1
00:00:02,010 --> 00:00:05,130
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:05,130 --> 00:00:11,970
Deze keer behandelen we Richteren
hoofdstuk 19 tot en met 21.

3
00:00:11,970 --> 00:00:16,830
We gaan kijken naar het laatste gedeelte
van het boek Richteren, hoofdstuk 19,

4
00:00:16,830 --> 00:00:19,050
20 en 21.

5
00:00:19,050 --> 00:00:23,610
Het is ook het tweede deel van het
aanhangsel, dat in hoofdstuk 17 begon.

6
00:00:23,610 --> 00:00:25,890
In dit laatste gedeelte van het boek staan

7
00:00:25,890 --> 00:00:30,330
twee afzonderlijke verhalen die helemaal
niet zo nauw met elkaar samenhangen.

8
00:00:30,330 --> 00:00:32,550
Het verschilt van de rest van het boek.

9
00:00:32,550 --> 00:00:36,090
Het boek bestaat namelijk
voornamelijk uit een opeenvolging van

10
00:00:36,090 --> 00:00:41,490
cyclussen waarin Israël tegen God in
opstand komt, onder het oordeel komt,

11
00:00:41,490 --> 00:00:45,510
onderdrukt wordt door buitenlandse
legers, tot God roept,

12
00:00:45,510 --> 00:00:50,910
en God een held doet opstaan, een
verlosser die de onderdrukkers wegjaagt.

13
00:00:50,910 --> 00:00:54,690
Vervolgens wordt die held hun
richter voor de rest van zijn leven.

14
00:00:54,690 --> 00:00:58,050
Het grootste deel van het boek
wordt in beslag genomen door een

15
00:00:58,050 --> 00:01:00,270
reeks van zulke cyclussen.

16
00:01:00,270 --> 00:01:02,850
Simson is de laatste van die richters.

17
00:01:02,850 --> 00:01:07,110
Zijn verhaal is ook het langste,
en het eindigt in hoofdstuk 18.

18
00:01:07,110 --> 00:01:11,550
Maar dan staan er aan het einde van
het boek nog deze twee andere verhalen.

19
00:01:11,550 --> 00:01:13,830
Ze zijn er een beetje aan vastgeplakt.

20
00:01:13,830 --> 00:01:16,710
Ze staan niet in chronologische volgorde.

21
00:01:16,710 --> 00:01:20,190
Ze gaan allebei over de vroegere
periode van de richters,

22
00:01:20,190 --> 00:01:23,610
hoewel ze tot het laatst bewaard
worden om verteld te worden.

23
00:01:23,610 --> 00:01:27,990
Alsof het niet goed uitkwam om het verhaal
te onderbreken en de symmetrie van het

24
00:01:27,990 --> 00:01:31,230
verslag in het eerdere
gedeelte te doorbreken.

25
00:01:31,230 --> 00:01:33,690
Daarom worden ze tot het laatst bewaard.

26
00:01:33,690 --> 00:01:36,690
Ze staan niet in chronologische volgorde.

27
00:01:36,690 --> 00:01:39,510
Het zijn vreemde verhalen, allebei.

28
00:01:39,510 --> 00:01:44,550
Het verhaal in hoofdstuk 17 en 18
ging over een man die Micha heette.

29
00:01:44,550 --> 00:01:48,810
Hij huurde een Leviet in om bij hem thuis
dienst te doen bij een heiligdom dat hij

30
00:01:48,810 --> 00:01:51,930
had gebouwd, met een zilveren afgodsbeeld.

31
00:01:51,930 --> 00:01:55,530
Toen trok de stam Dan van de
ene plaats naar de andere.

32
00:01:55,530 --> 00:02:00,870
Ze kwamen toevallig deze Leviet en
dit afgodsbeeld tegen en stalen ze.

33
00:02:00,870 --> 00:02:03,510
Die dingen werden de
voorwerpen van aanbidding,

34
00:02:03,510 --> 00:02:06,990
en het priesterschap van
die priester werd erfelijk.

35
00:02:06,990 --> 00:02:10,350
Zijn familie deed na hem
dienst in de stam Dan,

36
00:02:10,350 --> 00:02:15,990
nadat ze de stad Laïs hadden
veroverd, die de stad Dan ging heten.

37
00:02:15,990 --> 00:02:20,550
Dit verhaal is nog verwarrender
en verontrustender dan het andere.

38
00:02:20,550 --> 00:02:22,770
Het wordt eigenlijk alleen maar erger,

39
00:02:22,770 --> 00:02:26,010
zodat het boek Richteren
uiteindelijk op een van de meest

40
00:02:26,010 --> 00:02:30,030
deprimerende manieren eindigt
die je je kunt voorstellen.

41
00:02:30,030 --> 00:02:35,070
Je zou kunnen zeggen: waarom worden
deze twee vreemde verhalen verteld?

42
00:02:35,070 --> 00:02:38,430
Ze worden met een aantal
interessante details verteld.

43
00:02:38,430 --> 00:02:41,130
Er worden gesprekken weergegeven die niet

44
00:02:41,130 --> 00:02:44,730
absoluut noodzakelijk lijken
om het verhaal te vertellen.

45
00:02:44,730 --> 00:02:49,950
De details die gegeven worden, wijzen
erop dat het authentieke verhalen zijn,

46
00:02:49,950 --> 00:02:52,350
dat iemand ze niet verzonnen heeft.

47
00:02:52,350 --> 00:02:55,290
Want als mensen een fictief
verhaal zouden maken,

48
00:02:55,290 --> 00:02:59,310
zouden ze waarschijnlijk niet
onnodig al die details verzinnen.

49
00:02:59,310 --> 00:03:03,870
Maar er worden veel details gegeven
over verhalen die vreemd kunnen lijken,

50
00:03:03,870 --> 00:03:08,250
en die zelfs in het algemeen niets te
maken lijken te hebben met het hoofdthema

51
00:03:08,250 --> 00:03:09,870
van het boek Richteren.

52
00:03:09,870 --> 00:03:13,350
Het is dus heel begrijpelijk
dat de vraag opkomt wat deze

53
00:03:13,350 --> 00:03:15,810
twee verhalen aan het einde
ermee te maken hebben.

54
00:03:15,810 --> 00:03:19,410
Sommige mensen denken dat ze er
voornamelijk staan om ons een soort

55
00:03:19,410 --> 00:03:24,150
voorbeeld te geven van het verval
van Israël na de dood van Jozua,

56
00:03:24,150 --> 00:03:27,090
toen ze de periode van
de richters ingingen.

57
00:03:27,090 --> 00:03:31,890
We zien dat schipperen op godsdienstig
gebied en die godsdienstige verwarring

58
00:03:31,890 --> 00:03:36,450
die zo kenmerkend waren voor het
verhaal over Micha en zijn Leviet.

59
00:03:36,450 --> 00:03:38,670
In het verhaal dat nu voor ons ligt,

60
00:03:38,670 --> 00:03:43,050
gaat het niet zozeer om godsdienstige
verwarring als wel om morele verwarring

61
00:03:43,050 --> 00:03:44,850
of moreel verval.

62
00:03:44,850 --> 00:03:47,010
Hier worden gruweldaden gepleegd.

63
00:03:47,010 --> 00:03:48,750
Het is eigenlijk walgelijk.

64
00:03:48,750 --> 00:03:53,070
Deze verhalen kunnen er dus heel goed mede
staan om te onderstrepen hoe het er in

65
00:03:53,070 --> 00:03:54,930
Israël aan toeging toen:

66
00:03:54,930 --> 00:04:01,890
In die dagen was er geen koning in Israël:
eenieder deed wat juist was in zijn ogen.

67
00:04:01,890 --> 00:04:05,550
Dit is niet noodzakelijk een
pleidooi voor een koning in Israël.

68
00:04:05,550 --> 00:04:08,250
Want als Samuel de
schrijver van dit boek was,

69
00:04:08,250 --> 00:04:12,210
dan was hij er niet zo erg voor
dat Israël een koning zou hebben.

70
00:04:12,210 --> 00:04:15,990
Tijdens Samuels leven eisten
de Israëlieten een koning,

71
00:04:15,990 --> 00:04:19,050
en Samuel was ontstemd over dat verzoek.

72
00:04:19,050 --> 00:04:22,710
Het is dus niet zozeer dat de
schrijver, als dat Samuel is,

73
00:04:22,710 --> 00:04:26,190
zoals traditioneel wordt
aangenomen, probeert te zeggen:

74
00:04:26,190 --> 00:04:28,890
‘Wat was het toch slecht
voordat er koningen waren.

75
00:04:28,890 --> 00:04:30,930
Gelukkig hebben we nu een koning.’

76
00:04:30,930 --> 00:04:33,930
Want hij staat niet
positief tegenover koningen.

77
00:04:33,930 --> 00:04:38,610
De koning die Israël kreeg, Saul,
was trouwens een slechte koning.

78
00:04:38,610 --> 00:04:42,810
Maar het laat zien dat mensen werkelijk
in verwarring zijn over wat juist is

79
00:04:42,810 --> 00:04:46,230
wanneer ze God niet als
hun Koning volgen en:

80
00:04:46,230 --> 00:04:48,450
Ze doen wat volgens hen zelf goed is.

81
00:04:48,450 --> 00:04:52,590
Of in sommige gevallen trekken ze zich
misschien minder aan van wat juist is dan

82
00:04:52,590 --> 00:04:53,970
ze zouden moeten.

83
00:04:53,970 --> 00:04:57,030
Maar deze twee verhalen
hebben nog een andere functie:

84
00:04:57,030 --> 00:05:00,690
elk van beide vertelt iets
belangrijks over één stam.

85
00:05:00,690 --> 00:05:03,630
Het eerste verhaal vertelt
ons hoe de stam Dan,

86
00:05:03,630 --> 00:05:06,810
die er niet in slaagde het
stamgebied te veroveren dat

87
00:05:06,810 --> 00:05:11,610
Jozua hun als erfdeel had toegewezen,
uiteindelijk naar een ander gebied in het

88
00:05:11,610 --> 00:05:14,010
uiterste noorden van het land verhuisde.

89
00:05:14,010 --> 00:05:16,650
En hoe ze aan hun vorm
van aanbidding kwamen,

90
00:05:16,650 --> 00:05:19,890
een aanbidding waarbij ze
compromissen hadden gesloten.

91
00:05:19,890 --> 00:05:22,230
Dat was iets belangrijks
voor de geschiedenis van

92
00:05:22,230 --> 00:05:26,190
één van de twaalf stammen,
namelijk de stam Dan.

93
00:05:26,190 --> 00:05:28,590
Dit verhaal vertelt
hoe dat tot stand kwam.

94
00:05:28,590 --> 00:05:32,010
Het is het verhaal van hoe ze hun
oorspronkelijke grondgebied niet

95
00:05:32,010 --> 00:05:34,830
konden veroveren. Ze trokken weg.

96
00:05:34,830 --> 00:05:38,670
Ze eigenden zich dit afgodsbeeld
en deze priester toe,

97
00:05:38,670 --> 00:05:43,170
en ze verhuisden en namen deze
stad in, waar ze later woonden.

98
00:05:43,170 --> 00:05:46,110
In zekere zin is dit
verhaal dus niet zomaar een

99
00:05:46,110 --> 00:05:49,710
onbeduidend verhaal over een
stukje dagelijks leven in de tijd

100
00:05:49,710 --> 00:05:51,150
van de richters.

101
00:05:51,150 --> 00:05:55,170
Het gaat erover hoe het lot van
een van de stammen werd bepaald

102
00:05:55,170 --> 00:05:57,990
en hoe dat veranderde, enzovoort.

103
00:05:57,990 --> 00:06:00,570
En dat geldt ook voor dit laatste verhaal.

104
00:06:00,570 --> 00:06:04,230
Het is vreemd, weerzinwekkend
en verontrustend,

105
00:06:04,230 --> 00:06:07,830
maar het is een verhaal dat
ons, ten minste voor een deel,

106
00:06:07,830 --> 00:06:13,110
wordt verteld om ons te laten weten
hoe de stam Benjamin zo werd uitgedund

107
00:06:13,110 --> 00:06:17,010
en tot zo'n kleine en onbeduidende
stam werd teruggebracht.

108
00:06:17,010 --> 00:06:21,330
Het was een stam van betekenis
geweest, maar hij werd heel klein.

109
00:06:21,330 --> 00:06:25,230
Aan het einde van dit verhaal zijn er
blijkbaar nog maar zeshonderd mannen van

110
00:06:25,230 --> 00:06:29,610
de stam Benjamin over, en ze
hebben moeite om vrouwen te vinden.

111
00:06:29,610 --> 00:06:32,490
En dat komt allemaal door dit verhaal.

112
00:06:32,490 --> 00:06:37,530
Dit verhaal begint, net als het andere,
met het verhaal van iemand die er niet

113
00:06:37,530 --> 00:06:38,970
veel toe doet.

114
00:06:38,970 --> 00:06:42,630
Micha, die aan het begin
van hoofdstuk 17 voorkomt,

115
00:06:42,630 --> 00:06:46,530
in het eerste van deze twee
verhalen, is niet belangrijk.

116
00:06:46,530 --> 00:06:51,030
Hij stal van zijn moeder; hij
bouwde een heiligdom in zijn huis.

117
00:06:51,030 --> 00:06:54,090
De enige reden waarom hij
überhaupt wordt genoemd,

118
00:06:54,090 --> 00:06:57,870
is dat hij degene is die
deze priester, deze Leviet,

119
00:06:57,870 --> 00:07:00,870
als eerste als priester
aan het werk zette.

120
00:07:00,870 --> 00:07:05,250
En de Danieten stalen het
afgodsbeeld enzovoort van Micha.

121
00:07:05,250 --> 00:07:08,910
Maar een verhaal dat uiteindelijk van
betekenis is voor een van de stammen van

122
00:07:08,910 --> 00:07:14,010
Israël, begint met een verhaal over
één persoon die in het grote geheel

123
00:07:14,010 --> 00:07:16,350
eigenlijk niet erg belangrijk is.

124
00:07:16,350 --> 00:07:22,050
Zo gaat ook dit verhaal over een Leviet,
een andere Leviet, en zijn bijvrouw.

125
00:07:22,050 --> 00:07:24,930
Op zichzelf zijn het geen
erg belangrijke mensen,

126
00:07:24,930 --> 00:07:28,110
maar wat er met de bijvrouw
gebeurt, de gruweldaad,

127
00:07:28,110 --> 00:07:32,490
en de manier waarop de Leviet dit onder
de stammen van Israël bekendmaakt,

128
00:07:32,490 --> 00:07:35,370
veroorzaken landelijke verontwaardiging.

129
00:07:35,370 --> 00:07:40,290
Dit leidt tot een oorlog met Benjamin,
die ertoe leidt dat de stam Benjamin wordt

130
00:07:40,290 --> 00:07:43,290
uitgedund tot een heel klein overblijfsel.

131
00:07:43,290 --> 00:07:46,170
We beginnen dus met het
verhaal van deze man.

132
00:07:46,170 --> 00:07:51,150
Er zit iets van een schilderachtig detail
in, hoewel het verhaal gruwelijk is.

133
00:07:51,150 --> 00:07:54,450
Toch geeft het interessante
bijzonderheden over ontmoetingen

134
00:07:54,450 --> 00:07:58,950
die er nauwelijks toe doen, zoals
die tussen hem en zijn schoonvader.

135
00:07:58,950 --> 00:08:02,850
Dit zijn precies de dingen die
bij een waargebeurd verhaal horen.

136
00:08:02,850 --> 00:08:06,750
Bijzonderheden die niet noodzakelijk
rechtstreeks van invloed zijn op de

137
00:08:06,750 --> 00:08:10,590
afloop, of die we niet van
betekenis zouden noemen.

138
00:08:10,590 --> 00:08:13,470
We beginnen dus bij hoofdstuk 19.

