1
00:00:02,010 --> 00:00:04,410
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,410 --> 00:00:09,450
Deze keer behandelen we Richteren 4 en 5.

3
00:00:09,450 --> 00:00:12,150
We komen nu bij Richteren hoofdstuk 4.

4
00:00:12,150 --> 00:00:14,850
We hebben tot nu toe drie richters gezien,

5
00:00:14,850 --> 00:00:19,470
en twee van die kringlopen die zo
vaak voorkomen in het boek Richteren.

6
00:00:19,470 --> 00:00:22,530
Israël doet wat kwaad is
in de ogen van de HEERE,

7
00:00:22,530 --> 00:00:26,010
en dat is ook weer het eerste
wat er in hoofdstuk 4 gebeurt.

8
00:00:26,010 --> 00:00:29,370
Dan komt er onderdrukking als
een tuchtiging van de HEERE.

9
00:00:29,370 --> 00:00:33,210
Uiteindelijk roept het volk tot
God. Hij stuurt een richter.

10
00:00:33,210 --> 00:00:37,530
Het gaat beter, en dan vervallen
ze weer in hun slechte gewoonten.

11
00:00:37,530 --> 00:00:40,950
We hebben die kringloop twee keer
helemaal doorlopen zien worden,

12
00:00:40,950 --> 00:00:44,010
in de tijd van Othniël en ook van Ehud.

13
00:00:44,010 --> 00:00:48,810
In het geval van Othniël was het de
koning van Mesopotamië die hij na acht

14
00:00:48,810 --> 00:00:50,670
jaar onderdrukking versloeg.

15
00:00:50,670 --> 00:00:54,570
Nadat hij Israël had bevrijd,
was er veertig jaar rust.

16
00:00:54,570 --> 00:00:59,370
In het tweede geval was het de
Moabitische koning Eglon die kwam,

17
00:00:59,370 --> 00:01:04,890
in een bondgenootschap met Ammon en de
Amalekieten, oude vijanden van Israël.

18
00:01:04,890 --> 00:01:09,750
Onder leiding van Ehud werden zij na
achttien jaar onderdrukking verslagen.

19
00:01:09,750 --> 00:01:14,490
We lezen dat er na deze overwinning
tachtig jaar vrede in het land was.

20
00:01:14,490 --> 00:01:18,750
Dan lezen we over Samgar, en hij wordt
eigenlijk helemaal niet met die kringloop

21
00:01:18,750 --> 00:01:20,130
in verband gebracht.

22
00:01:20,130 --> 00:01:24,750
Het is mogelijk dat zijn optreden een
op zichzelf staande gebeurtenis was.

23
00:01:24,750 --> 00:01:28,290
Er wordt ons niet verteld dat
hij richter over Israël was.

24
00:01:28,290 --> 00:01:32,070
Er wordt ons alleen verteld
dat hij Israël bevrijdde.

25
00:01:32,070 --> 00:01:34,830
Misschien is hij ook
richter over Israël geweest,

26
00:01:34,830 --> 00:01:37,710
maar we krijgen niet genoeg
bijzonderheden om dat te weten.

27
00:01:37,710 --> 00:01:41,550
Het is zelfs mogelijk dat zijn
heldendaden in de tijd samenvielen met

28
00:01:41,550 --> 00:01:43,890
die uit de periode van Ehud.

29
00:01:43,890 --> 00:01:46,530
Er waren tenslotte tachtig jaar vrede.

30
00:01:46,530 --> 00:01:49,950
Het is mogelijk dat die
vrede even werd onderbroken,

31
00:01:49,950 --> 00:01:53,490
zo kort dat het niet eens
het vermelden waard was.

32
00:01:53,490 --> 00:01:58,230
Samgar was de man die op dat moment
nodig was en die een inval van misschien

33
00:01:58,230 --> 00:02:00,750
zeshonderd Filistijnen afsloeg.

34
00:02:00,750 --> 00:02:04,050
Hij versloeg hen allemaal en
maakte daar een einde aan.

35
00:02:04,050 --> 00:02:05,970
In hoofdstuk 4 staat:

36
00:02:05,970 --> 00:02:11,070
Toen Ehud gestorven was, deden de
Israëlieten opnieuw wat slecht was in de

37
00:02:11,070 --> 00:02:12,630
ogen van de HEERE.

38
00:02:12,630 --> 00:02:16,410
Er staat niet: toen Samgar gestorven was.

39
00:02:16,410 --> 00:02:20,670
Het lijkt er dus op dat Samgars
optreden waarschijnlijk thuishoort in de

40
00:02:20,670 --> 00:02:23,430
periode waarin Ehud richter was.

41
00:02:23,430 --> 00:02:29,190
Daarom leverde de HEERE hen over in
de hand van Jabin, koning van Kanaän,

42
00:02:29,190 --> 00:02:31,530
die te Hazor regeerde.

43
00:02:31,530 --> 00:02:35,190
En zijn legerbevelhebber was Sisera.

44
00:02:35,190 --> 00:02:39,150
Deze nu woonde in Haroseth-Haggojim.

45
00:02:39,150 --> 00:02:44,730
Jabin, de koning van Kanaän, had ongeveer
honderd jaar eerder een bondgenootschap

46
00:02:44,730 --> 00:02:48,390
van alle noordelijke volken
tegen Jozua op de been gebracht,

47
00:02:48,390 --> 00:02:51,030
in het elfde hoofdstuk van Jozua.

48
00:02:51,030 --> 00:02:53,730
Jabin kan niet dezelfde man zijn.

49
00:02:53,730 --> 00:02:56,070
Het is dezelfde stad, Hazor,

50
00:02:56,070 --> 00:03:01,350
maar blijkbaar heetten de Kanaänitische
koningen van dit gebied allemaal Jabin.

51
00:03:01,350 --> 00:03:04,830
We weten niet of dat zo was,
maar het is waarschijnlijk,

52
00:03:04,830 --> 00:03:07,830
tenzij dit zoiets als Jabin de derde is.

53
00:03:07,830 --> 00:03:10,650
Meer dan honderd jaar eerder
was er een Jabin geweest

54
00:03:10,650 --> 00:03:13,110
die door Jozua was verslagen.

55
00:03:13,110 --> 00:03:18,330
Hier is een andere Jabin in hetzelfde
gebied, die ook koning over die streek is.

56
00:03:18,330 --> 00:03:21,150
In sommige landen hadden
alle koningen dezelfde naam.

57
00:03:21,150 --> 00:03:25,170
Egypte met zijn farao's is daar
natuurlijk een goed voorbeeld van.

58
00:03:25,170 --> 00:03:28,650
Alle koningen van Egypte
werden farao genoemd.

59
00:03:28,650 --> 00:03:33,270
Ze hadden ook persoonlijke namen,
maar ze werden allemaal farao genoemd.

60
00:03:33,270 --> 00:03:37,770
Het lijkt er ook op dat Abimelech een
koninklijke titel voor de koningen van

61
00:03:37,770 --> 00:03:39,450
Gerar kan zijn geweest.

62
00:03:39,450 --> 00:03:42,510
Dat is mogelijk, want we
lezen over meer dan één

63
00:03:42,510 --> 00:03:45,690
Abimelech in verschillende
generaties in die stad.

64
00:03:45,690 --> 00:03:49,230
Sommige steden hadden misschien een
ambtstitel voor degene die het hoogste

65
00:03:49,230 --> 00:03:53,730
ambt bekleedde, en Jabin kan die
titel voor Hazor zijn geweest.

66
00:03:53,730 --> 00:03:58,710
Zoals ik al zei, zou dit niet dezelfde
man zijn als degene die in Jozua 11

67
00:03:58,710 --> 00:04:02,010
met dezelfde naam in
dezelfde stad werd genoemd.

68
00:04:02,010 --> 00:04:04,530
Toen riepen de Israëlieten tot de HEERE,

69
00:04:04,530 --> 00:04:07,770
want hij had negenhonderd
ijzeren strijdwagens

70
00:04:07,770 --> 00:04:12,271
en hij had de Israëlieten met geweld
onderdrukt, twintig jaar lang .

71
00:04:12,271 --> 00:04:15,510
Het is interessant dat
het juist dat aantal is,

72
00:04:15,510 --> 00:04:17,910
negenhonderd ijzeren strijdwagens.

73
00:04:17,910 --> 00:04:22,770
Want zoals ik eerder zei, pochte farao
Thoetmosis de derde er in zijn inscripties

74
00:04:22,770 --> 00:04:26,730
op dat hij in zijn tijd negenhonderd
ijzeren strijdwagens op de

75
00:04:26,730 --> 00:04:28,830
Kanaänieten had buitgemaakt.

76
00:04:28,830 --> 00:04:33,150
Thoetmosis de derde leefde
waarschijnlijk een paar eeuwen hiervoor.

77
00:04:33,150 --> 00:04:36,930
Maar het is hetzelfde gebied,
hetzelfde wapentuig en zelfs

78
00:04:36,930 --> 00:04:39,630
hetzelfde aantal, negenhonderd.

79
00:04:39,630 --> 00:04:43,830
Misschien had dit specifieke gebied
eeuwenlang een strijdwagenmacht van

80
00:04:43,830 --> 00:04:45,870
negenhonderd wagens in stand gehouden.

81
00:04:45,870 --> 00:04:48,390
En toen die door Thoetmosis
waren buitgemaakt,

82
00:04:48,390 --> 00:04:51,330
hebben ze die allemaal
vervangen, wagen voor wagen,

83
00:04:51,330 --> 00:04:55,410
en in wezen een strijdmacht van
dezelfde omvang in stand gehouden.

84
00:04:55,410 --> 00:04:57,690
Dat maakte hem zo geducht.

85
00:04:57,690 --> 00:05:01,950
IJzeren strijdwagens boezemden
de Israëlieten angst in,

86
00:05:01,950 --> 00:05:06,930
ook de Efraïmieten toen Jozua
hun grondgebied gaf. Ze zeiden:

87
00:05:06,930 --> 00:05:11,310
Toen zeiden de nakomelingen van
Jozef: Dat bergland zal voor ons niet

88
00:05:11,310 --> 00:05:12,810
groot genoeg zijn.

89
00:05:12,810 --> 00:05:15,990
Bovendien zijn er ijzeren
strijdwagens bij alle

90
00:05:15,990 --> 00:05:18,990
Kanaänieten die in het
land in het dal wonen,

91
00:05:18,990 --> 00:05:24,090
bij die in Beth-Sean en de bijbehorende
plaatsen en bij hen die in het dal

92
00:05:24,090 --> 00:05:25,830
van Jizreël wonen.

93
00:05:25,830 --> 00:05:26,850
Hij zei:

94
00:05:26,850 --> 00:05:28,530
Nee, dat kun je wel.

95
00:05:28,530 --> 00:05:34,830
Ook over de Judeeërs, de mensen van
Juda, staat er in hoofdstuk 1, vers 19:

96
00:05:34,830 --> 00:05:40,110
En de HEERE was met Juda, zodat hij
de bewoners van het Bergland verdreef.

97
00:05:40,110 --> 00:05:43,650
Het lukte hem echter niet de
bewoners van het dal te verdrijven,

98
00:05:43,650 --> 00:05:46,530
omdat zij ijzeren strijdwagens hadden.

99
00:05:46,530 --> 00:05:51,450
Zoals ik al zei, het meest
onoverwinnelijke wapentuig van die tijd.

100
00:05:51,450 --> 00:05:55,590
Jabin en zijn generaal Sisera
hadden er negenhonderd.

101
00:05:55,590 --> 00:06:01,470
Daardoor leek hij onoverwinnelijk, vooral
omdat Israël vrijwel ongewapend was.

102
00:06:01,470 --> 00:06:04,530
Het waren grotendeels ongewapende mensen.

103
00:06:04,530 --> 00:06:09,150
Dat zien we, zoals ik eerder
al zei, in hoofdstuk 5, vers 8,

104
00:06:09,150 --> 00:06:11,010
in het lied van Debora.

105
00:06:11,010 --> 00:06:14,430
Daar wordt teruggedacht
aan die tijd, in vers 6:

106
00:06:14,430 --> 00:06:18,990
In de dagen van Samgar, de zoon
van Anath, in de dagen van Jaël,

107
00:06:18,990 --> 00:06:24,690
lagen de wegen verlaten, en zij die de
paden bewandelden, gingen kronkelwegen.

108
00:06:24,690 --> 00:06:29,490
Jaël leefde in dezelfde tijd als Debora,
in de periode waar we het over hebben.

109
00:06:29,490 --> 00:06:30,690
Er staat:

110
00:06:30,690 --> 00:06:34,650
Koos men nieuwe goden, dan
was er strijd in de poorten.

111
00:06:34,650 --> 00:06:39,090
Werd er ook een schild of speer
gezien onder veertigduizend in Israël?

112
00:06:39,090 --> 00:06:43,470
Met andere woorden, Israël was
een vrijwel ontwapend volk.

113
00:06:43,470 --> 00:06:49,590
Ze hadden geen krijgsmacht en hun vijand
had negenhonderd ijzeren strijdwagens.

114
00:06:49,590 --> 00:06:55,350
Het lijkt erop dat elke mogelijke opstand
tegen Sisera en zijn strijdwagenmacht bij

115
00:06:55,350 --> 00:06:58,410
voorbaat vrijwel kansloos was.

116
00:06:58,410 --> 00:07:02,490
Twintig jaar lang onderdrukte hij
de Israëlieten dus met harde hand.

117
00:07:02,490 --> 00:07:04,710
Hij liet hen niet alleen
schatting betalen,

118
00:07:04,710 --> 00:07:09,390
maar onderdrukte hen ook met harde
hand en behandelde hen slecht.

119
00:07:09,390 --> 00:07:14,370
Soms moesten ze alleen schatting betalen
aan een koning die er tevreden mee was hun

120
00:07:14,370 --> 00:07:15,750
geld te krijgen.

121
00:07:15,750 --> 00:07:19,110
Maar deze man wilde hen
onderdrukken en pijn doen.

122
00:07:19,110 --> 00:07:23,910
Hij was waarschijnlijk boos op Israël
omdat het zijn voorouders had overwonnen

123
00:07:23,910 --> 00:07:27,630
en dat gebied van zijn
voorouderlijke volk had afgenomen.

124
00:07:27,630 --> 00:07:32,790
Er was echte vijandigheid, niet alleen
een verlangen om over hen te heersen of

125
00:07:32,790 --> 00:07:34,590
schatting van hen te krijgen.

126
00:07:34,590 --> 00:07:37,290
Hij moest en zou hen vervolgen.

127
00:07:37,290 --> 00:07:41,850
En Debora, een vrouw die een
profetes was, de vrouw van Lappidoth,

128
00:07:41,850 --> 00:07:45,750
die gaf in die tijd als
richter leiding aan Israël.

129
00:07:45,750 --> 00:07:48,030
Dat is een interessante uitspraak.

130
00:07:48,030 --> 00:07:51,450
Othniël was misschien vóór zijn
overwinningen ook al richter,

131
00:07:51,450 --> 00:07:54,810
maar meestal treden de
richters pas als richter op

132
00:07:54,810 --> 00:07:57,030
nadat ze de overwinning hebben gebracht.

