1
00:00:02,010 --> 00:00:04,650
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,650 --> 00:00:10,110
Deze keer behandelen
we Richteren 17 en 18.

3
00:00:10,110 --> 00:00:14,010
Als we van Richteren 16
naar Richteren 17 gaan,

4
00:00:14,010 --> 00:00:17,430
gaan we van het ene soort
materiaal naar het andere.

5
00:00:17,430 --> 00:00:20,790
Tot nu toe ging het boek
namelijk over een reeks personen,

6
00:00:20,790 --> 00:00:25,110
helden die God deed opstaan om Israël
van onderdrukkers te bevrijden.

7
00:00:25,110 --> 00:00:30,270
Hoewel deze helden in veel gevallen ook
hun zwakke plekken en hun gebreken hadden,

8
00:00:30,270 --> 00:00:34,950
slaagden ze er toch in grote mate in om
Israël te bevrijden van verschillende

9
00:00:34,950 --> 00:00:40,770
volken die het land waren binnengevallen,
hen hadden verslagen en hen onderdrukten.

10
00:00:40,770 --> 00:00:43,290
Simson was niet helemaal succesvol.

11
00:00:43,290 --> 00:00:48,090
Het lijkt erop dat zijn bediening door
zijn dwaasheid voortijdig werd afgebroken.

12
00:00:48,090 --> 00:00:50,010
De Bijbel zegt alleen dat:

13
00:00:50,010 --> 00:00:53,910
Want zie, u zult zwanger
worden en een zoon baren.

14
00:00:53,910 --> 00:00:56,850
En er mag geen scheermes
op zijn hoofd komen.

15
00:00:56,850 --> 00:01:01,830
Want het jongetje zal van de moeder schoot
af als nazireeër aan God gewijd zijn,

16
00:01:01,830 --> 00:01:06,330
en hij zal beginnen Israël te verlossen
uit de hand van de Filistijnen.

17
00:01:06,330 --> 00:01:08,250
Hij heeft het niet afgemaakt.

18
00:01:08,250 --> 00:01:14,010
Dat werd later afgemaakt door de
profeet Samuel, in 1 Samuel hoofdstuk 5.

19
00:01:14,010 --> 00:01:18,390
Daarna kwamen de Filistijnen Israël
niet meer binnen, behalve veel later,

20
00:01:18,390 --> 00:01:20,070
in de tijd van David.

21
00:01:20,070 --> 00:01:24,390
Ik zeg veel later; ik bedoel in
elk geval een paar jaar later.

22
00:01:24,390 --> 00:01:27,450
Als we bij de laatste vijf
hoofdstukken van het boek komen,

23
00:01:27,450 --> 00:01:31,650
komen we bij wat vrijwel iedereen
als een aanhangsel zou herkennen.

24
00:01:31,650 --> 00:01:35,190
Chronologisch gezien zijn dit
geen verhalen die volgen op wat we

25
00:01:35,190 --> 00:01:36,990
hiervoor hebben gelezen.

26
00:01:36,990 --> 00:01:39,390
De richters over wie we hebben gelezen,

27
00:01:39,390 --> 00:01:42,690
lijken min of meer in
chronologische volgorde te staan.

28
00:01:42,690 --> 00:01:46,350
Of sommigen van hen tegelijkertijd
richter over Israël waren,

29
00:01:46,350 --> 00:01:50,790
in verschillende delen van het land,
daarover bestaat verschil van mening.

30
00:01:50,790 --> 00:01:52,350
Niemand weet het zeker.

31
00:01:52,350 --> 00:01:55,650
Maar er is reden om aan te
nemen dat de priester Eli,

32
00:01:55,650 --> 00:01:59,010
die we aan het begin van het
boek 1 Samuel tegenkomen,

33
00:01:59,010 --> 00:02:04,230
in dezelfde tijd als Simson richter was,
misschien in een ander deel van het land.

34
00:02:04,230 --> 00:02:09,150
Hij wordt ook een richter genoemd en is
veertig jaar richter over Israël geweest.

35
00:02:09,150 --> 00:02:13,950
Het punt is dat tot nu toe de aandacht
gericht was op afzonderlijke personen,

36
00:02:13,950 --> 00:02:17,190
die min of meer chronologisch
gerangschikt waren.

37
00:02:17,190 --> 00:02:22,050
Wat we in hoofdstuk 17 tot en met
21 hebben, zijn twee verhalen.

38
00:02:22,050 --> 00:02:26,610
Het ene beslaat twee hoofdstukken
en het andere drie hoofdstukken.

39
00:02:26,610 --> 00:02:30,210
Ze houden naar alle waarschijnlijkheid
geen verband met elkaar.

40
00:02:30,210 --> 00:02:33,390
Er komen geen gemeenschappelijke
personages in voor.

41
00:02:33,390 --> 00:02:38,550
Het lijken afzonderlijke, op zichzelf
staande, losstaande verhalen te zijn.

42
00:02:38,550 --> 00:02:41,790
Ze horen ook niet bij de
latere periode van de richters,

43
00:02:41,790 --> 00:02:44,430
wat we op dit punt
misschien zouden verwachten.

44
00:02:44,430 --> 00:02:48,810
Omdat dit een aanhangsel is, gaat het
om gebeurtenissen die eerder hebben

45
00:02:48,810 --> 00:02:53,850
plaatsgevonden en die nu buiten hun
chronologische volgorde worden vermeld.

46
00:02:53,850 --> 00:02:57,690
Uit dingen in het verhaal zelf weten
we dat ze bij de vroege periode van

47
00:02:57,690 --> 00:02:59,190
de richters horen.

48
00:02:59,190 --> 00:03:03,810
Het eerste van deze verhalen heeft
twee verhaallijnen die samenkomen.

49
00:03:03,810 --> 00:03:08,130
In hoofdstuk 17 hebben we het
verhaal van een man die Micha heet,

50
00:03:08,130 --> 00:03:12,690
zijn geestelijke verwarring en hoe hij
voor zichzelf in zijn huis een heiligdom

51
00:03:12,690 --> 00:03:14,970
inricht met daarin een afgodsbeeld.

52
00:03:14,970 --> 00:03:18,090
Hoofdstuk 17 geeft de
bijzonderheden van dat verhaal

53
00:03:18,090 --> 00:03:21,930
en vertelt hoe hij uiteindelijk
een Leviet in dienst neemt om als

54
00:03:21,930 --> 00:03:25,710
priester te dienen bij het heiligdom
dat hij thuis heeft ingericht.

55
00:03:25,710 --> 00:03:29,910
Dan hebben we in hoofdstuk 18
een andere lijn van het verhaal.

56
00:03:29,910 --> 00:03:34,290
Mensen uit de stam Dan hebben moeite
gehad om een woonplaats te vinden.

57
00:03:34,290 --> 00:03:37,950
Ze hadden land gekregen in het
noordelijke deel van het land.

58
00:03:37,950 --> 00:03:41,190
Dat land hadden ze zelfs
van Jozua gekregen.

59
00:03:41,190 --> 00:03:44,610
Maar ze waren niet in staat
hun vijanden te verslaan,

60
00:03:44,610 --> 00:03:48,510
blijkbaar door gebrek aan
geloof en door luiheid.

61
00:03:48,510 --> 00:03:52,230
In plaats van te blijven doen
wat God hun had opgedragen en de

62
00:03:52,230 --> 00:03:56,550
Kanaänieten te verdrijven, besloten ze
een plek te zoeken waar ze gemakkelijker

63
00:03:56,550 --> 00:03:59,430
konden wonen, met minder tegenstand.

64
00:03:59,430 --> 00:04:03,990
Dus stuurden ze een groep van vijf
gewapende mannen op verkenning uit.

65
00:04:03,990 --> 00:04:06,390
Die moesten rondkijken
naar een stad of een

66
00:04:06,390 --> 00:04:09,030
streek waar ze goed
naartoe zouden kunnen gaan,

67
00:04:09,030 --> 00:04:11,850
waar niet al te veel
moeilijkheden zouden zijn.

68
00:04:11,850 --> 00:04:15,150
Die vijf mannen komen even in
de plaats waar Micha woont,

69
00:04:15,150 --> 00:04:19,830
trekken erdoorheen en ontdekken dat hij
een priester en een afgodsbeeld heeft.

70
00:04:19,830 --> 00:04:24,270
Uiteindelijk stelen ze het van hem en
gaan ze er met zijn priester vandoor.

71
00:04:24,270 --> 00:04:29,490
Ze richten hun eigen godsdienstige centrum
in, in de nieuwe stad die ze veroveren.

72
00:04:29,490 --> 00:04:32,910
Dat is Laïs, en ze noemen die Dan.

73
00:04:32,910 --> 00:04:37,170
De stad Dan, die op deze manier in
het verhaal wordt geïntroduceerd,

74
00:04:37,170 --> 00:04:40,230
wordt het noordelijkste
uiteinde van het land Israël.

75
00:04:40,230 --> 00:04:43,470
Als er daarna over het hele
land Israël wordt gesproken,

76
00:04:43,470 --> 00:04:48,210
zeggen ze vaak ‘van Dan tot Berseba’:
Dan helemaal in het noorden,

77
00:04:48,210 --> 00:04:50,490
Berseba helemaal in het zuiden.

78
00:04:50,490 --> 00:04:53,490
De uitdrukking ‘van Dan tot Berseba’ was

79
00:04:53,490 --> 00:04:57,930
eenvoudigweg een aanduiding voor
het hele land, van noord tot zuid.

80
00:04:57,930 --> 00:05:02,370
Dat is waar dit verhaal in Richteren
hoofdstuk 17 en 18 over gaat.

81
00:05:02,370 --> 00:05:06,090
Dan is er nog een ander verhaal,
dat in hoofdstuk 19 begint

82
00:05:06,090 --> 00:05:08,670
en dat we een andere
keer zullen behandelen.

83
00:05:08,670 --> 00:05:13,350
Zoals ik al zei, speelt dit verhaal zich
vroeg in de periode van de richters af.

84
00:05:13,350 --> 00:05:16,410
De belangrijkste tijdsaanduiding
is dat de mensen van

85
00:05:16,410 --> 00:05:21,390
Dan op zoek zijn naar een erfdeel voor hun
stam, hoewel ze er al een hebben gekregen.

86
00:05:21,390 --> 00:05:24,510
Ze zijn er niet tevreden
mee en zoeken een ander.

87
00:05:24,510 --> 00:05:30,450
Dit brengt ons terug bij hoofdstuk 1, vers
34, waar het gaat over de vroege dagen,

88
00:05:30,450 --> 00:05:34,230
onmiddellijk nadat Jozua het land
onder het volk heeft verdeeld.

89
00:05:34,230 --> 00:05:37,170
In vers 34 van Richteren 1 staat:

90
00:05:37,170 --> 00:05:40,350
En de Amorieten drongen de
Danieten het Bergland in,

91
00:05:40,350 --> 00:05:43,470
want zij lieten hun niet toe
af te dalen naar het dal.

92
00:05:43,470 --> 00:05:48,390
De mensen van Dan waren dus niet in staat
de Amorieten uit hun land te verdrijven.

93
00:05:48,390 --> 00:05:51,210
Dit kon geen tekortkoming
zijn van Gods kant,

94
00:05:51,210 --> 00:05:53,550
Die beloofd had hun het land te geven,

95
00:05:53,550 --> 00:05:57,030
maar ongetwijfeld wel een
tekortkoming in hun eigen geloof

96
00:05:57,030 --> 00:05:59,130
en hun eigen vastberadenheid.

97
00:05:59,130 --> 00:06:03,630
Er staat dat de Amorieten vastbesloten
waren om in het land te wonen.

98
00:06:03,630 --> 00:06:07,290
Blijkbaar was Dan niet even
vastbesloten om het hun af te nemen.

99
00:06:07,290 --> 00:06:11,910
Hoeveel vastberadenheid je hierbij aan
de dag legt, lijkt de sleutel te zijn.

100
00:06:11,910 --> 00:06:17,430
**Vertalersnoot:** De spreker
gebruikt bij Richteren 1:35 het

101
00:06:17,430 --> 00:06:20,850
Engelse “determined” (vastbesloten).