139
00:08:13,470 --> 00:08:17,910
En het gebeurde in die dagen,
toen er in Israël geen koning was,

140
00:08:17,910 --> 00:08:21,510
dat er een Levitische man
was, die als vreemdeling in

141
00:08:21,510 --> 00:08:25,230
een van de uithoeken van het
bergland van Efraïm verbleef,

142
00:08:25,230 --> 00:08:30,210
die voor zich een vrouw uit
Bethlehem in Juda als bijvrouw nam.

143
00:08:30,210 --> 00:08:33,090
Hij verbleef daar dus als vreemdeling.

144
00:08:33,090 --> 00:08:37,230
Hij was geen vaste bewoner, maar
een tijdelijke bewoner in het

145
00:08:37,230 --> 00:08:38,670
bergland van Efraïm.

146
00:08:38,670 --> 00:08:42,510
Misschien had hij naast zijn bijvrouw
ook een vrouw; ik weet het niet.

147
00:08:42,510 --> 00:08:46,770
Over het algemeen was een bijvrouw niet
de eerste partner die een man koos.

148
00:08:46,770 --> 00:08:50,070
Meestal had een man een vrouw,
en als zij onvruchtbaar was

149
00:08:50,070 --> 00:08:54,630
en hem geen kinderen kon baren, nam hij
misschien een bijvrouw of een tweede vrouw

150
00:08:54,630 --> 00:08:57,390
om te proberen die situatie te verhelpen.

151
00:08:57,390 --> 00:09:00,810
Verder wordt ons niets over
zijn huwelijkssituatie verteld,

152
00:09:00,810 --> 00:09:04,830
behalve dat hij, naast andere
omstandigheden in zijn leven,

153
00:09:04,830 --> 00:09:06,930
deze bijvrouw had genomen.

154
00:09:06,930 --> 00:09:12,150
Een bijvrouw is een echtgenote, maar van
een ander soort dan een gewone echtgenote.

155
00:09:12,150 --> 00:09:16,710
Een bijvrouw was een echtgenote
die min of meer een slavin was.

156
00:09:16,710 --> 00:09:18,510
Ze werd met geld gekocht.

157
00:09:18,510 --> 00:09:22,710
Het was geen bruidsschat; het
was de prijs van een slavin.

158
00:09:22,710 --> 00:09:25,470
Ze baarde kinderen voor
haar man enzovoort,

159
00:09:25,470 --> 00:09:28,050
maar ze had alleen de
rechten van een slavin,

160
00:09:28,050 --> 00:09:30,150
niet de rechten van een vrije vrouw.

161
00:09:30,150 --> 00:09:33,870
Dat was enigszins anders dan
bij een gewone echtgenote.

162
00:09:33,870 --> 00:09:39,030
Toch was ze een partner voor haar man,
grotendeels met het oog op voortplanting.

163
00:09:39,030 --> 00:09:42,750
We lezen niet dat dit paar kinderen had,
en het kan zijn dat ze nog maar kort

164
00:09:42,750 --> 00:09:48,630
samen waren voordat zij, zoals er
staat, hoererij bedreef. Vers 2:

165
00:09:48,630 --> 00:09:53,250
Maar zijn bijvrouw bedreef hoererij
tegen hem en ging bij hem weg,

166
00:09:53,250 --> 00:09:56,790
naar het huis van haar
vader in Bethlehem in Juda.

167
00:09:56,790 --> 00:10:00,870
En zij bleef daar enige
dagen, te weten vier maanden.

168
00:10:00,870 --> 00:10:04,650
Misschien ging ze naar het huis van haar
vader om daar een toevlucht te zoeken

169
00:10:04,650 --> 00:10:06,570
nadat ze overspel had gepleegd.

170
00:10:06,570 --> 00:10:09,690
Volgens de wet van Israël
kon ze worden gestenigd,

171
00:10:09,690 --> 00:10:14,130
hoewel ik niet zeker weet hoe goed de
Israëlieten in die tijd hun wetten kenden,

172
00:10:14,130 --> 00:10:17,370
of hoezeer ze geneigd
waren die na te leven.

173
00:10:17,370 --> 00:10:21,630
Maar volgens de wet van Mozes had ze
blijkbaar met iemand geslapen die niet

174
00:10:21,630 --> 00:10:25,950
haar man was, en daarvoor kon ze
natuurlijk ter dood worden gebracht.

175
00:10:25,950 --> 00:10:29,550
In plaats daarvan vluchtte ze,
waarschijnlijk om aan de straf te

176
00:10:29,550 --> 00:10:33,150
ontkomen, en ging ze naar
het huis van haar vader.

177
00:10:33,150 --> 00:10:35,070
Daar bleef ze vier maanden.

178
00:10:35,070 --> 00:10:39,390
En het leek alsof ze ongestraft
met haar misdaad was weggekomen.

179
00:10:39,390 --> 00:10:42,030
Zoals later bleek, was dat niet zo.

180
00:10:42,030 --> 00:10:47,010
En haar man stond op en ging haar achterna
om naar haar hart te spreken en haar weer

181
00:10:47,010 --> 00:10:48,330
terug te halen.

182
00:10:48,330 --> 00:10:52,170
En zijn knecht was bij
hem, en een span ezels.

183
00:10:52,170 --> 00:10:55,470
En zij liet hem binnen in
het huis van haar vader.

184
00:10:55,470 --> 00:11:00,150
En toen de vader van de jonge vrouw
hem zag, was hij blij hem te ontmoeten.

185
00:11:00,150 --> 00:11:03,690
Er staat dus dat hij ging om
vriendelijk met haar te spreken,

186
00:11:03,690 --> 00:11:06,450
duidelijk om haar over
te halen terug te komen.

187
00:11:06,450 --> 00:11:11,310
Hij had met een wraakzuchtige houding
kunnen komen en kunnen zeggen: ‘Goed,

188
00:11:11,310 --> 00:11:12,750
ik heb je gevonden.

189
00:11:12,750 --> 00:11:16,410
Je verdient het om te sterven,
en ik heb je opgespoord tot

190
00:11:16,410 --> 00:11:18,630
hier in het huis van je vader.

191
00:11:18,630 --> 00:11:21,090
Nu zul je je straf krijgen.’

192
00:11:21,090 --> 00:11:25,890
In plaats daarvan hoopte hij haar ertoe
over te halen om uit eigen beweging te

193
00:11:25,890 --> 00:11:28,530
vertrekken en met hem terug te gaan.

194
00:11:28,530 --> 00:11:30,990
Daarom sprak hij vriendelijk tegen haar.

195
00:11:30,990 --> 00:11:33,570
Of dat oprecht was of niet, weten we niet.

196
00:11:33,570 --> 00:11:37,770
Maar hij wist dat hij haar waarschijnlijk
met vriendelijke woorden moest overhalen

197
00:11:37,770 --> 00:11:41,550
om met hem mee te gaan, in
plaats van met dreigementen.

198
00:11:41,550 --> 00:11:43,770
Ze was tenslotte in het
huis van haar vader.

199
00:11:43,770 --> 00:11:48,090
Het kan zijn — we weten het niet
— dat hij niet van haar hield.

200
00:11:48,090 --> 00:11:52,230
In het vervolg gedroeg hij zich niet
bepaald alsof hij van haar hield.

201
00:11:52,230 --> 00:11:54,870
Hij beschermde haar
niet tegen verkrachting.

202
00:11:54,870 --> 00:11:59,730
En zelfs toen ze stierf, leek hij
daar volkomen onverschillig onder.

203
00:11:59,730 --> 00:12:04,170
Het kan dus zijn dat hij geen liefde voor
haar had en dat zijn vriendelijke woorden

204
00:12:04,170 --> 00:12:06,030
alleen maar een list waren.

205
00:12:06,030 --> 00:12:10,290
Daarmee wilde hij haar uit de bescherming
van haar vaders huis weglokken

206
00:12:10,290 --> 00:12:14,250
en haar terugbrengen naar een plek
waar hij haar hard kon behandelen,

207
00:12:14,250 --> 00:12:16,170
haar zelfs kon stenigen.

208
00:12:16,170 --> 00:12:18,990
Het is moeilijk te zeggen wat
hij werkelijk van plan was,

209
00:12:18,990 --> 00:12:23,250
want hun plannen werden door
onvoorziene omstandigheden doorkruist.

210
00:12:23,250 --> 00:12:26,730
Wat er in het hart van deze
man omging, weten we niet,

211
00:12:26,730 --> 00:12:30,750
maar hij komt niet bepaald over
als een liefhebbende echtgenoot.

212
00:12:30,750 --> 00:12:33,270
Toch komt hij vriendelijk
tegen haar spreken,

213
00:12:33,270 --> 00:12:36,450
terwijl zij hem wel degelijk
iets heeft aangedaan.

214
00:12:36,450 --> 00:12:39,690
Ze heeft zich tegenover
hem als een hoer gedragen.

215
00:12:39,690 --> 00:12:44,370
Zoiets kon een man kwaad maken en hem
onder de wet zelfs het recht geven

216
00:12:44,370 --> 00:12:45,630
haar te doden.

217
00:12:45,630 --> 00:12:49,710
Maar hij komt met haar praten op een
manier die haar ertoe zou overhalen te

218
00:12:49,710 --> 00:12:53,490
vertrekken en met hem mee
terug te gaan naar zijn huis.

219
00:12:53,490 --> 00:12:57,390
Er staat dat hij een knecht en
een paar ezels had meegenomen,

220
00:12:57,390 --> 00:12:59,910
zodat zij comfortabel kon rijden.

221
00:12:59,910 --> 00:13:03,330
Dus bracht ze hem naar
het huis van haar vader.

222
00:13:03,330 --> 00:13:07,770
Toen de vader van de jonge vrouw hem
zag, was hij blij hem te ontmoeten.

223
00:13:07,770 --> 00:13:11,490
Nu weet ik niet waarom deze schoonvader
belangrijk is in het verhaal.

224
00:13:11,490 --> 00:13:14,610
Het verhaal had verteld kunnen
worden zonder ook maar naar de

225
00:13:14,610 --> 00:13:16,470
schoonvader te verwijzen.

226
00:13:16,470 --> 00:13:20,850
Maar er is dit uitvoerige gedeelte over
hoe hij het vertrek van zijn dochter en de

227
00:13:20,850 --> 00:13:22,830
Leviet steeds uitstelt.

228
00:13:22,830 --> 00:13:24,030
Er staat:

229
00:13:24,030 --> 00:13:27,510
En zijn schoonvader, de
vader van de jonge vrouw,

230
00:13:27,510 --> 00:13:30,930
drong zo bij hem aan dat hij
drie dagen bij hem bleef.

231
00:13:30,930 --> 00:13:34,410
En zij aten en dronken
en overnachtten daar.

232
00:13:34,410 --> 00:13:38,610
Op de vierde dag nu gebeurde het
dat zij 's morgens vroeg op waren

233
00:13:38,610 --> 00:13:41,010
en dat hij opstond om weg te gaan.

234
00:13:41,010 --> 00:13:44,430
Maar de vader van de jonge
vrouw zei tegen zijn schoonzoon:

235
00:13:44,430 --> 00:13:49,110
Kom eerst op krachten met een stuk
brood en daarna kun je weggaan.

236
00:13:49,110 --> 00:13:53,250
Zij gingen dus zitten en zij
beiden aten en dronken samen.

237
00:13:53,250 --> 00:13:56,250
Toen zei de vader van de
jonge vrouw tegen de man:

238
00:13:56,250 --> 00:13:59,850
Overnacht toch hier en
laat je hart vrolijk zijn.

239
00:13:59,850 --> 00:14:02,730
We hebben het gezellig met
elkaar onder het drinken.

240
00:14:02,730 --> 00:14:06,150
Tegen de tijd dat ze de hele dag
hadden zitten drinken en eten,

241
00:14:06,150 --> 00:14:08,010
werd het bijna avond.

242
00:14:08,010 --> 00:14:11,550
Ze zeiden: ‘Waarom blijf je
niet gewoon nog een nacht?

243
00:14:11,550 --> 00:14:13,770
Dan bouwen we nog een feestje.

244
00:14:13,770 --> 00:14:15,870
Laat je hart vrolijk zijn.’

245
00:14:15,870 --> 00:14:20,250
In dit geval betekent dat beslist
dat je je met de wijn moet vermaken.

246
00:14:20,250 --> 00:14:22,110
Dus dat deed hij.

247
00:14:22,110 --> 00:14:23,550
Vers 7:

248
00:14:23,550 --> 00:14:26,370
De man stond echter op om weg te gaan.

249
00:14:26,370 --> 00:14:30,810
Daarop drong zijn schoonvader er bij
hem op aan daar opnieuw te overnachten.

250
00:14:30,810 --> 00:14:34,410
Toen hij op de vijfde dag 's
morgens vroeg op was om weg te gaan,

251
00:14:34,410 --> 00:14:38,430
zei de vader van de jonge vrouw:
Kom toch eerst op krachten.

252
00:14:38,430 --> 00:14:42,030
En zij bleven wachten
tot de dag ten einde was.

253
00:14:42,030 --> 00:14:43,830
Zo aten zij beiden.

254
00:14:43,830 --> 00:14:47,130
Nu weet ik niet zo goed waarom dit
allemaal belangrijk genoeg is om in het

255
00:14:47,130 --> 00:14:48,330
verhaal op te nemen.

256
00:14:48,330 --> 00:14:51,150
Er had eenvoudig gezegd kunnen
worden dat hij erheen ging

257
00:14:51,150 --> 00:14:53,490
en op de vijfde dag naar huis ging.

258
00:14:53,490 --> 00:14:57,990
Maar er wordt zo uitvoerig verteld hoe de
schoonvader hem steeds opzettelijk laat

259
00:14:57,990 --> 00:15:02,550
wachten tot de volgende maaltijd
en de volgende dag, enzovoort.

260
00:15:02,550 --> 00:15:05,790
Misschien speelt er hier
iets onder de oppervlakte.

261
00:15:05,790 --> 00:15:10,170
Misschien klinkt er iets in door van
wat de schoonvader voor ogen heeft.

262
00:15:10,170 --> 00:15:14,790
Misschien wil hij hem voor onbepaalde
tijd ophouden, hem daar houden.

263
00:15:14,790 --> 00:15:19,470
Misschien probeert hij te voorkomen dat
zijn dochter vertrekt en weerloos wordt

264
00:15:19,470 --> 00:15:22,530
overgeleverd aan de woede van deze man.

265
00:15:22,530 --> 00:15:26,910
We weten niet waarom ze zich om te
beginnen als een hoer heeft gedragen.

266
00:15:26,910 --> 00:15:31,230
Misschien was hij een bijzonder
nare kerel. We weten het niet.

267
00:15:31,230 --> 00:15:34,950
Misschien weet de vader dat ze
niet echt gelukkig met hem is

268
00:15:34,950 --> 00:15:37,410
en wil hij dat hij gewoon blijft.

269
00:15:37,410 --> 00:15:41,730
Misschien vindt hij het gewoon verdrietig
om zijn dochter te zien vertrekken.

270
00:15:41,730 --> 00:15:44,370
Als dat zo is, heeft
de vader misschien meer

271
00:15:44,370 --> 00:15:47,010
genegenheid voor zijn
dochter dan deze Leviet.

272
00:15:47,010 --> 00:15:49,770
Maar uiteindelijk besluit
de man te vertrekken.

273
00:15:49,770 --> 00:15:51,990
Dus staat er in vers 9:

274
00:15:51,990 --> 00:15:57,270
Toen stond de man op om weg te gaan,
hij en zijn bijvrouw en zijn knecht.

275
00:15:57,270 --> 00:16:01,950
Zijn schoonvader, de vader van de
jonge vrouw zei echter: Zie toch,

276
00:16:01,950 --> 00:16:05,010
de dag is voorbij en het wordt avond.