133
00:07:57,030 --> 00:08:00,870
Debora lijkt op dit moment al
als richter erkend te zijn.

134
00:08:00,870 --> 00:08:04,830
Waarschijnlijk vertrouwden de mensen haar
doordat ze erkend werd als iemand met

135
00:08:04,830 --> 00:08:06,690
de profetische gave.

136
00:08:06,690 --> 00:08:11,310
Het was natuurlijk heel ongebruikelijk
dat een vrouw in Israël leidinggaf.

137
00:08:11,310 --> 00:08:14,190
Voor zover we weten, is zij de enige vrouw

138
00:08:14,190 --> 00:08:17,610
die in een periode van meer
dan driehonderd jaar ooit als

139
00:08:17,610 --> 00:08:19,170
richter heeft gediend.

140
00:08:19,170 --> 00:08:22,710
Ze hebben in Israël nooit
een regerende koningin gehad,

141
00:08:22,710 --> 00:08:26,190
behalve in een tijd waarin
iemand zich de troon toe-eigende.

142
00:08:26,190 --> 00:08:31,410
Dat was de grootmoeder van de koning, die
haar kleinkinderen, de troonopvolgers,

143
00:08:31,410 --> 00:08:34,470
doodde en een tijdlang de macht overnam.

144
00:08:34,470 --> 00:08:37,530
Maar vervolgens kwam ze
zelf ook om het leven.

145
00:08:37,530 --> 00:08:40,890
Ze was beslist geen rechtmatige vorstin.

146
00:08:40,890 --> 00:08:44,310
Israël had maar heel zelden
vrouwelijke heersers.

147
00:08:44,310 --> 00:08:49,530
Het noordelijke koninkrijk had in Izebel
een soort feitelijke vrouwelijke heerser,

148
00:08:49,530 --> 00:08:52,650
hoewel ze eigenlijk alleen maar
de vrouw van de koning was.

149
00:08:52,650 --> 00:08:55,650
Maar Izebel was de macht achter de troon.

150
00:08:55,650 --> 00:08:57,990
Zij had in dat gezin de broek aan.

151
00:08:57,990 --> 00:09:02,670
Dat is heel duidelijk, want Achab
was een zwakke, jammerende figuur,

152
00:09:02,670 --> 00:09:07,050
en Izebel was een sterke
vrouw die beslist de baas was.

153
00:09:07,050 --> 00:09:11,250
Het was trouwens haar dochter Athalia
die haar eigen kleinkinderen doodde en

154
00:09:11,250 --> 00:09:16,230
zichzelf tot koningin van Juda maakte,
maar zelf ook slecht aan haar einde kwam.

155
00:09:16,230 --> 00:09:19,890
Vrouwen die leidinggaven waren
in Israël ongebruikelijk,

156
00:09:19,890 --> 00:09:22,590
en zeker in het Midden-Oosten
in het algemeen.

157
00:09:22,590 --> 00:09:26,550
Men vond doorgaans dat vrouwen voor
het huishouden moesten zorgen en

158
00:09:26,550 --> 00:09:28,170
thuis hoorden te zijn.

159
00:09:28,170 --> 00:09:30,750
Ze trokken niet ten strijde
en dat soort dingen,

160
00:09:30,750 --> 00:09:33,810
en ze gingen er zeker niet
op uit om zaken te doen.

161
00:09:33,810 --> 00:09:38,430
Maar wanneer een vrouw de profetische
gave had, veranderde dat alles.

162
00:09:38,430 --> 00:09:42,510
Dit is eigenlijk de eerste vermelding
in de Bijbel van de gave van profetie.

163
00:09:42,510 --> 00:09:46,590
We hebben zelfs in de verhalen
over Mozes en Jozua niet over de

164
00:09:46,590 --> 00:09:51,270
gave van profetie gelezen, hoewel
zij beslist profeten waren.

165
00:09:51,270 --> 00:09:55,770
Mozes sprak in de Naam van
de Heere, en Jozua ook.

166
00:09:55,770 --> 00:10:00,330
Ze waren duidelijk profeten, maar we
lezen niet uitdrukkelijk dat iemand een

167
00:10:00,330 --> 00:10:04,710
profeet is, met zo'n titel,
of in dit geval een profetes,

168
00:10:04,710 --> 00:10:06,870
totdat we bij Debora komen.

169
00:10:06,870 --> 00:10:10,950
Omdat Israël een theocratie
was en door God werd bestuurd,

170
00:10:10,950 --> 00:10:15,030
kwam iemand die werkelijk
profetisch namens God kon spreken,

171
00:10:15,030 --> 00:10:18,990
daarmee in de positie om leiding
te geven aan het volk dat God

172
00:10:18,990 --> 00:10:20,970
hoorde te gehoorzamen.

173
00:10:20,970 --> 00:10:23,730
Zo kreeg zij dus de positie van richter.

174
00:10:23,730 --> 00:10:28,410
Hoe haar gave oorspronkelijk werd herkend
en hoe men haar in deze positie is gaan

175
00:10:28,410 --> 00:10:30,990
vertrouwen, wordt ons niet verteld.

176
00:10:30,990 --> 00:10:34,410
Er wordt van haar gezegd dat
ze de vrouw van Lappidoth is.

177
00:10:34,410 --> 00:10:38,250
Maar omdat het woord Lappidoth in
het Hebreeuws een fakkel betekent,

178
00:10:38,250 --> 00:10:41,850
denken sommige mensen dat dit
een figuurlijke uitdrukking is.

179
00:10:41,850 --> 00:10:44,190
Het zou geen verwijzing
naar haar man zijn,

180
00:10:44,190 --> 00:10:48,150
maar betekenen dat zij een vrouw
was die op een fakkel leek.

181
00:10:48,150 --> 00:10:51,810
Sommige mensen vinden dat dit eerder
verwijst naar haar vurige aard

182
00:10:51,810 --> 00:10:55,470
of iets in haar karakter
dan naar haar gehuwde staat.

183
00:10:55,470 --> 00:10:57,450
Tja, dat is moeilijk te zeggen.

184
00:10:57,450 --> 00:11:00,810
Ze kan een man hebben gehad
wiens naam fakkel betekende.

185
00:11:00,810 --> 00:11:03,330
Bijna alle namen betekenden wel iets.

186
00:11:03,330 --> 00:11:07,410
We lezen dus dat ze in die tijd
als richter over Israël optrad.

187
00:11:07,410 --> 00:11:11,370
Als we nu nadenken over de wenselijkheid
of rechtmatigheid van vrouwen als

188
00:11:11,370 --> 00:11:15,750
bijvoorbeeld voorgangers van gemeenten
of oudsten van gemeenten in onze tijd,

189
00:11:15,750 --> 00:11:18,270
dan is dat een omstreden onderwerp.

190
00:11:18,270 --> 00:11:21,270
Velen verdedigen het
beslist als iets goeds.

191
00:11:21,270 --> 00:11:23,550
Anderen zeggen dat het niet goed is.

192
00:11:23,550 --> 00:11:25,590
Degenen die zeggen dat het niet goed is,

193
00:11:25,590 --> 00:11:29,970
gaan doorgaans uit van wat Paulus
over oudsten zei in 1 Timotheus,

194
00:11:29,970 --> 00:11:34,710
vanaf ongeveer hoofdstuk 2,
vers 12, denk ik, en dan verder,

195
00:11:34,710 --> 00:11:38,010
over de hoofdstukgrens
heen, naar hoofdstuk 3.

196
00:11:38,010 --> 00:11:41,970
Paulus bespreekt in die passage de
voorwaarden om erkend te worden als wat

197
00:11:41,970 --> 00:11:44,250
hij een opziener van de gemeente noemt.

198
00:11:44,250 --> 00:11:47,790
Dat is hetzelfde als een
oudste. Eerst zegt hij:

199
00:11:47,790 --> 00:11:50,610
Want ik sta niet toe dat
een vrouw onderwijs geeft,

200
00:11:50,610 --> 00:11:55,290
en ook niet dat zij de man overheerst,
maar ik wil dat zij zich stil houdt.

201
00:11:55,290 --> 00:11:58,350
Maar vervolgens gaat hij het
hebben over de mannen die aan de

202
00:11:58,350 --> 00:12:00,150
voorwaarden moeten voldoen.

203
00:12:00,150 --> 00:12:04,350
En je kunt zien dat hij de meeste
mannen ook niet in die rol zou toelaten.

204
00:12:04,350 --> 00:12:08,430
Waarschijnlijk is er in de huidige
gemeente nog niet één man op de honderd

205
00:12:08,430 --> 00:12:12,270
die volgens de voorwaarden van Paulus
in aanmerking zou komen voor het

206
00:12:12,270 --> 00:12:13,710
ambt van oudste.

207
00:12:13,710 --> 00:12:15,990
Het gaat dus niet alleen om vrouwen.

208
00:12:15,990 --> 00:12:18,690
De meeste mannen komen niet in aanmerking,

209
00:12:18,690 --> 00:12:22,350
en vrouwen lijken volgens Paulus'
maatstaven helemaal niet in

210
00:12:22,350 --> 00:12:24,030
aanmerking te komen.

211
00:12:24,030 --> 00:12:27,630
Een van de redenen is wat Paulus
over de opziener schrijft:

212
00:12:27,630 --> 00:12:34,170
Een opziener nu moet onberispelijk zijn,
de man van één vrouw, beheerst, bezonnen,

213
00:12:34,170 --> 00:12:38,010
eerbaar, gastvrij,
bekwaam om te onderwijzen,

214
00:12:38,010 --> 00:12:42,510
Ook moet hij zijn geschiktheid als leider
kunnen aantonen door de manier waarop hij

215
00:12:42,510 --> 00:12:44,670
leidinggeeft aan zijn gezin.

216
00:12:44,670 --> 00:12:47,190
Omdat de man het hoofd van zijn gezin is,

217
00:12:47,190 --> 00:12:50,970
bevindt juist hij zich in
de positie om thuis zijn

218
00:12:50,970 --> 00:12:54,930
bestuurlijke bekwaamheid te bewijzen
op een manier waarop een vrouw dat

219
00:12:54,930 --> 00:12:56,490
misschien niet kan.

220
00:12:56,490 --> 00:12:59,370
Want hoewel de vrouw gezag
over de kinderen heeft,

221
00:12:59,370 --> 00:13:04,350
neemt zij niet werkelijk alle beslissingen
voor het gezin zoals de man dat doet.

222
00:13:04,350 --> 00:13:06,450
Zij zou zich op dat terrein dus niet

223
00:13:06,450 --> 00:13:09,750
echt op dezelfde manier
kunnen bewijzen als een man.

224
00:13:09,750 --> 00:13:14,190
Maar Paulus wil ook Gods
ordening van de dingen bewaren.

225
00:13:14,190 --> 00:13:15,750
Wanneer Paulus zegt:

226
00:13:15,750 --> 00:13:20,130
Ik sta niet toe dat een vrouw
lesgeeft of gezag heeft over een man.

227
00:13:20,130 --> 00:13:21,150
zegt hij:

228
00:13:21,150 --> 00:13:22,110
Omdat—

229
00:13:22,110 --> 00:13:24,630
En veel mensen vinden dat
Paulus zou moeten zeggen:

230
00:13:24,630 --> 00:13:29,310
‘Omdat het maatschappelijk onaanvaardbaar
is, maar dat zal in de twintigste en

231
00:13:29,310 --> 00:13:31,050
eenentwintigste eeuw veranderen.’

232
00:13:31,050 --> 00:13:33,570
Maar dat zegt hij niet. Hij zegt:

233
00:13:33,570 --> 00:13:37,230
Want Adam is eerst gemaakt, daarna Eva.

234
00:13:37,230 --> 00:13:40,830
En de vrouw nam volgens hem ook
het voortouw bij de zondeval.

235
00:13:40,830 --> 00:13:45,150
Hij gebruikte niet het woord
‘zondeval’, maar ‘overtreding’.

236
00:13:45,150 --> 00:13:49,530
Met andere woorden, vanwege de manier
waarop God de dingen in de hof van Eden

237
00:13:49,530 --> 00:13:53,430
heeft ingericht en de manier waarop
de dingen daar zijn verlopen,

238
00:13:53,430 --> 00:13:55,950
zegt Paulus dat Gods
ordening van de dingen

239
00:13:55,950 --> 00:13:59,190
lijkt te zijn dat de man
het voortouw moet nemen.

240
00:13:59,190 --> 00:14:01,890
Dat wordt de grondslag
voor Paulus' uitspraak

241
00:14:01,890 --> 00:14:05,970
dat vrouwen niet de officiële
leiders in de gemeente moeten zijn.

242
00:14:05,970 --> 00:14:08,670
En dat kun je wettischer
doordrijven dan zou moeten.

243
00:14:08,670 --> 00:14:11,310
Want er zijn tijden,
zoals de tijd van Debora,

244
00:14:11,310 --> 00:14:14,130
waarin God wel een vrouw
als leider gebruikte,

245
00:14:14,130 --> 00:14:18,330
terwijl we niet lezen over een
man die de gave van profetie had.

246
00:14:18,330 --> 00:14:21,630
Aan de andere kant hebben veel
vrouwen die voorganger willen worden

247
00:14:21,630 --> 00:14:23,910
ook niet de gave van profetie.

248
00:14:23,910 --> 00:14:29,610
Als God de gave van profetie geeft, is er
beslist iets bijzonders aan die situatie.

249
00:14:29,610 --> 00:14:32,130
Zij kunnen namens God
spreken op een manier

250
00:14:32,130 --> 00:14:35,790
waarop iemand die die gave
niet heeft dat niet kan.

251
00:14:35,790 --> 00:14:39,450
Vaak willen mensen die ervoor pleiten
dat vrouwen voorganger worden,

252
00:14:39,450 --> 00:14:43,290
bij de keuze van christelijke leiders
helemaal geen onderscheid tussen

253
00:14:43,290 --> 00:14:45,090
mannen en vrouwen maken.

254
00:14:45,090 --> 00:14:47,670
En ze beroepen zich vaak op Debora.

255
00:14:47,670 --> 00:14:50,130
Debora is het voor de
hand liggende voorbeeld

256
00:14:50,130 --> 00:14:52,950
dat ze voor hun standpunt
kunnen aanvoeren.

257
00:14:52,950 --> 00:14:58,410
Want God stond inderdaad toe dat een vrouw
in het volk een leidersrol vervulde die

258
00:14:58,410 --> 00:15:00,690
gewoonlijk door een man werd vervuld.

259
00:15:00,690 --> 00:15:02,790
Maar dat is nu juist het punt.

260
00:15:02,790 --> 00:15:05,490
Die werd gewoonlijk door een man vervuld.

261
00:15:05,490 --> 00:15:08,310
Het is waar dat God een
uitzondering maakte,

262
00:15:08,310 --> 00:15:10,890
maar het was ook werkelijk
een uitzondering.

263
00:15:10,890 --> 00:15:12,990
We hebben dertien richters.

264
00:15:12,990 --> 00:15:14,910
Een van hen is een vrouw.

265
00:15:14,910 --> 00:15:17,610
Jezus koos twaalf apostelen.