102
00:06:20,850 --> 00:06:25,530
De HSV heeft hier: “Verder
wilden de Amorieten in Har-Heres,

103
00:06:25,530 --> 00:06:28,950
in Ajalon en in Saälbim blijven wonen.”

104
00:06:28,950 --> 00:06:33,690
Zijn uitleg over vastberadenheid
sluit aan bij die Engelse woordkeuze.

105
00:06:33,690 --> 00:06:36,750
Wanneer God heeft beloofd
dat je iets zult overwinnen,

106
00:06:36,750 --> 00:06:41,010
betekent dat niet dat je het op een
presenteerblaadje krijgt aangereikt.

107
00:06:41,010 --> 00:06:43,650
Je moet vastbesloten
zijn om je in te spannen

108
00:06:43,650 --> 00:06:47,790
en zo te verkrijgen wat God beloofd
heeft je met Zijn hulp te geven.

109
00:06:47,790 --> 00:06:49,230
Dan deed dat niet.

110
00:06:49,230 --> 00:06:53,130
En dus treffen we hen in dit
aanhangsel aan, de stam Dan,

111
00:06:53,130 --> 00:06:57,630
rondzwervend op zoek naar een woonplaats,
omdat ze het land dat hun oorspronkelijk

112
00:06:57,630 --> 00:07:00,630
gegeven was niet in bezit konden nemen.

113
00:07:00,630 --> 00:07:05,310
Zo krijgen we dit vreemde verhaal,
gevolgd door een nog vreemder verhaal.

114
00:07:05,310 --> 00:07:09,510
Hoofdstuk 17 schetst de situatie
door ons kennis te laten maken met

115
00:07:09,510 --> 00:07:12,570
Micha en zijn huisgezin. Er staat:

116
00:07:12,570 --> 00:07:17,070
Er was een man uit het bergland
van Efraïm, die Micha heette.

117
00:07:17,070 --> 00:07:20,190
Natuurlijk moeten we hem niet
verwarren met de profeet Micha,

118
00:07:20,190 --> 00:07:23,670
een heel andere man die
veel, veel later leefde.

119
00:07:23,670 --> 00:07:28,530
Deze zei tegen zijn moeder: De elfhonderd
zilverstukken die u ontnomen zijn en

120
00:07:28,530 --> 00:07:32,370
waarover ú een vervloeking hebt geuit
en die ook ten aanhoren van mij hebt

121
00:07:32,370 --> 00:07:37,410
uitgesproken, zie, dat geld is
bij mij: ík had het weggenomen.

122
00:07:37,410 --> 00:07:41,430
Daarop zei zijn moeder: Gezegend
zij mijn zoon door de HEERE!

123
00:07:41,430 --> 00:07:42,690
Door Jahweh.

124
00:07:42,690 --> 00:07:46,830
Het verhaal begint hier duidelijk op een
moment waarop er al heel wat gebeurd is.

125
00:07:46,830 --> 00:07:49,170
Zijn moeder had elfhonderd
sikkel zilver gehad.

126
00:07:49,170 --> 00:07:52,470
Hoe zij zo veel geld bij
de hand had, weten we niet.

127
00:07:52,470 --> 00:07:56,190
Of dit ooit een rijke
familie was, of wat dan ook.

128
00:07:56,190 --> 00:08:00,930
Blijkbaar is er geen vader in het
gezin, dus is zij waarschijnlijk weduwe.

129
00:08:00,930 --> 00:08:02,850
En het werd van haar gestolen.

130
00:08:02,850 --> 00:08:06,450
Haar eigen zoon stal het van
haar, maar dat wist zij niet,

131
00:08:06,450 --> 00:08:08,490
al vermoedde ze het misschien wel.

132
00:08:08,490 --> 00:08:12,450
In zijn bijzijn sprak ze een vloek
uit over degene die het gestolen had.

133
00:08:12,450 --> 00:08:17,010
Of het nu uit bijgeloof was of
uit werkelijke vrees voor Jahweh,

134
00:08:17,010 --> 00:08:19,890
hij wilde niet dat die
vloek over hem zou komen.

135
00:08:19,890 --> 00:08:23,910
Daarom probeerde hij haar zegen te
krijgen door het te bekennen en het

136
00:08:23,910 --> 00:08:26,910
gestolene terug te geven. Hij zegt:

137
00:08:26,910 --> 00:08:32,310
Deze zei tegen zijn moeder: De elfhonderd
zilverstukken die u ontnomen zijn en

138
00:08:32,310 --> 00:08:35,490
waarover ú een vervloeking
hebt geuit en die ook

139
00:08:35,490 --> 00:08:40,350
ten aanhoren van mij hebt
uitgesproken, zie, dat geld is bij mij:

140
00:08:40,350 --> 00:08:42,270
ík had het weggenomen.

141
00:08:42,270 --> 00:08:46,770
Daarop zei zijn moeder: Gezegend
zij mijn zoon door de HEERE!

142
00:08:46,770 --> 00:08:50,310
Zo gaf hij de elfhonderd
zilverstukken aan zijn moeder terug.

143
00:08:50,310 --> 00:08:54,990
Maar zijn moeder zei: Ik heb dat
geld geheel aan de HEERE geheiligd

144
00:08:54,990 --> 00:09:00,510
en het uit handen gegeven aan mijn zoon,
om een gesneden en gegoten beeld te maken.

145
00:09:00,510 --> 00:09:02,970
Dus geef ik het nu aan jou terug.

146
00:09:02,970 --> 00:09:05,910
Blijkbaar zegent ze hem. Ze zegt:

147
00:09:05,910 --> 00:09:08,970
Moge de Heer, Jahweh, je zegenen.

148
00:09:08,970 --> 00:09:10,890
Dus trekt ze de vloek in.

149
00:09:10,890 --> 00:09:14,130
Misschien was dat wel de reden
waarom hij het überhaupt bekende:

150
00:09:14,130 --> 00:09:16,590
hij wilde dat die vloek werd opgeheven.

151
00:09:16,590 --> 00:09:19,590
Hij was bang dat het niet
goed met hem zou aflopen.

152
00:09:19,590 --> 00:09:21,750
Hij gaf het geld echter
aan zijn moeder terug.

153
00:09:21,750 --> 00:09:26,010
En zijn moeder nam tweehonderd
zilverstukken en gaf ze aan de edelsmid,

154
00:09:26,010 --> 00:09:29,550
die daarvan een gesneden en
een gegoten beeld maakte.

155
00:09:29,550 --> 00:09:32,070
En het stond in het huis van Micha.

156
00:09:32,070 --> 00:09:36,570
Let erop dat al die verwijzingen
naar de Heere op Jahweh slaan.

157
00:09:36,570 --> 00:09:40,890
En toch laat dit juist zien hoe
verward de mensen in die tijd op

158
00:09:40,890 --> 00:09:42,870
godsdienstig gebied waren.

159
00:09:42,870 --> 00:09:48,210
Ik geloof dat dit eerste verhaal in
dit aanhangsel, hoofdstuk 17 en 18,

160
00:09:48,210 --> 00:09:53,490
er misschien eenvoudig is om ons te laten
zien hoe verward de mensen in die tijd

161
00:09:53,490 --> 00:09:56,010
geestelijk, godsdienstig waren.

162
00:09:56,010 --> 00:10:00,570
Het andere verhaal staat er volgens
mij om te laten zien hoe verward ze op

163
00:10:00,570 --> 00:10:02,370
moreel gebied waren.

164
00:10:02,370 --> 00:10:05,490
Eerst theologisch en dan moreel.

165
00:10:05,490 --> 00:10:09,270
En het ene volgt heel
vanzelfsprekend op het andere.

166
00:10:09,270 --> 00:10:14,370
Zodra je theologie in de war raakt, raken
ook je morele opvattingen in de war.

167
00:10:14,370 --> 00:10:19,230
Want goede morele opvattingen komen
uiteraard voort uit een goed begrip van

168
00:10:19,230 --> 00:10:20,550
Wie God is.

169
00:10:20,550 --> 00:10:23,190
Ze kenden Jahweh bij Zijn Naam.

170
00:10:23,190 --> 00:10:26,010
Ze wisten dat Hij de God van Israël was,

171
00:10:26,010 --> 00:10:30,450
maar ze waren zich er blijkbaar totaal
niet van bewust dat Hij had gezegd:

172
00:10:30,450 --> 00:10:35,190
U zult voor uzelf geen beeld maken, geen
enkele afbeelding van wat boven in de

173
00:10:35,190 --> 00:10:39,990
hemel, of beneden op de aarde of
in het water onder de aarde is.

174
00:10:39,990 --> 00:10:45,570
U zult zich daarvoor niet neerbuigen,
en die niet dienen, want Ik, de HEERE,

175
00:10:45,570 --> 00:10:50,730
uw God, ben een na-ijverig God, Die de
misdaad van de vaderen vergeldt aan de

176
00:10:50,730 --> 00:10:55,110
kinderen, aan het derde en vierde
geslacht van hen die Mij haten,

177
00:10:55,110 --> 00:10:58,050
Het is niet zo dat ze dit
deden om Hem te trotseren.

178
00:10:58,050 --> 00:11:02,070
Het is niet zo dat ze gesneden
beelden maakten van Baäl of Molech.

179
00:11:02,070 --> 00:11:04,890
Ze deden dit als een daad
van aanbidding van Jahweh,

180
00:11:04,890 --> 00:11:07,710
en ze lijken er bijna naïef in te staan.

181
00:11:07,710 --> 00:11:11,010
Het doet me denken aan sommige
hoogkerkelijke tradities,

182
00:11:11,010 --> 00:11:15,330
vooral de rooms-katholieke en
de oosters-orthodoxe enzovoort,

183
00:11:15,330 --> 00:11:16,770
die beelden hebben.

184
00:11:16,770 --> 00:11:19,770
Ze lijken zich totaal niet
bewust van het idee dat dit

185
00:11:19,770 --> 00:11:24,090
in strijd is met wat God heeft
opgedragen. God heeft gezegd:

186
00:11:24,090 --> 00:11:28,410
Je mag geen godenbeeld maken en
ervoor buigen en het aanbidden.

187
00:11:28,410 --> 00:11:30,750
En jawel, het gebeurt toch.

188
00:11:30,750 --> 00:11:34,890
Het laat gewoon zien dat er ook in sommige
delen van het christendom verwarring

189
00:11:34,890 --> 00:11:37,650
bestaat over Wie God is.

190
00:11:37,650 --> 00:11:39,930
En zo was dat ook in het jodendom.

191
00:11:39,930 --> 00:11:41,430
Ze dachten niet na.

192
00:11:41,430 --> 00:11:43,290
Ze dachten niet goed na.

193
00:11:43,290 --> 00:11:45,030
Er staat dat ze van ongeveer een

194
00:11:45,030 --> 00:11:48,570
vijfde van het zilver dat
gestolen en teruggegeven was,

195
00:11:48,570 --> 00:11:51,870
een gesneden beeld en een
gegoten beeld maakten.

196
00:11:51,870 --> 00:11:56,370
Dat wil zeggen, een uitgesneden
beeld en een gegoten beeld.

197
00:11:56,370 --> 00:12:01,230
Of dit één beeld was dat uitgesneden
en gegoten was, of twee beelden,

198
00:12:01,230 --> 00:12:03,690
daarover bestaat verschil van mening.

199
00:12:03,690 --> 00:12:07,530
Het lijkt erop dat het twee beelden
van verschillende soorten zijn.

200
00:12:07,530 --> 00:12:12,330
Een gegoten beeld zou een beeld zijn
dat in een gietvorm wordt gegoten.

201
00:12:12,330 --> 00:12:15,030
Het zou waarschijnlijk
van massief zilver zijn,

202
00:12:15,030 --> 00:12:19,830
dat gesmolten in een gietvorm wordt
gegoten en dan die vorm aanneemt.

203
00:12:19,830 --> 00:12:21,810
Dat is een gegoten beeld.

204
00:12:21,810 --> 00:12:24,810
Het andere zou een gesneden beeld zijn,

205
00:12:24,810 --> 00:12:29,190
meestal uit hout gesneden en
vervolgens met goud overtrokken.

206
00:12:29,190 --> 00:12:32,310
Dus verschillende soorten afgodsbeelden.