277
00:16:05,010 --> 00:16:06,870
Blijf toch overnachten!

278
00:16:06,870 --> 00:16:12,510
Zie, de dag legt zich te ruste, overnacht
hier en laat je hart vrolijk zijn.

279
00:16:12,510 --> 00:16:16,290
Dan kun je morgen vroeg opstaan
om je weg te gaan naar je tent.

280
00:16:16,290 --> 00:16:20,850
De man wilde echter niet blijven
overnachten, maar stond op en ging weg.

281
00:16:20,850 --> 00:16:26,610
En hij kwam tot bij Jebus (dat is
Jeruzalem) met het span gezadelde ezels.

282
00:16:26,610 --> 00:16:28,470
Zijn bijvrouw was ook bij hem.

283
00:16:28,470 --> 00:16:32,010
Het werd Jebus genoemd omdat
de Jebusieten er woonden,

284
00:16:32,010 --> 00:16:34,650
en het was nog steeds een heidense stad.

285
00:16:34,650 --> 00:16:38,550
Toen zij bij Jebus waren,
was de dag al ver gevorderd.

286
00:16:38,550 --> 00:16:42,030
En de knecht zei tegen zijn
heer: Trek toch verder,

287
00:16:42,030 --> 00:16:46,890
en laten wij naar deze stad van de
Jebusieten uitwijken en daar overnachten.

288
00:16:46,890 --> 00:16:50,910
Maar zijn heer zei tegen hem: Wij
zullen daarheen niet uitwijken,

289
00:16:50,910 --> 00:16:53,850
naar een vreemde stad die
niet van de Israëlieten is,

290
00:16:53,850 --> 00:16:56,610
maar wij zullen
verdertrekken tot aan Gibea.

291
00:16:56,610 --> 00:17:00,750
Hij vertrouwde er niet op dat de
Kanaänieten gastvrij zouden zijn of dat

292
00:17:00,750 --> 00:17:05,550
hij bij hen veilig zou zijn, en hij
wilde bij andere Israëlieten verblijven.

293
00:17:05,550 --> 00:17:07,710
Maar ook dat was een misrekening.

294
00:17:07,710 --> 00:17:12,210
Hij dacht dat de Israëlitische stad op
de een of andere manier veiliger zou zijn

295
00:17:12,210 --> 00:17:14,250
dan de Kanaänitische stad.

296
00:17:14,250 --> 00:17:17,550
We kunnen niet zeggen wat hun
in Jebus zou zijn overkomen,

297
00:17:17,550 --> 00:17:21,870
maar we zien dat wat er in Gibea
gebeurde verre van veilig was.

298
00:17:21,870 --> 00:17:25,710
De Israëlieten waren eigenlijk
helemaal niet beter dan heidenen.

299
00:17:25,710 --> 00:17:30,990
Sterker nog, het verhaal lijkt te laten
zien dat ze zelfs niet veel beter waren

300
00:17:30,990 --> 00:17:34,170
dan de ergste heidenen
van Sodom en Gomorra.

301
00:17:34,170 --> 00:17:36,990
Verder zei hij tegen zijn knecht: Kom,

302
00:17:36,990 --> 00:17:41,190
laten wij een van deze plaatsen
proberen te bereiken en in Gibea

303
00:17:41,190 --> 00:17:43,290
of in Rama overnachten.

304
00:17:43,290 --> 00:17:47,130
Als de zon eenmaal onder is,
kun je niet meer verder reizen,

305
00:17:47,130 --> 00:17:49,770
dus gingen ze naar de
dichtstbijzijnde stad.

306
00:17:49,770 --> 00:17:52,830
Ze kwamen aan in deze
Benjaminitische stad Gibea.

307
00:17:52,830 --> 00:17:55,590
Vervolgens weken zij
daarheen van hun weg af

308
00:17:55,590 --> 00:17:58,650
en gingen zij Gibea binnen
om daar te overnachten.

309
00:17:58,650 --> 00:18:02,370
Toen hij naar binnen gegaan was, ging
hij op een plein in de stad zitten,

310
00:18:02,370 --> 00:18:05,850
want er was niemand die hen
in huis nam om te overnachten.

311
00:18:05,850 --> 00:18:09,630
Gewoonlijk nodigt in het Midden-Oosten
iemand een vreemdeling thuis uit

312
00:18:09,630 --> 00:18:11,670
als die in de stad aankomt.

313
00:18:11,670 --> 00:18:14,790
Gastvrijheid is een heel
belangrijke waarde in de

314
00:18:14,790 --> 00:18:16,590
cultuur van het Midden-Oosten.

315
00:18:16,590 --> 00:18:20,550
Dus zat hij daar met zijn knecht
en zijn bijvrouw op het plein,

316
00:18:20,550 --> 00:18:24,510
in afwachting van iemand die hem
zou uitnodigen om te overnachten.

317
00:18:24,510 --> 00:18:27,630
Het werd donker, maar
niemand nodigde hem uit.

318
00:18:27,630 --> 00:18:32,130
Het was een heel ongastvrije stad,
en naarmate de nacht vorderde,

319
00:18:32,130 --> 00:18:34,890
bleek die nog ongastvrijer te zijn.

320
00:18:34,890 --> 00:18:39,810
En zie, een oude man kwam 's avonds
terug van zijn werk, van het veld.

321
00:18:39,810 --> 00:18:42,870
Die man kwam ook uit
het bergland van Efraïm,

322
00:18:42,870 --> 00:18:45,690
maar verbleef als vreemdeling in Gibea.

323
00:18:45,690 --> 00:18:49,230
De mannen van deze plaats
waren echter Benjaminieten.

324
00:18:49,230 --> 00:18:54,450
De oude man kwam dus uit het bergland
van Efraïm, net als de Leviet zelf.

325
00:18:54,450 --> 00:18:56,730
Ze kwamen uit dezelfde streek.

326
00:18:56,730 --> 00:18:59,670
Deze oude man kwam
oorspronkelijk niet uit de stad,

327
00:18:59,670 --> 00:19:03,990
en we weten niet zeker waarom
hij daar was. Hij werkte daar.

328
00:19:03,990 --> 00:19:07,110
Er staat dat hij binnenkwam
nadat hij buiten had gewerkt,

329
00:19:07,110 --> 00:19:09,210
maar hij had een huis in de stad.

330
00:19:09,210 --> 00:19:11,490
Het was geen vaste woonplaats.

331
00:19:11,490 --> 00:19:13,530
Hij verbleef daar tijdelijk.

332
00:19:13,530 --> 00:19:16,050
Hij was een reiziger, net als de Leviet.

333
00:19:16,050 --> 00:19:20,550
Hij was als bezoeker naar de stad
gekomen en was er een tijdlang gebleven,

334
00:19:20,550 --> 00:19:23,070
maar hij was geen
Benjaminiet zoals de anderen.

335
00:19:23,070 --> 00:19:27,510
Toen hij zijn ogen opsloeg, zag hij
de reiziger op het plein van de stad.

336
00:19:27,510 --> 00:19:32,070
En de oude man vroeg: Waarheen bent
u op weg en waar komt u vandaan?

337
00:19:32,070 --> 00:19:36,810
Daarop zei hij tegen hem: Wij zijn
op doorreis van Bethlehem in Juda

338
00:19:36,810 --> 00:19:40,950
naar de uithoeken van het bergland
van Efraïm, waar ik vandaan kom.

339
00:19:40,950 --> 00:19:44,910
Ik ben naar Bethlehem in Juda geweest,
maar ik ben nu op weg naar het huis

340
00:19:44,910 --> 00:19:46,290
van de HEERE.

341
00:19:46,290 --> 00:19:48,630
Er is echter niemand
die mij in huis neemt,

342
00:19:48,630 --> 00:19:52,770
hoewel onze ezels zowel stro
als voer hebben en er ook

343
00:19:52,770 --> 00:19:57,330
brood en wijn is voor mij en voor
uw dienares, alsook voor de knecht,

344
00:19:57,330 --> 00:19:59,490
die uw dienaren bij zich hebben.

345
00:19:59,490 --> 00:20:01,410
Er is aan geen ding gebrek.

346
00:20:01,410 --> 00:20:04,950
Met andere woorden, we
hebben alleen onderdak nodig.

347
00:20:04,950 --> 00:20:08,310
We hebben niemand nodig die
ons eten geeft of wat dan ook.

348
00:20:08,310 --> 00:20:12,270
We hebben al onze eigen spullen
bij ons. We hebben genoeg.

349
00:20:12,270 --> 00:20:14,370
We hebben alleen geen onderdak.

350
00:20:14,370 --> 00:20:20,490
Toen zei de oude man: Vrede zij u! Alles
wat u ook maar ontbreekt, is bij mij.

351
00:20:20,490 --> 00:20:22,650
Overnacht alleen niet op het plein.

352
00:20:22,650 --> 00:20:26,130
En hij bracht hem zijn huis
binnen en gaf de ezels voer.

353
00:20:26,130 --> 00:20:30,210
En nadat zij hun voeten gewassen
hadden, aten en dronken zij.

354
00:20:30,210 --> 00:20:35,490
Terwijl zij hun hart vrolijk maakten, zie,
toen omsingelden de mannen van de stad,

355
00:20:35,490 --> 00:20:39,210
verdorven lieden, het huis
en bonsden op de deur.

356
00:20:39,210 --> 00:20:44,250
En zij spraken de oude man, de
heer des huizes, aan en zeiden:

357
00:20:44,250 --> 00:20:47,850
Breng de man die in uw huis
gekomen is, naar buiten,

358
00:20:47,850 --> 00:20:50,550
zodat wij gemeenschap
met hem kunnen hebben.

359
00:20:50,550 --> 00:20:55,290
De uitdrukking ‘verdorven mannen’
luidt in het Hebreeuws ‘zonen van

360
00:20:55,290 --> 00:20:57,570
Belial’, of ‘Belial’.

361
00:20:57,570 --> 00:21:01,470
Deze uitdrukking wordt vrij vaak
in het Oude Testament gebruikt

362
00:21:01,470 --> 00:21:04,950
en betekent in wezen: waardeloze mensen.

363
00:21:04,950 --> 00:21:14,250
‘Zonen van Belial’, of ‘zonen van Belial’,
afhankelijk van de uitspraak, B-E-L-I-A-L,

364
00:21:14,250 --> 00:21:17,910
is een gebruikelijke uitdrukking
voor waardeloze mensen.

365
00:21:17,910 --> 00:21:22,170
De naam Belial, of
Belial, werd uiteindelijk,

366
00:21:22,170 --> 00:21:27,630
in de ontwikkeling van de Hebreeuwse
cultuur en taal, een naam voor satan.

367
00:21:27,630 --> 00:21:31,470
We zien dat Paulus in 2
Korinthe hoofdstuk 6 zegt:

368
00:21:31,470 --> 00:21:37,350
> Welke gemeenschap heeft de
tempel van God met Belial?

369
00:21:37,350 --> 00:21:42,750
_[Noot van de vertaler: Gregg combineert
hier formuleringen uit 2 Korinthe

370
00:21:42,750 --> 00:21:45,810
6:15 en 16.

371
00:21:45,810 --> 00:21:51,750
Vers 15 stelt Christus tegenover
Belial; vers 16 stelt de tempel van God

372
00:21:51,750 --> 00:21:52,530
tegenover de afgoden.]_

373
00:21:52,530 --> 00:21:54,870
Daarmee bedoelt hij: met satan.

374
00:21:54,870 --> 00:21:58,590
Maar in deze tijd was die
uitdrukking eenvoudigweg een

375
00:21:58,590 --> 00:22:01,890
zegswijze voor mensen die niet deugen.

376
00:22:01,890 --> 00:22:07,710
Deze verdorven mannen kwamen en spraken
de heer des huizes aan, de oude man.

377
00:22:07,710 --> 00:22:08,850
Ze zeiden:

378
00:22:08,850 --> 00:22:11,790
Breng de man die bij je
thuis is gekomen naar buiten,

379
00:22:11,790 --> 00:22:14,250
zodat we seks met hem kunnen hebben.

380
00:22:14,250 --> 00:22:20,670
Maar de man, de heer des huizes, ging naar
buiten, naar hen toe, en zei tegen hen:

381
00:22:20,670 --> 00:22:26,430
Nee, mijn broeders, doe toch geen kwaad,
nu deze man in mijn huis gekomen is.

382
00:22:26,430 --> 00:22:28,410
Bega zo'n dwaasheid niet.

383
00:22:28,410 --> 00:22:32,010
Zie, mijn dochter, een
maagd, en zijn bijvrouw,

384
00:22:32,010 --> 00:22:34,110
die zal ik wel naar buiten brengen.

385
00:22:34,110 --> 00:22:38,010
Verkracht die dan maar en doe
met hen wat goed is in uw ogen.

386
00:22:38,010 --> 00:22:40,470
Maar doe deze man die dwaasheid niet aan.

387
00:22:40,470 --> 00:22:45,030
We kwamen precies dit gedrag tegen
in het verhaal van Sodom in het

388
00:22:45,030 --> 00:22:47,130
negentiende hoofdstuk van Genesis.

389
00:22:47,130 --> 00:22:52,170
Daar kwamen twee engelen, die eruitzagen
als mannen, het huis van Lot bezoeken.

390
00:22:52,170 --> 00:22:55,530
Eigenlijk waren ze ook daar van
plan om op het plein te overnachten,

391
00:22:55,530 --> 00:22:59,430
maar Lot drong erop aan dat
ze bij hem kwamen logeren.

392
00:22:59,430 --> 00:23:02,010
Net zoals deze oude man er bij deze Leviet

393
00:23:02,010 --> 00:23:05,130
en zijn gezelschap op
aandrong om binnen te komen.

394
00:23:05,130 --> 00:23:09,030
Ook in Sodom kwamen de mannen van de
stad om het huis heen staan en wilden ze

395
00:23:09,030 --> 00:23:10,770
de bezoekers verkrachten.

396
00:23:10,770 --> 00:23:12,570
Hier gebeurde hetzelfde.

397
00:23:12,570 --> 00:23:15,630
Het gaat hier duidelijk om
homoseksuele handelingen,

398
00:23:15,630 --> 00:23:18,930
maar het waren niet uitsluitend
homoseksuele mannen.

399
00:23:18,930 --> 00:23:23,250
Ze waren duidelijk heteroseksueel,
en ze waren biseksueel,

400
00:23:23,250 --> 00:23:26,610
zouden we denk ik zeggen, want in
dit geval namen ze graag genoegen

401
00:23:26,610 --> 00:23:27,750
met een vrouw.

402
00:23:27,750 --> 00:23:29,910
Bij Lot deden ze dat niet.

403
00:23:29,910 --> 00:23:34,290
Lot bood hun zijn dochters aan, net
zoals deze man hun een dochter aanbood,

404
00:23:34,290 --> 00:23:38,490
en in Sodom wilden ze de dochter
niet. Ze wilden de mannen.

405
00:23:38,490 --> 00:23:41,730
Ook hier namen ze de dochter
niet, maar zoals we zien:

406
00:23:41,730 --> 00:23:44,610
De mannen wilden echter
niet naar hem luisteren.

407
00:23:44,610 --> 00:23:49,230
Toen greep de man zijn bijvrouw en
bracht haar naar buiten, naar hen toe.

408
00:23:49,230 --> 00:23:53,550
Vervolgens hadden zij gemeenschap met haar
en deden zij de hele nacht met haar wat

409
00:23:53,550 --> 00:23:55,890
zij wilden, tot 's morgens toe.

410
00:23:55,890 --> 00:23:59,730
En bij het aanbreken van de
dageraad lieten zij haar gaan.

