1
00:00:02,010 --> 00:00:04,530
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,530 --> 00:00:09,210
Deze keer behandelen we Richteren 8 en 9.

3
00:00:09,210 --> 00:00:14,010
In Richteren hoofdstuk 8 krijgen we de
afsluiting van het verhaal van Gideon.

4
00:00:14,010 --> 00:00:18,810
In hoofdstuk 6 en 7 werd hij
geroepen en kreeg hij veel tekenen,

5
00:00:18,810 --> 00:00:21,510
veel bewijzen dat God met hem was.

6
00:00:21,510 --> 00:00:25,410
Daarna werd hem gevraagd om werkelijk
op God te vertrouwen door een

7
00:00:25,410 --> 00:00:29,670
overweldigend grote, onderdrukkende
bezettingsmacht van Midianieten aan te

8
00:00:29,670 --> 00:00:34,890
vallen met zelf maar een heel klein
groepje soldaten, slechts 300.

9
00:00:34,890 --> 00:00:36,930
Maar toen God bij de eerste aanval

10
00:00:36,930 --> 00:00:39,870
eenmaal verwarring onder
de vijand begon te stichten

11
00:00:39,870 --> 00:00:42,630
en Gideon de overwinning begon te geven,

12
00:00:42,630 --> 00:00:47,790
sloten anderen uit de overige stammen
zich bij hem aan, vooral uit Naftali,

13
00:00:47,790 --> 00:00:49,470
Aser en Manasse.

14
00:00:49,470 --> 00:00:51,750
Zijn eigen stam was Manasse.

15
00:00:51,750 --> 00:00:57,090
Hij kreeg dus wel hulp naast die 300,
maar hij en zijn 300 waren nog steeds met

16
00:00:57,090 --> 00:00:58,470
één ding bezig.

17
00:00:58,470 --> 00:01:01,830
Ik denk dat de Midianieten zich
opsplitsten en verschillende

18
00:01:01,830 --> 00:01:03,150
kanten op gingen.

19
00:01:03,150 --> 00:01:08,970
De Manassieten en de mensen van Aser en
Naftali achtervolgden dus de ene groep,

20
00:01:08,970 --> 00:01:13,890
en Gideon achtervolgde blijkbaar een
andere groep met zijn 300 mannen.

21
00:01:13,890 --> 00:01:18,510
Blijkbaar kwam hij tijdens zijn
achtervolging mannen uit de stam Efraïm

22
00:01:18,510 --> 00:01:21,870
tegen die nog niet bij deze
strijd betrokken waren geweest.

23
00:01:21,870 --> 00:01:25,830
De mannen van Efraïm zeiden
in hoofdstuk 8 tegen hem:

24
00:01:25,830 --> 00:01:31,290
Toen zeiden de mannen van Efraïm tegen
hem: Wat is dit wat u ons hebt aangedaan,

25
00:01:31,290 --> 00:01:35,190
dat u ons niet hebt geroepen toen
u tegen Midian ging strijden?

26
00:01:35,190 --> 00:01:38,190
En zij kregen grote onenigheid met hem.

27
00:01:38,190 --> 00:01:40,770
En ze maakten hem scherpe verwijten.

28
00:01:40,770 --> 00:01:42,750
Daarop zei hij tegen hen:

29
00:01:42,750 --> 00:01:48,030
Hij daarentegen zei tegen hen: Wat heb ik
nu gedaan vergeleken met u? Is de nalezing

30
00:01:48,030 --> 00:01:51,870
van Efraïm niet beter dan
de wijnoogst van Abiëzer?

31
00:01:51,870 --> 00:01:57,210
God heeft de vorsten van Midian,
Oreb en Zeëb, in uw hand gegeven.

32
00:01:57,210 --> 00:02:01,410
Wat heb ik dan kunnen doen vergeleken
met u? Toen hij dit gezegd had,

33
00:02:01,410 --> 00:02:03,510
bedaarde hun woede tegen hem.

34
00:02:03,510 --> 00:02:07,290
Toen hij dat zei, zakte
hun woede tegenover hem.