207
00:12:32,310 --> 00:12:34,590
Waarschijnlijk zijn hier beide gemaakt.

208
00:12:34,590 --> 00:12:35,850
En er staat:

209
00:12:35,850 --> 00:12:38,310
En de man Micha had een godshuis.

210
00:12:38,310 --> 00:12:43,710
Ook maakte hij een efod en afgodsbeeldjes,
en wijdde een van zijn zonen om voor hem

211
00:12:43,710 --> 00:12:44,910
tot priester te zijn.

212
00:12:44,910 --> 00:12:47,250
Deze huisgoden zijn de terafim.

213
00:12:47,250 --> 00:12:51,750
We zijn ze tegengekomen in het
verhaal van Jakob en Laban en Rachel,

214
00:12:51,750 --> 00:12:54,810
die de terafim van haar
vader had gestolen.

215
00:12:54,810 --> 00:12:58,350
Terafim waren een soort kleine beeldjes.

216
00:12:58,350 --> 00:13:00,990
Archeologen hebben zulke
kleine beeldjes gevonden,

217
00:13:00,990 --> 00:13:03,450
die gemakkelijk meegenomen konden worden.

218
00:13:03,450 --> 00:13:08,250
Een afgodsbeeld kon iets groots in
een huis zijn, een groot meubelstuk,

219
00:13:08,250 --> 00:13:10,830
niet gemakkelijk te verplaatsen, zwaar.

220
00:13:10,830 --> 00:13:15,990
Maar terafim waren kleine beeldjes en
dienden waarschijnlijk min of meer als

221
00:13:15,990 --> 00:13:20,730
geluksbrengers, bijgelovige
middelen om voorspoed te zoeken.

222
00:13:20,730 --> 00:13:22,650
En hij maakte een efod.

223
00:13:22,650 --> 00:13:26,670
Dat is natuurlijk het mantelachtige
gewaad dat voor de priesters werd gemaakt

224
00:13:26,670 --> 00:13:27,990
om te dragen.

225
00:13:27,990 --> 00:13:31,650
Dus wijdde hij zijn zoon
om als priester te dienen.

226
00:13:31,650 --> 00:13:36,030
Zijn zonen waren geen Levieten, maar het
is heel goed mogelijk dat de Levieten in

227
00:13:36,030 --> 00:13:39,210
die tijd niet werkelijk
deden wat ze moesten doen.

228
00:13:39,210 --> 00:13:42,630
We hebben in het boek Richteren
ook niet veel aanwijzingen gezien

229
00:13:42,630 --> 00:13:46,410
dat de Levieten of de priesters
trouw waren aan hun roeping.

230
00:13:46,410 --> 00:13:51,330
Of dat ze iets van betekenis deden om de
heiligheid van het volk te bevorderen.

231
00:13:51,330 --> 00:13:55,470
Het kan dus zijn dat Micha er totaal
geen weet van had dat de Levieten

232
00:13:55,470 --> 00:13:57,030
priesters moesten zijn.

233
00:13:57,030 --> 00:14:00,750
Of misschien wist hij het wel, maar
wist hij ook dat de Levieten hun

234
00:14:00,750 --> 00:14:02,190
werk niet deden.

235
00:14:02,190 --> 00:14:06,810
Misschien hadden ze Silo verlaten
en zochten ze gewoon werk of zoiets.

236
00:14:06,810 --> 00:14:08,550
Dat is moeilijk te zeggen.

237
00:14:08,550 --> 00:14:12,030
Hoe dan ook, deze man voerde
werkelijk vernieuwingen in

238
00:14:12,030 --> 00:14:13,650
bij de aanbidding van Jahweh.

239
00:14:13,650 --> 00:14:18,090
Naar zijn eigen idee aanbad hij Jahweh,
maar hij voerde nieuwe dingen in

240
00:14:18,090 --> 00:14:20,610
die in werkelijkheid verboden zijn.

241
00:14:20,610 --> 00:14:24,570
Dit is de eerste keer dat
ons in vers 6 wordt verteld:

242
00:14:24,570 --> 00:14:31,170
In die dagen was er geen koning in Israël:
eenieder deed wat juist was in zijn ogen.

243
00:14:31,170 --> 00:14:36,090
Hetzelfde deel van die uitspraak vinden
we opnieuw in hoofdstuk 18, vers 1:

244
00:14:36,090 --> 00:14:39,870
In die dagen was er geen koning in Israël.

245
00:14:39,870 --> 00:14:43,950
En in die dagen zocht de stam
van de Danieten voor zich een

246
00:14:43,950 --> 00:14:48,150
erfelijk bezit om er te wonen,
want tot op die dag was hun

247
00:14:48,150 --> 00:14:52,410
onder de stammen van Israël niet
voldoende erfelijk bezit toegevallen.

248
00:14:52,410 --> 00:14:55,530
En opnieuw in hoofdstuk 19, vers 1:

249
00:14:55,530 --> 00:14:59,670
En het gebeurde in die dagen,
toen er in Israël geen koning was,

250
00:14:59,670 --> 00:15:03,090
dat er een Levitische man
was, die als vreemdeling

251
00:15:03,090 --> 00:15:06,810
in een van de uithoeken van het
bergland van Efraïm verbleef,

252
00:15:06,810 --> 00:15:11,790
die voor zich een vrouw uit
Bethlehem in Juda als bijvrouw nam.

253
00:15:11,790 --> 00:15:16,590
Dan vinden we in het allerlaatste
vers van het boek, in hoofdstuk 21,

254
00:15:16,590 --> 00:15:22,830
dezelfde uitspraak als in hoofdstuk
17, vers 6, nu als samenvatting.

255
00:15:22,830 --> 00:15:26,070
Hoofdstuk eenentwintig,
vers vijfentwintig:

256
00:15:26,070 --> 00:15:32,550
In die dagen was er geen koning in Israël:
eenieder deed wat juist was in zijn ogen.

257
00:15:32,550 --> 00:15:37,050
Er wordt ons dus vier keer verteld
dat er geen koning in Israël was.

258
00:15:37,050 --> 00:15:41,610
De eerste en de laatste keer wordt
vermeld dat het gevolg was dat de mensen

259
00:15:41,610 --> 00:15:44,190
deden wat volgens hen goed was.

260
00:15:44,190 --> 00:15:47,910
Let op: wat goed was in hun eigen ogen.

261
00:15:47,910 --> 00:15:52,650
Deze mensen deden het verkeerde,
maar het was goed in hun eigen ogen.

262
00:15:52,650 --> 00:15:56,130
Ze dachten dat ze het goede deden,
maar ze lieten zich duidelijk niet

263
00:15:56,130 --> 00:15:57,810
leiden door de wet van God.

264
00:15:57,810 --> 00:16:01,110
Anders zouden ze hebben geweten
dat wat ze deden verkeerd was.

265
00:16:01,110 --> 00:16:04,890
Ze dachten dat het goed was, omdat
de Levieten de wet blijkbaar niet

266
00:16:04,890 --> 00:16:08,670
onder de aandacht brachten
zoals ze dat hoorden te doen.

267
00:16:08,670 --> 00:16:14,070
De Levieten hadden de plicht om overal in
Israël het volk in de wet te onderwijzen.

268
00:16:14,070 --> 00:16:17,850
Maar hier lijkt sprake te
zijn van een volkomen naïeve

269
00:16:17,850 --> 00:16:21,210
en bijna onschuldige
onwetendheid over de wet.

270
00:16:21,210 --> 00:16:25,530
Ze kennen de Naam Jahweh, omdat die
al vanaf de vroegste tijden met hun

271
00:16:25,530 --> 00:16:27,030
volk verbonden is.

272
00:16:27,030 --> 00:16:31,650
Maar ze weten niets over de Thora en
haar voorschriften over aanbidding.

273
00:16:31,650 --> 00:16:37,770
Dus nemen ze blijkbaar gewoon gebruiken
uit de heidense aanbidding over en zeggen:

274
00:16:37,770 --> 00:16:42,510
‘Nou, wij zullen Jahweh aanbidden’,
in plaats van de heidense goden.

275
00:16:42,510 --> 00:16:46,890
Ze lijken het goed bedoeld te hebben,
maar ze zaten er werkelijk naast.

276
00:16:46,890 --> 00:16:49,890
Ze deden wat goed was in hun eigen ogen.

277
00:16:49,890 --> 00:16:55,110
Nu was er een jongeman uit Bethlehem
in Juda, uit het geslacht van Juda.

278
00:16:55,110 --> 00:16:59,010
Hij was een Leviet en
verbleef daar als vreemdeling.

279
00:16:59,010 --> 00:17:02,370
Bethlehem in Juda was geen Levietenstad.

280
00:17:02,370 --> 00:17:06,330
Deze Leviet had dus blijkbaar
oorspronkelijk de Levietenstad verlaten

281
00:17:06,330 --> 00:17:09,570
en trok rond op zoek naar
een andere woonplaats.

282
00:17:09,570 --> 00:17:12,090
Het laatst was hij in Bethlehem geweest,

283
00:17:12,090 --> 00:17:16,530
dezelfde plaats waar later
David werd geboren, en Jezus.

284
00:17:16,530 --> 00:17:19,410
Maar deze man kwam daar niet echt vandaan.

285
00:17:19,410 --> 00:17:22,410
Hij trok er waarschijnlijk
alleen maar doorheen.

286
00:17:22,410 --> 00:17:26,010
Hij was een Leviet en
verbleef daar als vreemdeling,

287
00:17:26,010 --> 00:17:30,090
wat betekent dat hij daar
alleen tijdelijk verbleef.

288
00:17:30,090 --> 00:17:36,630
**Vertalersnoot:** De spreker
licht in Richteren 17:7 het Engelse

289
00:17:36,630 --> 00:17:39,870
“sojourning” toe als tijdelijk verblijf.

290
00:17:39,870 --> 00:17:43,650
De HSV heeft “verbleef
daar als vreemdeling”;

291
00:17:43,650 --> 00:17:46,770
de uitleg over tijdelijkheid
komt van de spreker.

292
00:17:46,770 --> 00:17:50,910
Toen ging deze man uit die
stad, uit Bethlehem in Juda,

293
00:17:50,910 --> 00:17:54,030
weg om daar te verblijven
waar hij onderdak zou vinden.

294
00:17:54,030 --> 00:17:57,390
En toen hij tijdens zijn tocht
in het bergland van Efraïm kwam,

295
00:17:57,390 --> 00:17:58,860
tot bij het huis van Micha,

296
00:17:58,860 --> 00:18:00,810
Hij had dus gewoon zwerflust.

297
00:18:00,810 --> 00:18:04,110
Hij verbleef tijdelijk als
vreemdeling in Bethlehem

298
00:18:04,110 --> 00:18:08,010
en besloot toen gewoon een andere
plaats te zoeken om als vreemdeling te

299
00:18:08,010 --> 00:18:12,090
verblijven, om wat rond te hangen
en een nieuwe plek te vinden.

300
00:18:12,090 --> 00:18:15,930
Tegen het einde van het verhaal vindt
hij nog weer een andere plek dan die

301
00:18:15,930 --> 00:18:19,230
waar hij zich hier in het
bergland van Efraïm vestigt.

302
00:18:19,230 --> 00:18:20,370
Er staat:

303
00:18:20,370 --> 00:18:25,710
Op zijn reis kwam hij toen in het bergland
van Efraïm bij het huis van Micha.

304
00:18:25,710 --> 00:18:26,850
Vers 9:

305
00:18:26,850 --> 00:18:30,090
zei Micha tegen hem: Waar komt u vandaan?

306
00:18:30,090 --> 00:18:34,530
En hij zei tegen hem: Ik ben
een Leviet uit Bethlehem in Juda

307
00:18:34,530 --> 00:18:38,310
en ik ben op weg om daar te verblijven
waar ik onderdak zal vinden.

308
00:18:38,310 --> 00:18:43,770
Daarop zei Micha tegen hem: Blijf bij
mij en wees voor mij tot een vader en

309
00:18:43,770 --> 00:18:45,150
tot een priester.

310
00:18:45,150 --> 00:18:48,390
Ík zal u elk jaar tien
zilverstukken geven,

311
00:18:48,390 --> 00:18:52,410
een stel kleren en wat nodig
is voor uw levensonderhoud.