266
00:15:17,610 --> 00:15:20,910
Geen van hen was een vrouw,
hoewel er vrouwen waren

267
00:15:20,910 --> 00:15:22,950
voor wie Hij veel achting had.

268
00:15:22,950 --> 00:15:26,610
Waarschijnlijk waren er vrouwen
met wie Hij een hechtere band had

269
00:15:26,610 --> 00:15:29,610
dan met sommige van Zijn andere apostelen.

270
00:15:29,610 --> 00:15:34,170
Het is duidelijk dat Maria
Magdalena en Maria en Martha

271
00:15:34,170 --> 00:15:37,050
allemaal heel goede
vriendinnen van Jezus waren.

272
00:15:37,050 --> 00:15:41,610
Het is mogelijk dat zij net zo'n hechte
band met Hem hadden als wie dan ook

273
00:15:41,610 --> 00:15:42,750
van de apostelen.

274
00:15:42,750 --> 00:15:48,090
Maar toen het erop aankwam de apostelen
te kiezen, koos Hij geen enkele vrouw.

275
00:15:48,090 --> 00:15:51,690
Kennelijk maakte Hij wel onderscheid
tussen mannen en vrouwen.

276
00:15:51,690 --> 00:15:55,950
Want ik weet zeker dat er minstens
evenveel vrouwen als mannen waren

277
00:15:55,950 --> 00:15:59,490
die Hem volgden, als de
samenstelling van de gemeente op

278
00:15:59,490 --> 00:16:03,750
enig ander moment in de geschiedenis
daarvoor een aanwijzing kan zijn.

279
00:16:03,750 --> 00:16:06,870
De gemeente trekt zeker
meer vrouwen dan mannen aan,

280
00:16:06,870 --> 00:16:12,090
en op elk willekeurig moment zijn er meer
vrouwen dan mannen op het zendingsveld.

281
00:16:12,090 --> 00:16:15,750
Vrouwen stellen zich gewoonlijk
veel meer beschikbaar voor Christus

282
00:16:15,750 --> 00:16:18,990
en geven veel meer gehoor
aan Hem dan mannen.

283
00:16:18,990 --> 00:16:22,110
Daarom was het in Zijn tijd
waarschijnlijk niet anders.

284
00:16:22,110 --> 00:16:26,850
Er waren waarschijnlijk minstens evenveel
vrouwen als mannen die Hem volgden,

285
00:16:26,850 --> 00:16:28,830
en Hij had respect voor hen.

286
00:16:28,830 --> 00:16:30,570
Hij achtte hen hoog.

287
00:16:30,570 --> 00:16:33,570
Maar toen het erop
aankwam leiders te kiezen,

288
00:16:33,570 --> 00:16:38,310
koos Hij voor geen van de twaalf posities
die Hij te vervullen had een vrouw.

289
00:16:38,310 --> 00:16:42,570
En het boek Richteren heeft dertien
mensen die als richter dienden.

290
00:16:42,570 --> 00:16:45,870
Een van hen is een
vrouw. Wat zegt dat ons?

291
00:16:45,870 --> 00:16:49,470
Het zegt ons dat het niet erg
gebruikelijk is dat God een vrouw in

292
00:16:49,470 --> 00:16:51,030
die positie plaatst.

293
00:16:51,030 --> 00:16:55,170
Het zegt ons ook dat God daar
niet erg wettisch mee omgaat.

294
00:16:55,170 --> 00:16:59,190
Hij zal een vrouw gebruiken als
Hij dat wil. Dat is aan Hem.

295
00:16:59,190 --> 00:17:04,230
Het laat zien dat God bereid is om af en
toe van het vaste patroon af te wijken en

296
00:17:04,230 --> 00:17:06,870
buiten de gebruikelijke
kaders te handelen.

297
00:17:06,870 --> 00:17:10,890
Maar het zou een vergissing zijn
om te zeggen dat in dit alles geen

298
00:17:10,890 --> 00:17:13,470
onderscheid tussen mannen
en vrouwen wordt gemaakt.

299
00:17:13,470 --> 00:17:16,830
Als er geen onderscheid tussen
mannen en vrouwen werd gemaakt,

300
00:17:16,830 --> 00:17:21,210
zouden we verwachten dat minstens
de helft van de richters vrouw was,

301
00:17:21,210 --> 00:17:24,750
of in elk geval meer
dan één op de dertien.

302
00:17:24,750 --> 00:17:29,130
Het lijkt er dus op dat dit echt
een daadwerkelijke uitzondering is.

303
00:17:29,130 --> 00:17:34,830
In dit specifieke geval zullen we zien dat
Debora bereid was het voortouw te nemen,

304
00:17:34,830 --> 00:17:39,870
terwijl een man die God geroepen had
niet zo bereid was het voortouw te nemen.

305
00:17:39,870 --> 00:17:45,210
En we zullen zien dat dit mogelijk een
van de redenen was waarom zij richter was.

306
00:17:45,210 --> 00:17:46,590
Vers 5 zegt:

307
00:17:46,590 --> 00:17:51,090
Zij woonde onder de palmboom van
Debora, tussen Rama en Bethel,

308
00:17:51,090 --> 00:17:55,230
in het bergland van Efraïm, en de
Israëlieten gingen voor de rechtspraak

309
00:17:55,230 --> 00:17:56,370
naar haar toe.

310
00:17:56,370 --> 00:18:01,230
Blijkbaar werd de palmboom naar haar
genoemd, omdat dat haar rechterstoel was,

311
00:18:01,230 --> 00:18:03,750
waar ze over rechtszaken oordeelde.

312
00:18:03,750 --> 00:18:09,930
Zij stuurde een bode en liet Barak, de
zoon van Abinoam, uit Kedes-Naftali,

313
00:18:09,930 --> 00:18:17,250
roepen en zei tegen hem: Heeft de HEERE,
de God van Israël, niet geboden: Ga,

314
00:18:17,250 --> 00:18:21,330
trek op naar de berg Tabor en
neem tienduizend man met u mee,

315
00:18:21,330 --> 00:18:26,010
van de nakomelingen van Naftali en
van de nakomelingen van Zebulon?

316
00:18:26,010 --> 00:18:30,870
Dan zal Ik bij de beek Kison Sisera,
de legerbevelhebber van Jabin,

317
00:18:30,870 --> 00:18:34,830
naar u toe trekken met zijn
strijdwagens en zijn troepenmacht,

318
00:18:34,830 --> 00:18:36,870
en Ik zal hem in uw hand geven.

319
00:18:36,870 --> 00:18:38,310
God zegt tegen hem:

320
00:18:38,310 --> 00:18:40,830
Ik ga Sisera tegen je inzetten.

321
00:18:40,830 --> 00:18:42,810
Dat klinkt niet bemoedigend.

322
00:18:42,810 --> 00:18:46,290
God stelt beide partijen op
om de strijd aan te gaan.

323
00:18:46,290 --> 00:18:48,270
Ze laat het niet erg gemakkelijk klinken.

324
00:18:48,270 --> 00:18:52,290
Ze zei niet alleen maar: ‘Ga
de strijd van de Heere voeren.’

325
00:18:52,290 --> 00:18:57,270
God zal Sisera ook met al zijn
strijdwagens, met heel zijn troepenmacht,

326
00:18:57,270 --> 00:18:59,010
tegen je laten optrekken.

327
00:18:59,010 --> 00:19:02,550
Zo klinkt het als een uitdaging,
zelfs een beetje intimiderend.

328
00:19:02,550 --> 00:19:04,290
En Barak zei tegen haar:

329
00:19:04,290 --> 00:19:06,870
Als jij met me meegaat, ga ik mee.

330
00:19:06,870 --> 00:19:10,110
Maar als jij niet met me
meegaat, ga ik niet mee.

331
00:19:10,110 --> 00:19:14,850
Ik krijg het gevoel dat hij zegt: ‘Ik
weet dat je soms namens God spreekt,

332
00:19:14,850 --> 00:19:17,370
maar ik weet niet of je dat altijd doet.

333
00:19:17,370 --> 00:19:19,530
Hoe zeker ben je hiervan, Debora?

334
00:19:19,530 --> 00:19:23,250
Als je meegaat en samen met mij
je hoofd op het hakblok legt,

335
00:19:23,250 --> 00:19:25,290
zal ik je op je woord geloven.

336
00:19:25,290 --> 00:19:28,170
Dan durf ik erop te wedden
dat dit van God komt.

337
00:19:28,170 --> 00:19:32,370
Dan zal ik ervan uitgaan dat
dit is wat God werkelijk zegt.

338
00:19:32,370 --> 00:19:35,850
En dat je niet alleen maar van me af
probeert te komen door me op een hopeloze

339
00:19:35,850 --> 00:19:37,530
onderneming af te sturen.’

340
00:19:37,530 --> 00:19:40,230
Ik weet niet of dat er
allemaal in besloten ligt,

341
00:19:40,230 --> 00:19:43,470
maar het punt is dat hij
niet zonder haar wil gaan.

342
00:19:43,470 --> 00:19:46,950
Misschien bedoelt hij dat ook zij
de daad bij het woord moet voegen,

343
00:19:46,950 --> 00:19:50,490
en hem niet zomaar op een
gevaarlijke missie moet sturen.

344
00:19:50,490 --> 00:19:55,170
Als ze zelf ook mee wil op die missie,
dan zal hij haar serieus nemen.

345
00:19:55,170 --> 00:19:59,730
Of misschien zegt hij: ‘Jij bent
hier degene die namens God spreekt.

346
00:19:59,730 --> 00:20:04,110
Ik wil niet ten strijde trekken zonder
iemand die namens God spreekt om mij

347
00:20:04,110 --> 00:20:06,510
hierin te onderrichten en te leiden.

348
00:20:06,510 --> 00:20:09,510
Jij bent degene die God daarvoor gebruikt.

349
00:20:09,510 --> 00:20:13,830
Ik wil je er graag bij hebben, want
dit zal een strijd worden waarbij ik

350
00:20:13,830 --> 00:20:17,910
contact met God moet houden, omdat
het bovennatuurlijk zal toegaan.’

351
00:20:17,910 --> 00:20:22,110
Het is moeilijk te zeggen of
hij haar eert of haar uitdaagt.

352
00:20:22,110 --> 00:20:23,730
Dat staat er niet echt.

353
00:20:23,730 --> 00:20:26,190
Maar hij gaat niet zonder haar.

354
00:20:26,190 --> 00:20:27,570
Dus zei ze:

355
00:20:27,570 --> 00:20:30,450
En zij zei: Ik zal wel met u meegaan.

356
00:20:30,450 --> 00:20:35,010
Maar er zal op de weg die u gaat
voor u geen eer te behalen zijn,

357
00:20:35,010 --> 00:20:39,150
want de HEERE zal Sisera overleveren
in de hand van een vrouw.

358
00:20:39,150 --> 00:20:43,110
Toen stond Debora op en
ging met Barak naar Kedes.

359
00:20:43,110 --> 00:20:46,650
We weten niet of ze daadwerkelijk
meevocht in de strijd.

360
00:20:46,650 --> 00:20:49,230
Ze ging naar de plaats
vanwaar ze zouden uitrukken,

361
00:20:49,230 --> 00:20:53,310
maar dat betekent niet noodzakelijk
dat ze ook uittrok en meevocht.

362
00:20:53,310 --> 00:20:55,770
Ik weet niet of dit verhaal enig argument

363
00:20:55,770 --> 00:20:58,530
biedt voor vrouwelijke
strijders in een oorlog.

364
00:20:58,530 --> 00:21:02,190
Ze zegt dat de eer voor de
overwinning naar een vrouw zal gaan.

365
00:21:02,190 --> 00:21:05,130
In dit gesprek werd
ongetwijfeld aangenomen dat

366
00:21:05,130 --> 00:21:07,290
daarmee Debora werd bedoeld.

367
00:21:07,290 --> 00:21:09,330
De eer zal naar Debora gaan.

368
00:21:09,330 --> 00:21:14,010
Met andere woorden, hij zegt: ‘Ik
ga niet als jij niet meegaat.’

369
00:21:14,010 --> 00:21:18,630
Je zou verwachten dat ze zegt: ‘Goed,
dan krijg ik de eer en jij niet.’

370
00:21:18,630 --> 00:21:22,530
Wanneer ze zegt dat de eer niet naar
hem, maar naar een vrouw zal gaan,

371
00:21:22,530 --> 00:21:25,590
zou je vanzelf aannemen
dat ze zichzelf bedoelt.

372
00:21:25,590 --> 00:21:30,450
Maar natuurlijk bleek het uiteindelijk een
andere vrouw te zijn die Israël bevrijdde.

373
00:21:30,450 --> 00:21:33,930
In dit geval waren er twee vrouwen
die voor bevrijding zorgden,

374
00:21:33,930 --> 00:21:36,390
en een man liep daar ver achteraan.

375
00:21:36,390 --> 00:21:40,590
De vrouw die hen werkelijk bevrijdde,
was niet eens een Israëlitische vrouw,

376
00:21:40,590 --> 00:21:42,630
maar een Kenitische vrouw.

377
00:21:42,630 --> 00:21:45,330
Zij doodde Sisera natuurlijk in haar tent.

378
00:21:45,330 --> 00:21:49,830
Maar Debora was een profetes, en
ze wist dat het een vrouw zou zijn.

379
00:21:49,830 --> 00:21:53,730
Misschien dacht ze zelfs dat ze het
zelf zou zijn, of misschien ook niet.

380
00:21:53,730 --> 00:21:57,630
Ik weet niet wat ze dacht, maar
ze kreeg een woord van de Heere:

381
00:21:57,630 --> 00:22:01,830
Ik ga met je mee, maar uiteindelijk
zal een vrouw de eer krijgen

382
00:22:01,830 --> 00:22:03,810
voor deze overwinning.

383
00:22:03,810 --> 00:22:08,490
Baraks terughoudendheid verklaart
misschien waarom God in plaats daarvan

384
00:22:08,490 --> 00:22:10,350
vrouwen deed opstaan.

385
00:22:10,350 --> 00:22:15,090
Soms doet God misschien een vrouw opstaan
om te doen wat het werk van een man zou

386
00:22:15,090 --> 00:22:20,190
moeten zijn, alleen maar om de mannen
te beschamen die het niet willen doen.

387
00:22:20,190 --> 00:22:23,610
Mannen verwaarlozen hun plichten
vaak op allerlei terreinen.

388
00:22:23,610 --> 00:22:25,650
Dat geldt zeker in de gemeente.

389
00:22:25,650 --> 00:22:29,010
Ik vraag me soms af of
de reden dat Paulus zei:

390
00:22:29,010 --> 00:22:32,250
Want ik sta niet toe dat
een vrouw onderwijs geeft,

391
00:22:32,250 --> 00:22:37,890
en ook niet dat zij de man overheerst,
maar ik wil dat zij zich stil houdt.

392
00:22:37,890 --> 00:22:42,750
misschien is dat, als hij het wel
toeliet, het allemaal vrouwen zouden zijn.

393
00:22:42,750 --> 00:22:46,050
Mannen zouden gewoon
achteroverleunen en televisie kijken,

394
00:22:46,050 --> 00:22:50,370
en hun vrouwen naar de gemeente laten
gaan en de gemeente laten leiden.