35
00:02:07,290 --> 00:02:11,730
Hij had hen pas later opgeroepen om
degenen gevangen te nemen die de Jordaan

36
00:02:11,730 --> 00:02:14,250
probeerden over te
steken om te ontsnappen.

37
00:02:14,250 --> 00:02:19,230
Ze hadden twee van de Midianitische
leiders gevangengenomen, Oreb en Zeëb.

38
00:02:19,230 --> 00:02:22,530
De Efraïmieten hadden hen
gedood, maar ze waren nog steeds

39
00:02:22,530 --> 00:02:25,110
ontstemd dat ze niet
eerder waren opgeroepen,

40
00:02:25,110 --> 00:02:30,150
dat Gideon hiermee was begonnen zonder hen
in te lichten of hen erbij te betrekken.

41
00:02:30,150 --> 00:02:34,590
Er waren heel wat stammen die hij niet
had ingelicht of erbij had betrokken.

42
00:02:34,590 --> 00:02:38,250
Het was niet op zijn gezag dat
werd bepaald wie er mee zou gaan.

43
00:02:38,250 --> 00:02:41,970
Veel van de mensen die aanvankelijk
kwamen, stuurde hij naar huis.

44
00:02:41,970 --> 00:02:45,750
Het was onredelijk dat de
Efraïmieten zo protesteerden.

45
00:02:45,750 --> 00:02:50,610
Het is mogelijk dat het een soort gespeeld
protest was, waarbij ze eigenlijk zeiden:

46
00:02:50,610 --> 00:02:54,630
‘O, we hadden graag meegedaan’, en een
beetje verontwaardiging toonden die

47
00:02:54,630 --> 00:02:56,130
misschien niet echt was.

48
00:02:56,130 --> 00:02:57,690
Dat is moeilijk te zeggen.

49
00:02:57,690 --> 00:03:01,710
Of misschien dachten ze werkelijk:
‘Je hebt ons hier buiten gehouden.

50
00:03:01,710 --> 00:03:03,750
Wij zijn jullie broedervolk.

51
00:03:03,750 --> 00:03:07,830
Jij behoort tot de stam
Manasse; wij zijn Efraïm.

52
00:03:07,830 --> 00:03:10,710
Je had ons er als eersten
bij moeten betrekken.

53
00:03:10,710 --> 00:03:14,550
Waarom mochten Aser en Naftali
eerder meedoen dan wij?’

54
00:03:14,550 --> 00:03:16,110
Alsof ze de eer wilden hebben.

55
00:03:16,110 --> 00:03:19,770
Niet dat de mensen van Efraïm zich
daarvoor ooit vrijwillig hadden aangeboden

56
00:03:19,770 --> 00:03:21,750
om de Midianieten aan te vallen.

57
00:03:21,750 --> 00:03:25,290
Ze wilden een aandeel in de strijd,
maar ze hadden zelf nooit echt

58
00:03:25,290 --> 00:03:27,090
enig leiderschap getoond.

59
00:03:27,090 --> 00:03:30,990
Maar ze kregen wel het voorrecht
om Oreb en Zeëb gevangen te nemen.

60
00:03:30,990 --> 00:03:34,950
Hij zegt eigenlijk dat God
hun die eer heeft gegeven.

61
00:03:34,950 --> 00:03:37,230
Wat hij in vers 2 zei, is:

62
00:03:37,230 --> 00:03:41,070
Zijn de druiven die na de oogst
in Efraïm overblijven niet

63
00:03:41,070 --> 00:03:43,770
beter dan de hele oogst van Abiëzer?

64
00:03:43,770 --> 00:03:46,350
De nalezing is natuurlijk
wat er overblijft

65
00:03:46,350 --> 00:03:49,470
nadat de druivenoogst in het
algemeen is binnengehaald.

66
00:03:49,470 --> 00:03:51,750
Er zijn nog maar een paar trossen over.

67
00:03:51,750 --> 00:03:56,190
Hij zegt dat ze in Efraïm zijn
eigen woonplaats zo ver overtreffen

68
00:03:56,190 --> 00:04:01,770
dat de nalezing van Efraïm beter is dan de
eigenlijke druivenoogst van zijn plaats.