312
00:18:52,410 --> 00:18:54,630
En de Leviet ging met hem mee.

313
00:18:54,630 --> 00:18:57,930
De Leviet stemde erin toe
bij die man te blijven.

314
00:18:57,930 --> 00:19:01,290
En de jongeman was als een
van zijn zonen voor hem.

315
00:19:01,290 --> 00:19:06,270
En Micha wijdde de Leviet en de
jongeman werd voor hem tot priester.

316
00:19:06,270 --> 00:19:08,610
Zo was hij in het huis van Micha.

317
00:19:08,610 --> 00:19:12,690
Toen zei Micha: Nu weet ik
dat de HEERE mij wel zal doen,

318
00:19:12,690 --> 00:19:14,670
omdat ik deze Leviet als priester heb.

319
00:19:14,670 --> 00:19:19,230
We kunnen dus zien dat hij inderdaad wist
dat Levieten de priesters hoorden te zijn.

320
00:19:19,230 --> 00:19:23,430
Maar omdat hij er geen had, had hij
zijn zoon voor die functie gewijd,

321
00:19:23,430 --> 00:19:26,790
terwijl die in geen enkel
opzicht een Leviet was.

322
00:19:26,790 --> 00:19:29,250
Zelfs deze man was geen priester.

323
00:19:29,250 --> 00:19:31,590
Niet alle Levieten waren priesters.

324
00:19:31,590 --> 00:19:35,310
Er was maar één Levitische familie
die een priesterfamilie was,

325
00:19:35,310 --> 00:19:38,070
en dat was de familie van Aäron.

326
00:19:38,070 --> 00:19:42,030
De overige Levieten dienden op
allerlei manieren in de tabernakel,

327
00:19:42,030 --> 00:19:44,550
maar ze dienden niet als priesters.

328
00:19:44,550 --> 00:19:47,670
Deze man was geen zoon van Aäron.

329
00:19:47,670 --> 00:19:53,190
Zijn afstamming lijkt zelfs te worden
vermeld in hoofdstuk 18, vers 30.

330
00:19:53,190 --> 00:19:55,530
Pas daar, aan het einde van het verhaal,

331
00:19:55,530 --> 00:20:00,750
krijgen we te horen hoe deze priester
heette en komen we meer over hem te weten.

332
00:20:00,750 --> 00:20:04,050
Maar in Richteren 18, vers 30 staat:

333
00:20:04,050 --> 00:20:07,530
En de Danieten richtten het
gesneden beeld voor zich op.

334
00:20:07,530 --> 00:20:13,590
En Jonathan, de zoon van Gersom, de
zoon van Manasse, hij en zijn zonen,

335
00:20:13,590 --> 00:20:16,290
waren priesters voor de
stam van de Danieten,

336
00:20:16,290 --> 00:20:19,830
tot op de dag dat het land
in ballingschap werd gevoerd.

337
00:20:19,830 --> 00:20:22,710
Deze man heette dus Jonathan.

338
00:20:22,710 --> 00:20:27,750
Er wordt van hem gezegd dat hij een
Manassiet was, hoewel hij een Leviet was.

339
00:20:27,750 --> 00:20:33,150
Blijkbaar waren er huwelijken gesloten
tussen de stam Levi en de stam Manasse,

340
00:20:33,150 --> 00:20:35,130
wat nooit verboden was.

341
00:20:35,130 --> 00:20:39,810
Zelfs in de voorouders van Jezus komen
huwelijken voor tussen de Levieten en de

342
00:20:39,810 --> 00:20:45,150
mensen uit Juda, want Maria kwam uit
de stam Juda en haar nicht Elisabet

343
00:20:45,150 --> 00:20:48,330
was een Leviet, uit de dochters van Aäron.

344
00:20:48,330 --> 00:20:51,570
De Levieten trouwden dus wel
met mensen uit andere stammen.

345
00:20:51,570 --> 00:20:55,470
Deze man had Levitisch bloed
en Manassitisch bloed in zich,

346
00:20:55,470 --> 00:20:59,670
maar hij had genoeg Levitisch
bloed om Micha het gevoel te geven:

347
00:20:59,670 --> 00:21:01,950
‘Ik kom dichter bij wat het beste lijkt,

348
00:21:01,950 --> 00:21:05,370
en dat is een Levitische priester
hebben in plaats van een priester die

349
00:21:05,370 --> 00:21:06,750
geen Leviet is.’

350
00:21:06,750 --> 00:21:10,830
Hij bood deze man een baan
als priester aan. Hij zei:

351
00:21:10,830 --> 00:21:14,610
Als je bij mij thuis priester komt
worden, geef ik je tien sjekel,

352
00:21:14,610 --> 00:21:17,790
een stel kleren en eten en drinken.

353
00:21:17,790 --> 00:21:21,870
Velen van jullie kennen waarschijnlijk
de beroemde preek van Paris Reidhead

354
00:21:21,870 --> 00:21:24,930
met de titel ‘Ten Shekels and a Shirt’,

355
00:21:24,930 --> 00:21:28,950
waarin hij het heeft over de
verkeerde motieven om God te dienen.

356
00:21:28,950 --> 00:21:32,190
Daarvoor gebruikt hij dit
verhaal over deze Leviet.

357
00:21:32,190 --> 00:21:36,570
Deze Leviet had beter moeten weten
dan zijn roeping geweld aan te doen,

358
00:21:36,570 --> 00:21:39,390
hoewel we niet weten hoeveel hij wist.

359
00:21:39,390 --> 00:21:44,370
Misschien was de Leviet ongeveer even
onwetend als de bevolking in het algemeen.

360
00:21:44,370 --> 00:21:48,810
Hij wist dat hij een Leviet was, maar
zelfs de bevolking in het algemeen

361
00:21:48,810 --> 00:21:53,550
wist dat Levieten de aangewezen
mensen waren om priester te zijn.

362
00:21:53,550 --> 00:21:55,650
Misschien wist hij niet veel meer.

363
00:21:55,650 --> 00:21:59,910
Of misschien wist hij het wel, maar
handelde hij niet naar wat hij wist dat

364
00:21:59,910 --> 00:22:01,230
hij moest doen.

365
00:22:01,230 --> 00:22:05,910
Hij ging er dienen als priester,
hoewel hij niet van priesters afstamde.

366
00:22:05,910 --> 00:22:10,770
Hij diende in een heiligdom waar een
zilveren beeld van een god stond.

367
00:22:10,770 --> 00:22:16,530
Hij droeg bij zijn dienst een efod die
niet de efod van de priesters in Silo was.

368
00:22:16,530 --> 00:22:21,810
Met andere woorden, hij volgde de
Schrift niet; hij volgde Gods wet niet.

369
00:22:21,810 --> 00:22:25,470
Maar hij kreeg een baan
aangeboden, en dus deed hij het.

370
00:22:25,470 --> 00:22:29,370
Hij deed waarvoor hij betaald werd, en
dat is natuurlijk iets wat veel mensen in

371
00:22:29,370 --> 00:22:30,930
de bediening doen.

372
00:22:30,930 --> 00:22:34,290
Vaak hebben mensen die in de
bediening gaan goede bedoelingen.

373
00:22:34,290 --> 00:22:37,770
Ze gaan in de bediening
omdat ze God willen dienen.

374
00:22:37,770 --> 00:22:39,690
Maar het wordt een loopbaan.

375
00:22:39,690 --> 00:22:44,070
Het gaat lijken op andere banen waarin
je verzekerd bent van een inkomen

376
00:22:44,070 --> 00:22:46,590
als je doet wat je baas je opdraagt.

377
00:22:46,590 --> 00:22:50,850
Je baas is in dit geval een
organisatie die een kerk wordt genoemd.

378
00:22:50,850 --> 00:22:55,110
De kerk bepaalt dan wat je doet
en wat je daarvoor betaald krijgt,

379
00:22:55,110 --> 00:22:58,110
precies zoals Micha bij deze Leviet deed.

380
00:22:58,110 --> 00:23:02,730
Het probleem is dat je, zodra je van
de bediening een betaald beroep maakt,

381
00:23:02,730 --> 00:23:05,550
er ook over gaat denken
als een betaald beroep.

382
00:23:05,550 --> 00:23:10,110
Je gaat er veel van dezelfde principes op
toepassen die mensen in andere beroepen

383
00:23:10,110 --> 00:23:15,090
toepassen, en dat is: ‘Ergens
anders kan ik meer betaald krijgen.

384
00:23:15,090 --> 00:23:16,890
Het is een promotie.’

385
00:23:16,890 --> 00:23:19,950
Dat is wat deze Leviet
uiteindelijk gaat doen.

386
00:23:19,950 --> 00:23:24,390
De mensen van Dan stelen hem
min of meer van Micha en zeggen:

387
00:23:24,390 --> 00:23:30,990
Daarop zeiden zij tegen hem: Zwijg, leg
uw hand op uw mond en ga met ons mee.

388
00:23:30,990 --> 00:23:33,870
Wees voor ons tot een
vader en een priester.

389
00:23:33,870 --> 00:23:37,230
Is het beter dat u een priester
bent voor het huis van één man

390
00:23:37,230 --> 00:23:41,430
of dat u een priester bent voor
een stam en een geslacht in Israël?

391
00:23:41,430 --> 00:23:45,510
Nou, over een hele stam, vooral
als ze hun tienden betalen,

392
00:23:45,510 --> 00:23:47,910
dat zou veel lucratiever zijn.

393
00:23:47,910 --> 00:23:50,550
En de priester gaat op hun aanbod in.

394
00:23:50,550 --> 00:23:55,410
Met andere woorden, hij verkoopt zijn
diensten in feite aan de hoogste bieder.

395
00:23:55,410 --> 00:23:59,070
Ik zal niet zeggen dat predikanten
dat tegenwoordig voortdurend doen.

396
00:23:59,070 --> 00:24:04,350
Ik weet zeker dat heel veel predikanten
een lucratief aanbod zouden afslaan

397
00:24:04,350 --> 00:24:08,790
als ze het gevoel hadden dat het
hun overtuigingen geweld aandeed.

398
00:24:08,790 --> 00:24:11,850
Maar voor velen is de
bediening gewoon een beroep,

399
00:24:11,850 --> 00:24:17,610
en als je ergens anders een aanbod krijgt,
een betere regeling, dan ga je daarheen.

400
00:24:17,610 --> 00:24:21,030
In veel gevallen gaat het voor
sommige mensen niet zozeer om

401
00:24:21,030 --> 00:24:25,590
waartoe God je zou leiden, maar om
wat je het meeste geld oplevert.

402
00:24:25,590 --> 00:24:28,650
En in veel gevallen
wordt wat je wel of niet

403
00:24:28,650 --> 00:24:32,130
zult onderwijzen bepaald door
de mensen die je betalen.

404
00:24:32,130 --> 00:24:36,090
Ik heb bij andere gelegenheden een
vriend van me genoemd die naar een

405
00:24:36,090 --> 00:24:38,850
gemeente van een bepaald
kerkgenootschap ging.

406
00:24:38,850 --> 00:24:41,970
Ik zou de naam kunnen
noemen, maar dat doe ik niet.

407
00:24:41,970 --> 00:24:45,990
Hij gaf de voorganger opnamen van
mijn lezingen over de eindtijd.

408
00:24:45,990 --> 00:24:49,110
Mijn lezingen brachten een
andere visie naar voren dan de

409
00:24:49,110 --> 00:24:51,570
officiële visie van dat kerkgenootschap.

410
00:24:51,570 --> 00:24:55,770
Dat specifieke kerkgenootschap
verlangt zelfs van zijn predikanten

411
00:24:55,770 --> 00:24:59,730
dat ze regelmatig een verklaring
ondertekenen, ongeveer om de paar

412
00:24:59,730 --> 00:25:01,110
jaar, geloof ik.

413
00:25:01,110 --> 00:25:02,730
Daarop staat een lijst met alle

414
00:25:02,730 --> 00:25:05,790
kenmerkende opvattingen
van hun kerkgenootschap,

415
00:25:05,790 --> 00:25:10,650
waaronder bepaalde eschatologische ideeën
waar het kerkgenootschap voor staat.