395
00:22:50,370 --> 00:22:55,470
Zoals ik al zei, zijn er op het
zendingsveld meer vrouwen dan mannen.

396
00:22:55,470 --> 00:23:00,330
Het zendingsveld is per definitie
een vrijwillige aangelegenheid.

397
00:23:00,330 --> 00:23:03,090
Mensen gaan vrijwillig
het zendingsveld op.

398
00:23:03,090 --> 00:23:04,650
Niemand dwingt hen.

399
00:23:04,650 --> 00:23:08,190
Het is duidelijk dat vrouwen
dat liever willen doen.

400
00:23:08,190 --> 00:23:11,250
Vroeger hadden alle
gemeenten zondagse diensten

401
00:23:11,250 --> 00:23:13,830
en doordeweekse gebedsbijeenkomsten.

402
00:23:13,830 --> 00:23:18,450
De gebedsbijeenkomsten werden
voornamelijk door vrouwen bezocht.

403
00:23:18,450 --> 00:23:22,710
Bij de zondagse dienst waren er
misschien ongeveer evenveel mannen,

404
00:23:22,710 --> 00:23:25,410
omdat de vrouwen hun mannen meesleepten.

405
00:23:25,410 --> 00:23:30,630
Of er waren misschien mannen die thuis
daadwerkelijk geestelijk leidinggaven.

406
00:23:30,630 --> 00:23:35,310
Maar toch zijn vrouwen over het algemeen
eerder dan mannen bereid om naar voren te

407
00:23:35,310 --> 00:23:38,910
stappen en leidinggevende
taken op zich te nemen.

408
00:23:38,910 --> 00:23:41,430
Dat geldt in sommige gevallen ook thuis,

409
00:23:41,430 --> 00:23:45,270
hoewel vrouwen die uiteindelijk
thuis de leiding op zich nemen

410
00:23:45,270 --> 00:23:49,110
vaak juist klagen omdat hun
mannen dat niet willen doen.

411
00:23:49,110 --> 00:23:52,410
Mannen kunnen hun plichten
ernstig verwaarlozen.

412
00:23:52,410 --> 00:23:56,250
Misschien denken mannen, omdat
ze in zekere zin de leiders zijn,

413
00:23:56,250 --> 00:23:59,490
dat ze hun gezinsleden,
hun vrouw en kinderen,

414
00:23:59,490 --> 00:24:02,430
gewoon kunnen opdragen
al het werk te doen.

415
00:24:02,430 --> 00:24:05,970
Zoals een man dat met zijn
bedienden zou doen, of zoiets.

416
00:24:05,970 --> 00:24:10,650
Dus leunt hij gewoon achterover, doet
het rustig aan en laat zijn vrouw

417
00:24:10,650 --> 00:24:12,870
alle moeilijke beslissingen nemen.

418
00:24:12,870 --> 00:24:17,430
Zo hoort het niet te zijn, maar dat zou
een gevolg van de zondeval kunnen zijn.

419
00:24:17,430 --> 00:24:22,290
De zondeval was eigenlijk een geval waarin
een vrouw de leiding nam in het gezin

420
00:24:22,290 --> 00:24:25,350
en de man gedwee met haar meeging, toch?

421
00:24:25,350 --> 00:24:28,410
Zij was degene die besloot
om als eerste te eten,

422
00:24:28,410 --> 00:24:30,690
en daarna gaf ze het aan haar man.

423
00:24:30,690 --> 00:24:32,790
Hij ging daar blijkbaar gewoon in mee,

424
00:24:32,790 --> 00:24:35,490
zonder ook maar enige
ruggengraat te tonen.

425
00:24:35,490 --> 00:24:38,130
Het klinkt niet alsof
hij ergens voor opkwam.

426
00:24:38,130 --> 00:24:40,530
En toch hoort hij de leider te zijn.

427
00:24:40,530 --> 00:24:42,450
Zij hoorde zijn hulp te zijn.

428
00:24:42,450 --> 00:24:46,590
Hij hoorde het hoofd te zijn, en hij
liet haar gewoon de leiding nemen.

429
00:24:46,590 --> 00:24:48,510
Dat is wat mensen doen.

430
00:24:48,510 --> 00:24:52,350
Persoonlijk denk ik dat als er nooit
enige beperking zou zijn op het

431
00:24:52,350 --> 00:24:56,010
aanstellen van vrouwen als
oudsten, het niet lang zou duren

432
00:24:56,010 --> 00:25:00,150
voordat je zou zien dat alle plaatsen
van oudsten door vrouwen werden bezet.

433
00:25:00,150 --> 00:25:02,850
Mannen zouden gewoon
zeggen: ‘Ik vind het best.

434
00:25:02,850 --> 00:25:04,530
Laat mijn vrouw het werk maar doen.’

435
00:25:04,530 --> 00:25:08,731
Veel mensen denken — en misschien
krijgen vrouwen dit ook te horen —

436
00:25:08,731 --> 00:25:12,570
dat mannen vrouwen willen
onderdrukken en klein willen houden.

437
00:25:12,570 --> 00:25:14,670
Af en toe kom je zo'n man tegen,

438
00:25:14,670 --> 00:25:18,090
een onzekere man die iedereen
zou onderdrukken die hij

439
00:25:18,090 --> 00:25:19,950
maar kon onderdrukken.

440
00:25:19,950 --> 00:25:25,410
Een vrouw is gemakkelijk te onderdrukken,
omdat ze thuis is en zwakker is dan hij.

441
00:25:25,410 --> 00:25:27,450
Dus kan hij haar onderdrukken.

442
00:25:27,450 --> 00:25:31,650
Hij is het soort man dat iedereen
zou onderdrukken als hij dat kon.

443
00:25:31,650 --> 00:25:34,230
Waarschijnlijk onderdrukt
hij zijn kinderen ook.

444
00:25:34,230 --> 00:25:37,050
Het is niet een onderdrukking
van vrouwen op zich.

445
00:25:37,050 --> 00:25:42,450
Het is gewoon zo dat er rotzakken zijn die
graag misbruik maken van andere mensen.

446
00:25:42,450 --> 00:25:44,910
Waarschijnlijk zijn die
niet in de meerderheid.

447
00:25:44,910 --> 00:25:47,010
Het lijkt mij dat in elk geval de meeste

448
00:25:47,010 --> 00:25:50,730
christelijke mannen hun vrouw
gewoon zouden laten regeren.

449
00:25:50,730 --> 00:25:54,930
Daarom moeten mannen gedwongen worden om
het werk te doen dat ze horen te doen.

450
00:25:54,930 --> 00:25:58,530
Ze moeten het gebod krijgen
om de leiding te nemen.

451
00:25:58,530 --> 00:26:01,590
Vrouwen moet verboden worden
die functie te bekleden,

452
00:26:01,590 --> 00:26:04,230
zodat mannen die functie
op zich moeten nemen,

453
00:26:04,230 --> 00:26:06,510
omdat ze dat anders niet zouden doen.

454
00:26:06,510 --> 00:26:11,070
Ik geloof echt dat dit waar is, op grond
van wat ik bij christelijke mannen en

455
00:26:11,070 --> 00:26:12,990
vrouwen in de gemeente zie.

456
00:26:12,990 --> 00:26:15,030
Vrouwen willen graag dienen.

457
00:26:15,030 --> 00:26:17,490
Mannen zijn voor het
merendeel terughoudend

458
00:26:17,490 --> 00:26:20,730
en dragen het maar al te
graag aan iemand anders over.

459
00:26:20,730 --> 00:26:25,530
Er bestaat dat stereotype van de dominante
man die zijn vrouw klein wil houden

460
00:26:25,530 --> 00:26:28,590
en haar onderdanig wil houden, enzovoort.

461
00:26:28,590 --> 00:26:33,510
Ik weet dat mannen dat kunnen doen, omdat
ze sterker en groter zijn dan hun vrouw,

462
00:26:33,510 --> 00:26:35,070
en soms doen ze het ook.

463
00:26:35,070 --> 00:26:39,210
Maar volgens mij is het tegenovergestelde
stereotype meer in overeenstemming

464
00:26:39,210 --> 00:26:40,710
met de werkelijkheid.

465
00:26:40,710 --> 00:26:45,390
Niet dat de vrouw bazig is, maar de man
wil gewoon niet de leiding op zich nemen.

466
00:26:45,390 --> 00:26:50,730
Hij zou net zo lief leven en laten leven,
zijn vrouw de kinderen laten opvoeden,

467
00:26:50,730 --> 00:26:55,050
zijn vrouw de beslissingen laten nemen,
zijn vrouw naar de gemeente laten gaan

468
00:26:55,050 --> 00:26:59,250
en de verantwoordelijkheden in de
gemeente laten dragen, enzovoort.

469
00:26:59,250 --> 00:27:03,390
Volgens mij is dat zo ongeveer
hoe de moderne man meestal is.

470
00:27:03,390 --> 00:27:07,530
Ik herinner me dat ik jaren geleden een
krantenartikel las over een conferentie in

471
00:27:07,530 --> 00:27:11,490
Chicago waar twee christelijke
organisaties aanwezig waren.

472
00:27:11,490 --> 00:27:14,790
De ene pleitte ervoor om
bij ambtsbevestiging geen

473
00:27:14,790 --> 00:27:16,950
onderscheid naar geslacht te maken.

474
00:27:16,950 --> 00:27:21,810
Ze pleitte ervoor om vrouwen en mannen op
gelijke voet in het ambt te bevestigen.

475
00:27:21,810 --> 00:27:24,330
De andere was een
christelijke organisatie die

476
00:27:24,330 --> 00:27:28,530
opkwam voor een meer traditionele
rolverdeling tussen de twee geslachten.

477
00:27:28,530 --> 00:27:31,770
Die conferentie werd belegd
zodat ze elkaar konden ontmoeten

478
00:27:31,770 --> 00:27:34,590
en konden proberen tot
overeenstemming te komen.

479
00:27:34,590 --> 00:27:38,490
Ik denk niet dat dat gelukt is,
maar in het artikel dat ik las

480
00:27:38,490 --> 00:27:43,110
stond vetgedrukt een uitspraak van een
oudste van een doopsgezinde gemeente,

481
00:27:43,110 --> 00:27:45,090
die toevallig een vrouw was.

482
00:27:45,090 --> 00:27:48,990
We konden dus zien welke van de
organisaties zij vertegenwoordigde.

483
00:27:48,990 --> 00:27:53,790
Er stond vetgedrukt: ‘Die en die,
deze oudste, een zekere dame,

484
00:27:53,790 --> 00:27:58,230
zegt dat zolang het patriarchale paradigma
in de gemeente gehandhaafd blijft,

485
00:27:58,230 --> 00:27:59,910
er nooit een einde zal komen aan

486
00:27:59,910 --> 00:28:02,730
vrouwenmishandeling en
kindermishandeling.’

487
00:28:02,730 --> 00:28:07,230
Met andere woorden, zij geeft het idee
dat mannen het hoofd van het gezin

488
00:28:07,230 --> 00:28:10,890
zijn de schuld van het feit dat
vrouwen en kinderen thuis soms in

489
00:28:10,890 --> 00:28:12,690
elkaar worden geslagen.

490
00:28:12,690 --> 00:28:17,070
Natuurlijk, wanneer vrouwen en kinderen
thuis in elkaar worden geslagen,

491
00:28:17,070 --> 00:28:20,430
gebeurt dat meestal door
de man. Dat is waar.

492
00:28:20,430 --> 00:28:24,150
Maar dat komt niet doordat de Bijbel
de man het gezag als hoofd geeft.

493
00:28:24,150 --> 00:28:27,330
Het komt doordat de man
groter en sterker is,

494
00:28:27,330 --> 00:28:30,570
een rotzak is en zich
niet aan de Bijbel houdt.

495
00:28:30,570 --> 00:28:33,330
De Bijbel zou kunnen zeggen
dat de vrouw het hoofd is,

496
00:28:33,330 --> 00:28:36,210
en de man zou haar nog
steeds in elkaar slaan.

497
00:28:36,210 --> 00:28:40,290
Het heeft niets te maken met het
Bijbelse onderwijs over de rol van de man

498
00:28:40,290 --> 00:28:43,170
of de rol van de vrouw of iets dergelijks.

499
00:28:43,170 --> 00:28:45,570
Het heeft te maken met zonde.

500
00:28:45,570 --> 00:28:49,530
Eerlijk gezegd denk ik dat de meeste
mannen hun vrouw niet mishandelen,

501
00:28:49,530 --> 00:28:52,650
vooral degenen die in de
Bijbelse norm geloven.

502
00:28:52,650 --> 00:28:57,150
Een man die zijn Bijbelse rol serieus
neemt, zal niemand mishandelen,

503
00:28:57,150 --> 00:29:00,210
omdat hij zijn Bijbelse rol serieus neemt.

504
00:29:00,210 --> 00:29:03,630
Het zijn mensen die hun Bijbelse
rol niet serieus nemen die

505
00:29:03,630 --> 00:29:05,850
uiteindelijk mensen mishandelen.

506
00:29:05,850 --> 00:29:09,930
Mijn stelling is dat mannen meer
aarzelen of terughoudender zijn

507
00:29:09,930 --> 00:29:13,290
om naar voren te stappen
en de leiding te nemen.

508
00:29:13,290 --> 00:29:15,270
Barak is daar zeker een voorbeeld van.

509
00:29:15,270 --> 00:29:17,490
Debora moet hem zeggen dat hij moet gaan,

510
00:29:17,490 --> 00:29:19,950
en dan wil hij nog
tegenstribbelen en zeggen:

511
00:29:19,950 --> 00:29:22,170
Nou, als jij gaat, ga ik ook.

512
00:29:22,170 --> 00:29:23,250
Dus zegt ze:

513
00:29:23,250 --> 00:29:24,990
Oké, ik ga mee.

514
00:29:24,990 --> 00:29:27,510
Maar jij gaat deze strijd niet winnen.

515
00:29:27,510 --> 00:29:32,130
Jij zult de legers aanvoeren, maar
iemand anders zal de strijd winnen en de

516
00:29:32,130 --> 00:29:35,310
eer krijgen — een vrouw,
om precies te zijn.

517
00:29:35,310 --> 00:29:38,730
Misschien heeft God het zo
geregeld, eenvoudigweg om

518
00:29:38,730 --> 00:29:41,190
Barak en de mannen van
Israël te beschamen,

519
00:29:41,190 --> 00:29:46,170
omdat ze niet opstonden zoals Debora dat
deed en zoals ze zelf hadden moeten doen.

520
00:29:46,170 --> 00:29:47,430
Vers 10:

521
00:29:47,430 --> 00:29:52,530
Barak riep vervolgens Zebulon en Naftali
te Kedes bijeen en hij trok te voet op

522
00:29:52,530 --> 00:29:54,330
met tienduizend man.

523
00:29:54,330 --> 00:29:56,370
Ook Debora trok met hem op.

524
00:29:56,370 --> 00:29:59,610
Dus ik neem aan dat ze
inderdaad mee ten strijde ging.

525
00:29:59,610 --> 00:30:01,770
Ik weet niet of ze een wapen hanteerde.