69
00:04:01,770 --> 00:04:06,330
Het zou een opmerking kunnen zijn waarmee
hij zichzelf kleiner maakt en zegt:

70
00:04:06,330 --> 00:04:08,610
‘Jullie zijn zoveel groter dan wij.

71
00:04:08,610 --> 00:04:10,590
Jullie hebben niets te klagen.

72
00:04:10,590 --> 00:04:13,590
Jullie worden hoe dan
ook niet klein gehouden.

73
00:04:13,590 --> 00:04:16,890
Er spreekt meer in jullie
voordeel dan in het mijne.’

74
00:04:16,890 --> 00:04:21,090
Maar het is niet echt duidelijk wat
zijn uitspraak in dat verband betekende,

75
00:04:21,090 --> 00:04:25,710
behalve dat hij misschien zegt: ‘Jullie
hebben eigenlijk meer bereikt dan ik.’

76
00:04:25,710 --> 00:04:28,950
Dat zou zijn manier kunnen
zijn om dat te zeggen.

77
00:04:28,950 --> 00:04:32,190
‘Jullie hebben Oreb en
Zeëb gevangengenomen.

78
00:04:32,190 --> 00:04:35,970
God heeft hen in jullie handen
gegeven, niet in de mijne.

79
00:04:35,970 --> 00:04:39,210
Wees daarom tevreden met
de eer van dat voorrecht.’

80
00:04:39,210 --> 00:04:40,290
Vers 4:

81
00:04:40,290 --> 00:04:44,250
Toen Gideon bij de Jordaan
gekomen was, stak hij over,

82
00:04:44,250 --> 00:04:47,430
samen met de driehonderd
mannen die bij hem waren.

83
00:04:47,430 --> 00:04:50,130
En hoewel moe, bleven zij achtervolgen.

84
00:04:50,130 --> 00:04:52,530
En hij zei tegen de mensen van Sukkoth:

85
00:04:52,530 --> 00:04:56,310
Geef toch enkele ronde broden aan
het volk dat mijn voetstappen volgt,

86
00:04:56,310 --> 00:05:02,070
want zij zijn moe, en ik achtervolg
Zebah en Zalmuna, de koningen van Midian.

87
00:05:02,070 --> 00:05:07,590
Oreb en Zeëb waren dus uitgeschakeld, maar
deze twee heersers waren nog op de vlucht.

88
00:05:07,590 --> 00:05:12,810
Maar de vorsten van Sukkoth zeiden: Hebt
u Zebah en Zalmuna dan al in handen,

89
00:05:12,810 --> 00:05:15,510
dat wij uw leger brood zouden geven?

90
00:05:15,510 --> 00:05:19,230
Met andere woorden, je hebt
hen nog niet echt overwonnen.

91
00:05:19,230 --> 00:05:22,650
Wat als ze zich tegen
je keren, je verslaan

92
00:05:22,650 --> 00:05:25,530
en te weten komen dat
wij je hebben geholpen?

93
00:05:25,530 --> 00:05:27,630
Dan zullen ze ons straffen.

94
00:05:27,630 --> 00:05:30,270
We willen in deze zaak
nog niet jouw kant kiezen,

95
00:05:30,270 --> 00:05:34,470
want we moeten de huid niet verkopen
voordat de beer geschoten is.

96
00:05:34,470 --> 00:05:37,410
We weten nog niet of je
deze strijd gaat winnen.

97
00:05:37,410 --> 00:05:41,850
Dus we willen niet het risico nemen om
jouw kant te kiezen door je troepen weer

98
00:05:41,850 --> 00:05:44,850
op krachten te laten komen, enzovoort.

99
00:05:44,850 --> 00:05:46,470
Zo reageerden ze.

100
00:05:46,470 --> 00:05:52,530
Toen zei Gideon: Daarom zal ik, wanneer de
HEERE Zebah en Zalmuna in mijn hand geeft,

101
00:05:52,530 --> 00:05:56,490
uw lichamen dorsen met
woestijndorens en met distels.