416
00:25:10,650 --> 00:25:15,150
Om daar predikant te zijn, moet je die
lijst om de paar jaar ondertekenen om

417
00:25:15,150 --> 00:25:19,290
opnieuw te bevestigen dat je nog steeds
achter de kenmerkende opvattingen van

418
00:25:19,290 --> 00:25:21,270
het kerkgenootschap staat.

419
00:25:21,270 --> 00:25:24,870
Deze predikant kreeg mijn
lezingen en luisterde ernaar.

420
00:25:24,870 --> 00:25:29,850
Mijn vriend die hem de lezingen had
gegeven, sprak later met hem en zei: ‘Nou,

421
00:25:29,850 --> 00:25:33,750
wat vond je van die lezingen over
de eindtijd, over eschatologie?’

422
00:25:33,750 --> 00:25:38,130
De predikant zei: ‘Nou, ze waren
eigenlijk best overtuigend.

423
00:25:38,130 --> 00:25:41,910
En het lijkt erop dat het waar
zou kunnen zijn, maar’, zei hij,

424
00:25:41,910 --> 00:25:46,170
‘ik zou mijn positie als voorganger
in dit kerkgenootschap verliezen als

425
00:25:46,170 --> 00:25:47,730
ik dat geloofde.’

426
00:25:47,730 --> 00:25:52,410
Met andere woorden: daarmee houdt mijn
belangstelling voor het onderwerp op.

427
00:25:52,410 --> 00:25:56,970
Ik wil niet nadenken over iets wat me
er misschien van overtuigt iets te doen

428
00:25:56,970 --> 00:25:59,130
waardoor ik mijn baan zou verliezen.

429
00:25:59,130 --> 00:26:01,410
En mijn baan is mijn bediening.

430
00:26:01,410 --> 00:26:06,090
Maar daar komt mijn salaris vandaan,
daarvan wordt mijn hypotheek afbetaald,

431
00:26:06,090 --> 00:26:09,570
daarvan wordt het christelijke
onderwijs van mijn kinderen betaald

432
00:26:09,570 --> 00:26:12,210
en daarvan worden mijn
boodschappen betaald.

433
00:26:12,210 --> 00:26:17,130
Ik kan mijn onderzoek naar theologie
nergens anders naartoe laten leiden

434
00:26:17,130 --> 00:26:20,670
dan waar mijn kerkgenootschap
me toestaat naartoe te gaan.

435
00:26:20,670 --> 00:26:24,570
Want zij zijn mijn werkgever
en ik kan het niet verdragen

436
00:26:24,570 --> 00:26:28,770
mijn baan te verliezen om zoiets
als het volgen van de waarheid,

437
00:26:28,770 --> 00:26:31,230
als dat inderdaad is wat het is.

438
00:26:31,230 --> 00:26:35,610
Er is dus die financiële drijfveer
die iemand in de bediening in haar

439
00:26:35,610 --> 00:26:38,310
greep krijgt zodra hij dat toelaat.

440
00:26:38,310 --> 00:26:41,370
De eerste stap om dat
toe te laten is, denk ik,

441
00:26:41,370 --> 00:26:45,570
waarschijnlijk wanneer iemand een betaalde
functie in de bediening aanneemt en die

442
00:26:45,570 --> 00:26:48,090
als een baan met salaris begint te zien.

443
00:26:48,090 --> 00:26:52,890
Ik zeg niet dat iedere man die die stap
zet, ook de andere stappen zal zetten.

444
00:26:52,890 --> 00:26:56,910
Een man kan die stap zetten en
werkelijk zonder compromissen blijven,

445
00:26:56,910 --> 00:27:01,350
en andere beperkingen of dingen
weigeren die hem worden opgelegd om zijn

446
00:27:01,350 --> 00:27:02,250
baan te behouden.

447
00:27:02,250 --> 00:27:05,790
Ik zeg niet dat iedere
predikant die een salaris krijgt

448
00:27:05,790 --> 00:27:10,230
compromissen heeft gesloten, maar dat
is de eerste stap in die richting.

449
00:27:10,230 --> 00:27:14,250
Op zichzelf hoeft het geen compromis
met zijn overtuigingen te betekenen.

450
00:27:14,250 --> 00:27:18,690
Maar het brengt hem in een positie waarin
er druk op hem kan worden uitgeoefend op

451
00:27:18,690 --> 00:27:22,290
manieren die niet mogelijk zouden
zijn als hij zijn bediening

452
00:27:22,290 --> 00:27:25,890
helemaal niet als een baan beschouwde
en niet door een financiële

453
00:27:25,890 --> 00:27:28,050
drijfveer werd gemotiveerd.

454
00:27:28,050 --> 00:27:33,510
Deze man kreeg een stel kleren aangeboden,
tien sikkels per jaar en zijn voedsel,

455
00:27:33,510 --> 00:27:35,910
en waarschijnlijk ook
een plek om te wonen.

456
00:27:35,910 --> 00:27:38,910
Hij kon voltijds in de
bediening werken voor deze

457
00:27:38,910 --> 00:27:41,550
ene man die al die dingen verkeerd deed.

458
00:27:41,550 --> 00:27:45,870
De Leviet wist misschien meer
dan Micha. Dat weten we niet.

459
00:27:45,870 --> 00:27:49,170
De Levieten hadden in elk
geval de wet moeten hebben.

460
00:27:49,170 --> 00:27:53,250
Zij moesten de wet onderwijzen
aan de andere stammen van Israël.

461
00:27:53,250 --> 00:27:56,430
Deze man was dus misschien
bekend met de wet.

462
00:27:56,430 --> 00:28:02,430
Als dat zo was, dan zou hij elke dag weten
dat wat hij in het huis van Micha deed,

463
00:28:02,430 --> 00:28:06,390
in strijd was met wat Mozes had
gezegd dat er bij de aanbidding van

464
00:28:06,390 --> 00:28:08,010
God moest gebeuren.

465
00:28:08,010 --> 00:28:12,030
Maar hij kon dat gewoon uit zijn hoofd
zetten, als hij zulke dingen wist.

466
00:28:12,030 --> 00:28:18,150
Hij kon het gewoon uit zijn hoofd zetten,
in het besef: zo verdien ik mijn brood.

467
00:28:18,150 --> 00:28:22,170
Dit is de manier waarop ik ervoor
betaald word om het te doen.

468
00:28:22,170 --> 00:28:24,930
Mannen die zich verkopen om
in de bediening te werken,

469
00:28:24,930 --> 00:28:29,430
moeten ervoor oppassen dat de
misleiding van rijkdom of geld hen niet

470
00:28:29,430 --> 00:28:30,870
tot compromissen brengt.

471
00:28:30,870 --> 00:28:35,130
Het ironische is dat de meeste bedieningen
toch al niet echt zo goed betalen.

472
00:28:35,130 --> 00:28:37,710
Het is niet zozeer de
misleiding van rijkdom.

473
00:28:37,710 --> 00:28:41,250
Het is min of meer de misleiding
van alleen al het noodzakelijke

474
00:28:41,250 --> 00:28:43,530
levensonderhoud en zekerheid.

475
00:28:43,530 --> 00:28:48,150
Maar zelfs dat heeft mannen ertoe gebracht
in hun bediening compromissen te sluiten

476
00:28:48,150 --> 00:28:50,490
terwijl ze beter hadden moeten weten.

477
00:28:50,490 --> 00:28:54,690
Ze sluiten er hun ogen voor,
omdat daar hun geld vandaan komt.

478
00:28:54,690 --> 00:28:59,730
Hoofdstuk 18 zet het verhaal voort,
maar vanuit een andere invalshoek.

479
00:28:59,730 --> 00:29:02,790
Nu krijgen we de Danieten
en hun problemen.

480
00:29:02,790 --> 00:29:06,210
In die dagen was er geen koning in Israël.

481
00:29:06,210 --> 00:29:10,230
En in die dagen zocht de stam
van de Danieten voor zich een

482
00:29:10,230 --> 00:29:13,770
erfelijk bezit om er te
wonen, want tot op die dag

483
00:29:13,770 --> 00:29:19,530
was hun onder de stammen van Israël niet
voldoende erfelijk bezit toegevallen.

484
00:29:19,530 --> 00:29:24,270
Daarom stuurden de Danieten uit
hun hele geslacht vijf mannen,

485
00:29:24,270 --> 00:29:29,310
strijdbare mannen uit Zora en uit
Esthaol, om het land te verkennen en om

486
00:29:29,310 --> 00:29:30,810
het te doorzoeken.

487
00:29:30,810 --> 00:29:35,130
En zij zeiden tegen hen: Ga
op weg , doorzoek het land.

488
00:29:35,130 --> 00:29:39,270
En zij kwamen in het bergland
van Efraïm bij het huis van Micha

489
00:29:39,270 --> 00:29:41,070
en overnachtten daar.

490
00:29:41,070 --> 00:29:44,610
Daar werd Simson begraven,
tussen die twee gebieden.

491
00:29:44,610 --> 00:29:47,970
Bedenk dat Simson ook
tot de stam Dan behoorde.

492
00:29:47,970 --> 00:29:50,310
Dat is het gebied van de Danieten.

493
00:29:50,310 --> 00:29:54,930
Terwijl ze door het land reisden op zoek
naar een geschikte plek om hun hele stam

494
00:29:54,930 --> 00:29:58,770
naartoe te verhuizen, verbleven
ze in het huis van Micha.

495
00:29:58,770 --> 00:30:01,350
Dat diende misschien
als een soort herberg.

496
00:30:01,350 --> 00:30:05,010
Misschien had hij van zijn heiligdom een
aanbiddingsplaats voor de gemeenschap

497
00:30:05,010 --> 00:30:10,170
gemaakt en verdiende hij ook wat extra
geld door reizigers onderdak te bieden.

498
00:30:10,170 --> 00:30:13,230
Deze mannen verbleven dus in zijn huis.

499
00:30:13,230 --> 00:30:17,430
En toen zij bij het huis van Micha
waren, herkenden zij de stem van de jonge

500
00:30:17,430 --> 00:30:18,990
man, de Leviet.

501
00:30:18,990 --> 00:30:23,730
Zij weken van hun weg af en zeiden
tegen hem: Wie heeft u hier gebracht,

502
00:30:23,730 --> 00:30:26,851
wat doet u hier en wat
hebt u hier te maken ?

503
00:30:26,851 --> 00:30:31,290
Betekent dat dat ze hem ergens anders
waren tegengekomen en hem kenden?

504
00:30:31,290 --> 00:30:36,150
Hij kwam uit Bethlehem, niet uit Dan,
dus ik weet niet of ze hem ooit eerder

505
00:30:36,150 --> 00:30:37,590
zouden hebben ontmoet.

506
00:30:37,590 --> 00:30:41,130
Het is mogelijk dat Levieten
anders spraken dan andere mensen.

507
00:30:41,130 --> 00:30:43,410
Ik weet niet of ze een
ander accent hadden,

508
00:30:43,410 --> 00:30:48,210
of dat ze gewoon spraken over dingen waar
andere mensen niet zoveel over spraken,

509
00:30:48,210 --> 00:30:52,290
zodat je aan zijn manier van praten
kon horen dat hij een Leviet was.

510
00:30:52,290 --> 00:30:55,470
Hoe dan ook, ze herkenden hem als Leviet.

511
00:30:55,470 --> 00:31:00,630
Daarop zei hij tegen hen: Zo en
zo heeft Micha met mij gedaan.

512
00:31:00,630 --> 00:31:04,530
Hij heeft mij ingehuurd en ik
ben voor hem tot een priester.

513
00:31:04,530 --> 00:31:08,370
En zij zeiden tegen
hem: Raadpleeg God toch.

514
00:31:08,370 --> 00:31:12,870
Dan weten wij of onze weg, die
wij gaan, voorspoedig zal zijn.

515
00:31:12,870 --> 00:31:16,770
En de priester zei tegen hen: Ga in vrede.

516
00:31:16,770 --> 00:31:20,970
Uw weg, waarlangs u zult
gaan, is de HEERE welgevallig.

517
00:31:20,970 --> 00:31:25,110
Of hij dat zomaar ter plekke
zei, of eerst God raadpleegde

518
00:31:25,110 --> 00:31:29,490
en met dit antwoord terugkwam,
weten we niet. Maar hij zei:

519
00:31:29,490 --> 00:31:33,270
Ga in vrede. Moge de Heer
onderweg bij je zijn.