411
00:23:59,730 --> 00:24:03,930
Dit verhaal heeft een andere afloop
dan dat van Sodom en Gomorra,

412
00:24:03,930 --> 00:24:08,310
want de engelen konden zichzelf beschermen
en sloegen de mannen bij de deur van Lots

413
00:24:08,310 --> 00:24:11,310
huis met blindheid, zodat
niemand iets overkwam.

414
00:24:11,310 --> 00:24:13,950
In dit geval waren er
geen engelen aanwezig,

415
00:24:13,950 --> 00:24:18,090
en de bijvrouw werd als het ware het
offerlam om het gezin binnen te sparen.

416
00:24:18,090 --> 00:24:20,970
Een aantal dingen stuit
ons erg tegen de borst.

417
00:24:20,970 --> 00:24:24,510
Ook in Bijbelse tijden zou het
lezen van dit verhaal beslist

418
00:24:24,510 --> 00:24:28,290
erg aanstootgevend zijn geweest,
want allereerst is dit een

419
00:24:28,290 --> 00:24:30,450
heel ongastvrije stad.

420
00:24:30,450 --> 00:24:34,650
Wanneer iemand in het Midden-Oosten een
ander in zijn eigen huis heeft opgenomen,

421
00:24:34,650 --> 00:24:38,430
betekent die daad van iemand
in huis opnemen dat je hem met

422
00:24:38,430 --> 00:24:41,910
alles wat je hebt beschermt,
zo nodig met je leven.

423
00:24:41,910 --> 00:24:47,010
Je neemt niet iemand in je huis op om
hem vervolgens gevaar te laten lopen.

424
00:24:47,010 --> 00:24:49,830
Je beschermt hem met je leven.

425
00:24:49,830 --> 00:24:53,790
Zowel Lot als deze oude man
liet die overtuiging zien:

426
00:24:53,790 --> 00:24:56,970
‘Ik ga mijn gasten niet
aan jullie uitleveren.’

427
00:24:56,970 --> 00:25:00,390
Het ging duidelijk volkomen tegen
de gebruiken van die tijd in

428
00:25:00,390 --> 00:25:02,970
dat de mensen dit van hem verwachtten.

429
00:25:02,970 --> 00:25:07,110
Ze zeggen: ‘Nee, we willen
je gasten misbruiken.’

430
00:25:07,110 --> 00:25:10,950
Dat zou iedereen in het
Midden-Oosten tegen de borst stuiten.

431
00:25:10,950 --> 00:25:13,290
Dat was op zichzelf al een schanddaad.

432
00:25:13,290 --> 00:25:17,250
Maar vervolgens vinden wij het
schokkend dat Lot en deze man

433
00:25:17,250 --> 00:25:22,110
allebei hun dochters aanboden om misbruikt
te worden in plaats van hun gasten.

434
00:25:22,110 --> 00:25:26,310
Dat valt op geen enkele manier
goed te praten. Het is niet goed.

435
00:25:26,310 --> 00:25:29,370
Het weerspiegelt echter wel
de cultuur van die tijd,

436
00:25:29,370 --> 00:25:32,670
waarin vrouwen werden beschouwd
als iets wat ergens tussen

437
00:25:32,670 --> 00:25:34,650
dieren en mannen in stond.

438
00:25:34,650 --> 00:25:38,070
Ze hadden niet bepaald
dezelfde status als mannen.

439
00:25:38,070 --> 00:25:40,770
Een man kon heel goed
van zijn dochter houden,

440
00:25:40,770 --> 00:25:43,710
maar hij kon zich niet al
te zeer aan haar hechten,

441
00:25:43,710 --> 00:25:47,310
want ze zou vertrekken en de
vrouw van een andere man worden,

442
00:25:47,310 --> 00:25:49,770
en ze zou een ander erfdeel krijgen.

443
00:25:49,770 --> 00:25:52,590
Op zijn zonen vestigt hij al zijn hoop.

444
00:25:52,590 --> 00:25:56,310
Alleen dochters hebben was
voor een man een tragedie.

445
00:25:56,310 --> 00:25:58,230
Hij had zonen nodig.

446
00:25:58,230 --> 00:26:00,630
Dochters waren voor hen minder waard.

447
00:26:00,630 --> 00:26:04,590
Omdat mensen in het Midden-Oosten over
het algemeen zo veel waarde hechtten aan

448
00:26:04,590 --> 00:26:07,950
gastvrijheid, zouden
ze zichzelf opofferen,

449
00:26:07,950 --> 00:26:11,670
of waarschijnlijk nog eerder hun
dochters, voordat ze hun gasten in

450
00:26:11,670 --> 00:26:13,110
gevaar zouden brengen.

451
00:26:13,110 --> 00:26:18,750
Dit is ons volkomen vreemd, en dat is
precies het juiste woord: het is vreemd.

452
00:26:18,750 --> 00:26:21,210
Ze komen niet uit onze cultuur.

453
00:26:21,210 --> 00:26:23,370
Ze komen niet uit onze tijd.

454
00:26:23,370 --> 00:26:26,730
Dit zijn mensen die duizenden
jaren geleden leefden,

455
00:26:26,730 --> 00:26:30,030
in een cultuur die totaal
anders was dan de onze,

456
00:26:30,030 --> 00:26:32,490
en we kunnen ons er niet in verplaatsen.

457
00:26:32,490 --> 00:26:35,010
Er wordt ons niet gevraagd
het goed te keuren,

458
00:26:35,010 --> 00:26:37,650
maar we kunnen ons er
niet eens in verplaatsen.

459
00:26:37,650 --> 00:26:42,090
We kunnen niet eens begrijpen waarom
iemand bereid zou zijn zoiets te doen.

460
00:26:42,090 --> 00:26:46,170
Gezien de manier waarop ze in
die tijd, in die cultuur dachten,

461
00:26:46,170 --> 00:26:50,490
zou het aanbieden van de dochters
een vrij voorspelbare handeling zijn.

462
00:26:50,490 --> 00:26:54,390
De mannen van Sodom weigerden
Lots aanbod van zijn dochters,

463
00:26:54,390 --> 00:26:58,050
maar deze mannen namen er kennelijk
genoegen mee deze vrouw met zijn

464
00:26:58,050 --> 00:26:59,550
allen te verkrachten.

465
00:26:59,550 --> 00:27:01,890
Ze misbruikten haar de hele nacht.

466
00:27:01,890 --> 00:27:06,090
Ergens midden in de nacht hadden ze er
genoeg van om deze vrouw te misbruiken,

467
00:27:06,090 --> 00:27:08,730
en ze lieten haar nog net in leven achter.

468
00:27:08,730 --> 00:27:12,930
Ze kon zichzelf naar de deur slepen,
maar ze haalde de ochtend niet.

469
00:27:12,930 --> 00:27:15,690
Ze was halfdood. Er staat:

470
00:27:15,690 --> 00:27:18,630
De mannen wilden echter
niet naar hem luisteren.

471
00:27:18,630 --> 00:27:23,130
Toen greep de man zijn bijvrouw en
bracht haar naar buiten, naar hen toe.

472
00:27:23,130 --> 00:27:27,510
Vervolgens hadden zij gemeenschap met haar
en deden zij de hele nacht met haar wat

473
00:27:27,510 --> 00:27:29,850
zij wilden, tot 's morgens toe.

474
00:27:29,850 --> 00:27:33,570
En bij het aanbreken van de
dageraad lieten zij haar gaan.

475
00:27:33,570 --> 00:27:36,570
Toen het ochtend werd,
kwam de vrouw terug en viel

476
00:27:36,570 --> 00:27:40,410
neer voor de ingang van het huis
van de man, waar haar heer verbleef,

477
00:27:40,410 --> 00:27:42,810
en lag daar totdat het licht werd.

478
00:27:42,810 --> 00:27:46,290
Vanaf dit punt lezen we
niet meer dat ze nog leeft.

479
00:27:46,290 --> 00:27:49,950
Je zou denken dat haar man bij het
raam op de uitkijk zou hebben gestaan,

480
00:27:49,950 --> 00:27:53,610
wachtend op elke kans om haar
veilig naar binnen te halen.

481
00:27:53,610 --> 00:27:56,910
Maar hier ligt ze
halfdood, bij de voordeur.

482
00:27:56,910 --> 00:28:00,750
Hij slaapt uit en vindt haar
daarna dood bij de voordeur.

483
00:28:00,750 --> 00:28:04,170
Je zou denken dat een man,
hoe gevoelloos hij ook was,

484
00:28:04,170 --> 00:28:08,490
en misschien zelfs bereid om deze slavin
op te offeren om zijn eigen hachje te

485
00:28:08,490 --> 00:28:11,910
redden, toch nog genoeg
genegenheid voor haar zou hebben,

486
00:28:11,910 --> 00:28:16,410
of gewoon medemenselijkheid, om haar
te redden zodra dat mogelijk was.

487
00:28:16,410 --> 00:28:21,210
Zodra de menigte weg was, zou hij haar op
zijn minst binnenhalen en haar verzorgen

488
00:28:21,210 --> 00:28:23,010
tot ze weer gezond was.

489
00:28:23,010 --> 00:28:25,770
In plaats daarvan ligt ze bij de voordeur,

490
00:28:25,770 --> 00:28:31,110
en daar blijft ze gewoon liggen en
sterft ze zonder enige hulp van hem.

491
00:28:31,110 --> 00:28:33,330
Er staat in vers 27:

492
00:28:33,330 --> 00:28:37,770
Toen haar heer 's morgens opstond en
de deuren van het huis opendeed en naar

493
00:28:37,770 --> 00:28:43,470
buiten ging om zijns weegs te gaan,
zie, daar lag de vrouw, zijn bijvrouw,

494
00:28:43,470 --> 00:28:47,370
bij de ingang van het huis,
met haar handen op de drempel.

495
00:28:47,370 --> 00:28:51,750
Er staat niet dat ze dood was, maar
dat blijkt wel het geval te zijn.

496
00:28:51,750 --> 00:28:55,770
En hij zei tegen haar:
Sta op, en laten wij gaan.

497
00:28:55,770 --> 00:28:57,390
Maar er kwam geen antwoord.

498
00:28:57,390 --> 00:28:59,490
Toen legde hij haar op de ezel.

499
00:28:59,490 --> 00:29:02,670
En de man stond op en
ging naar zijn woonplaats.

500
00:29:02,670 --> 00:29:06,690
Stel je voor, zelfs als hij niet
wist dat ze dood was, zei hij:

501
00:29:06,690 --> 00:29:08,910
Sta op en laten we gaan.

502
00:29:08,910 --> 00:29:12,270
Ze is de hele nacht door een groep
mannen verkracht en mishandeld,

503
00:29:12,270 --> 00:29:16,050
en hij is zo gevoelloos:
‘Nou, we gaan nu.’

504
00:29:16,050 --> 00:29:20,070
Het is heel duidelijk dat deze man in zijn
hart geen enkele vriendelijkheid voor haar

505
00:29:20,070 --> 00:29:23,550
had, zoals een echtgenoot
die zou hebben. Er staat:

506
00:29:23,550 --> 00:29:26,370
Hij zette haar op de
ezel en ging naar huis.

507
00:29:26,370 --> 00:29:30,870
En toen hij het huis binnenging, dus
zijn eigen huis, nam hij een mes,

508
00:29:30,870 --> 00:29:34,470
greep zijn bijvrouw vast en
sneed haar in twaalf stukken,

509
00:29:34,470 --> 00:29:36,990
lichaamsdeel voor lichaamsdeel.

510
00:29:36,990 --> 00:29:40,110
Die stuurde hij door heel
het grondgebied van Israël.

511
00:29:40,110 --> 00:29:41,850
Wat was daar de bedoeling van?

512
00:29:41,850 --> 00:29:44,790
Het was voor een heel groot
deel bedoeld om te choqueren,

513
00:29:44,790 --> 00:29:46,590
en dat effect had het ook.

514
00:29:46,590 --> 00:29:50,310
Iedereen was geschokt als ze een
pakketje van Federal Express ontvingen,

515
00:29:50,310 --> 00:29:54,870
het openmaakten en er een arm en een
hand van een vrouw in zaten, of een been,

516
00:29:54,870 --> 00:29:58,590
of een schouder of zoiets
van een vrouw, of een hoofd.

517
00:29:58,590 --> 00:30:02,190
Iedereen is daar helemaal
van overstuur. En er staat:

518
00:30:02,190 --> 00:30:07,350
En het gebeurde dat iedereen die het zag,
zei: Zoiets is niet gebeurd of gezien,

519
00:30:07,350 --> 00:30:09,690
vanaf de dag dat de
Israëlieten uit het land

520
00:30:09,690 --> 00:30:12,690
Egypte zijn weggetrokken tot op deze dag.

521
00:30:12,690 --> 00:30:16,050
Neem het ter harte, beraadslaag en spreek!

522
00:30:16,050 --> 00:30:18,990
We zien dat als gevolg
daarvan in hoofdstuk 20

523
00:30:18,990 --> 00:30:23,370
heel Israël op de been komt om te
horen wat deze man te zeggen heeft.

524
00:30:23,370 --> 00:30:26,670
Blijkbaar had hij zijn
afzenderadres op het pakket gezet,

525
00:30:26,670 --> 00:30:29,310
zodat ze zouden weten
wie het had verstuurd

526
00:30:29,310 --> 00:30:32,850
en bij wie ze navraag konden
doen over dit vreemde gebeuren.

527
00:30:32,850 --> 00:30:37,770
In 1 Samuel hoofdstuk 11 gebeurt
iets wat hier sterk op lijkt.

528
00:30:37,770 --> 00:30:42,930
Het is beslist niet hetzelfde, maar in
principe is het iets vergelijkbaars.

529
00:30:42,930 --> 00:30:47,490
Daar wil Saul, als zijn eerste daad als
leider van Israël nadat hij tot koning is

530
00:30:47,490 --> 00:30:52,230
gezalfd, de legers van Israël
bijeenroepen om Gibea te redden.

531
00:30:52,230 --> 00:30:54,630
Dit is volgens mij een ander Gibea.

532
00:30:54,630 --> 00:30:58,710
Dit is volgens mij Gibea aan
de overkant van de Jordaan.

533
00:30:58,710 --> 00:31:02,490
De Ammonieten trekken tegen
Gibea op en belegeren het,

534
00:31:02,490 --> 00:31:04,770
en koning Saul wil hen redden.

535
00:31:04,770 --> 00:31:08,490
Dus roept hij heel Israël op
om ten strijde te trekken.

536
00:31:08,490 --> 00:31:10,410
Hij doet dat op deze manier.

537
00:31:10,410 --> 00:31:15,030
Toen hij hoorde dat er hulp nodig
was, staat er in hoofdstuk 11 van 1

538
00:31:15,030 --> 00:31:17,130
Samuel, vers 7:

539
00:31:17,130 --> 00:31:20,310
Hij nam een span runderen,
hakte ze in stukken,

540
00:31:20,310 --> 00:31:24,150
en stuurde ze naar alle gebieden van
Israël door de hand van de boden,

541
00:31:24,150 --> 00:31:29,070
die zeiden: Wie niet uittrekt
achter Saul en achter Samuel aan,

542
00:31:29,070 --> 00:31:32,250
met diens runderen zal
net zo gedaan worden.

543
00:31:32,250 --> 00:31:37,770
Toen viel grote vrees voor de HEERE op
het volk, en zij trokken als één man uit.

544
00:31:37,770 --> 00:31:39,750
Dat is wat deze man deed.

545
00:31:39,750 --> 00:31:43,950
Hij sneed zijn bijvrouw in stukken en
stuurde haar lichaamsdelen naar alle

546
00:31:43,950 --> 00:31:45,510
stammen van Israël.

547
00:31:45,510 --> 00:31:47,130
Iets vergelijkbaars.

548
00:31:47,130 --> 00:31:52,530
Maar in dit geval wordt de betekenis van
die daad uitgesproken, want hij zegt:

549
00:31:52,530 --> 00:31:56,010
Wie niet met Saul en Samuel
mee ten strijde trekt,

550
00:31:56,010 --> 00:31:58,590
met zijn ossen zal hetzelfde gebeuren.