102
00:05:56,490 --> 00:06:01,530
En vandaar trok hij op naar Pnuel
en sprak tot hen op dezelfde manier.

103
00:06:01,530 --> 00:06:04,170
Maar de mensen van Pnuel antwoordden hem,

104
00:06:04,170 --> 00:06:07,050
zoals de mensen van
Sukkoth geantwoord hadden.

105
00:06:07,050 --> 00:06:11,730
Daarom zei hij ook tegen de mensen
van Pnuel: Als ik in vrede terugkom,

106
00:06:11,730 --> 00:06:13,650
zal ik deze toren afbreken.

107
00:06:13,650 --> 00:06:17,370
Dus deze Israëlieten, die de
strijd hadden moeten steunen,

108
00:06:17,370 --> 00:06:22,410
stonden óf onverschillig tegenover de
belangen van Israël, óf ze waren bang.

109
00:06:22,410 --> 00:06:26,550
Ze geloofden niet dat deze oorlog
voor Israël goed kon aflopen.

110
00:06:26,550 --> 00:06:30,030
Daarom wilden ze geen partij
kiezen en zich de woede van de

111
00:06:30,030 --> 00:06:31,950
Midianieten op de hals halen.

112
00:06:31,950 --> 00:06:36,750
Met andere woorden, ze hielpen hun eigen
landgenoten niet toen die voorraden nodig

113
00:06:36,750 --> 00:06:39,510
hadden, en dat was een strafbaar vergrijp.

114
00:06:39,510 --> 00:06:43,890
Nu waren Zebah en Zalmuna in
Karkor, en hun legers met hen:

115
00:06:43,890 --> 00:06:46,290
ongeveer vijftienduizend man.

116
00:06:46,290 --> 00:06:49,350
Dit waren allen die
overgebleven waren van heel het

117
00:06:49,350 --> 00:06:51,630
leger van de mensen van het oosten.

118
00:06:51,630 --> 00:06:56,490
De gevallenen waren honderdtwintigduizend
mannen die het zwaard konden hanteren.

119
00:06:56,490 --> 00:06:59,070
Hij had er dus nog 15.000 over.

120
00:06:59,070 --> 00:07:05,610
Er waren er 120.000 gesneuveld, dus
het waren er minstens 135.000 geweest.

121
00:07:05,610 --> 00:07:10,290
Misschien waren er in die andere groep
die op de vlucht was nog mensen in leven.

122
00:07:10,290 --> 00:07:15,630
Dus meer dan 135.000
Midianieten tegenover 300.

123
00:07:15,630 --> 00:07:19,230
Gideon trok verder langs de weg
van hen die in tenten wonen,

124
00:07:19,230 --> 00:07:21,750
ten oosten van Nobah en Jogbeha.

125
00:07:21,750 --> 00:07:26,730
En hij versloeg het legerkamp, terwijl
het legerkamp dacht dat het veilig was.

126
00:07:26,730 --> 00:07:31,350
Blijkbaar hadden Zebah en Zalmuna gedacht
dat ze veilig de Jordaan over waren

127
00:07:31,350 --> 00:07:34,050
en dat ze daar niet
achtervolgd zouden worden.

128
00:07:34,050 --> 00:07:38,550
Ze hadden dus hun wapenrusting uitgedaan
en zaten ontspannen in het kamp.

129
00:07:38,550 --> 00:07:43,890
Ze voelden zich veilig, maar werden
overvallen door Gideon en zijn 300 man.

130
00:07:43,890 --> 00:07:45,930
En Zebah en Zalmuna vluchtten.

131
00:07:45,930 --> 00:07:51,870
Hij achtervolgde hen echter, nam de beide
koningen van Midian, Zebah en Zalmuna,

132
00:07:51,870 --> 00:07:55,350
gevangen en joeg heel
het leger schrik aan.

133
00:07:55,350 --> 00:08:01,170
Toen Gideon, de zoon van Joas, terugkwam
van de strijd via de pas bij Heres,

134
00:08:01,170 --> 00:08:05,310
nam hij een jongen van de mensen van
Sukkoth gevangen en ondervroeg hem.