520
00:31:33,270 --> 00:31:37,170
Het lijkt er dus op dat hij zegt
dat God hierin aan hun kant staat.

521
00:31:37,170 --> 00:31:41,130
Misschien was dat ook zo, aangezien ze
het lef niet hadden om het land dat hun

522
00:31:41,130 --> 00:31:43,890
gegeven was op de Amorieten te veroveren.

523
00:31:43,890 --> 00:31:47,490
Toch was er misschien een
plan B dat God zou toestaan,

524
00:31:47,490 --> 00:31:51,450
namelijk dat ze iets zouden vinden
wat ze wel durfden te veroveren.

525
00:31:51,450 --> 00:31:55,290
Vervolgens gingen de vijf
mannen op weg en kwamen in Laïs.

526
00:31:55,290 --> 00:32:01,470
En zij zagen het volk dat er onbezorgd
woonde, volgens de wijze van de Sidoniërs:

527
00:32:01,470 --> 00:32:03,630
rustig en onbezorgd.

528
00:32:03,630 --> 00:32:08,190
En er was geen machthebber in het land
die iemand om enige zaak lastigviel.

529
00:32:08,190 --> 00:32:11,070
Ook waren zij ver
verwijderd van de Sidoniërs

530
00:32:11,070 --> 00:32:13,830
en hadden zij niets met
andere mensen van doen.

531
00:32:13,830 --> 00:32:17,550
Blijkbaar was Laïs een stad
die uit Sidoniërs bestond,

532
00:32:17,550 --> 00:32:19,650
en dat waren geen Joden.

533
00:32:19,650 --> 00:32:23,790
Sidon en Tyrus waren steden ten
noorden van Israël, buiten het

534
00:32:23,790 --> 00:32:25,770
grondgebied, in Libanon.

535
00:32:25,770 --> 00:32:31,050
Dit waren blijkbaar Sidoniërs die zich van
de meeste Sidoniërs hadden afgezonderd.

536
00:32:31,050 --> 00:32:36,030
Ze leefden geïsoleerd en maakten daardoor
geen deel uit van een bondgenootschap dat

537
00:32:36,030 --> 00:32:39,150
hen had kunnen komen redden
als ze werden aangevallen.

538
00:32:39,150 --> 00:32:42,570
Ze waren kwetsbaar, maar
ze waren nooit aangevallen,

539
00:32:42,570 --> 00:32:45,930
en ze leefden zoals de Sidoniërs leefden.

540
00:32:45,930 --> 00:32:50,070
Ik weet niet of dat erop slaat dat
Sidoniërs zich over het algemeen veilig

541
00:32:50,070 --> 00:32:54,090
voelden en nooit door andere
volken werden lastiggevallen.

542
00:32:54,090 --> 00:32:59,430
Of misschien hielden ze er een meer
eigen, Sidonische levenswijze op na,

543
00:32:59,430 --> 00:33:02,910
maar dan zonder inmenging
van buitenstaanders.

544
00:33:02,910 --> 00:33:08,010
Er waren geen heersers, staat er, en
er waren geen Sidoniërs in de buurt om

545
00:33:08,010 --> 00:33:10,830
samen met hen een aanval af te slaan.

546
00:33:10,830 --> 00:33:14,910
Daarna kwamen zij terug bij hun
broeders in Zora en Esthaol,

547
00:33:14,910 --> 00:33:18,571
en hun broeders zeiden tegen
hen: Wat hebt u te zeggen ?

548
00:33:18,571 --> 00:33:23,010
En zij zeiden: Sta op, en
laten wij tegen hen optrekken.

549
00:33:23,010 --> 00:33:27,270
Wij hebben het land namelijk
gezien en zie, het is zeer goed.

550
00:33:27,270 --> 00:33:28,470
Zou u dan niets doen?

551
00:33:28,470 --> 00:33:32,970
Aarzel niet om te gaan, het land binnen
te trekken en het in bezit te nemen.

552
00:33:32,970 --> 00:33:37,770
Als u daar komt, treft u een onbezorgd
volk aan en het land is naar beide kanten

553
00:33:37,770 --> 00:33:39,151
ruim genoeg .

554
00:33:39,151 --> 00:33:42,930
Ja, God heeft het in uw
hand gegeven: een plaats

555
00:33:42,930 --> 00:33:46,230
waar geen gebrek is aan
iets wat er op de aarde is.

556
00:33:46,230 --> 00:33:48,510
Ze hadden daar dus
blijkbaar goed internet,

557
00:33:48,510 --> 00:33:51,570
en misschien een grote
internationale luchthaven,

558
00:33:51,570 --> 00:33:54,990
want het ontbrak hun aan
niets wat er op aarde is.

559
00:33:54,990 --> 00:33:59,550
Het is interessant hoe weinig ze in die
tijd hoefden te hebben om aan niets wat er

560
00:33:59,550 --> 00:34:01,470
op aarde was gebrek te hebben.

561
00:34:01,470 --> 00:34:05,910
Waarschijnlijk gebouwen, gewassen,
een of andere vorm van bestuur.

562
00:34:05,910 --> 00:34:09,750
Alles wat er op aarde beschikbaar
was, bestond uit die dingen.

563
00:34:09,750 --> 00:34:11,490
Er was gewoon niet veel.

564
00:34:11,490 --> 00:34:15,150
Het is verbazingwekkend hoe
vanzelfsprekend wij het vinden dat we

565
00:34:15,150 --> 00:34:19,710
gemakken en dat soort dingen nodig hebben
om het naar onze zin te hebben en alles te

566
00:34:19,710 --> 00:34:22,050
hebben wat een plaats zou moeten bieden.

567
00:34:22,050 --> 00:34:25,950
Maar er was niet veel, en ze
hadden alles wat ze nodig hadden.

568
00:34:25,950 --> 00:34:30,210
Dit waren dus mensen die in veiligheid
leefden en die zonder aanleiding door

569
00:34:30,210 --> 00:34:33,090
vijandige Danieten zouden
worden aangevallen.

570
00:34:33,090 --> 00:34:36,930
Toch werd dit gezien als een voortzetting
van de verovering van het land

571
00:34:36,930 --> 00:34:39,690
waartoe Jozua het volk had aangespoord.

572
00:34:39,690 --> 00:34:43,770
Het was toevallig niet het deel van
het land dat aan Dan was gegeven.

573
00:34:43,770 --> 00:34:47,610
Maar de Sidoniërs bevonden zich
niettemin in Palestina en waren

574
00:34:47,610 --> 00:34:51,930
daarom in zekere zin een geoorloofd
doelwit om te verdrijven.

575
00:34:51,930 --> 00:34:55,320
Toen vertrokken vandaar,
uit Zora en Esthaol,

576
00:34:55,320 --> 00:35:00,390
zeshonderd mannen uit het geslacht van
de Danieten, gewapend voor de strijd.

577
00:35:00,390 --> 00:35:04,590
Zij trokken op en sloegen hun kamp
op bij Kirjath-Jearim in Juda.

578
00:35:04,590 --> 00:35:08,430
Daarom noemt men die plaats
tot op deze dag Machane-Dan.

579
00:35:08,430 --> 00:35:11,190
Die ligt ten westen van Kirjath-Jearim.

580
00:35:11,190 --> 00:35:14,370
Vandaar trokken zij verder
naar het bergland van Efraïm

581
00:35:14,370 --> 00:35:16,530
en kwamen bij het huis van Micha.

582
00:35:16,530 --> 00:35:20,010
Toen namen de vijf mannen die
eropuit gegaan waren om het land van

583
00:35:20,010 --> 00:35:24,330
Laïs te verkennen, het woord
en zeiden tegen hun broeders:

584
00:35:24,330 --> 00:35:27,030
Weet u ook dat er in
die huizen een efod is,

585
00:35:27,030 --> 00:35:31,110
en afgodsbeeldjes en een
gesneden en een gegoten beeld?

586
00:35:31,110 --> 00:35:33,750
Welnu, weet wat u te doen staat.

587
00:35:33,750 --> 00:35:37,770
Met andere woorden, we zeggen alleen
maar dat daar wat spullen liggen die veel

588
00:35:37,770 --> 00:35:39,270
geld waard zijn.

589
00:35:39,270 --> 00:35:43,830
Een gegoten beeld, huisafgoden,
er ligt daar heel wat buit.

590
00:35:43,830 --> 00:35:47,550
Ik zeg alleen maar: bedenk
zelf maar wat je gaat doen.

591
00:35:47,550 --> 00:35:49,650
Ik doe hier geen voorstellen.

592
00:35:49,650 --> 00:35:54,630
**Vertalersnoot:** De spreker
leest in Richteren 18:14

593
00:35:54,630 --> 00:35:58,770
“consider what you should do”
(bedenk wat je moet doen).

594
00:35:58,770 --> 00:36:02,670
De HSV heeft “weet wat u te doen staat”.

595
00:36:02,670 --> 00:36:06,510
Zijn ironische toelichting sluit
aan bij de Engelse formulering.

596
00:36:06,510 --> 00:36:11,370
Toen weken zij af van hun weg en kwamen
bij het huis van de jongeman, de Leviet,

597
00:36:11,370 --> 00:36:15,210
het huis van Micha, en zij
vroegen hem naar zijn welstand.

598
00:36:15,210 --> 00:36:18,810
Er staat hier niet dat
Micha de jonge Leviet is.

599
00:36:18,810 --> 00:36:23,370
Micha was zijn werkgever, maar het huis
was de plek waar ze allebei woonden.

600
00:36:23,370 --> 00:36:27,930
Het was dus het huis van de jonge Leviet,
en het was natuurlijk het huis van Micha,

601
00:36:27,930 --> 00:36:29,490
zijn eigen huis.

602
00:36:29,490 --> 00:36:33,990
En de zeshonderd mannen van de Danieten
bleven, met hun wapenrusting aan,

603
00:36:33,990 --> 00:36:35,850
bij de ingang van de poort staan.

604
00:36:35,850 --> 00:36:40,170
De vijf mannen die op weg waren om het
land te verkennen, liepen echter door.

605
00:36:40,170 --> 00:36:44,370
Zij gingen daar naar binnen en
namen het gesneden beeld, de efod,

606
00:36:44,370 --> 00:36:47,730
de afgodsbeeldjes en
het gegoten beeld weg.

607
00:36:47,730 --> 00:36:50,310
Nu stond de priester bij
de ingang van de poort,

608
00:36:50,310 --> 00:36:53,430
bij de zeshonderd mannen
met hun wapenrusting aan.

609
00:36:53,430 --> 00:36:57,750
Toen zij die het huis van Micha waren
binnengegaan, het gesneden beeld,

610
00:36:57,750 --> 00:37:02,130
de efod en de afgodsbeeldjes
en het gegoten beeld wegnamen,

611
00:37:02,130 --> 00:37:07,770
zei de priester tegen hen: Wat doet
u? Daarop zeiden zij tegen hem: Zwijg,

612
00:37:07,770 --> 00:37:11,010
leg uw hand op uw mond en ga met ons mee.

613
00:37:11,010 --> 00:37:13,470
Wees voor ons tot een
vader en een priester.

614
00:37:13,470 --> 00:37:16,110
Is het beter dat u een
priester bent voor het huis van

615
00:37:16,110 --> 00:37:20,730
één man of dat u een priester bent voor
een stam en een geslacht in Israël?

616
00:37:20,730 --> 00:37:24,630
Toen werd het hart van de priester
vrolijk en hij nam de efod,

617
00:37:24,630 --> 00:37:29,310
de afgodsbeeldjes en het gesneden
beeld en voegde zich bij het volk.

618
00:37:29,310 --> 00:37:32,370
Hij werd min of meer gedwongen
om met hen mee te gaan,

619
00:37:32,370 --> 00:37:36,930
eigenlijk een soort ontvoering, maar
hij liet zich met plezier ontvoeren.

620
00:37:36,930 --> 00:37:41,430
Hij ging graag met hen mee, omdat
ze hem iets veel beters aanboden:

621
00:37:41,430 --> 00:37:45,630
meer aanzien en op de lange
duur waarschijnlijk meer geld.

622
00:37:45,630 --> 00:37:47,250
Die waren niet van hem.