551
00:31:58,590 --> 00:32:02,370
Door een os in stukken te snijden
en die naar mensen te sturen,

552
00:32:02,370 --> 00:32:06,630
geeft hij in wezen de boodschap
mee, impliciet of uitgesproken:

553
00:32:06,630 --> 00:32:11,310
‘Dit zal ik met jouw ossen doen als
je geen gehoor geeft aan deze oproep.’

554
00:32:11,310 --> 00:32:15,930
Het ontvangen van deze stukken van die
os is een oproep om te verschijnen en,

555
00:32:15,930 --> 00:32:19,110
in feite, om je voor de
strijd te verzamelen.

556
00:32:19,110 --> 00:32:23,730
Dit is een oproep voor militaire dienst,
om mensen te werven die een leger vormen

557
00:32:23,730 --> 00:32:25,470
om oorlog te voeren.

558
00:32:25,470 --> 00:32:30,450
Wie geen gehoor geeft aan deze oproep, zal
zijn ossen net zo in stukken gesneden zien

559
00:32:30,450 --> 00:32:32,190
worden als deze os.

560
00:32:32,190 --> 00:32:35,910
Mogelijk lag er in het in stukken snijden
en rondsturen van de bijvrouw ook een

561
00:32:35,910 --> 00:32:38,970
boodschap besloten, en
waarschijnlijk was dat zo:

562
00:32:38,970 --> 00:32:41,850
‘Kom allemaal en verzamel
je voor de strijd.

563
00:32:41,850 --> 00:32:46,590
En wie hier geen gehoor aan geeft, dit
zal er met jullie bijvrouwen gebeuren.’

564
00:32:46,590 --> 00:32:50,610
Het was dus iets afschuwelijks,
hoewel ze natuurlijk al dood was.

565
00:32:50,610 --> 00:32:54,030
Door dit te doen berokkende
hij zijn bijvrouw niet nog meer

566
00:32:54,030 --> 00:32:58,170
kwaad dan hij al had gedaan door haar
uit te leveren aan de mishandelaars die

567
00:32:58,170 --> 00:32:59,370
haar hadden gedood.

568
00:32:59,370 --> 00:33:03,270
Maar nu was dit een manier om de
aandacht van de Israëlieten te trekken

569
00:33:03,270 --> 00:33:07,890
en hen in wezen op te roepen te komen
om het probleem recht te zetten.

570
00:33:07,890 --> 00:33:12,030
Aanvankelijk wisten ze niet wat
het probleem was, dus kwamen ze.

571
00:33:12,030 --> 00:33:13,350
Hoofdstuk 20:

572
00:33:13,350 --> 00:33:18,930
Toen trokken alle Israëlieten uit en de
gemeenschap verzamelde zich als één man,

573
00:33:18,930 --> 00:33:24,570
vanaf Dan tot Berseba, ook het land
van Gilead, bij de HEERE in Mizpa.

574
00:33:24,570 --> 00:33:27,330
We hebben in het vorige
verhaal over Dan gelezen.

575
00:33:27,330 --> 00:33:32,790
Dat was de stad Laïs, die de Danieten
hadden veroverd en Dan hadden genoemd.

576
00:33:32,790 --> 00:33:34,470
‘Van Dan tot Berseba.’

577
00:33:34,470 --> 00:33:39,690
Dat betekent van het noordelijkste tot
het zuidelijkste uiteinde van het land.

578
00:33:39,690 --> 00:33:40,830
En er staat:

579
00:33:40,830 --> 00:33:42,690
‘En ook het land Gilead.’

580
00:33:42,690 --> 00:33:45,150
Dat ligt aan de overkant van de rivier.

581
00:33:45,150 --> 00:33:48,870
En de leiders van heel het volk,
van al de stammen van Israël,

582
00:33:48,870 --> 00:33:52,830
stelden zich op aan het hoofd
van het verzamelde volk van God:

583
00:33:52,830 --> 00:33:56,850
vierhonderdduizend man voetvolk
dat het zwaard kon hanteren.

584
00:33:56,850 --> 00:34:01,730
Nu hadden de Benjaminieten — Gibea, de
schuldige stad, lag in hun stamgebied —

585
00:34:01,730 --> 00:34:03,630
het volgende gehoord:

586
00:34:03,630 --> 00:34:08,130
De Benjaminieten hoorden dat de
Israëlieten opgetrokken waren naar Mizpa.

587
00:34:08,130 --> 00:34:12,630
En de Israëlieten zeiden:
Spreek, hoe is dit kwaad gebeurd?

588
00:34:12,630 --> 00:34:16,170
Het ontvangen van deze lichaamsdelen
van een vrouw met de post

589
00:34:16,170 --> 00:34:20,490
maakte duidelijk dat er iets afschuwelijks
was gedaan, blijkbaar met deze vrouw,

590
00:34:20,490 --> 00:34:22,410
en er was een verklaring nodig.

591
00:34:22,410 --> 00:34:25,110
Dus kwamen ze bijeen om ernaar te vragen.

592
00:34:25,110 --> 00:34:29,850
Daarop antwoordde de Levitische man, de
man van de vrouw die gedood was, en zei:

593
00:34:29,850 --> 00:34:33,630
Ik kwam met mijn bijvrouw in
Gibea, dat tot Benjamin behoort,

594
00:34:33,630 --> 00:34:35,190
om er te overnachten.

595
00:34:35,190 --> 00:34:38,250
Maar de burgers van Gibea
stonden tegen mij op.

596
00:34:38,250 --> 00:34:41,370
Zij omsingelden 's nachts
het huis omwille van mij.

597
00:34:41,370 --> 00:34:44,970
Zij dachten mij te doden en hebben
mijn bijvrouw zo verkracht dat

598
00:34:44,970 --> 00:34:46,530
zij gestorven is.

599
00:34:46,530 --> 00:34:49,890
Toen greep ik mijn bijvrouw
en deelde haar in stukken

600
00:34:49,890 --> 00:34:53,430
en stuurde haar heel het land door
dat erfelijk bezit is van Israël,

601
00:34:53,430 --> 00:34:58,050
omdat zij een schandelijke daad en een
dwaasheid in Israël hadden verricht.

602
00:34:58,050 --> 00:35:00,510
Zie, u bent allen Israëlieten.

603
00:35:00,510 --> 00:35:02,850
Geef hier uw mening en raad!

604
00:35:02,850 --> 00:35:05,850
Toen stond heel het volk
als één man op en zei:

605
00:35:05,850 --> 00:35:10,110
Niemand van ons zal naar zijn tent gaan
en niemand van ons zal van hier weggaan

606
00:35:10,110 --> 00:35:11,490
naar zijn huis.

607
00:35:11,490 --> 00:35:16,890
Welnu dan, dit is wat wij met Gibea zullen
doen: ertegen optrekken, volgens het lot.

608
00:35:16,890 --> 00:35:21,030
Dus ze zeiden: ‘Dit is
een dringende situatie.

609
00:35:21,030 --> 00:35:24,270
We gaan niet eens naar huis
voordat we dit hebben verholpen.

610
00:35:24,270 --> 00:35:26,970
We trekken allemaal tegen Gibea op.’

611
00:35:26,970 --> 00:35:29,970
Ze gaan eerst proberen de
Benjaminieten zover te krijgen

612
00:35:29,970 --> 00:35:34,230
dat ze de daders uitleveren, zodat
ze geen oorlog hoeven te voeren.

613
00:35:34,230 --> 00:35:39,090
Maar dat gaat niet lukken, dus ze
gaan oorlog voeren. Maar er staat:

614
00:35:39,090 --> 00:35:42,270
‘We zullen door loting
bepalen wie er optrekt.’

615
00:35:42,270 --> 00:35:46,350
Daarmee wordt blijkbaar bedoeld dat ze
door het werpen van het lot Gods wil

616
00:35:46,350 --> 00:35:51,630
zullen raadplegen over welke stam
de opmars moet aanvoeren, enzovoort.

617
00:35:51,630 --> 00:35:55,890
Wij zullen uit alle stammen van
Israël tien man op de honderd nemen,

618
00:35:55,890 --> 00:35:59,190
honderd op de duizend en
duizend op de tienduizend,

619
00:35:59,190 --> 00:36:02,490
om proviand mee te nemen
voor het volk, zodat het,

620
00:36:02,490 --> 00:36:04,770
wanneer het in Geba in Benjamin komt,

621
00:36:04,770 --> 00:36:09,990
met hen kan doen overeenkomstig al de
dwaasheid die zij in Israël gedaan hebben.

622
00:36:09,990 --> 00:36:12,030
Dat betekent allemaal hetzelfde.

623
00:36:12,030 --> 00:36:14,010
We gaan één op de tien nemen.

624
00:36:14,010 --> 00:36:17,430
Het is niet precies duidelijk
wat die ene op de tien gaat doen.

625
00:36:17,430 --> 00:36:21,030
Op de een of andere manier gaan ze
de soldaten van het nodige voorzien

626
00:36:21,030 --> 00:36:23,250
terwijl die tegen Gibea vechten.

627
00:36:23,250 --> 00:36:27,930
Het was hun waarschijnlijk duidelijker
dan het mij is, nu ik erover nadenk.

628
00:36:27,930 --> 00:36:33,570
Zo verzamelden alle mannen van Israël zich
tegen deze stad, verbonden als één man.

629
00:36:33,570 --> 00:36:34,410
Vers 12:

630
00:36:34,410 --> 00:36:39,030
De stammen van Israël stuurden mannen door
heel de stam van Benjamin om te zeggen:

631
00:36:39,030 --> 00:36:42,510
Wat is dit voor een kwaad
dat onder u gebeurd is?

632
00:36:42,510 --> 00:36:46,950
Lever ons nu die mannen uit, die
verderfelijke lieden die in Gibea zijn,

633
00:36:46,950 --> 00:36:50,790
zodat wij hen doden en het kwaad
uit Israël weg kunnen doen.

634
00:36:50,790 --> 00:36:54,210
De Benjaminieten wilden echter
niet naar de stem van hun broeders,

635
00:36:54,210 --> 00:36:56,310
de Israëlieten, luisteren.

636
00:36:56,310 --> 00:37:00,630
De Benjaminieten verzamelden zich
daarentegen vanuit hun steden in Gibea

637
00:37:00,630 --> 00:37:03,750
om tegen de Israëlieten
ten strijde te trekken.

638
00:37:03,750 --> 00:37:07,590
Dit laat zien hoe dwaas
hun trouw aan hun stam was.

639
00:37:07,590 --> 00:37:11,190
Er zijn een paar slechte mannen,
waarschijnlijk een paar handjesvol,

640
00:37:11,190 --> 00:37:13,530
die schuldig zijn aan deze daad.

641
00:37:13,530 --> 00:37:16,950
Als de Benjaminieten ook maar
iets om gerechtigheid gaven,

642
00:37:16,950 --> 00:37:21,450
zouden ze hen graag uitleveren om
door de Israëlieten te worden berecht.

643
00:37:21,450 --> 00:37:23,730
Dan hadden ze de hele stad gespaard.

644
00:37:23,730 --> 00:37:26,550
Dan hadden ze duizenden
strijders gespaard.

645
00:37:26,550 --> 00:37:28,890
Ze hadden geen strijd hoeven te voeren.

646
00:37:28,890 --> 00:37:33,570
Maar omdat de stad die het vergrijp had
gepleegd in hun gebied lag en tot hun

647
00:37:33,570 --> 00:37:37,050
stam behoorde, en omdat er
die trouw aan de stam is,

648
00:37:37,050 --> 00:37:41,010
gaan ze de verkeerde daden
van deze ene stad verdedigen.

649
00:37:41,010 --> 00:37:45,690
Zelfs ten koste van duizenden
levens en de hoge kosten van oorlog.

650
00:37:45,690 --> 00:37:48,750
Dit is gewoon de trots en, denk ik,

651
00:37:48,750 --> 00:37:51,810
de vaderlandsliefde voor
je stam die we hier zien.

652
00:37:51,810 --> 00:37:56,070
Het leidde tot een enorme hoeveelheid
bloedvergieten aan beide kanten.

653
00:37:56,070 --> 00:38:00,630
En de Benjaminieten uit de
steden werden op die dag geteld:

654
00:38:00,630 --> 00:38:04,290
zesentwintigduizend man die
het zwaard konden hanteren.

655
00:38:04,290 --> 00:38:09,570
Daarnaast werden de inwoners van Gibea
geteld: zevenhonderd van de beste mannen.

656
00:38:09,570 --> 00:38:13,350
Dus Gibea zelf had maar
zevenhonderd strijders,

657
00:38:13,350 --> 00:38:16,110
maar de overige steden van Benjamin konden

658
00:38:16,110 --> 00:38:18,570
zesentwintigduizend
man op de been brengen.

659
00:38:18,570 --> 00:38:23,190
Onder al dit volk waren zevenhonderd
van de beste mannen linkshandig.

660
00:38:23,190 --> 00:38:27,510
Ieder van hen kon haarfijn met een
steen slingeren zonder te missen.

661
00:38:27,510 --> 00:38:30,570
Er zitten een paar echte
scherpschutters tussen.

662
00:38:30,570 --> 00:38:33,690
Wij denken bij een katapult
aan kinderspeelgoed.

663
00:38:33,690 --> 00:38:37,170
In die dagen was een
slinger een dodelijk wapen.

664
00:38:37,170 --> 00:38:40,710
Van alle wapens die ze hadden, kwam
een slinger het dichtst in de buurt

665
00:38:40,710 --> 00:38:42,270
van een vuurwapen.

666
00:38:42,270 --> 00:38:45,030
Ze hadden pijlen en speren
die ze konden werpen,

667
00:38:45,030 --> 00:38:47,430
en die waren natuurlijk ook dodelijk.

668
00:38:47,430 --> 00:38:49,830
Maar een steen die met de snelheid van een

669
00:38:49,830 --> 00:38:54,810
kogel vliegt en iemand tegen het
hoofd raakt, kon, zoals we weten,

670
00:38:54,810 --> 00:38:56,610
zelfs een reus doden.

671
00:38:56,610 --> 00:39:00,090
De meeste mannen zouden een
hoofdwond door een steen die

672
00:39:00,090 --> 00:39:03,330
zo hard aankomt
waarschijnlijk niet overleven.

673
00:39:03,330 --> 00:39:06,930
Deze mannen waren zulke
scherpschutters dat ze van een afstand

674
00:39:06,930 --> 00:39:10,050
een doelwit ter breedte
van een haar konden raken.

675
00:39:10,050 --> 00:39:15,090
Ik weet niet vanaf welke afstand, maar
het idee is dat ze hun doel niet misten.

676
00:39:15,090 --> 00:39:17,850
Het waren beslist scherpschutters.

677
00:39:17,850 --> 00:39:18,870
Er staat:

678
00:39:18,870 --> 00:39:23,850
Ook de mannen van Israël werden
geteld, Benjamin niet meegerekend:

679
00:39:23,850 --> 00:39:27,390
vierhonderdduizend man die
het zwaard konden hanteren.

680
00:39:27,390 --> 00:39:30,030
Dit waren allemaal strijdbare mannen.

681
00:39:30,030 --> 00:39:34,470
Dus de mensen van Benjamin hadden
maar zesentwintigduizend en nog wat,

682
00:39:34,470 --> 00:39:37,530
misschien zevenentwintigduizend
man in totaal,

683
00:39:37,530 --> 00:39:40,410
tegenover vierhonderdduizend uit Israël.

684
00:39:40,410 --> 00:39:43,230
De Benjaminieten hadden wel één voordeel.

685
00:39:43,230 --> 00:39:46,650
Ze hadden deze scherpschutters,
zevenhonderd in getal.