526
00:30:01,770 --> 00:30:04,230
Ik weet niet zeker welke wapens ze hadden,

527
00:30:04,230 --> 00:30:08,970
aangezien er onder veertigduizend
in Israël geen schild of speer was.

528
00:30:08,970 --> 00:30:12,210
Het is moeilijk te zeggen
waarmee ze bewapend waren.

529
00:30:12,210 --> 00:30:17,070
Stenen, stokken, hun schoenen in hun
handen — waarmee ze hen te lijf gingen.

530
00:30:17,070 --> 00:30:21,090
Het is duidelijk dat deze Israëlieten
als schapen naar de slachtbank gingen,

531
00:30:21,090 --> 00:30:24,150
tegenover negenhonderd
ijzeren strijdwagens.

532
00:30:24,150 --> 00:30:26,550
Bovendien vochten ze beneden op de vlakte,

533
00:30:26,550 --> 00:30:29,670
waar strijdwagens het
best tot hun recht komen.

534
00:30:29,670 --> 00:30:32,970
Ze verzamelden hun
troepen bij de berg Tabor.

535
00:30:32,970 --> 00:30:37,110
Dat is een kegelvormige berg, volgens
mij zo'n tien tot dertien kilometer

536
00:30:37,110 --> 00:30:38,850
ten oosten van Nazareth.

537
00:30:38,850 --> 00:30:41,790
Hij steekt als een kegel
boven de vlakte uit.

538
00:30:41,790 --> 00:30:45,750
Op een steile berg kunnen strijdwagens
natuurlijk niet zo goed uit de voeten.

539
00:30:45,750 --> 00:30:49,230
Dus daar konden ze hun troepen
verzamelen en zich gereedmaken.

540
00:30:49,230 --> 00:30:52,050
Maar de strijd werd
niet op de berg gevoerd.

541
00:30:52,050 --> 00:30:55,890
Het ging hier niet om een bergvesting
die tegen indringers werd verdedigd.

542
00:30:55,890 --> 00:30:59,370
Israël viel beneden op de vlakten
de strijdwagenmenners aan.

543
00:30:59,370 --> 00:31:04,830
Israël zou hier dus op een slagveld
staan dat, naar menselijke maatstaven,

544
00:31:04,830 --> 00:31:07,290
het ongunstigst voor hen was.

545
00:31:07,290 --> 00:31:11,730
Ze waren op zijn best slecht
bewapend, als ze al bewapend waren.

546
00:31:11,730 --> 00:31:15,210
Hun vijand was uitgerust
met het beste materieel

547
00:31:15,210 --> 00:31:17,730
dat er in die tijd beschikbaar was.

548
00:31:17,730 --> 00:31:21,690
Het lijkt dus alsof ze gewoon als
schapen naar de slachtbank gaan.

549
00:31:21,690 --> 00:31:26,910
Maar het enige wat ze mee hadden, was
dat God had gezegd dat ze zouden winnen.

550
00:31:26,910 --> 00:31:30,690
Ze hadden God aan hun kant, en dat
was natuurlijk de reden waarom het

551
00:31:30,690 --> 00:31:32,070
zo goed afliep.

552
00:31:32,070 --> 00:31:33,870
Nu staat er in vers 11:

553
00:31:33,870 --> 00:31:39,390
Heber nu, de Keniet, had zich afgezonderd
van Kaïn, van de zonen van Hobab,

554
00:31:39,390 --> 00:31:41,370
de schoonvader van Mozes.

555
00:31:41,370 --> 00:31:46,590
Hij had zijn tenten opgezet tot aan de
eik in Zaänaïm, die bij Kedes staat.

556
00:31:46,590 --> 00:31:48,630
Dat ligt naast Kades.

557
00:31:48,630 --> 00:31:51,150
Daarna gaat het verder over de strijd.

558
00:31:51,150 --> 00:31:54,690
Heber wordt zomaar ineens
genoemd, als een terzijde.

559
00:31:54,690 --> 00:31:58,950
Je leest een stukje verder en zegt:
‘Wat heeft hij hiermee te maken?

560
00:31:58,950 --> 00:32:02,070
Waarom krijgen we iets
over deze man te horen?’

561
00:32:02,070 --> 00:32:05,310
Deze man is Heber. Hij is geen Jood.

562
00:32:05,310 --> 00:32:10,590
Hij is een Keniet, en dat was Jethro,
de schoonvader van Mozes, ook.

563
00:32:10,590 --> 00:32:12,750
Hier wordt hij Hobab genoemd.

564
00:32:12,750 --> 00:32:16,350
Maar Jethro staat in de Bijbel
onder vier namen bekend.

565
00:32:16,350 --> 00:32:20,250
Hij wordt Hobab genoemd,
hij wordt Reüel genoemd,

566
00:32:20,250 --> 00:32:24,330
hij wordt Ruël genoemd en
hij wordt Jethro genoemd.

567
00:32:24,330 --> 00:32:26,130
Maar hij is een Keniet.

568
00:32:26,130 --> 00:32:30,810
Deze mensen, de Kenieten, stammen
af van de schoonvader van Mozes.

569
00:32:30,810 --> 00:32:33,270
Dat betekent dat ze niet Joods zijn.

570
00:32:33,270 --> 00:32:36,210
Ze waren alleen door een
huwelijk aan Israël verwant,

571
00:32:36,210 --> 00:32:38,430
en dat was niet eens
een erg goed huwelijk.

572
00:32:38,430 --> 00:32:42,750
Mozes en zijn vrouw hadden niet
bepaald een vreedzame relatie.

573
00:32:42,750 --> 00:32:47,250
Ze leefden volgens mij het grootste
deel van de tijd gescheiden van elkaar.

574
00:32:47,250 --> 00:32:51,450
Wanneer we hen wel met elkaar zien
omgaan, gaat dat niet erg vriendelijk.

575
00:32:51,450 --> 00:32:55,530
Toch bleef het contact dat de Kenieten
door dat huwelijk met Israël kregen

576
00:32:55,530 --> 00:33:00,330
kennelijk bestaan, in elk geval als
een vriendschap tussen de geslachten.

577
00:33:00,330 --> 00:33:04,890
De Kenieten woonden het grootste
deel van deze tijd onder Israël.

578
00:33:04,890 --> 00:33:07,350
Ze gingen nooit volledig in het volk op,

579
00:33:07,350 --> 00:33:10,770
maar ze leken Israël
altijd welgezind te zijn.

580
00:33:10,770 --> 00:33:12,930
Dat is hier ook het geval.

581
00:33:12,930 --> 00:33:16,230
Deze man was weggetrokken
bij de overige Kenieten,

582
00:33:16,230 --> 00:33:19,110
waar die zich ook voornamelijk
in het land bevonden.

583
00:33:19,110 --> 00:33:21,870
Hij was in de buurt van Kades gaan wonen.

584
00:33:21,870 --> 00:33:24,690
Daar kwam Barak vandaan,
en het was dicht bij de

585
00:33:24,690 --> 00:33:27,210
plaats waar de strijd zou worden gevoerd.

586
00:33:27,210 --> 00:33:29,610
Dus daar had hij zijn tent staan.

587
00:33:29,610 --> 00:33:31,110
Waarom wordt hij genoemd?

588
00:33:31,110 --> 00:33:34,410
Hij wordt genoemd omdat
Jaël zijn vrouw is.

589
00:33:34,410 --> 00:33:37,170
Hoewel dat pas later in het
verhaal ter sprake komt,

590
00:33:37,170 --> 00:33:42,030
wordt op dit punt vermeld dat deze man
zijn tent in die streek had opgezet.

591
00:33:42,030 --> 00:33:45,510
Dat is natuurlijk van belang omdat
zijn vrouw een belangrijke gast op

592
00:33:45,510 --> 00:33:47,070
bezoek zal krijgen.

593
00:33:47,070 --> 00:33:48,090
Er staat:

594
00:33:48,090 --> 00:33:52,770
Toen vertelde men Sisera dat
Barak, de zoon van Abinoam,

595
00:33:52,770 --> 00:33:55,350
de berg Tabor was opgetrokken.

596
00:33:55,350 --> 00:34:01,170
Daarop riep Sisera al zijn strijdwagens
bijeen, negenhonderd ijzeren strijdwagens,

597
00:34:01,170 --> 00:34:06,870
en al het volk dat bij hem was, vanuit
Haroseth-Haggojim, bij de beek Kison.

598
00:34:06,870 --> 00:34:13,050
En Debora zei tegen Barak: Sta op, want
dit is de dag waarop de HEERE Sisera

599
00:34:13,050 --> 00:34:14,670
in uw hand gegeven heeft.

600
00:34:14,670 --> 00:34:17,430
Is de HEERE niet uitgetrokken voor u uit?

601
00:34:17,430 --> 00:34:22,470
Toen daalde Barak van de berg Tabor
af met tienduizend man achter zich.

602
00:34:22,470 --> 00:34:25,110
Eigenlijk staat er in
het Hebreeuws, geloof ik:

603
00:34:25,110 --> 00:34:28,590
10.000 mannen die hem
volgden, De uitdrukking

604
00:34:28,590 --> 00:34:32,370
‘following him’ in de Engelse
vertaling, ‘die hem volgden’,

605
00:34:32,370 --> 00:34:35,250
is in het Hebreeuws eigenlijk ‘te voet’.

606
00:34:35,250 --> 00:34:36,930
Ze waren dus te voet.

607
00:34:36,930 --> 00:34:39,930
Ze zaten niet in
strijdwagens of op paarden.

608
00:34:39,930 --> 00:34:44,730
Het waren voetsoldaten die tegen
negenhonderd strijdwagens optrokken.

609
00:34:44,730 --> 00:34:48,990
Het is interessant: aan het
hevigste strijdgewoel wordt met

610
00:34:48,990 --> 00:34:53,070
één enkel vers voorbijgegaan,
zonder veel bijzonderheden.

611
00:34:53,070 --> 00:34:57,930
Het is het vervolg, waarin de bevelhebber
uit zijn strijdwagen springt en naar de

612
00:34:57,930 --> 00:35:02,070
tent van Jaël vlucht, dat verreweg
de meeste aandacht krijgt.

613
00:35:02,070 --> 00:35:06,810
Maar de strijd, waarin Sisera Israël
verpletterend had moeten verslaan,

614
00:35:06,810 --> 00:35:08,910
liep precies andersom.

615
00:35:08,910 --> 00:35:13,350
Niet vanwege de grote vaardigheden
van Israël, maar omdat er staat:

616
00:35:13,350 --> 00:35:17,910
En de HEERE bracht Sisera met al
zijn strijdwagens en heel zijn

617
00:35:17,910 --> 00:35:21,750
leger door de scherpte van het
zwaard in verwarring vóór Barak,

618
00:35:21,750 --> 00:35:25,770
zodat Sisera van zijn wagen
afklom en te voet vluchtte.

619
00:35:25,770 --> 00:35:30,570
Maar waarom zou hij uit zijn strijdwagen
springen en te voet verder rennen?

620
00:35:30,570 --> 00:35:34,470
Een strijdwagen is toch zeker
sneller dan iemand die te voet rent,

621
00:35:34,470 --> 00:35:38,730
over het algemeen tenminste,
tenzij je de profeet Elia bent.

622
00:35:38,730 --> 00:35:42,630
De profeet Elia heeft een keer
een strijdwagen eruit gelopen,

623
00:35:42,630 --> 00:35:44,910
maar dat is nogal bovennatuurlijk.

624
00:35:44,910 --> 00:35:49,290
Ik denk niet dat Sisera dezelfde
goddelijke hulp aan zijn kant had.

625
00:35:49,290 --> 00:35:51,930
Dus waarom liet hij
zijn strijdwagen achter?

626
00:35:51,930 --> 00:35:54,510
Het moet wel zo zijn dat
de strijdwagen tijdens deze

627
00:35:54,510 --> 00:35:57,690
nederlaag op de een of andere
manier onbruikbaar werd,

628
00:35:57,690 --> 00:36:00,810
en dat God Israël zo de overwinning gaf.

629
00:36:00,810 --> 00:36:03,810
Men neemt aan dat er een
of andere zware storm was.

630
00:36:03,810 --> 00:36:07,290
De rivier de Kison trad
buiten haar oevers.

631
00:36:07,290 --> 00:36:09,690
De grond kan heel modderig zijn geworden,

632
00:36:09,690 --> 00:36:12,510
waardoor de strijdwagens
vast kwamen te zitten.

633
00:36:12,510 --> 00:36:16,230
Het woord ‘routed’ hier
in vers 15, in de woorden:

634
00:36:16,230 --> 00:36:19,170
De Heer joeg Sisera op de vlucht.

635
00:36:19,170 --> 00:36:22,230
is dezelfde uitdrukking die
in een paar andere belangrijke

636
00:36:22,230 --> 00:36:23,730
gevallen wordt gebruikt.

637
00:36:23,730 --> 00:36:30,090
Bijvoorbeeld in Exodus 14:25, wanneer
de Egyptenaren Israël de gespleten Rode

638
00:36:30,090 --> 00:36:31,590
Zee in volgen.

639
00:36:31,590 --> 00:36:35,130
Daar staat dat de HEERE
tegen de Egyptenaren streed.

640
00:36:35,130 --> 00:36:38,970
Dat is hetzelfde Hebreeuwse
woord als hier. En er staat:

641
00:36:38,970 --> 00:36:42,150
[Vertalersnoot: de Engelse vertaling
die de spreker hier aanhaalt,

642
00:36:42,150 --> 00:36:45,570
zegt dat God de wielen van
de strijdwagens eraf haalde.

643
00:36:45,570 --> 00:36:48,930
De HSV spreekt van het laten
wegzakken van de wielen.]

644
00:36:48,930 --> 00:36:51,690
Hij liet de wielen van hun
wagens wegzakken en liet ze

645
00:36:51,690 --> 00:36:53,370
met moeite vooruitkomen.

646
00:36:53,370 --> 00:36:57,450
Toen zeiden de Egyptenaren:
Laten wij voor Israël vluchten,

647
00:36:57,450 --> 00:37:00,330
want de HEERE strijdt voor
hen tegen de Egyptenaren.

648
00:37:00,330 --> 00:37:02,490
Dat gebeurde midden in de zee.

649
00:37:02,490 --> 00:37:05,790
God maakt Zich dus geen
zorgen over strijdwagens.

650
00:37:05,790 --> 00:37:07,830
Hij kan gewoon de wielen eraf halen.

651
00:37:07,830 --> 00:37:10,170
Hij hoeft ze daarvoor niet
eens op krikken te zetten.

652
00:37:10,170 --> 00:37:14,490
Hij kan ze er gewoon aftrekken terwijl
ze rijden, en dan vallen ze eraf.

653
00:37:14,490 --> 00:37:17,130
De strijdwagens worden onbruikbaar.

654
00:37:17,130 --> 00:37:18,870
En het is hetzelfde woord.

655
00:37:18,870 --> 00:37:23,490
Dat betekent niet dat dit Hebreeuwse woord
‘de wielen van strijdwagens verwijderen’

656
00:37:23,490 --> 00:37:26,190
betekent, maar het is dezelfde term.