623
00:37:47,250 --> 00:37:51,390
Hij stal van zijn meester;
ze waren niet zijn eigendom.

624
00:37:51,390 --> 00:37:54,810
Vervolgens keerden zij
om en trokken zij verder.

625
00:37:54,810 --> 00:37:59,550
En zij lieten de kleine kinderen, het
vee en de bagage voor zich uit gaan.

626
00:37:59,550 --> 00:38:03,570
Die kleine kinderen, dat vee en die
bezittingen moeten dus betrekking hebben

627
00:38:03,570 --> 00:38:05,130
op de stam Dan.

628
00:38:05,130 --> 00:38:09,990
Die zeshonderd mannen vormden de hele
stam, en ze hadden hun gezinnen bij zich.

629
00:38:09,990 --> 00:38:12,690
Er waren op dat moment
dus niet veel Danieten.

630
00:38:12,690 --> 00:38:16,410
In de dagen van Mozes, toen de
volkstellingen werden gehouden,

631
00:38:16,410 --> 00:38:18,270
waren het er veel geweest.

632
00:38:18,270 --> 00:38:21,630
Hoe hun aantal zo sterk was
teruggelopen, weten we niet.

633
00:38:21,630 --> 00:38:25,950
Misschien hadden ze bij hun halfslachtige
gevechten met de Amorieten om hun land in

634
00:38:25,950 --> 00:38:29,910
bezit te nemen het overgrote deel
van hun manschappen verloren,

635
00:38:29,910 --> 00:38:34,650
omdat ze niet vastberaden genoeg waren
geweest en niet op God hadden vertrouwd.

636
00:38:34,650 --> 00:38:37,590
Het kan inderdaad zijn dat ze
veel mensen hadden verloren.

637
00:38:37,590 --> 00:38:39,690
Maar ze hadden hun vee bij zich.

638
00:38:39,690 --> 00:38:41,850
Dit is niet alleen maar een krijgstocht.

639
00:38:41,850 --> 00:38:45,570
Het is een hele clan die met gezinnen
en vee van het ene gebied naar

640
00:38:45,570 --> 00:38:46,950
het andere verhuist.

641
00:38:46,950 --> 00:38:49,890
Toen zij ver bij het huis
van Micha vandaan waren,

642
00:38:49,890 --> 00:38:54,570
werden de mannen die in de huizen bij het
huis van Micha woonden, bijeengeroepen.

643
00:38:54,570 --> 00:38:56,490
Zij haalden de Danieten in

644
00:38:56,490 --> 00:39:01,410
Dat wil zeggen: Micha was woedend dat
hij door deze plunderaars werd beroofd.

645
00:39:01,410 --> 00:39:05,850
Hij verzamelde zijn buren om zich heen
om eropuit te trekken en tegenover deze

646
00:39:05,850 --> 00:39:09,390
gewapende mannen een
demonstratie van verzet te geven.

647
00:39:09,390 --> 00:39:13,950
en riepen de Danieten toe, waarop die
zich omkeerden en tegen Micha zeiden:

648
00:39:13,950 --> 00:39:17,250
Wat is er met u, dat u al die
mensen bijeengeroepen hebt?

649
00:39:17,250 --> 00:39:22,230
Daarop zei hij: U hebt mijn goden,
die ik gemaakt heb, meegenomen,

650
00:39:22,230 --> 00:39:26,490
evenals de priester, en bent
weggegaan. Wat heb ik nu nog?

651
00:39:26,490 --> 00:39:29,190
Waarom zegt u dan tegen
mij: Wat is er met u?

652
00:39:29,190 --> 00:39:33,930
Het is echt treurig als je goden hebt
die iemand anders van je kan afpakken.

653
00:39:33,930 --> 00:39:39,090
Je kunt God kwijtraken, zoals Simson,
maar niemand kan Hem van je afpakken.

654
00:39:39,090 --> 00:39:42,210
Wie zal ons scheiden van
de liefde van Christus?

655
00:39:42,210 --> 00:39:47,970
Verdrukking, of benauwdheid, of
vervolging, of honger, of naaktheid,

656
00:39:47,970 --> 00:39:50,430
of gevaar, of zwaard?

657
00:39:50,430 --> 00:39:53,670
Maar iedereen kon een
valse god komen afpakken,

658
00:39:53,670 --> 00:39:57,750
omdat die god werd voorgesteld
door een voorwerp dat een

659
00:39:57,750 --> 00:40:01,290
sterkere man van je kon stelen. Hij zegt:

660
00:40:01,290 --> 00:40:03,450
Jullie hebben mijn goden afgepakt.

661
00:40:03,450 --> 00:40:05,490
Wat moet ik nu met mijn godsdienst?

662
00:40:05,490 --> 00:40:07,530
Wat moet ik nu met mijn geloof?

663
00:40:07,530 --> 00:40:11,910
Maar de Danieten zeiden tegen hem:
Laat uw stem niet horen bij ons,

664
00:40:11,910 --> 00:40:16,530
want anders zullen mannen,
verbitterd van gemoed, u aanvallen,

665
00:40:16,530 --> 00:40:21,090
en dan zult u uw leven verliezen
en het leven van uw gezin.

666
00:40:21,090 --> 00:40:24,630
Daarop gingen de Danieten
huns weegs, en Micha,

667
00:40:24,630 --> 00:40:30,030
die zag dat zij sterker waren dan hij,
keerde om en ging terug naar zijn huis.

668
00:40:30,030 --> 00:40:31,890
Zo loopt het verhaal verder:

669
00:40:31,890 --> 00:40:34,830
Zij hadden dus meegenomen
wat Micha had gemaakt,

670
00:40:34,830 --> 00:40:38,610
alsook de priester die hij
had gehad, en kwamen in Laïs,

671
00:40:38,610 --> 00:40:42,630
bij een rustig en onbezorgd volk,
en zij sloegen hen met de scherpte

672
00:40:42,630 --> 00:40:43,770
van het zwaard.

673
00:40:43,770 --> 00:40:46,290
En de stad verbrandden zij met vuur.

674
00:40:46,290 --> 00:40:50,850
En er was niemand die hen redde, want het
lag ver van Sidon vandaan en zij hadden

675
00:40:50,850 --> 00:40:52,890
niets met andere mensen van doen.

676
00:40:52,890 --> 00:40:55,770
Het lag in het dal dat
bij Beth-Rechob ligt.

677
00:40:55,770 --> 00:40:59,070
Daarna herbouwden zij de
stad en gingen er wonen.

678
00:40:59,070 --> 00:41:03,030
Zij gaven de stad de naam Dan,
naar de naam van hun vader Dan,

679
00:41:03,030 --> 00:41:05,310
die een zoon van Israël was.

680
00:41:05,310 --> 00:41:08,130
Vroeger was de naam van
de stad echter Laïs.

681
00:41:08,130 --> 00:41:13,410
Met hun vader Dan wordt de stamvader
bedoeld die uit Israël geboren was.

682
00:41:13,410 --> 00:41:16,470
En de Danieten richtten het
gesneden beeld voor zich op.

683
00:41:16,470 --> 00:41:22,710
En Jonathan, de zoon van Gersom, de
zoon van Manasse, hij en zijn zonen,

684
00:41:22,710 --> 00:41:25,350
waren priesters voor de
stam van de Danieten,

685
00:41:25,350 --> 00:41:28,950
tot op de dag dat het land
in ballingschap werd gevoerd.

686
00:41:28,950 --> 00:41:33,750
Zo richtten zij het gesneden beeld
voor zich op dat Micha gemaakt had,

687
00:41:33,750 --> 00:41:37,050
al de dagen dat het huis
van God in Silo was.

688
00:41:37,050 --> 00:41:40,590
Hier staan nu twee
aanwijzingen voor de datering.

689
00:41:40,590 --> 00:41:43,470
De ene is dat dit
duidelijk werd geschreven

690
00:41:43,470 --> 00:41:47,070
nadat Silo niet langer het
centrum van de aanbidding was.

691
00:41:47,070 --> 00:41:49,830
Dat gebeurde in de dagen van Eli.

692
00:41:49,830 --> 00:41:53,250
Silo werd verwoest en
de ark werd buitgemaakt.

693
00:41:53,250 --> 00:41:57,630
Dat verhaal wordt verteld in het
vierde hoofdstuk van 1 Samuel.

694
00:41:57,630 --> 00:42:01,470
Deze schrijver, die dit verhaal
vertelt, kon dus zeggen:

695
00:42:01,470 --> 00:42:04,110
Al die tijd stond de ark in Silo.

696
00:42:04,110 --> 00:42:09,150
Met andere woorden: die was daar niet
meer toen de schrijver dit schreef.

697
00:42:09,150 --> 00:42:12,030
Hij leefde dus na de tijd van Eli.

698
00:42:12,030 --> 00:42:13,410
Maar hij zegt:

699
00:42:13,410 --> 00:42:19,350
Al die tijd dat de ark in Silo stond,
werd het beeld van Micha in Dan aanbeden.

700
00:42:19,350 --> 00:42:27,570
**Vertalersnoot:** Richteren 18:31
spreekt over “het huis van God” in Silo.

701
00:42:27,570 --> 00:42:31,290
De spreker parafraseert dit
in zijn toelichting als de ark

702
00:42:31,290 --> 00:42:34,710
en bouwt daarop zijn
redenering over de datering.

703
00:42:34,710 --> 00:42:39,150
Dit is zijn uitleg, geen
letterlijke weergave van het vers.

704
00:42:39,150 --> 00:42:41,610
Dus er wordt een tegenstelling gemaakt.

705
00:42:41,610 --> 00:42:46,950
De ark van God, de door God
voorgeschreven aanbidding, was in Silo.

706
00:42:46,950 --> 00:42:51,810
En al die tijd dat de Danieten dit
beeld vereerden met die valse priester,

707
00:42:51,810 --> 00:42:56,850
verwierpen ze de ware aanbidding van
God, die nog steeds mogelijk was in Silo.

708
00:42:56,850 --> 00:42:59,010
De ark was daar nog steeds.

709
00:42:59,010 --> 00:43:02,310
Dat betekent dus dat er
werkelijk geen excuus was

710
00:43:02,310 --> 00:43:06,510
voor het bestaan van deze aanbidding,
terwijl Silo nog niet verwoest was

711
00:43:06,510 --> 00:43:08,910
en de ark nog niet buitgemaakt was.

712
00:43:08,910 --> 00:43:12,750
Het was eenvoudig een verwerping
van Silo en van de ark,

713
00:43:12,750 --> 00:43:15,810
en daarmee van de ware aanbidding van God.

714
00:43:15,810 --> 00:43:17,550
Dan is er nog iets anders.

715
00:43:17,550 --> 00:43:22,890
Er staat dat deze priester in
vers 30 Jonathan heette. Er staat:

716
00:43:22,890 --> 00:43:28,230
Hij en zijn zonen waren priesters voor de
stam Dan totdat de inwoners van het land

717
00:43:28,230 --> 00:43:30,090
in ballingschap werden weggevoerd.

718
00:43:30,090 --> 00:43:33,690
Bij de gevangenschap van het land
denk je het meest vanzelfsprekend

719
00:43:33,690 --> 00:43:38,490
aan de tijd waarin de Assyriërs
in 722 voor Christus kwamen

720
00:43:38,490 --> 00:43:42,450
en het hele noordelijke koninkrijk
in gevangenschap wegvoerden.

721
00:43:42,450 --> 00:43:46,710
Maar het is niet waarschijnlijk dat dit
boek Richteren zo laat geschreven is.

722
00:43:46,710 --> 00:43:50,670
Dat zou betekenen dat deze
opmerking, als die daarnaar verwijst,

723
00:43:50,670 --> 00:43:54,390
na 722 voor Christus geschreven moet zijn,

724
00:43:54,390 --> 00:43:59,850
terwijl het in werkelijkheid vrijwel zeker
vóór 1000 voor Christus geschreven is.

725
00:43:59,850 --> 00:44:03,510
De gevangenschap van het land
zou dus ongeveer driehonderd jaar

726
00:44:03,510 --> 00:44:07,410
na het vermoedelijke tijdstip van
schrijven hebben plaatsgevonden.

727
00:44:07,410 --> 00:44:09,810
Er zijn een paar verklaringen gegeven.