686
00:39:46,650 --> 00:39:49,890
Die hoeven niet met hun zwaarden
het strijdgewoel in te gaan

687
00:39:49,890 --> 00:39:52,110
en zichzelf in gevaar te brengen.

688
00:39:52,110 --> 00:39:57,630
Ze kunnen in rotsspleten zitten en van een
afstand mensen één voor één uitschakelen.

689
00:39:57,630 --> 00:40:00,450
Blijkbaar had Israël zulke mannen niet.

690
00:40:00,450 --> 00:40:02,610
Alleen de Benjaminieten hadden die.

691
00:40:02,610 --> 00:40:07,890
Dus de Benjaminieten hielden zich in dit
geval aanvankelijk behoorlijk goed staande

692
00:40:07,890 --> 00:40:10,530
tegen een overweldigende overmacht.

693
00:40:10,530 --> 00:40:14,430
Zo stonden de Israëlieten op en
trokken naar het huis van God,

694
00:40:14,430 --> 00:40:18,870
raadpleegden God en zeiden:
Wie van ons moet als eerste

695
00:40:18,870 --> 00:40:21,510
ten strijde trekken
tegen de Benjaminieten?

696
00:40:21,510 --> 00:40:25,050
En de HEERE zei: Juda als eerste.

697
00:40:25,050 --> 00:40:28,170
Dus God geeft hun
daadwerkelijk instructies.

698
00:40:28,170 --> 00:40:31,590
Het blijkt dat degenen die hun
instructies van God ontvangen,

699
00:40:31,590 --> 00:40:36,210
de eerste paar keren dat ze ten
strijde trekken zware verliezen lijden,

700
00:40:36,210 --> 00:40:39,270
ondanks het feit dat God
hun aanwijzingen geeft.

701
00:40:39,270 --> 00:40:43,650
Dat is een beetje verwarrend, maar
blijkbaar waren die eerste verliezen een

702
00:40:43,650 --> 00:40:48,510
prijs die Hij bereid was te betalen,
denk ik, voor de aanvankelijke uitkomst.

703
00:40:48,510 --> 00:40:53,370
Maar het lijkt inderdaad vreemd dat
Hij hun niet meteen de overwinning gaf.

704
00:40:53,370 --> 00:40:54,510
Hij zei:

705
00:40:54,510 --> 00:40:56,610
Juda gaat als eerste.

706
00:40:56,610 --> 00:41:01,650
Vervolgens stonden de Israëlieten in de
morgen op en sloegen hun kamp op om te

707
00:41:01,650 --> 00:41:03,330
strijden tegen Gibea.

708
00:41:03,330 --> 00:41:07,470
En de mannen van Israël trokken
ten strijde tegen Benjamin.

709
00:41:07,470 --> 00:41:11,130
Vervolgens stelden de mannen
van Israël zich tegen hen op

710
00:41:11,130 --> 00:41:13,290
voor de strijd tegen Gibea.

711
00:41:13,290 --> 00:41:19,890
Toen trokken de Benjaminieten Gibea uit
en richtten die dag verderf aan in Israël:

712
00:41:19,890 --> 00:41:22,470
tweeëntwintigduizend man viel ter aarde.

713
00:41:22,470 --> 00:41:26,190
Bijna evenveel als het totale
aantal strijders aan de kant

714
00:41:26,190 --> 00:41:27,870
van de Benjaminieten.

715
00:41:27,870 --> 00:41:32,370
Ze doodden zoveel vijanden en
verloren blijkbaar maar weinig van

716
00:41:32,370 --> 00:41:33,870
hun eigen mensen.

717
00:41:33,870 --> 00:41:38,190
Er wordt hier niets gezegd over de
verliezen onder de Benjaminieten.

718
00:41:38,190 --> 00:41:42,990
Het lijkt er dus op dat de
Benjaminieten de eerste ronde winnen en

719
00:41:42,990 --> 00:41:46,170
22.000 van de mannen
van Israël uitschakelen.

720
00:41:46,170 --> 00:41:49,710
Maar het volk, de mannen
van Israël, vatte moed,

721
00:41:49,710 --> 00:41:52,710
en zij stelden zich
opnieuw op voor de strijd,

722
00:41:52,710 --> 00:41:57,330
op de plaats waar zij zich de vorige
dag voor de strijd hadden opgesteld.

723
00:41:57,330 --> 00:41:59,490
Na die ontmoedigende nederlaag.

724
00:41:59,490 --> 00:42:03,990
En de Israëlieten trokken op en huilden
voor het aangezicht van de HEERE

725
00:42:03,990 --> 00:42:05,490
tot 's avonds toe.

726
00:42:05,490 --> 00:42:10,350
Zij raadpleegden de HEERE en zeiden: Zal
ik opnieuw de strijd aanbinden met mijn

727
00:42:10,350 --> 00:42:12,450
broeder, de Benjaminieten?

728
00:42:12,450 --> 00:42:15,390
En de HEERE zei: Trek tegen hem op.

729
00:42:15,390 --> 00:42:18,870
Maar toen de Israëlieten de volgende
dag de Benjaminieten naderden,

730
00:42:18,870 --> 00:42:22,410
trok Benjamin hun op de tweede
dag vanuit Gibea tegemoet

731
00:42:22,410 --> 00:42:25,410
en zij richtten verderf
aan onder de Israëlieten:

732
00:42:25,410 --> 00:42:28,470
nog achttienduizend man viel ter aarde.

733
00:42:28,470 --> 00:42:31,050
Al dezen konden het zwaard hanteren.

734
00:42:31,050 --> 00:42:34,590
In twee dagen dus in totaal 40.000.

735
00:42:34,590 --> 00:42:39,810
Toen trokken alle Israëlieten, ja heel
het volk, op en kwamen bij het huis van

736
00:42:39,810 --> 00:42:41,490
God en huilden.

737
00:42:41,490 --> 00:42:44,490
En zij bleven daar voor
het aangezicht van de HEERE

738
00:42:44,490 --> 00:42:47,130
en vastten die dag tot 's avonds toe.

739
00:42:47,130 --> 00:42:51,270
Ook brachten zij brandoffers en dankoffers
voor het aangezicht van de HEERE.

740
00:42:51,270 --> 00:42:54,810
Let er nu op dat dit eigenlijk
heel prijzenswaardig van hen is,

741
00:42:54,810 --> 00:42:57,990
in een tijd waarin de godsdienst
van de HEERE in het land

742
00:42:57,990 --> 00:43:00,090
maar weinig wordt beoefend.

743
00:43:00,090 --> 00:43:02,310
Deze mensen worden neergemaaid.

744
00:43:02,310 --> 00:43:05,550
Ze hebben tien procent van
hun strijders verloren.

745
00:43:05,550 --> 00:43:10,710
Ze zijn met 400.000 gekomen
en hebben er 40.000 verloren.

746
00:43:10,710 --> 00:43:14,250
En blijkbaar hebben ze tegen
hun vijanden niets bereikt.

747
00:43:14,250 --> 00:43:16,650
Toch blijven ze naar de Heere komen.

748
00:43:16,650 --> 00:43:20,430
En de Heere moedigt hen aan
om de strijd aan te gaan,

749
00:43:20,430 --> 00:43:23,310
waarbij ze opnieuw worden neergemaaid.

750
00:43:23,310 --> 00:43:28,590
Er lijkt wel een sterk geloof voor nodig
om de Heere hierover te blijven zoeken

751
00:43:28,590 --> 00:43:34,410
en op het slagveld te blijven, wanneer
het lijkt alsof Gods raad niet echt helpt.

752
00:43:34,410 --> 00:43:38,250
Hun geloof wordt hierdoor
ongetwijfeld op de proef gesteld,

753
00:43:38,250 --> 00:43:40,830
maar ze doorstaan die beproeving.

754
00:43:40,830 --> 00:43:42,510
En nu vasten ze.

755
00:43:42,510 --> 00:43:46,590
Ze gooien niet zomaar hun handen
in de lucht en zeggen: ‘Nou ja,

756
00:43:46,590 --> 00:43:48,270
we hebben het geprobeerd.

757
00:43:48,270 --> 00:43:52,530
We hebben meer mannen verloren dan
de Benjaminieten er in totaal hebben.

758
00:43:52,530 --> 00:43:57,450
We hebben beslist gedaan wat we
konden om de situatie recht te zetten.

759
00:43:57,450 --> 00:44:01,110
We gaan terug naar de
veiligheid van ons eigen huis.’

760
00:44:01,110 --> 00:44:06,630
In plaats daarvan hadden ze het gevoel dat
ze een opdracht van de Heere uitvoerden.

761
00:44:06,630 --> 00:44:12,210
God had hun gezegd op te trekken, en dus
blijven ze zich aan gevaar blootstellen.

762
00:44:12,210 --> 00:44:14,910
Maar ze zoeken de Heere met meer ijver.

763
00:44:14,910 --> 00:44:18,570
Dus raadpleegden de Israëlieten de Heere.

764
00:44:18,570 --> 00:44:23,790
Er staat dat de ark van het verbond daar
in die dagen was, waarschijnlijk in Mizpa,

765
00:44:23,790 --> 00:44:26,070
want daar waren ze bijeengekomen.

766
00:44:26,070 --> 00:44:29,430
Om de een of andere reden
was de ark dus niet in Silo.

767
00:44:29,430 --> 00:44:33,570
Misschien verplaatsten ze hem van
tijd tot tijd van Mizpa naar Silo,

768
00:44:33,570 --> 00:44:36,510
om hem toegankelijk te maken
voor verschillende mensen

769
00:44:36,510 --> 00:44:39,870
in verschillende delen van
het land. Ik weet het niet.

770
00:44:39,870 --> 00:44:44,370
En Pinehas, de zoon van
Eleazar, de zoon van Aäron,

771
00:44:44,370 --> 00:44:47,430
stond in die dagen voor
Zijn aangezicht en zei:

772
00:44:47,430 --> 00:44:51,690
Zal ik nog eens ten strijde trekken
tegen mijn broeder, de Benjaminieten,

773
00:44:51,690 --> 00:44:53,550
of zal ik ervan afzien?

774
00:44:53,550 --> 00:44:58,470
En de HEERE zei: Trek op, want
morgen zal Ik hem in uw hand geven.

775
00:44:58,470 --> 00:45:03,030
Daardoor weten we dat dit uit een heel
vroege periode van de richterentijd komt,

776
00:45:03,030 --> 00:45:07,710
want Pinehas leefde nog, een
tijdgenoot van Mozes en Jozua.

777
00:45:07,710 --> 00:45:12,090
Pinehas was degene die de plaag
bij Baäl-Peor stopte door een

778
00:45:12,090 --> 00:45:16,710
speer te steken door de Israëliet die
seks had met de Midianitische vrouw.

779
00:45:16,710 --> 00:45:19,590
Hij leefde nog in de
tijd van Mozes en Jozua

780
00:45:19,590 --> 00:45:23,490
en zal zeker niet heel lang na
de tijd van Jozua hebben geleefd.

781
00:45:23,490 --> 00:45:28,890
Dit verhaal speelde zich dus af toen
Pinehas nog leefde. Het is heel vroeg.

782
00:45:28,890 --> 00:45:33,570
Dit alles gebeurde waarschijnlijk
heel kort nadat Jozua gestorven was.

783
00:45:33,570 --> 00:45:37,110
Dat is dus een goed aanknopingspunt
voor de chronologie.

784
00:45:37,110 --> 00:45:38,310
En ze zeiden:

785
00:45:38,310 --> 00:45:42,030
Moet ik weer gaan vechten tegen de
nakomelingen van mijn broer Benjamin,

786
00:45:42,030 --> 00:45:44,010
of moet ik ermee ophouden?

787
00:45:44,010 --> 00:45:47,850
‘God, we hebben tien procent
van onze soldaten verloren.

788
00:45:47,850 --> 00:45:50,790
Is dit het moment voor
ons om het op te geven?’

789
00:45:50,790 --> 00:45:56,250
En God zegt: ‘Nee, het is geen tijd
om het op te geven.’ En de Heere zei:

790
00:45:56,250 --> 00:45:59,910
Trek op, want morgen geef
Ik ze in jullie handen.

791
00:45:59,910 --> 00:46:03,150
Die belofte had Hij de
voorgaande dagen niet gedaan.

792
00:46:03,150 --> 00:46:06,510
Hij zei alleen: ‘Ga.’ En dat deden ze.

793
00:46:06,510 --> 00:46:10,770
Maar deze keer zegt Hij: ‘Goed,
deze keer gaan jullie winnen.’

794
00:46:10,770 --> 00:46:14,370
Hij doet daar een belofte,
zodat ze hier iets positievers,

795
00:46:14,370 --> 00:46:18,690
iets zekers zouden hebben waarop
ze hun geloof konden richten.

796
00:46:18,690 --> 00:46:22,710
Toen legde Israël hinderlagen
rondom tegen Gibea.

797
00:46:22,710 --> 00:46:27,210
En ze deden eigenlijk hetzelfde
als Jozua deed om Ai te veroveren.

798
00:46:27,210 --> 00:46:30,990
Ze vielen van voren aan, maar er
waren verborgen mannen die van

799
00:46:30,990 --> 00:46:33,930
achteren een verrassingsaanval
zouden uitvoeren.

800
00:46:33,930 --> 00:46:37,050
Ze lokten de inwoners van
de stad naar het slagveld.

801
00:46:37,050 --> 00:46:41,970
Die waren overmoedig geworden door hun
eerdere successen en overwinningen.

802
00:46:41,970 --> 00:46:44,850
En dan zou de groep die
in een hinderlaag lag,

803
00:46:44,850 --> 00:46:48,630
ongemerkt de stad binnendringen
en die in brand steken.

804
00:46:48,630 --> 00:46:51,150
Dat zou de Gibeonieten
natuurlijk ontmoedigen

805
00:46:51,150 --> 00:46:54,750
en hen op het slagveld
klemzetten tussen twee legers:

806
00:46:54,750 --> 00:46:58,350
het leger dat hun stad bij
verrassing had aangevallen en het

807
00:46:58,350 --> 00:47:00,630
leger dat zij hadden achtervolgd.

808
00:47:00,630 --> 00:47:01,650
Er staat:

809
00:47:01,650 --> 00:47:05,910
En op de derde dag trokken de
Israëlieten op tegen de Benjaminieten

810
00:47:05,910 --> 00:47:10,290
en zij stelden zich op tegen
Gibea, zoals de andere keren.

811
00:47:10,290 --> 00:47:11,850
Vers 31:

812
00:47:11,850 --> 00:47:16,470
Vervolgens trokken de Benjaminieten
de stad uit, het volk tegemoet.

813
00:47:16,470 --> 00:47:20,130
Ze werden van de stad weggelokt
en begonnen zoals de andere keren

814
00:47:20,130 --> 00:47:24,750
slachtoffers te maken onder het volk,
op de hoofdwegen door het open veld,

815
00:47:24,750 --> 00:47:30,030
waarvan de ene omhoog voert naar het
huis van God en de andere naar Gibea:

816
00:47:30,030 --> 00:47:32,430
ongeveer dertig man van Israël.

817
00:47:32,430 --> 00:47:35,850
En in het veld sneuvelden blijkbaar
daadwerkelijk ongeveer dertig

818
00:47:35,850 --> 00:47:37,350
mannen van Israël.

819
00:47:37,350 --> 00:47:39,210
En de Benjaminieten zeiden:

820
00:47:39,210 --> 00:47:44,010
Toen zeiden de Benjaminieten: Zij zijn
voor onze ogen verslagen zoals eerst.

821
00:47:44,010 --> 00:47:49,050
Maar de Israëlieten zeiden: Laten wij
vluchten en hen van de stad weglokken,

822
00:47:49,050 --> 00:47:50,730
naar de hoofdwegen.