657
00:37:26,190 --> 00:37:29,730
God streed in dat geval, in Exodus 14,

658
00:37:29,730 --> 00:37:33,210
tegen Egypte door de wielen van
de strijdwagens eraf te halen.

659
00:37:33,210 --> 00:37:37,110
Het was duidelijk een bovennatuurlijk
ingrijpen tegen de vijanden.

660
00:37:37,110 --> 00:37:41,190
Dit woord wordt nog een keer
gebruikt, in Jozua 10:10.

661
00:37:41,190 --> 00:37:44,670
Dat is wanneer God tegen een andere
strijdmacht in het zuiden streed,

662
00:37:44,670 --> 00:37:46,770
toen de hagelstenen kwamen.

663
00:37:46,770 --> 00:37:49,050
God stuurde grote hagelstenen.

664
00:37:49,050 --> 00:37:52,770
Dat is de dag waarop God de zon
een tijdlang liet stilstaan.

665
00:37:52,770 --> 00:37:57,090
En Hij doodde met de hagelstenen meer
vijanden dan de Israëlieten met hun

666
00:37:57,090 --> 00:37:59,910
zwaarden doodden. Deze uitdrukking:

667
00:37:59,910 --> 00:38:01,830
God joeg ze op de vlucht.

668
00:38:01,830 --> 00:38:05,850
hield bij eerdere gelegenheden dus
bovennatuurlijke verschijnselen in:

669
00:38:05,850 --> 00:38:09,810
de wielen van de strijdwagens
eraf trekken, hagel sturen.

670
00:38:09,810 --> 00:38:12,090
Als je even naar hoofdstuk 5 kijkt,

671
00:38:12,090 --> 00:38:15,990
daar wordt deze strijd op dichterlijke
wijze naverteld in het feestlied

672
00:38:15,990 --> 00:38:17,490
na de overwinning.

673
00:38:17,490 --> 00:38:24,210
In Richteren 5:20–22 wordt beschreven
wat er gebeurde. Daar staat:

674
00:38:24,210 --> 00:38:29,790
Vanuit de hemel streden zij, vanuit hun
banen streden de sterren tegen Sisera.

675
00:38:29,790 --> 00:38:35,370
De beek Kison sleurde hen mee,
de aloude beek, de beek Kison!

676
00:38:35,370 --> 00:38:37,950
Vertrap, mijn ziel, de sterken!

677
00:38:37,950 --> 00:38:43,590
Toen stampten de paardenhoeven van het
in galop, in galop van zijn machtigen.

678
00:38:43,590 --> 00:38:48,210
Blijkbaar was er dus een storm of een
overstroming van de rivier die veel van

679
00:38:48,210 --> 00:38:50,670
de strijdwagens meesleurde.

680
00:38:50,670 --> 00:38:52,830
Waarschijnlijk werd de grond modderig,

681
00:38:52,830 --> 00:38:55,830
waardoor de strijdwagens
moeilijk vooruitkwamen.

682
00:38:55,830 --> 00:38:59,010
Er was dus iets aan de
hand met de strijdwagens,

683
00:38:59,010 --> 00:39:04,470
of in ieder geval met de paarden, en
de rivier trad buiten haar oevers.

684
00:39:04,470 --> 00:39:08,550
En het is alsof de sterren uit
de hemel tegen Sisera streden.

685
00:39:08,550 --> 00:39:13,170
Het wijst er beslist op dat er
iets gebeurde wat werd herkend als

686
00:39:13,170 --> 00:39:18,510
daden van God, en dat de Israëlieten niet
alleen maar militair de overhand hadden.

687
00:39:18,510 --> 00:39:23,070
Het is natuurlijk mogelijk dat, zodra
een man uit een strijdwagen viel,

688
00:39:23,070 --> 00:39:28,230
zijn zwaard of speer kon worden opgeraapt
door een Israëliet die te voet was.

689
00:39:28,230 --> 00:39:31,050
Die was dan ineens een gewapende man.

690
00:39:31,050 --> 00:39:34,590
We weten niet wat de Israëlieten
hadden toen ze aanvankelijk oprukten,

691
00:39:34,590 --> 00:39:38,310
maar God streed tegen
Sisera en doodde hen.

692
00:39:38,310 --> 00:39:42,270
Hij maakte hun strijdwagens
onbruikbaar, stel ik me zo voor.

693
00:39:42,270 --> 00:39:46,710
Dat zou verklaren waarom Sisera
uit de zijne sprong en wegrende.

694
00:39:46,710 --> 00:39:51,090
Hij had geen betere manier om zich te
verplaatsen dan te voet te vluchten.

695
00:39:51,090 --> 00:39:53,070
En in vers 16 staat:

696
00:39:53,070 --> 00:39:58,350
Barak joeg de strijdwagens en het
leger na tot Haroseth-Haggojim.

697
00:39:58,350 --> 00:40:02,730
En heel het leger van Sisera viel
door de scherpte van het zwaard;

698
00:40:02,730 --> 00:40:05,070
zelfs niet één bleef er over.

699
00:40:05,070 --> 00:40:10,890
En Sisera vluchtte te voet naar de tent
van Jaël, de vrouw van Heber, de Keniet.

700
00:40:10,890 --> 00:40:15,570
Er was namelijk vrede tussen Jabin,
de koning van Hazor, en het huis van

701
00:40:15,570 --> 00:40:16,770
Heber, de Keniet.

702
00:40:16,770 --> 00:40:20,790
Dat is in dit geval de
onderdrukker, de heer van Sisera.

703
00:40:20,790 --> 00:40:24,870
Bedenk dat Heber bij de rest van de
Kenieten was weggetrokken en een wat meer

704
00:40:24,870 --> 00:40:29,730
afgezonderde woonplaats had gevestigd in
het gebied in de buurt van deze strijd.

705
00:40:29,730 --> 00:40:34,590
Blijkbaar woonde hij afgelegen genoeg
om door Jabin met rust gelaten te worden

706
00:40:34,590 --> 00:40:37,170
en niet als een bedreiging
te worden beschouwd.

707
00:40:37,170 --> 00:40:40,350
Hij was geen Israëliet. Hij was alleen.

708
00:40:40,350 --> 00:40:42,510
Er was vrede tussen hen.

709
00:40:42,510 --> 00:40:45,270
Jabin trad niet agressief tegen hem op.

710
00:40:45,270 --> 00:40:48,630
Daarom werd aangenomen dat er hier
een goede verstandhouding was,

711
00:40:48,630 --> 00:40:51,630
in ieder geval een
vreedzame verstandhouding.

712
00:40:51,630 --> 00:40:54,930
Als dat zo was, dan was
dat alleen uiterlijk.

713
00:40:54,930 --> 00:40:59,670
Want innerlijk waren deze Keniet en
zijn gezin duidelijk sterk gekant tegen

714
00:40:59,670 --> 00:41:03,990
Jabin en Sisera, en ze handelden
verraderlijk tegenover hen.

715
00:41:03,990 --> 00:41:05,730
In vers 18 staat:

716
00:41:05,730 --> 00:41:11,430
Jaël kwam naar buiten, Sisera tegemoet,
en zei tegen hem: Wijk af van uw weg

717
00:41:11,430 --> 00:41:12,570
, mijn heer!

718
00:41:12,570 --> 00:41:16,590
Wijk af van uw weg en kom
bij mij, wees niet bevreesd!

719
00:41:16,590 --> 00:41:21,090
En hij week naar haar af in de tent
en zij dekte hem toe met een deken.

720
00:41:21,090 --> 00:41:25,110
Daarna zei hij tegen haar: Geef mij
toch een beetje water te drinken,

721
00:41:25,110 --> 00:41:26,490
want ik heb dorst.

722
00:41:26,490 --> 00:41:31,590
Toen opende zij een leren melkzak en gaf
hem te drinken en dekte hem weer toe.

723
00:41:31,590 --> 00:41:35,430
Ook zei hij tegen haar: Ga bij
de ingang van de tent staan,

724
00:41:35,430 --> 00:41:39,750
en als er iemand komt en u vraagt
en zegt: Is hier iemand, dan moet

725
00:41:39,750 --> 00:41:41,610
u zeggen: Niemand.

726
00:41:41,610 --> 00:41:45,390
Hij stelde zich hier natuurlijk behoorlijk
kwetsbaar op door te gaan slapen.

727
00:41:45,390 --> 00:41:48,810
Maar hij had duidelijk het
gevoel dat dit een bondgenoot was

728
00:41:48,810 --> 00:41:50,430
en dat zij hem zou beschermen.

729
00:41:50,430 --> 00:41:54,930
En toen hij om water vroeg, deed zij
meer dan hij vroeg en gaf hem melk.

730
00:41:54,930 --> 00:41:59,610
Dat was iets duurders, iets gastvrijers,
iets royalers om hem te geven

731
00:41:59,610 --> 00:42:01,110
dan alleen water.

732
00:42:01,110 --> 00:42:05,130
Misschien om bij hem het vertrouwen
te wekken dat zij aan zijn kant stond.

733
00:42:05,130 --> 00:42:08,550
Misschien zelfs omdat melk de neiging
heeft slaperig te maken op een manier

734
00:42:08,550 --> 00:42:10,410
waarop water dat niet doet.

735
00:42:10,410 --> 00:42:14,010
Sommige rabbijnen denken dat ze
hem een bedwelmende drank gaf.

736
00:42:14,010 --> 00:42:16,650
Wanneer later het lied
van Debora wordt gezongen,

737
00:42:16,650 --> 00:42:20,190
wordt daarin vermeld dat
ze hem ingedikte melk gaf.

738
00:42:20,190 --> 00:42:23,550
In vers 25 van hoofdstuk 5 staat:

739
00:42:23,550 --> 00:42:26,550
Water vroeg hij, melk gaf zij.

740
00:42:26,550 --> 00:42:29,190
In een schaal voor
machtigen bracht zij boter.

741
00:42:29,190 --> 00:42:32,610
Ik denk dat melk of room,
een van die twee woorden,

742
00:42:32,610 --> 00:42:35,730
in het Hebreeuws ingedikte melk betekent.

743
00:42:35,730 --> 00:42:38,130
[Vertalersnoot: de Engelse
vertaling die de spreker gebruikt,

744
00:42:38,130 --> 00:42:42,330
heeft hier ‘room’ waar het
Nederlandse citaat ‘boter’ heeft.]

745
00:42:42,330 --> 00:42:45,150
Sommige uitleggers zeggen
dat ze hem yoghurt gaf.

746
00:42:45,150 --> 00:42:47,430
Maar het was niet zomaar een glas melk.

747
00:42:47,430 --> 00:42:52,770
Het was iets wat wat meer vulde, waardoor
hij misschien een vol gevoel zou krijgen,

748
00:42:52,770 --> 00:42:56,970
zijn lichaam verzadigd zou zijn en
hij gemakkelijker in slaap zou vallen.

749
00:42:56,970 --> 00:42:59,310
Dus hij viel inderdaad in slaap.

750
00:42:59,310 --> 00:43:00,930
En hij zei tegen haar:

751
00:43:00,930 --> 00:43:04,770
Als er iemand langskomt, zeg
dan gewoon dat er niemand is.

752
00:43:04,770 --> 00:43:09,990
Vervolgens nam Jaël, de vrouw van Heber,
een tentpin, nam een hamer in haar hand,

753
00:43:09,990 --> 00:43:13,590
ging stilletjes naar hem toe
en dreef de pin in zijn slaap,

754
00:43:13,590 --> 00:43:15,690
zodat hij aan de grond vastzat.

755
00:43:15,690 --> 00:43:20,670
Hij was namelijk in een diepe slaap
gevallen, en uitgeput. En hij stierf.

756
00:43:20,670 --> 00:43:24,630
Behoorlijk akelig en gruwelijk,
maar hij stierf in zijn slaap.

757
00:43:24,630 --> 00:43:28,890
Misschien was er even een moment van
pijn, maar als je in je slaap sterft,

758
00:43:28,890 --> 00:43:31,710
is dat minder erg dan
wanneer je wakker bent.

759
00:43:31,710 --> 00:43:34,470
Het was alleen niet erg gastvrij van haar.

760
00:43:34,470 --> 00:43:38,550
In het Midden-Oosten staat
gastvrijheid hoog aangeschreven.

761
00:43:38,550 --> 00:43:41,190
In die cultuur is het
zelfs vanzelfsprekend

762
00:43:41,190 --> 00:43:45,570
dat je nooit iemand kwaad zult doen
die je in je huis hebt uitgenodigd.

763
00:43:45,570 --> 00:43:49,350
Misschien had hij er daarom zoveel
vertrouwen in dat zij die erecode

764
00:43:49,350 --> 00:43:50,670
niet zou schenden.

765
00:43:50,670 --> 00:43:54,210
Dat was de morele code
van de hele samenleving.

766
00:43:54,210 --> 00:43:58,770
Het was zelfs zo dat men ervan uitging
dat je, als je iemand in huis neemt,

767
00:43:58,770 --> 00:44:02,850
liever zelf sterft dan dat je
toelaat dat hem iets overkomt.

768
00:44:02,850 --> 00:44:05,550
Je brengt elk offer om
je gasten te redden.

769
00:44:05,550 --> 00:44:09,330
Dat is een van de redenen waarom
Lot, toen de engelen bij hem kwamen,

770
00:44:09,330 --> 00:44:13,050
zijn dochters in hun plaats aanbood
toen de mannen van de stad zijn

771
00:44:13,050 --> 00:44:14,850
gasten wilden misbruiken.

772
00:44:14,850 --> 00:44:17,550
Hij wist overigens niet
dat het engelen waren.

773
00:44:17,550 --> 00:44:20,430
Hij dacht gewoon dat
het gewone mannen waren.

774
00:44:20,430 --> 00:44:23,790
Naar al onze maatstaven lijkt
dit nauwelijks aanvaardbaar,

775
00:44:23,790 --> 00:44:27,210
maar dat was nu eenmaal
gastvrijheid in het Midden-Oosten.

776
00:44:27,210 --> 00:44:31,350
Je offert alles op, je leven
of je gezin of wat dan ook,

777
00:44:31,350 --> 00:44:33,510
als je een gast in huis hebt genomen.

778
00:44:33,510 --> 00:44:36,570
Ik weet niet hoe die code zo
vanzelfsprekend is geworden,

779
00:44:36,570 --> 00:44:38,550
maar zo dachten ze erover.

780
00:44:38,550 --> 00:44:41,970
Dus in zekere zin deed Jaël
iets heel verraderlijks.

781
00:44:41,970 --> 00:44:44,430
Ze had een man onder haar dak opgenomen,

782
00:44:44,430 --> 00:44:48,930
met de stilzwijgende afspraak dat ze
hem met haar leven zou beschermen.

783
00:44:48,930 --> 00:44:50,730
In plaats daarvan doodde ze hem.

784
00:44:50,730 --> 00:44:53,910
En zie, Barak achtervolgde Sisera.

785
00:44:53,910 --> 00:44:58,410
Jaël kwam naar buiten, hem
tegemoet, en zei tegen hem: Kom,

786
00:44:58,410 --> 00:45:01,110
en ik zal u de man laten zien die u zoekt.