728
00:44:09,810 --> 00:44:15,270
De ene is dat het verwijst naar de
verwoesting en gevangenschap van Israël in

729
00:44:15,270 --> 00:44:18,630
722 voor Christus, maar dat deze

730
00:44:18,630 --> 00:44:23,790
specifieke uitspraak een invoeging is van
een andere schrijver die later leefde.

731
00:44:23,790 --> 00:44:28,410
Nadat de Danieten waren opgehouden met hun
aanbidding bij dit specifieke heiligdom,

732
00:44:28,410 --> 00:44:33,870
met dit afgodsbeeld en dit priesterschap,
kon iemand die later leefde en ervan wist,

733
00:44:33,870 --> 00:44:37,710
zeggen: ‘Dit ging door tot de
gevangenschap van het land.’

734
00:44:37,710 --> 00:44:41,130
Maar het verhaal werd door
een eerdere schrijver verteld.

735
00:44:41,130 --> 00:44:44,790
En misschien was het een latere
redacteur die die mededeling invoegde,

736
00:44:44,790 --> 00:44:48,930
omdat hij een latere generatie
lezers wilde laten weten dat deze

737
00:44:48,930 --> 00:44:53,670
toestand nog veel langer voortduurde
nadat die oorspronkelijk was ontstaan.

738
00:44:53,670 --> 00:44:57,090
De andere oplossing is dat
de gevangenschap van het land

739
00:44:57,090 --> 00:45:01,710
geen verwijzing is naar wat er
in 722 voor Christus gebeurde.

740
00:45:01,710 --> 00:45:04,410
Het gaat dan niet om het
moment waarop de Assyriërs het

741
00:45:04,410 --> 00:45:06,630
noordelijke koninkrijk veroverden.

742
00:45:06,630 --> 00:45:10,710
Er staan andere mededelingen in het boek
die erop wijzen dat dit boek in de tijd

743
00:45:10,710 --> 00:45:15,150
van Samuel geschreven is, en
dus vóór die gevangenschap.

744
00:45:15,150 --> 00:45:20,070
Maar het land is talloze keren in
gevangenschap geweest. Dat is het punt.

745
00:45:20,070 --> 00:45:25,050
Het boek Richteren beschrijft vele keren
waarop de Amorieten, de Midianieten,

746
00:45:25,050 --> 00:45:30,210
de Mesopotamiërs of anderen binnenvielen
en het land in gevangenschap hielden.

747
00:45:30,210 --> 00:45:33,210
Het zou dus een van die
gevangenschappen kunnen zijn.

748
00:45:33,210 --> 00:45:36,450
Misschien de eerste keer dat
het noordelijke gebied van Dan

749
00:45:36,450 --> 00:45:39,330
door een van die anderen
in gevangenschap raakte.

750
00:45:39,330 --> 00:45:41,790
Dat is dan de tijd waarnaar het verwijst:

751
00:45:41,790 --> 00:45:45,150
En de Danieten richtten het
gesneden beeld voor zich op.

752
00:45:45,150 --> 00:45:50,610
En Jonathan, de zoon van Gersom, de
zoon van Manasse, hij en zijn zonen,

753
00:45:50,610 --> 00:45:53,370
waren priesters voor de
stam van de Danieten,

754
00:45:53,370 --> 00:45:56,670
tot op de dag dat het land
in ballingschap werd gevoerd.

755
00:45:56,670 --> 00:45:59,850
Er zouden veel gebeurtenissen kunnen
zijn waarnaar die uitdrukking,

756
00:45:59,850 --> 00:46:02,790
‘de gevangenschap van
het land’, kan verwijzen.

757
00:46:02,790 --> 00:46:06,630
Het is dus niet noodzakelijk dat hier naar
de uiteindelijke gevangenschap van het

758
00:46:06,630 --> 00:46:08,130
land wordt verwezen.

759
00:46:08,130 --> 00:46:12,450
We hebben hier dit verhaal over deze
mensen die erg in verwarring waren.

760
00:46:12,450 --> 00:46:16,710
Micha, een Efraïmiet, leek
God echt te willen aanbidden.

761
00:46:16,710 --> 00:46:18,570
Hij was niet helemaal eerlijk.

762
00:46:18,570 --> 00:46:20,430
Hij had zijn moeder bestolen.

763
00:46:20,430 --> 00:46:22,950
Hij was niet echt een goede, eerlijke man.

764
00:46:22,950 --> 00:46:27,270
Maar hij had een echt heiligdom willen
oprichten, en hij wilde Gods gunst,

765
00:46:27,270 --> 00:46:28,470
want hij zei:

766
00:46:28,470 --> 00:46:32,430
Toen zei Micha: Nu weet ik
dat de HEERE mij wel zal doen,

767
00:46:32,430 --> 00:46:35,190
omdat ik deze Leviet als priester heb.

768
00:46:35,190 --> 00:46:39,750
Toch leidde zijn onwetendheid over
wat God wilde tot zoveel syncretisme,

769
00:46:39,750 --> 00:46:42,690
zoveel vermenging van
zijn vrome bedoelingen om

770
00:46:42,690 --> 00:46:46,050
Jahweh te aanbidden met de
methoden van de heidenen.

771
00:46:46,050 --> 00:46:50,850
Of het kwam door zijn veronderstelling dat
God niet zoveel gaf om wat God had gezegd,

772
00:46:50,850 --> 00:46:52,770
als hij daarvan op de hoogte was.

773
00:46:52,770 --> 00:46:55,230
Natuurlijk heeft de kerk dat ook gedaan.

774
00:46:55,230 --> 00:46:59,850
Voor zover de kerk de Bijbel niet kent —
en dat gold zeker in zeer hoge mate in de

775
00:46:59,850 --> 00:47:02,730
middeleeuwen, toen je moeilijk
aan een Bijbel kon komen —

776
00:47:02,730 --> 00:47:05,070
is er godsdienstige verwarring.

777
00:47:05,070 --> 00:47:09,330
Of ze kent de Bijbel misschien wel, maar
denkt dat God er niet echt om geeft of we

778
00:47:09,330 --> 00:47:13,950
de Bijbel volgen, en dat we er heidense
tradities bij kunnen overnemen.

779
00:47:13,950 --> 00:47:16,590
Ook dan is er godsdienstige verwarring.

780
00:47:16,590 --> 00:47:19,830
Nogmaals, de ware gemeente
in de eerste eeuwen

781
00:47:19,830 --> 00:47:22,590
ontwikkelde zich al snel
tot de middeleeuwse kerk,

782
00:47:22,590 --> 00:47:26,610
die heel veel compromissen
had gesloten, de Roomse kerk.

783
00:47:26,610 --> 00:47:30,450
Ze hadden de Bijbel wel, maar ze vonden
dat de Bijbel minder gezag had dan

784
00:47:30,450 --> 00:47:32,370
besluiten van concilies.

785
00:47:32,370 --> 00:47:35,910
Er werden heidense praktijken
ingevoerd, beelden,

786
00:47:35,910 --> 00:47:39,090
en de aanbidding van de moeder
van Christus, enzovoort.

787
00:47:39,090 --> 00:47:42,750
Dat soort dingen waren heidense
dingen uit het Romeinse Rijk die

788
00:47:42,750 --> 00:47:45,690
eenvoudigweg in het
christendom werden ingevoerd.

789
00:47:45,690 --> 00:47:49,290
Net zoals Micha's godsdienst een
combinatie was van enige kennis van de

790
00:47:49,290 --> 00:47:53,130
ware God, vermengd met een
heleboel andere heidense ideeën.

791
00:47:53,130 --> 00:47:57,750
Dit verhaal staat er om ons te vertellen
dat er in de dagen van de richters veel

792
00:47:57,750 --> 00:48:00,150
verwarring over godsdienst was.

793
00:48:00,150 --> 00:48:04,530
Die verwarring moest wel komen
doordat ze de wet niet kenden,

794
00:48:04,530 --> 00:48:08,310
of doordat ze de wet niet
ten volle lieten wegen.

795
00:48:08,310 --> 00:48:11,310
Als ze de wet kenden, dachten ze gewoon:

796
00:48:11,310 --> 00:48:14,370
‘God verlangt niet van ons
dat we ons eraan houden.’

797
00:48:14,370 --> 00:48:19,170
De kerk raakt in hetzelfde soort problemen
wanneer ze nalaat het Woord van God te

798
00:48:19,170 --> 00:48:24,690
onderwijzen, zodat haar mensen het niet
kennen, met inbegrip van haar voorgangers.

799
00:48:24,690 --> 00:48:28,170
Of ze onderwijst het wel,
maar benadrukt niet dat het

800
00:48:28,170 --> 00:48:31,950
moreel dringend noodzakelijk
is om zich eraan te houden.

801
00:48:31,950 --> 00:48:36,270
Mensen horen wat de Bijbel zegt, maar
ze hebben eenvoudig niet het besef

802
00:48:36,270 --> 00:48:39,990
dat het er erg veel toe
doet of ze gehoorzamen.

803
00:48:39,990 --> 00:48:44,970
Overigens is het heel goed mogelijk
dat evangelische voorgangers heel

804
00:48:44,970 --> 00:48:46,890
weinig van de Bijbel weten.

805
00:48:46,890 --> 00:48:50,070
Dat zou je misschien niet
denken, omdat ze een Bijbelschool

806
00:48:50,070 --> 00:48:52,830
en een theologische
opleiding hebben gevolgd.

807
00:48:52,830 --> 00:48:56,910
Maar ik heb bijvoorbeeld met
evangelische voorgangers gesproken

808
00:48:56,910 --> 00:49:01,590
die me vertelden dat ze nog nooit
de hele Bijbel hadden doorgelezen.

809
00:49:01,590 --> 00:49:04,650
Ik heb mannen die als
besten van hun klas aan

810
00:49:04,650 --> 00:49:09,150
evangelische Bijbelscholen waren
afgestudeerd, horen zeggen:

811
00:49:09,150 --> 00:49:13,110
‘Eén ding dat we niet veel
bestudeerd hebben, is de Bijbel.

812
00:49:13,110 --> 00:49:18,510
We leerden wat Grieks, we leerden
wat Hebreeuws, we leerden homiletiek,

813
00:49:18,510 --> 00:49:23,010
we leerden hermeneutiek, we leerden
hoe de gemeente bestuurd wordt,

814
00:49:23,010 --> 00:49:24,450
we leerden van alles.

815
00:49:24,450 --> 00:49:28,590
Maar we bestudeerden maar een paar
Bijbelboeken, hier en daar wat,

816
00:49:28,590 --> 00:49:33,270
een kleine selectie, zodat we enig
idee kregen van wat erin staat.’

817
00:49:33,270 --> 00:49:37,290
Vaak doen mannen, als ze eenmaal hun
theologische opleiding hebben gehad,

818
00:49:37,290 --> 00:49:40,050
niet echt veel zelfstandig onderzoek meer.

819
00:49:40,050 --> 00:49:44,850
Ze denken dat ze hun studiejaren erop
hebben zitten; nu doen ze het werk.

820
00:49:44,850 --> 00:49:49,110
Het werk bestaat uit preken
voorbereiden, personeel aansturen,

821
00:49:49,110 --> 00:49:51,690
geld inzamelen en dat soort dingen.

822
00:49:51,690 --> 00:49:56,730
Er zijn dus veel voorgangers die echt
niet zo veel weten van wat de Bijbel zegt.

823
00:49:56,730 --> 00:49:59,850
Je zou denken van wel,
vanwege hun opleiding,

824
00:49:59,850 --> 00:50:02,490
maar ze zijn niet in de Bijbel onderwezen.

825
00:50:02,490 --> 00:50:04,110
Dat is het probleem.

826
00:50:04,110 --> 00:50:08,370
Micha en zijn Leviet zijn een goed
voorbeeld van een slecht voorbeeld.

827
00:50:08,370 --> 00:50:12,630
Ze zijn een goed voorbeeld van wat
er gebeurt als het Woord van God niet

828
00:50:12,630 --> 00:50:16,650
werkelijk bepalend is voor het
volk van God in hun aanbidding.

829
00:50:16,650 --> 00:50:19,710
Dat laatste verhaal zullen we in
de volgende bijeenkomst behandelen.