823
00:47:50,730 --> 00:47:54,690
Daarop stonden alle mannen van Israël
op van hun plaats en stelden zich

824
00:47:54,690 --> 00:47:57,030
op bij Baäl-Tamar.

825
00:47:57,030 --> 00:48:00,510
Ook kwam het deel van Israël
dat in hinderlaag lag,

826
00:48:00,510 --> 00:48:04,710
uit zijn plaats tevoorschijn,
uit de open plek bij Geba.

827
00:48:04,710 --> 00:48:10,050
En tienduizend van de beste mannen van
heel Israël kwamen van tegenover Gibea.

828
00:48:10,050 --> 00:48:11,730
De strijd werd zwaar.

829
00:48:11,730 --> 00:48:15,150
Zij wisten echter niet dat
het onheil hen treffen zou.

830
00:48:15,150 --> 00:48:19,350
Toen versloeg de HEERE Benjamin,
voor de ogen van Israël,

831
00:48:19,350 --> 00:48:22,350
zodat de Israëlieten
op die dag van Benjamin

832
00:48:22,350 --> 00:48:25,290
vijfentwintigduizend en
honderd man neersloegen.

833
00:48:25,290 --> 00:48:27,930
Al dezen konden het zwaard hanteren.

834
00:48:27,930 --> 00:48:32,610
Dat is het totaal, en dat is een
samenvattende uitspraak over de strijd,

835
00:48:32,610 --> 00:48:36,210
hoewel het verhaal over de
strijd nog niet afgelopen is.

836
00:48:36,210 --> 00:48:39,090
Dit loopt vooruit op
hoe het allemaal afliep.

837
00:48:39,090 --> 00:48:42,390
Benjamin verloor ruim
vijfentwintigduizend man.

838
00:48:42,390 --> 00:48:45,570
Maar in de volgende verzen
gaan we lezen over de strijd

839
00:48:45,570 --> 00:48:48,090
voordat dit totale aantal was bereikt.

840
00:48:48,090 --> 00:48:50,970
We gaan lezen over andere
aantallen die sneuvelen,

841
00:48:50,970 --> 00:48:54,510
maar die maken deel uit van
die vijfentwintigduizend.

842
00:48:54,510 --> 00:48:56,610
Ze komen daar niet nog eens bij.

843
00:48:56,610 --> 00:49:00,330
Dit feit wordt buiten de
chronologische volgorde vermeld,

844
00:49:00,330 --> 00:49:05,850
gewoon als een samenvattende uitspraak dat
ze hen versloegen en er zoveel doodden.

845
00:49:05,850 --> 00:49:09,510
Maar de beschrijving van de strijd
gaat verder met wat er gebeurde

846
00:49:09,510 --> 00:49:11,790
voordat dat aantal was gedood.

847
00:49:11,790 --> 00:49:12,810
Vers 36:

848
00:49:12,810 --> 00:49:16,770
En de Benjaminieten zagen
dat zij verslagen waren.

849
00:49:16,770 --> 00:49:20,370
Want de mannen van Israël
gaven de Benjaminieten ruimte,

850
00:49:20,370 --> 00:49:25,110
omdat zij vertrouwden op de hinderlaag
die zij tegen Gibea gelegd hadden.

851
00:49:25,110 --> 00:49:29,910
Zij die in hinderlaag lagen,
haastten zich en overvielen Gibea.

852
00:49:29,910 --> 00:49:35,430
Ja, zij die in hinderlaag hadden gelegen,
trokken op en sloegen heel de stad

853
00:49:35,430 --> 00:49:37,410
met de scherpte van het zwaard.

854
00:49:37,410 --> 00:49:41,490
De mannen van Israël hadden met de
mannen die in hinderlaag hadden gelegen,

855
00:49:41,490 --> 00:49:44,130
de afspraak gemaakt dat dezen een grote

856
00:49:44,130 --> 00:49:46,770
rookwolk uit de stad
zouden laten opstijgen,

857
00:49:46,770 --> 00:49:51,510
en dat de mannen van Israël zich
vervolgens om zouden keren in de strijd.

858
00:49:51,510 --> 00:49:56,370
Nu was Benjamin begonnen met slachtoffers
te maken onder de mannen van Israël:

859
00:49:56,370 --> 00:49:58,290
ongeveer dertig man.

860
00:49:58,290 --> 00:50:04,230
Zij zeiden namelijk: Zij zijn ongetwijfeld
geheel en al voor onze ogen verslagen,

861
00:50:04,230 --> 00:50:06,090
net als in de eerdere strijd.

862
00:50:06,090 --> 00:50:11,370
Toen begon de rookwolk op te stijgen
uit de stad, een pilaar van rook.

863
00:50:11,370 --> 00:50:16,650
Toen Benjamin vervolgens achteromkeek,
zie, de hele stad was opgegaan in vlammen

864
00:50:16,650 --> 00:50:18,450
die naar de hemel stegen.

865
00:50:18,450 --> 00:50:21,090
Toen keerden de mannen van Israël zich om,

866
00:50:21,090 --> 00:50:24,270
en de mannen van Benjamin
werden door schrik overmand,

867
00:50:24,270 --> 00:50:27,870
want zij zagen dat het
onheil hen getroffen had.

868
00:50:27,870 --> 00:50:32,370
Dus degenen die op de vlucht waren
geweest, keerden zich nu tegen hen.

869
00:50:32,370 --> 00:50:35,550
Daarom keerden zij voor de
ogen van de mannen van Israël

870
00:50:35,550 --> 00:50:37,470
in de richting van de woestijn.

871
00:50:37,470 --> 00:50:41,670
De strijd achtervolgde hen
echter, en de mannen uit de steden

872
00:50:41,670 --> 00:50:43,890
sloegen hen in hun midden neer.

873
00:50:43,890 --> 00:50:47,250
In plaats van te vechten
sloegen ze massaal op de vlucht.

874
00:50:47,250 --> 00:50:49,710
Maar ze konden niet
terugvluchten naar hun stad,

875
00:50:49,710 --> 00:50:53,250
dus moesten ze maar de
onontgonnen wildernis in vluchten.

876
00:50:53,250 --> 00:50:57,750
Dat was de enige plek waar ze naartoe
konden om te ontkomen, dachten ze.

877
00:50:57,750 --> 00:51:01,170
Zij omsingelden Benjamin,
zij achtervolgden hem,

878
00:51:01,170 --> 00:51:05,010
zij liepen hem met gemak onder
de voet, tot tegenover Gibea,

879
00:51:05,010 --> 00:51:07,230
aan de kant waar de zon opgaat.

880
00:51:07,230 --> 00:51:10,290
Er vielen van Benjamin
achttienduizend man.

881
00:51:10,290 --> 00:51:12,870
Dit waren allemaal strijdbare mannen.

882
00:51:12,870 --> 00:51:17,310
Zoals ik al zei, komen die niet
boven op de vijfentwintigduizend.

883
00:51:17,310 --> 00:51:22,290
Aan het eind hiervan zullen we zien dat
het totaal vijfentwintigduizend was.

884
00:51:22,290 --> 00:51:26,070
Dit beschreef alleen hoe
achttienduizend van hen sneuvelden.

885
00:51:26,070 --> 00:51:29,970
Dat betekent dat er niet veel van
hen tijdens de strijd sneuvelden.

886
00:51:29,970 --> 00:51:34,350
De meesten sneuvelden op hun vlucht,
terwijl ze achtervolgd werden.

887
00:51:34,350 --> 00:51:39,510
Daarop keerden zij zich om en vluchtten
naar de woestijn, naar de rots van Rimmon.

888
00:51:39,510 --> 00:51:45,030
Zij hielden echter nog een nalezing onder
hen op de hoofdwegen: vijfduizend man.

889
00:51:45,030 --> 00:51:47,790
Verder achtervolgden zij
hen tot aan Gideom toe

890
00:51:47,790 --> 00:51:50,730
en doodden nog eens
tweeduizend man van hen.

891
00:51:50,730 --> 00:51:55,530
Dus naast de achttienduizend
sneuvelden er nog eens vijfduizend.

892
00:51:55,530 --> 00:51:57,990
Dat maakt drieëntwintigduizend.

893
00:51:57,990 --> 00:52:01,890
Er werden maar ongeveer tweeduizend
Benjaminieten in de gevechten gedood.

894
00:52:01,890 --> 00:52:04,830
De rest werd gedood terwijl
ze op de vlucht waren.

895
00:52:04,830 --> 00:52:09,390
Dat betekent dat ze, toen ze
veertigduizend mensen van Israël doodden,

896
00:52:09,390 --> 00:52:13,410
zelf niet veel meer dan duizend
of tweeduizend man verloren.

897
00:52:13,410 --> 00:52:15,990
Ze hadden dus een
tijdlang echt de overhand.

898
00:52:15,990 --> 00:52:19,110
En aan het eind van vers 45 staat:

899
00:52:19,110 --> 00:52:24,750
Daarop keerden zij zich om en vluchtten
naar de woestijn, naar de rots van Rimmon.

900
00:52:24,750 --> 00:52:30,510
Zij hielden echter nog een nalezing onder
hen op de hoofdwegen: vijfduizend man.

901
00:52:30,510 --> 00:52:34,770
Verder achtervolgden zij hen tot
aan Gideom toe en doodden nog eens

902
00:52:34,770 --> 00:52:36,630
tweeduizend man van hen.

903
00:52:36,630 --> 00:52:40,650
Zo was het aantal van allen die
op die dag van Benjamin vielen,

904
00:52:40,650 --> 00:52:44,250
vijfentwintigduizend man, die
het zwaard konden hanteren.

905
00:52:44,250 --> 00:52:47,190
Dit waren allemaal strijdbare mannen.

906
00:52:47,190 --> 00:52:50,970
Zeshonderd man echter keerde zich
om en vluchtte naar de woestijn,

907
00:52:50,970 --> 00:52:56,070
naar de rots van Rimmon, en zij bleven
vier maanden bij de rots van Rimmon.

908
00:52:56,070 --> 00:52:58,590
Dat wil zeggen, van Benjamin.

909
00:52:58,590 --> 00:53:02,370
Blijkbaar bereikten van de duizenden
die naar de rots Rimmon vluchtten,

910
00:53:02,370 --> 00:53:05,190
slechts zeshonderd die plek levend.

911
00:53:05,190 --> 00:53:08,010
De rest werd ingehaald en gedood.

912
00:53:08,010 --> 00:53:11,130
En ze kwamen een tijdlang
niet tevoorschijn.

913
00:53:11,130 --> 00:53:15,810
Die rots was waarschijnlijk gemakkelijk
te verdedigen, hoe die er ook uitzag.

914
00:53:15,810 --> 00:53:18,870
Ze konden aanvallen
waarschijnlijk lange tijd afslaan,

915
00:53:18,870 --> 00:53:24,270
en de achtervolgende legers lieten hen
met rust omdat ze met zo weinigen waren.

916
00:53:24,270 --> 00:53:25,770
Ze lieten hen gaan.

917
00:53:25,770 --> 00:53:29,250
En de mannen van Israël keerden
naar de Benjaminieten terug

918
00:53:29,250 --> 00:53:34,590
en sloegen hen met de scherpte van het
zwaard, van de hele stad tot de dieren,

919
00:53:34,590 --> 00:53:37,710
ja, tot alles toe wat aangetroffen werd.

920
00:53:37,710 --> 00:53:41,730
Ook staken zij alle steden die
aangetroffen werden, in brand.

921
00:53:41,730 --> 00:53:45,090
Het laatste hoofdstuk gaat
over het probleem dat deze

922
00:53:45,090 --> 00:53:49,290
overwinning veroorzaakte, en
dat was dat de stam Benjamin

923
00:53:49,290 --> 00:53:51,210
bijna volledig was uitgeroeid.

924
00:53:51,210 --> 00:53:55,170
Het is heel belangrijk dat er
geen hele stam verloren gaat,

925
00:53:55,170 --> 00:53:58,230
en toch was die bijna uitgestorven.

926
00:53:58,230 --> 00:54:02,310
Zeshonderd mannen zouden gemakkelijk
in een andere stam kunnen opgaan,

927
00:54:02,310 --> 00:54:05,250
en dan zouden we Benjamin
helemaal kwijtraken.

928
00:54:05,250 --> 00:54:09,450
Maar de mannen van Israël wilden
dat er twaalf stammen waren.

929
00:54:09,450 --> 00:54:12,690
Ze wilden niet dat de stam
Benjamin zou verdwijnen.

930
00:54:12,690 --> 00:54:15,210
En dus nam de rest van het volk Israël,

931
00:54:15,210 --> 00:54:18,510
die deze slachting onder de
Benjaminieten had aangericht,

932
00:54:18,510 --> 00:54:22,710
het daadwerkelijk op zich om vrouwen
te vinden voor de overlevenden,

933
00:54:22,710 --> 00:54:25,350
zodat de stam niet zou verdwijnen.

934
00:54:25,350 --> 00:54:29,010
Nu hadden de mannen van
Israël in hoofdstuk 21

935
00:54:29,010 --> 00:54:33,210
vóór de strijd in Mizpa een
eed gezworen. Ze zeiden:

936
00:54:33,210 --> 00:54:37,290
Nu hadden de mannen van Israël
in Mizpa gezworen en gezegd:

937
00:54:37,290 --> 00:54:41,970
Niemand van ons zal zijn dochter aan
de Benjaminieten tot vrouw geven.

938
00:54:41,970 --> 00:54:45,810
Dus het was niet zo eenvoudig dat
ze gewoon konden zeggen: ‘Nou,

939
00:54:45,810 --> 00:54:49,770
er zijn nog zeshonderd mannen van
Benjamin over, verder niemand.

940
00:54:49,770 --> 00:54:53,370
We geven hun gewoon
zeshonderd van onze vrouwen.’

941
00:54:53,370 --> 00:54:58,350
Nee, ze hadden voor God een eed afgelegd
dat niemand van hen dat zou doen.

942
00:54:58,350 --> 00:55:00,930
Dat hoorde bij hun
minachting voor Benjamin,

943
00:55:00,930 --> 00:55:03,930
die ze hadden geuit voordat
ze ten strijde trokken.

944
00:55:03,930 --> 00:55:08,250
Toen kwam het volk naar het huis van
God en het bleef daar tot de avond,

945
00:55:08,250 --> 00:55:10,170
voor het aangezicht van God.

946
00:55:10,170 --> 00:55:12,870
En zij begonnen heel hard te huilen.

947
00:55:12,870 --> 00:55:18,750
En zij zeiden: O HEERE, God van Israël,
waarom is dit in Israël gebeurd,

948
00:55:18,750 --> 00:55:21,810
dat er heden een stam
van Israël gemist wordt?

949
00:55:21,810 --> 00:55:25,350
En het gebeurde de volgende
dag dat het volk vroeg opstond

950
00:55:25,350 --> 00:55:27,450
en daar een altaar bouwde.

951
00:55:27,450 --> 00:55:30,750
En zij brachten brandoffers en dankoffers.

952
00:55:30,750 --> 00:55:35,910
Daarna zeiden de Israëlieten: Wie van al
de stammen van Israël is er die niet in de

953
00:55:35,910 --> 00:55:38,250
gemeente is opgekomen naar de HEERE?

954
00:55:38,250 --> 00:55:42,150
Er was namelijk een belangrijke
eed afgelegd met het oog op hem

955
00:55:42,150 --> 00:55:45,930
die niet in Mizpa op zou komen
naar de HEERE, met de woorden:

956
00:55:45,930 --> 00:55:47,970
Hij zal zeker gedood worden.

957
00:55:47,970 --> 00:55:50,910
Dus in het begin, voordat
ze ten strijde trokken,

958
00:55:50,910 --> 00:55:54,570
hadden ze blijkbaar een aantal
eden afgelegd waarover ons eerder

959
00:55:54,570 --> 00:55:56,190
niets was verteld.

