Hij doodde dertig,
zouden we kunnen zeggen,

1046
01:01:21,330 --> 01:01:25,170
onschuldige omstanders in
Askelon en nam hun kleren mee.

1047
01:01:25,170 --> 01:01:30,150
Maar we moeten begrijpen dat de
Filistijnen de vijanden van Israël waren.

1048
01:01:30,150 --> 01:01:32,670
Ze waren de onderdrukkers van Israël.

1049
01:01:32,670 --> 01:01:35,130
De Filistijnen waren niet onschuldig.

1050
01:01:35,130 --> 01:01:40,710
Ze waren de onderdrukkers, en ze waren
precies de mensen die hij moest verslaan.

1051
01:01:40,710 --> 01:01:42,630
Blijkbaar doodde hij er in eerste

1052
01:01:42,630 --> 01:01:45,870
instantie dertig om hun
kleren te bemachtigen.

1053
01:01:45,870 --> 01:01:50,970
Misschien waren de mannen die hij doodde
zelfs militairen. Ik weet het niet.

1054
01:01:50,970 --> 01:01:54,450
Maar zo begon hij Israël van
de Filistijnen te verlossen,

1055
01:01:54,450 --> 01:01:57,750
door Filistijnen een voor
een uit te schakelen.

1056
01:01:57,750 --> 01:02:00,810
Uiteindelijk doodde hij
er meer dan drieduizend,

1057
01:02:00,810 --> 01:02:05,370
maar hij verloste Israël niet in de
mate waarin hij dat had kunnen doen

1058
01:02:05,370 --> 01:02:08,670
als hij zijn drift beter
had kunnen beheersen.

1059
01:02:08,670 --> 01:02:11,970
In Spreuken 16:32 staat:

1060
01:02:11,970 --> 01:02:17,430
Een geduldig man is beter dan een
dappere held, en wie zijn geest beheerst,

1061
01:02:17,430 --> 01:02:20,370
is beter dan wie een stad inneemt.

1062
01:02:20,370 --> 01:02:25,290
Simson had meer goeds kunnen doen als
hij zijn geest beter had beheerst en niet

1063
01:02:25,290 --> 01:02:27,510
zo snel toornig was geworden.

1064
01:02:27,510 --> 01:02:32,250
Het is waar dat zijn woede hem tot sommige
van zijn heldendaden tegen de Filistijnen

1065
01:02:32,250 --> 01:02:35,790
bracht, maar hij beheerste
zijn geest niet genoeg.

1066
01:02:35,790 --> 01:02:39,390
Hij bracht zichzelf meer in
de problemen dan nodig was,

1067
01:02:39,390 --> 01:02:44,430
maakte eerder een einde aan zijn leven en
verloste Israël daardoor niet volledig.

1068
01:02:44,430 --> 01:02:46,710
Maar de rest van zijn
verhaal zullen we later zien.