787
00:45:01,110 --> 00:45:05,970
Zo ging hij bij haar naar binnen,
en zie, daar lag Sisera dood,

788
00:45:05,970 --> 00:45:08,070
met de pin in zijn slaap.

789
00:45:08,070 --> 00:45:14,430
Zo vernederde God op die dag Jabin, de
koning van Kanaän, vóór de Israëlieten.

790
00:45:14,430 --> 00:45:18,390
De hand van de Israëlieten
drukte gaandeweg harder op Jabin,

791
00:45:18,390 --> 00:45:24,630
de koning van Kanaän, totdat zij Jabin,
de koning van Kanaän, hadden uitgeroeid.

792
00:45:24,630 --> 00:45:28,350
Dit was dus blijkbaar een
veldtocht die voortduurde.

793
00:45:28,350 --> 00:45:32,610
Het verhaal dat ons is verteld, gaat
over het belangrijkste keerpunt,

794
00:45:32,610 --> 00:45:34,410
de eerste overwinning.

795
00:45:34,410 --> 00:45:38,370
Daarna volgde blijkbaar
aanhoudend verzet van Israël.

796
00:45:38,370 --> 00:45:43,110
En na verloop van tijd werden ze
blijkbaar steeds sterker tegenover Jabin,

797
00:45:43,110 --> 00:45:47,070
totdat ze hem uiteindelijk hadden
verdreven en zelfs vernietigd,

798
00:45:47,070 --> 00:45:50,550
misschien de koning hadden
gedood. We weten het niet.

799
00:45:50,550 --> 00:45:53,370
Dan krijgen we hoofdstuk 5, dat helemaal

800
00:45:53,370 --> 00:45:56,550
gewijd is aan het
overwinningslied dat ze zongen.

801
00:45:56,550 --> 00:45:59,910
Na de uittocht, in
hoofdstuk 14 van Exodus,

802
00:45:59,910 --> 00:46:05,250
hebben we aan het begin van Exodus 15 een
overwinningslied dat door Mirjam en door

803
00:46:05,250 --> 00:46:06,810
Mozes werd gezongen.

804
00:46:06,810 --> 00:46:09,270
Het wordt het lied van Mozes genoemd.

805
00:46:09,270 --> 00:46:13,830
Het is een lied dat verhaalt over de
overwinning die God hun had gegeven.

806
00:46:13,830 --> 00:46:16,050
Dit is iets soortgelijks.

807
00:46:16,050 --> 00:46:17,910
Dit lied is langer.

808
00:46:17,910 --> 00:46:22,290
Veel geleerden zeggen dat dit lied in
hoofdstuk 5 het mooiste voorbeeld van

809
00:46:22,290 --> 00:46:25,830
Hebreeuwse poëzie is dat je
je maar kunt voorstellen.

810
00:46:25,830 --> 00:46:29,070
Wat kwaliteit betreft staat het
op de allerhoogste trede van

811
00:46:29,070 --> 00:46:30,630
alle Hebreeuwse poëzie.

812
00:46:30,630 --> 00:46:34,890
Ik moet zeggen dat ik niet geschoold
ben in het waarderen van poëzie,

813
00:46:34,890 --> 00:46:37,590
zelfs niet als het om Engelse poëzie gaat.

814
00:46:37,590 --> 00:46:40,470
Als je dan oude poëzie uit
het Midden-Oosten neemt,

815
00:46:40,470 --> 00:46:42,810
staat die nog verder van mijn smaak af.

816
00:46:42,810 --> 00:46:45,690
Ik weet niet precies wat
dit zo geweldig maakt.

817
00:46:45,690 --> 00:46:49,590
Als ik het gedicht lees,
denk ik: goed, ze zijn blij.

818
00:46:49,590 --> 00:46:53,490
Maar ik weet niet echt waarom ze
zich uitdrukken zoals ze dat doen.

819
00:46:53,490 --> 00:46:57,210
Als literatuurkenners me niet hadden
verteld dat dit een fantastisch gedicht

820
00:46:57,210 --> 00:47:00,870
is, weet ik niet of ik het
zo indrukwekkend zou vinden.

821
00:47:00,870 --> 00:47:04,650
Maar goed, zo ben ik nu
eenmaal. Wat weet ik ervan?

822
00:47:04,650 --> 00:47:08,130
Ik ben geen deskundige op
het gebied van literatuur of

823
00:47:08,130 --> 00:47:10,170
poëzie uit het Midden-Oosten.

824
00:47:10,170 --> 00:47:15,150
Maar ik laat je gewoon weten dat dit
voor zijn tijd een geweldig gedicht is,

825
00:47:15,150 --> 00:47:18,150
volgens degenen die verstand
van zulke dingen hebben.

826
00:47:18,150 --> 00:47:21,510
Zoals alle poëzie
gebruikt het beeldspraak.

827
00:47:21,510 --> 00:47:25,770
Daardoor is het soms moeilijk te weten
of we werkelijke details van de strijd te

828
00:47:25,770 --> 00:47:30,930
zien krijgen, of dat ze apocalyptische
of poëtische beelden gebruiken.

829
00:47:30,930 --> 00:47:33,750
Bijvoorbeeld de uitspraak in vers 20:

830
00:47:33,750 --> 00:47:39,510
Vanuit de hemel streden zij, vanuit hun
banen streden de sterren tegen Sisera.

831
00:47:39,510 --> 00:47:41,610
In welke zin was dat waar?

832
00:47:41,610 --> 00:47:44,790
Betekent dat dat er iets
uit de lucht op hem afkwam?

833
00:47:44,790 --> 00:47:48,930
Werd hij uitgeschakeld door een
meteorietenregen, of zoiets?

834
00:47:48,930 --> 00:47:52,110
Wat betekent het dat de
sterren van de hemel strijden?

835
00:47:52,110 --> 00:47:55,650
Of is het meer de gedachte dat de
sterren een beetje als personen worden

836
00:47:55,650 --> 00:47:59,790
voorgesteld, zoals in de astrologie,
waar ze haast worden gezien

837
00:47:59,790 --> 00:48:03,330
alsof ze een soort invloed hebben
op de gebeurtenissen op aarde?

838
00:48:03,330 --> 00:48:06,510
En werd de nederlaag
van Sisera gezien als...

839
00:48:06,510 --> 00:48:10,650
hij had het in elk geval niet aan
gunstig gezinde sterren te danken.

840
00:48:10,650 --> 00:48:13,110
De sterren waren hem niet gunstig gezind.

841
00:48:13,110 --> 00:48:14,910
Ze streden tegen hem.

842
00:48:14,910 --> 00:48:19,410
Ik weet het niet, maar er wordt
overal poëtische taal gebruikt.

843
00:48:19,410 --> 00:48:21,630
Dat maakt het, zoals ik al zei,

844
00:48:21,630 --> 00:48:25,470
moeilijk om te weten hoeveel
ervan letterlijk bedoeld is.

845
00:48:25,470 --> 00:48:28,410
Maar in het gedicht
staan verwijzingen naar

846
00:48:28,410 --> 00:48:30,990
historische gebeurtenissen en personen.

847
00:48:30,990 --> 00:48:38,490
Vooral Samgar, Jaël en Debora worden
genoemd, en Sisera’s moeder en Sisera.

848
00:48:38,490 --> 00:48:43,470
Maar Debora en Barak, de zoon
van Abinoam, zongen die dag:

849
00:48:43,470 --> 00:48:48,450
Toen zong Debora met Barak, de
zoon van Abinoam, op die dag:

850
00:48:48,450 --> 00:48:51,630
Nu de leiders in Israël
de leiding hebben genomen,

851
00:48:51,630 --> 00:48:55,950
nu het volk zich vrijwillig
gegeven heeft, loof de HEERE!

852
00:48:55,950 --> 00:49:00,270
Die eerste regel is vanuit het Hebreeuws
eigenlijk bijzonder moeilijk naar het

853
00:49:00,270 --> 00:49:01,830
Engels te vertalen:

854
00:49:01,830 --> 00:49:04,470
‘Als leiders leidinggeven.’

855
00:49:04,470 --> 00:49:07,650
De commentatoren hebben verschillende
ideeën over wat die regel

856
00:49:07,650 --> 00:49:08,970
zou moeten betekenen.

857
00:49:08,970 --> 00:49:10,950
Het is een moeilijke uitdrukking.

858
00:49:10,950 --> 00:49:13,650
Als je de New King James
met kanttekeningen hebt,

859
00:49:13,650 --> 00:49:15,930
dan is een alternatieve lezing:

860
00:49:15,930 --> 00:49:18,690
‘Als de haren worden losgemaakt.’

861
00:49:18,690 --> 00:49:21,450
Daarmee zouden haarlokken bedoeld zijn.

862
00:49:21,450 --> 00:49:25,890
Alfred Edersheim gaf er in zijn
geschiedwerk de voorkeur aan om deze

863
00:49:25,890 --> 00:49:28,350
eerste regel zo weer te geven:

864
00:49:28,350 --> 00:49:32,670
Prijs de Heer omdat het lange haar
los hangt en het volk zich inzet.

865
00:49:32,670 --> 00:49:35,910
Als die eerste regel
verwijst naar haarlokken,

866
00:49:35,910 --> 00:49:38,490
of naar het los neervallen van lang haar,

867
00:49:38,490 --> 00:49:42,570
dan kan dat een verwijzing zijn
naar het feit dat vrouwen op een

868
00:49:42,570 --> 00:49:46,590
ongebruikelijke manier bij
deze oorlog betrokken waren.

869
00:49:46,590 --> 00:49:51,810
Debora was de werkelijke leider, en
Jaël was de werkelijke bevrijder.

870
00:49:51,810 --> 00:49:56,790
In zekere zin zijn degenen met het
lange haar, de vrouwen met het lange,

871
00:49:56,790 --> 00:50:01,950
loshangende haar, degenen die in
deze situatie geëerd moeten worden.

872
00:50:01,950 --> 00:50:04,650
Het kan een verwijzing
naar de vrouwen zijn.

873
00:50:04,650 --> 00:50:08,370
Maar de manier waarop het in de
New King James wordt weergegeven,

874
00:50:08,370 --> 00:50:12,210
heeft duidelijk een heel,
heel andere betekenis:

875
00:50:12,210 --> 00:50:15,570
‘Als leiders in Israël leidinggeven.’

876
00:50:15,570 --> 00:50:18,690
Maar het is, dat moet worden toegegeven,

877
00:50:18,690 --> 00:50:22,830
moeilijk om te weten wat de
precieze betekenis zou moeten zijn.

878
00:50:22,830 --> 00:50:24,030
Vers 3:

879
00:50:24,030 --> 00:50:28,350
Luister, koningen, hoor mij aan, vorsten!

880
00:50:28,350 --> 00:50:32,190
Ik wil, ja, ik wil voor de HEERE zingen.

881
00:50:32,190 --> 00:50:36,630
Ik wil psalmen zingen voor
de HEERE, de God van Israël.

882
00:50:36,630 --> 00:50:41,790
Israël had in die tijd geen koningen, dus
het is een oproep aan de niet-Israëlieten,

883
00:50:41,790 --> 00:50:44,910
de heidenen, de vijanden. Let op.

884
00:50:44,910 --> 00:50:47,310
Als je met ons probeert
te doen wat Jabin deed,

885
00:50:47,310 --> 00:50:50,070
dan wil je hier misschien
eens bij stilstaan.

886
00:50:50,070 --> 00:50:52,590
Bedenk wat God met Jabin heeft gedaan.

887
00:50:52,590 --> 00:50:54,390
We zullen het je vertellen.

888
00:50:54,390 --> 00:50:59,850
HEERE, toen U uittrok uit Seïr, toen
U voortschreed uit het veld van Edom,

889
00:50:59,850 --> 00:51:04,950
beefde de aarde, ook droop de hemel,
ook dropen de wolken van water.

890
00:51:04,950 --> 00:51:07,770
Dat zijn de bergen waar
de Edomieten woonden.

891
00:51:07,770 --> 00:51:12,750
De bergen vloeiden weg van voor het
aangezicht van de HEERE, zelfs de Sinaï,

892
00:51:12,750 --> 00:51:16,710
van voor het aangezicht van
de HEERE, de God van Israël.

893
00:51:16,710 --> 00:51:21,210
Dit grijpt blijkbaar terug op de
berg Sinaï en het geven van de wet.

894
00:51:21,210 --> 00:51:23,910
Sommige liederen die
de berg Sinaï bezingen,

895
00:51:23,910 --> 00:51:28,230
spreken erover dat God uit
Edom of van de berg Seïr komt.

896
00:51:28,230 --> 00:51:32,490
In Deuteronomium, in het lied van
Mozes, wanneer hij spreekt over God

897
00:51:32,490 --> 00:51:37,170
Die naar de Sinaï komt om de wet te
geven, komt Hij van de berg Seïr.

898
00:51:37,170 --> 00:51:40,350
Ik weet niet zeker waarom die
specifieke plaats wordt genoemd,

899
00:51:40,350 --> 00:51:42,330
maar die wordt hier ook genoemd.

900
00:51:42,330 --> 00:51:46,050
Daarom wordt hier blijkbaar teruggedacht
aan het moment waarop God voor het eerst

901
00:51:46,050 --> 00:51:48,390
Zijn verbond met Israël sloot.

902
00:51:48,390 --> 00:51:51,270
Deze overwinning was daar
natuurlijk aan te danken.

903
00:51:51,270 --> 00:51:56,790
Deze overwinning, veel, veel later, is te
danken aan het feit dat God Zijn verbond

904
00:51:56,790 --> 00:52:00,990
houdt met het volk dat Hij
oorspronkelijk bij de Sinaï ontmoette.

905
00:52:00,990 --> 00:52:02,010
Vers 6:

906
00:52:02,010 --> 00:52:06,510
In de dagen van Samgar, de zoon
van Anath, in de dagen van Jaël,

907
00:52:06,510 --> 00:52:11,850
lagen de wegen verlaten, en zij die de
paden bewandelden, gingen kronkelwegen.

908
00:52:11,850 --> 00:52:17,370
De dorpen lagen verlaten in Israël,
ze lagen verlaten, totdat ik, Debora,

909
00:52:17,370 --> 00:52:21,210
opstond, tot ik opstond,
een moeder in Israël.

910
00:52:21,210 --> 00:52:24,750
Koos men nieuwe goden, dan
was er strijd in de poorten.

911
00:52:24,750 --> 00:52:28,950
Werd er ook een schild of speer
gezien onder veertigduizend in Israël?

912
00:52:28,950 --> 00:52:34,050
Mijn hart is bij de wetgevers van Israël,
die zich vrijwillig gaven onder het volk;

913
00:52:34,050 --> 00:52:35,550
loof de HEERE!

914
00:52:35,550 --> 00:52:39,690
Ze zegt dat deze leiders, die zich
vrijwillig aanboden om eropuit te trekken

915
00:52:39,690 --> 00:52:43,830
en in deze strijd tegen Sisera
te vechten, lof verdienen.

916
00:52:43,830 --> 00:52:48,150
Want ze vochten met een verschrikkelijk
nadelige uitgangspositie wat betreft de

917
00:52:48,150 --> 00:52:51,390
wapens die ze wel en
niet hadden, enzovoort.