960
00:55:56,190 --> 00:55:58,650
Voordat ze de strijd
met Benjamin aangingen,

961
00:55:58,650 --> 00:56:03,270
legden ze een eed af dat ze geen van
hun dochters aan Benjamin zouden geven.

962
00:56:03,270 --> 00:56:06,390
Ze zeiden ook dat alle
stammen van Israël of

963
00:56:06,390 --> 00:56:09,690
steden van Israël die geen
vertegenwoordigers stuurden om te

964
00:56:09,690 --> 00:56:11,850
vechten, zouden sterven.

965
00:56:11,850 --> 00:56:14,910
Dit was een strijd waaraan
iedereen moest deelnemen,

966
00:56:14,910 --> 00:56:17,370
anders zouden ze met de
dood worden gestraft.

967
00:56:17,370 --> 00:56:21,750
En de Israëlieten hadden berouw over
Benjamin, hun broeder, en zeiden:

968
00:56:21,750 --> 00:56:24,990
Vandaag is er een stam
van Israël afgesneden.

969
00:56:24,990 --> 00:56:29,850
Wat zullen wij, als het om vrouwen gaat,
doen voor hen die overgebleven zijn?

970
00:56:29,850 --> 00:56:34,170
Wij hebben immers bij de HEERE gezworen
dat wij hun geen van onze dochters tot

971
00:56:34,170 --> 00:56:35,250
vrouw zullen geven.

972
00:56:35,250 --> 00:56:39,690
Toen zeiden zij: Is er iemand van
de stammen van Israël die niet in

973
00:56:39,690 --> 00:56:42,090
Mizpa naar de HEERE is opgekomen?

974
00:56:42,090 --> 00:56:48,210
En zie, uit Jabes in Gilead was er niemand
naar het kamp, naar de gemeente, gekomen.

975
00:56:48,210 --> 00:56:53,430
Dus dachten ze: ‘Zij moeten sterven, want
we hebben een eed afgelegd dat iedereen

976
00:56:53,430 --> 00:56:55,890
die niet kwam, zou sterven.’

977
00:56:55,890 --> 00:57:00,630
Daarop werd het volk geteld, en zie,
er was niemand van de inwoners van

978
00:57:00,630 --> 00:57:02,430
Jabes in Gilead.

979
00:57:02,430 --> 00:57:05,370
Toen stuurde de gemeenschap
daar twaalfduizend van de

980
00:57:05,370 --> 00:57:07,230
strijdbaarste mannen heen.

981
00:57:07,230 --> 00:57:12,870
En men gebood hun: Trek op en sla
de inwoners van Jabes in Gilead

982
00:57:12,870 --> 00:57:17,610
met de scherpte van het zwaard, met
de vrouwen en de kleine kinderen.

983
00:57:17,610 --> 00:57:20,010
Dit is geen bevel dat God gaf.

984
00:57:20,010 --> 00:57:25,890
Dit is gewoon iets barbaars wat deze
mensen deden omdat ze bij deze gelegenheid

985
00:57:25,890 --> 00:57:27,930
zo wraakzuchtig waren.

986
00:57:27,930 --> 00:57:33,270
God had hun geen toestemming gegeven
om deze vrouwen en kinderen te doden.

987
00:57:33,270 --> 00:57:37,050
Dit is het echter wat u moet
doen: al wie mannelijk is,

988
00:57:37,050 --> 00:57:40,350
en alle vrouwen die gemeenschap
hebben gehad met een man,

989
00:57:40,350 --> 00:57:42,390
moet u met de ban slaan.

990
00:57:42,390 --> 00:57:46,410
En onder de inwoners van
Jabes in Gilead troffen zij

991
00:57:46,410 --> 00:57:50,130
vierhonderd meisjes aan die maagd
waren, die geen gemeenschap met een

992
00:57:50,130 --> 00:57:51,570
man hadden gehad.

993
00:57:51,570 --> 00:57:56,370
Zij brachten hen naar het kamp in
Silo, dat in het land Kanaän ligt.

994
00:57:56,370 --> 00:57:59,370
Toen stuurde heel de gemeenschap boden.

995
00:57:59,370 --> 00:58:03,810
Dezen spraken met de Benjaminieten,
die bij de rots van Rimmon verbleven

996
00:58:03,810 --> 00:58:05,790
en riepen hun vrede toe.

997
00:58:05,790 --> 00:58:08,730
Zo kwamen de Benjaminieten
in die tijd terug.

998
00:58:08,730 --> 00:58:12,150
En zij gaven hun de vrouwen,
die zij van de vrouwen uit

999
00:58:12,150 --> 00:58:15,150
Jabes in Gilead in leven hadden gelaten.

1000
00:58:15,150 --> 00:58:17,670
Er waren er zo echter
nog niet genoeg voor hen.

1001
00:58:17,670 --> 00:58:21,810
Dus hadden ze vierhonderd vrouwen
voor zeshonderd mannen gevonden.

1002
00:58:21,810 --> 00:58:23,910
Ze hadden er nog tweehonderd nodig.

1003
00:58:23,910 --> 00:58:27,810
Dat je een stad uitroeit en de
ongetrouwde vrouwen daar ontvoert

1004
00:58:27,810 --> 00:58:33,570
en ze als vrouw aan je vijanden weggeeft,
is voor ons zo vreemd en zo ondenkbaar.

1005
00:58:33,570 --> 00:58:36,330
En de Bijbel zegt niet
dat dit iets goeds was.

1006
00:58:36,330 --> 00:58:38,430
Dit hele verhaal is slecht.

1007
00:58:38,430 --> 00:58:40,710
Alles wat er werd gedaan was slecht,

1008
00:58:40,710 --> 00:58:44,310
behalve dat ze de HEERE
raadpleegden over hun strijdplannen.

1009
00:58:44,310 --> 00:58:48,930
De strijd om Benjamin te overwinnen was
iets wat God wilde laten gebeuren om een

1010
00:58:48,930 --> 00:58:51,030
begaan onrecht recht te zetten.

1011
00:58:51,030 --> 00:58:53,310
Maar de meeste van deze daden worden

1012
00:58:53,310 --> 00:58:55,950
eenvoudigweg door het
volk Israël verricht,

1013
00:58:55,950 --> 00:59:00,690
zonder dat de schrijver aangeeft of
God hier wel of niet achter stond.

1014
00:59:00,690 --> 00:59:04,170
We krijgen gewoon een
momentopname van het soort gedrag

1015
00:59:04,170 --> 00:59:09,210
waaraan deze mensen zich schuldig maakten
en de manier waarop ze problemen oplosten.

1016
00:59:09,210 --> 00:59:11,130
Het was niet godvruchtig.

1017
00:59:11,130 --> 00:59:15,330
En dus hadden ze nog steeds niet genoeg
vrouwen voor tweehonderd van de mannen.

1018
00:59:15,330 --> 00:59:19,050
Toen had het volk berouw over
Benjamin, omdat de HEERE een

1019
00:59:19,050 --> 00:59:21,810
bres geslagen had in
de stammen van Israël.

1020
00:59:21,810 --> 00:59:25,950
God had dit eigenlijk niet gedaan, maar ik
denk dat Hij het toch had gedaan door de

1021
00:59:25,950 --> 00:59:29,310
Israëlieten in die strijd
de overwinning te geven.

1022
00:59:29,310 --> 00:59:32,370
Ik denk dat God daar een
leegte had doen ontstaan.

1023
00:59:32,370 --> 00:59:36,750
En de oudsten van de gemeenschap zeiden:
Wat zullen wij als het om vrouwen gaat

1024
00:59:36,750 --> 00:59:38,730
doen voor hen die overgebleven zijn?

1025
00:59:38,730 --> 00:59:41,610
Want de vrouwen zijn
uit Benjamin weggevaagd.

1026
00:59:41,610 --> 00:59:46,530
Verder zeiden zij: Het bezit van hen
die ontkomen zijn, is van Benjamin,

1027
00:59:46,530 --> 00:59:49,710
en er mag geen stam uit
Israël verdelgd worden.

1028
00:59:49,710 --> 00:59:52,950
Wij kunnen hun echter geen
vrouwen uit onze dochters geven,

1029
00:59:52,950 --> 00:59:55,770
want de Israëlieten
hebben gezworen en gezegd:

1030
00:59:55,770 --> 00:59:59,490
Vervloekt zij hij die aan de
Benjaminieten een vrouw geeft!

1031
00:59:59,490 --> 01:00:03,630
Er zit veel herhaling in de manier
waarop het verhaal wordt verteld.

1032
01:00:03,630 --> 01:00:07,890
Het lijkt erop dat er best een
redacteur aan te pas had mogen komen.

1033
01:00:07,890 --> 01:00:13,110
Toen zeiden zij: Zie, er is in
Silo een feest voor de HEERE,

1034
01:00:13,110 --> 01:00:17,250
dat van jaar tot jaar gehouden wordt
ten noorden van het huis van God,

1035
01:00:17,250 --> 01:00:20,550
aan de zijde waar de zon
opgaat van de hoofdweg,

1036
01:00:20,550 --> 01:00:26,250
die omhoog voert van het huis van God
naar Sichem, en ten zuiden van Lebona.

1037
01:00:26,250 --> 01:00:31,290
En zij geboden de Benjaminieten: Ga
in de wijngaarden op de loer liggen.

1038
01:00:31,290 --> 01:00:36,210
Let dan op, en zie, als de dochters van
Silo de stad uit gaan om in reien te

1039
01:00:36,210 --> 01:00:39,510
dansen, kom dan uit de
wijngaarden tevoorschijn

1040
01:00:39,510 --> 01:00:44,130
en laat eenieder van u een vrouw voor
zich schaken uit de dochters van Silo

1041
01:00:44,130 --> 01:00:46,710
en terug gaan naar het land van Benjamin.

1042
01:00:46,710 --> 01:00:50,670
En wanneer het zal gebeuren dat hun vaders
of hun broers naar ons toe zullen komen om

1043
01:00:50,670 --> 01:00:56,430
u aan te klagen, dan zullen wij tegen hen
zeggen: Wees hen omwille van ons genadig,

1044
01:00:56,430 --> 01:01:00,450
want wij hebben in de strijd niet voor
iedere man een vrouw kunnen nemen.

1045
01:01:00,450 --> 01:01:05,130
Voorzeker, ú hebt ze hun niet
gegeven, zodat u nu schuldig zou zijn.

1046
01:01:05,130 --> 01:01:07,650
Israël gaat dus een oogje dichtknijpen

1047
01:01:07,650 --> 01:01:10,470
terwijl er een massale
ontvoering plaatsvindt.

1048
01:01:10,470 --> 01:01:14,190
Er is een feest voor de HEERE
waarbij de vrouwen buiten zullen

1049
01:01:14,190 --> 01:01:15,990
dansen en feestvieren.

1050
01:01:15,990 --> 01:01:20,430
De wijngaarden liggen vlakbij,
dus de Benjaminitische soldaten,

1051
01:01:20,430 --> 01:01:24,570
of afzonderlijke mannen, zullen
zich in de wijngaarden verbergen.

1052
01:01:24,570 --> 01:01:26,790
Ze kunnen de vrouwen zien dansen.

1053
01:01:26,790 --> 01:01:31,230
Degenen die niet getrouwd zijn,
zouden apart van de anderen dansen.

1054
01:01:31,230 --> 01:01:34,950
Zo konden ze maagden voor
zichzelf uitkiezen, hen grijpen,

1055
01:01:34,950 --> 01:01:38,970
snel de wijngaard weer in rennen
en zich daar met hen verbergen,

1056
01:01:38,970 --> 01:01:41,850
en hen vervolgens meenemen naar Benjamin.

1057
01:01:41,850 --> 01:01:45,750
Natuurlijk zullen de vaders van deze
ontvoerde meisjes van streek zijn,

1058
01:01:45,750 --> 01:01:48,390
maar de Israëlieten zullen hen sussen.

1059
01:01:48,390 --> 01:01:53,490
Ze zullen zeggen: ‘Luister, laten
we hier een oogje voor dichtknijpen.

1060
01:01:53,490 --> 01:01:58,230
Deze mannen hebben vrouwen nodig, en het
is niet zo dat je je eed hebt geschonden

1061
01:01:58,230 --> 01:02:00,810
doordat je dochter met een van hen trouwt.

1062
01:02:00,810 --> 01:02:02,550
Je hebt het niet toegestaan.

1063
01:02:02,550 --> 01:02:04,650
Je hebt hen niet gegeven.

1064
01:02:04,650 --> 01:02:06,750
Zij hebben hen meegenomen.’

1065
01:02:06,750 --> 01:02:11,010
Zo proberen ze dus met haarkloverijen
onder hun eed uit te komen.

1066
01:02:11,010 --> 01:02:16,170
En de Benjaminieten deden zo en voerden
overeenkomstig hun aantal vrouwen weg

1067
01:02:16,170 --> 01:02:18,990
van de dansende meisjes die zij roofden.

1068
01:02:18,990 --> 01:02:23,070
Daarna trokken zij weg en keerden
terug naar hun erfelijk bezit.

1069
01:02:23,070 --> 01:02:25,950
Zij herbouwden de steden
en gingen er wonen.

1070
01:02:25,950 --> 01:02:29,070
Ook de Israëlieten trokken
in die tijd daarvandaan,

1071
01:02:29,070 --> 01:02:32,250
ieder naar zijn stam
en naar zijn geslacht.

1072
01:02:32,250 --> 01:02:36,690
Zo trokken zij vandaar weg,
ieder naar zijn erfelijk bezit.

1073
01:02:36,690 --> 01:02:42,930
In die dagen was er geen koning in Israël:
eenieder deed wat juist was in zijn ogen.

1074
01:02:42,930 --> 01:02:46,470
Deze verhalen zijn een
voorbeeld van hoe dat eruitzag.

1075
01:02:46,470 --> 01:02:50,130
Benjamin bleef daarna voor
altijd een heel kleine stam.

1076
01:02:50,130 --> 01:02:54,090
Uiteindelijk ging die stam zelfs
gewoon op in Juda en was hij

1077
01:02:54,090 --> 01:02:56,430
nauwelijks nog een afzonderlijke stam.

1078
01:02:56,430 --> 01:03:01,170
Al bleven degenen die van Benjamin
afstamden wel bijhouden wie ze waren.

1079
01:03:01,170 --> 01:03:06,090
Koning Saul kwam uit de stam Benjamin,
en dat was na deze gebeurtenissen,

1080
01:03:06,090 --> 01:03:09,330
want op dit moment was
er geen koning in Israël.

1081
01:03:09,330 --> 01:03:14,310
Maar de eerste koning kwam uit
deze heel kleine stam Benjamin.

1082
01:03:14,310 --> 01:03:17,430
Ook de apostel Paulus kwam
trouwens uit die stam.

1083
01:03:17,430 --> 01:03:20,370
Hij behoorde tot de stam Benjamin.

1084
01:03:20,370 --> 01:03:22,770
Dus hoewel de stam klein was,

1085
01:03:22,770 --> 01:03:26,130
heeft die toch enkele belangrijke
personen voortgebracht.

1086
01:03:26,130 --> 01:03:30,150
Dit verhaal vertelt ons eenvoudig
hoe ze zo klein zijn geworden.

1087
01:03:30,150 --> 01:03:35,370
Maar daardoor is het, denk ik, des te
opmerkelijker als je een Benjaminiet bent

1088
01:03:35,370 --> 01:03:37,410
en ook nog een belangrijke.

1089
01:03:37,410 --> 01:03:43,050
Want in Benjamin was de groep waaruit
grote mensen konden voortkomen kleiner.

1090
01:03:43,050 --> 01:03:47,070
Toch zijn er later enkele grote
mensen uit die stam voortgekomen,

1091
01:03:47,070 --> 01:03:51,990
en God heeft de slechte situatie duidelijk
in zekere mate ten goede gekeerd.