918
00:52:51,390 --> 00:52:52,410
Vers 10:

919
00:52:52,410 --> 00:52:58,650
U die rijdt op witte ezelinnen, u die op
mantels zit en u die wandelt op de weg:

920
00:52:58,650 --> 00:53:02,790
spreek ervan, van het geluid van
schutters tussen waterputten.

921
00:53:02,790 --> 00:53:06,330
Daar praten zij over de
rechtvaardige daden van de HEERE,

922
00:53:06,330 --> 00:53:09,930
de rechtvaardige daden
voor Zijn dorpen in Israël.

923
00:53:09,930 --> 00:53:13,470
Toen daalde het volk van de
HEERE af naar de poorten.

924
00:53:13,470 --> 00:53:18,450
Dit is blijkbaar een oproep aan
mensen die in vrede en comfort leven.

925
00:53:18,450 --> 00:53:20,550
Ze rijden op hun ezels.

926
00:53:20,550 --> 00:53:23,070
Ze zitten daar in mooie kleren.

927
00:53:23,070 --> 00:53:26,430
Ze staan niet op het slagveld
in militaire kleding.

928
00:53:26,430 --> 00:53:30,750
Ze zijn ver van het lawaai van
de strijd, van de boogschutters.

929
00:53:30,750 --> 00:53:33,210
[Vertalersnoot: de Engelse
vertaling die de spreker gebruikt,

930
00:53:33,210 --> 00:53:37,110
luidt hier ‘ver van het
geluid van de boogschutters’;

931
00:53:37,110 --> 00:53:41,070
het Nederlandse citaat heeft
‘van het geluid van schutters’.]

932
00:53:41,070 --> 00:53:43,410
Ze bevinden zich bij de drinkplaats.

933
00:53:43,410 --> 00:53:49,230
Dit is een beeld van in vrede leven, en
er wordt gezegd: jij die in vrede leeft,

934
00:53:49,230 --> 00:53:50,850
zo is het niet altijd.

935
00:53:50,850 --> 00:53:55,170
Je hebt vrede vanwege de oorlog die
bij deze gelegenheid is gevoerd.

936
00:53:55,170 --> 00:53:59,430
Dat is voor je tot stand gebracht door
mensen die in hun omstandigheden niet zo

937
00:53:59,430 --> 00:54:02,370
veilig waren en niet zoveel vrede hadden.

938
00:54:02,370 --> 00:54:06,990
Net zoals mensen tegenwoordig graag
zeggen: als je van je vrijheid geniet,

939
00:54:06,990 --> 00:54:08,670
bedank dan een soldaat.

940
00:54:08,670 --> 00:54:10,950
Het is hetzelfde soort gedachte.

941
00:54:10,950 --> 00:54:14,310
Jij die hier comfortabel
leeft en voorspoed hebt,

942
00:54:14,310 --> 00:54:17,970
besef dat dat voor je is
verworven ten koste van strijd.

943
00:54:17,970 --> 00:54:19,350
Vers 12:

944
00:54:19,350 --> 00:54:22,110
Ontwaak, ontwaak, Debora!

945
00:54:22,110 --> 00:54:25,170
Ontwaak, ontwaak en spreek een lied!

946
00:54:25,170 --> 00:54:30,210
Sta op, Barak, en neem uw gevangenen
gevangen, zoon van Abinoam!

947
00:54:30,210 --> 00:54:33,090
Toen daalden de overgeblevenen
af naar de machtigen.

948
00:54:33,090 --> 00:54:36,810
Het volk van de HEERE daalde
naar mij af met de helden.

949
00:54:36,810 --> 00:54:40,650
Uit Efraïm kwamen zij ,
hun wortel ligt in Amalek.

950
00:54:40,650 --> 00:54:44,070
Achter u kwam Benjamin,
onder uw volksgenoten.

951
00:54:44,070 --> 00:54:48,330
Uit Machir daalden
wetgevers af en uit Zebulon

952
00:54:48,330 --> 00:54:51,390
wervers van krijgsvolk
met hun schrijversstaf.

953
00:54:51,390 --> 00:54:54,030
Dat is een van de takken van Manasse.

954
00:54:54,030 --> 00:54:57,030
Dit moeten de voornaamste stammen
zijn die betrokken raakten

955
00:54:57,030 --> 00:54:58,770
bij de bevrijdingsstrijd.

956
00:54:58,770 --> 00:55:03,030
Hoewel we in het eerdere verhaal
niet over Benjamin en Efraïm lezen,

957
00:55:03,030 --> 00:55:09,930
lezen we wel over Zebulon, Naftali
enzovoort, en over Issaschar. Er staat:

958
00:55:09,930 --> 00:55:16,170
Ook de vorsten in Issaschar waren met
Debora en zoals Issaschar, zo was Barak.

959
00:55:16,170 --> 00:55:18,690
Te voet werd hij het dal in gestuurd.

960
00:55:18,690 --> 00:55:22,710
In de gelederen van Ruben waren de
overleggingen van het hart groot.

961
00:55:22,710 --> 00:55:25,470
Ruben nam blijkbaar
niet deel aan de strijd.

962
00:55:25,470 --> 00:55:29,010
Ze zegt dat de mensen van Ruben
daarna hun hart moesten onderzoeken

963
00:55:29,010 --> 00:55:32,670
en zich afvroegen: ‘Waarom
hebben we niet meegedaan?’

964
00:55:32,670 --> 00:55:35,250
Waarom bleef u zitten
tussen de schaapskooien,

965
00:55:35,250 --> 00:55:38,010
om naar het geblaat van
de kudden te luisteren?

966
00:55:38,010 --> 00:55:41,790
Voor de gelederen van Ruben waren
de overleggingen van het hart groot.

967
00:55:41,790 --> 00:55:44,730
Je zit alleen maar naar de muziek
van de herders te luisteren,

968
00:55:44,730 --> 00:55:47,850
in plaats van eropuit te
trekken en mee te vechten.

969
00:55:47,850 --> 00:55:50,730
[Vertalersnoot: de Engelse
vertaling die de spreker gebruikt,

970
00:55:50,730 --> 00:55:53,490
spreekt hier over
fluitspel voor de kudden;

971
00:55:53,490 --> 00:55:57,750
het Nederlandse citaat heeft
‘het geblaat van de kudden’.]

972
00:55:57,750 --> 00:56:00,630
Gilead bleef aan de
overzijde van de Jordaan.

973
00:56:00,630 --> 00:56:04,110
En Dan, waarom verbleef
hij bij de schepen?

974
00:56:04,110 --> 00:56:08,610
Aser bleef zitten aan de kust van
de zee en bleef bij zijn havens.

975
00:56:08,610 --> 00:56:09,570
Zij kwamen niet.

976
00:56:09,570 --> 00:56:15,390
Zebulon is een volk dat zijn leven heeft
versmaad tot de dood toe, Naftali evenzo,

977
00:56:15,390 --> 00:56:17,550
op de hooggelegen velden.

978
00:56:17,550 --> 00:56:21,750
Issaschar, Zebulon en
Naftali lijken dus vooral

979
00:56:21,750 --> 00:56:24,450
geprezen te worden om
hun moed in de strijd.

980
00:56:24,450 --> 00:56:29,010
Die andere stammen, vooral ten oosten
van de Jordaan, die niet meededen,

981
00:56:29,010 --> 00:56:32,430
worden min of meer berispt
omdat ze niet kwamen helpen.

982
00:56:32,430 --> 00:56:33,690
Vers 19:

983
00:56:33,690 --> 00:56:36,690
De koningen kwamen, zij streden.

984
00:56:36,690 --> 00:56:42,090
Toen streden de koningen van Kanaän
bij Taänach, aan het water van Megiddo,

985
00:56:42,090 --> 00:56:44,850
maar buit aan zilver namen zij niet mee.

986
00:56:44,850 --> 00:56:50,310
Vanuit de hemel streden zij, vanuit hun
banen streden de sterren tegen Sisera.

987
00:56:50,310 --> 00:56:56,550
De beek Kison sleurde hen mee,
de aloude beek, de beek Kison!

988
00:56:56,550 --> 00:56:59,490
Vertrap, mijn ziel, de sterken!

989
00:56:59,490 --> 00:57:04,230
Toen stampten de paardenhoeven van het
in galop, in galop van zijn machtigen.

990
00:57:04,230 --> 00:57:08,730
Vervolgens werd Merar vervloekt, blijkbaar
een plaats in de buurt van het slagveld

991
00:57:08,730 --> 00:57:10,110
die niet meedeed.

992
00:57:10,110 --> 00:57:12,570
Het is niet bekend waar Meroz lag.

993
00:57:12,570 --> 00:57:13,950
Vervloek Meroz!

994
00:57:13,950 --> 00:57:15,810
zegt de Engel van de HEERE.

995
00:57:15,810 --> 00:57:20,550
Vervloek zijn inwoners voortdurend, omdat
zij de HEERE niet te hulp zijn gekomen,

996
00:57:20,550 --> 00:57:23,130
de HEERE te hulp met de helden.

997
00:57:23,130 --> 00:57:28,530
Laat gezegend zijn boven de vrouwen
Jaël, de vrouw van Heber, de Keniet,

998
00:57:28,530 --> 00:57:31,890
laat zij boven de vrouwen
in de tent gezegend zijn.

999
00:57:31,890 --> 00:57:35,010
Dat wordt in het Nieuwe
Testament ook over Maria gezegd.

1000
00:57:35,010 --> 00:57:37,350
Het is een uitspraak
in het Nieuwe Testament

1001
00:57:37,350 --> 00:57:41,670
waarvan katholieken denken dat die Maria
bijna tot een goddelijk persoon maakt.

1002
00:57:41,670 --> 00:57:45,750
Dan moet Jaël dat ook zijn, want
over haar wordt hetzelfde gezegd.

1003
00:57:45,750 --> 00:57:48,450
Water vroeg hij, melk gaf zij.

1004
00:57:48,450 --> 00:57:51,210
In een schaal voor
machtigen bracht zij boter.

1005
00:57:51,210 --> 00:57:53,190
Haar hand strekte zij uit naar de pin,

1006
00:57:53,190 --> 00:57:56,550
en haar rechterhand naar
de hamer van de arbeiders.

1007
00:57:56,550 --> 00:58:02,850
Zij sloeg Sisera, spleet zijn hoofd,
verbrijzelde en doorboorde zijn slaap.

1008
00:58:02,850 --> 00:58:05,130
Prachtige, mooie poëzie.

1009
00:58:05,130 --> 00:58:09,090
Tussen haar voeten kromde
hij zich, viel hij, lag hij.

1010
00:58:09,090 --> 00:58:12,090
Tussen haar voeten kromde
hij zich, viel hij.

1011
00:58:12,090 --> 00:58:15,810
Waar hij zich kromde,
daar viel hij, geschonden.

1012
00:58:15,810 --> 00:58:21,330
Door het venster keek zij uit; de moeder
van Sisera schreeuwde door het traliewerk:

1013
00:58:21,330 --> 00:58:24,030
Waarom duurt het zo lang
voor zijn wagen komt?

1014
00:58:24,030 --> 00:58:26,970
Waarom blijft het geratel
van zijn wagens uit?

1015
00:58:26,970 --> 00:58:30,270
Haar meest wijze vorstinnen
antwoordden — en ook

1016
00:58:30,270 --> 00:58:32,910
zíj beantwoordde haar
woorden voor zichzelf:

1017
00:58:32,910 --> 00:58:35,610
Ze kon haar eigen vraag beantwoorden.

1018
00:58:35,610 --> 00:58:37,950
Waarom is hij nog niet
thuis van de strijd?

1019
00:58:37,950 --> 00:58:40,950
Hij vermaakt zich gewoon
met de overwinningsbuit.

1020
00:58:40,950 --> 00:58:43,950
Zouden zij dan geen
buit vinden en verdelen,

1021
00:58:43,950 --> 00:58:47,250
één meisje of twee meisjes voor elke man?

1022
00:58:47,250 --> 00:58:52,650
Een buit van gekleurde stoffen voor
Sisera, een buit van gekleurde stoffen,

1023
00:58:52,650 --> 00:58:56,970
geborduurde, gekleurde stoffen,
aan beide zijden geborduurd,

1024
00:58:56,970 --> 00:58:59,250
voor om de halzen van de buit.

1025
00:58:59,250 --> 00:59:02,970
Zo moeten al Uw vijanden omkomen, HEERE!

1026
00:59:02,970 --> 00:59:08,130
Maar laten zij die Hem liefhebben, zijn
als het opgaan van de zon in haar kracht.

1027
00:59:08,130 --> 00:59:10,590
En het land had veertig jaar rust.

1028
00:59:10,590 --> 00:59:14,910
Deze verwijzing naar de moeder van
Sisera is een interessant detail.

1029
00:59:14,910 --> 00:59:17,670
Ze komt verder helemaal
niet in dit verhaal voor.

1030
00:59:17,670 --> 00:59:21,090
En toch, terwijl ze de
dood van Sisera vieren,

1031
00:59:21,090 --> 00:59:25,590
verkneukelen ze zich bijna over het feit
dat zijn moeder zich zorgen maakt over

1032
00:59:25,590 --> 00:59:27,690
haar zoon die op het slagveld is.

1033
00:59:27,690 --> 00:59:32,010
Wanneer hij niet terugkomt, denkt ze
het meest optimistische wat ze maar kan

1034
00:59:32,010 --> 00:59:35,490
bedenken: ‘Natuurlijk
viert hij zijn overwinning.

1035
00:59:35,490 --> 00:59:37,710
Ze zijn aan het feestvieren.

1036
00:59:37,710 --> 00:59:40,050
Ze hebben voor iedere
kerel een paar vrouwen

1037
00:59:40,050 --> 00:59:42,570
en ze zijn de goederen aan het plunderen.’

1038
00:59:42,570 --> 00:59:46,890
Dat is een gedachte waarmee de
moeder van Sisera zichzelf troost.

1039
00:59:46,890 --> 00:59:50,250
Natuurlijk is de gedachte
waarmee ze zich troost eigenlijk

1040
00:59:50,250 --> 00:59:52,950
dat haar zoon zich als
een schoft gedraagt,

1041
00:59:52,950 --> 00:59:55,590
mensen doodt en hun spullen afpakt.

1042
00:59:55,590 --> 00:59:59,790
Ze is geen goede vrouw, maar ze
heeft de bezorgdheid van een moeder.

1043
00:59:59,790 --> 01:00:03,870
Dit lied wordt gezongen door een
vrouw, ook een moeder in Israël.

1044
01:00:03,870 --> 01:00:06,390
Ongetwijfeld kan ze
niet anders dan bedenken

1045
01:00:06,390 --> 01:00:08,910
hoe een moeder hierover zou denken.

1046
01:00:08,910 --> 01:00:12,750
Sisera heeft ook een moeder, maar
zij zal slecht nieuws krijgen

1047
01:00:12,750 --> 01:00:15,090
wanneer ze hoort hoe het is gegaan.

1048
01:00:15,090 --> 01:00:17,070
Daardoor volgden er veertig jaar vrede.