135
00:08:05,310 --> 00:08:08,550
Die schreef de vorsten van
Sukkoth voor hem op, alsook hun

136
00:08:08,550 --> 00:08:11,430
oudsten: zevenenzeventig mannen.

137
00:08:11,430 --> 00:08:14,430
Dit waren de mannen die
gestraft zouden moeten worden

138
00:08:14,430 --> 00:08:18,690
omdat ze hen niet hadden geholpen,
nu de strijd voorbij was.

139
00:08:18,690 --> 00:08:22,890
Hij vond een inwoner, een
jongeman die kon schrijven.

140
00:08:22,890 --> 00:08:27,210
Dat laat zien dat kunnen lezen en
schrijven in dit vroege stadium

141
00:08:27,210 --> 00:08:29,490
blijkbaar vrij gebruikelijk was.

142
00:08:29,490 --> 00:08:32,070
Van deze jongeman werd niet gezegd dat hij

143
00:08:32,070 --> 00:08:34,770
speciaal een schrijver
of een geleerde was.

144
00:08:34,770 --> 00:08:38,970
Hij was gewoon een jongeman uit
de stad, en hij kon schrijven.

145
00:08:38,970 --> 00:08:41,670
Dat vinden wij misschien vanzelfsprekend.

146
00:08:41,670 --> 00:08:46,770
Maar in de geschiedenis zijn hele
samenlevingen vaak analfabeet geweest.

147
00:08:46,770 --> 00:08:49,710
De Joden hadden hun kinderen
blijkbaar leren lezen

148
00:08:49,710 --> 00:08:54,210
en er grotendeels voor gezorgd dat
ze konden blijven lezen en schrijven,

149
00:08:54,210 --> 00:08:56,790
want deze jongeman kon schrijven.

150
00:08:56,790 --> 00:08:59,190
Dat was vers 14.

151
00:08:59,190 --> 00:09:04,470
Toen kwam hij bij de mensen van
Sukkoth en zei: Zie, Zebah en Zalmuna,

152
00:09:04,470 --> 00:09:09,690
om wie u mij gehoond hebt door te zeggen:
Hebt u Zebah en Zalmuna dan al in handen,

153
00:09:09,690 --> 00:09:12,750
dat wij uw vermoeide
mannen brood zouden geven?

154
00:09:12,750 --> 00:09:17,490
En hij nam de oudsten van die stad
en ook woestijndorens en distels,

155
00:09:17,490 --> 00:09:20,490
en daarmee liet hij het de
mensen van Sukkoth weten.

156
00:09:20,490 --> 00:09:22,230
Hij leerde hun een lesje.

157
00:09:22,230 --> 00:09:26,610
En de toren van Pnuel brak hij af
en hij doodde de mensen van de stad.

158
00:09:26,610 --> 00:09:29,490
Dus nu hij de overwinning heeft behaald,

159
00:09:29,490 --> 00:09:33,390
koelt hij zijn woede op degenen
die eigenlijk verraders waren.

160
00:09:33,390 --> 00:09:36,270
Israël is hier in oorlog
met zijn vijanden,

161
00:09:36,270 --> 00:09:40,950
en deze mensen uit Israël willen
geen partij kiezen voor Israël.

162
00:09:40,950 --> 00:09:44,010
Daarmee kiezen ze in feite
de kant van de vijand.

163
00:09:44,010 --> 00:09:49,230
Ze zijn dus verraders van hun land, en
daarvoor worden ze ter dood gebracht.

164
00:09:49,230 --> 00:09:53,610
Daarna zei hij tegen Zebah en Zalmuna:
Wat waren het voor mannen die u op

165
00:09:53,610 --> 00:09:55,110
de Tabor doodde?

166
00:09:55,110 --> 00:10:00,810
En zij zeiden: Zij waren zoals u,
één in gestalte, als koningszonen.

167
00:10:00,810 --> 00:10:05,010
Toen zei hij: Het waren mijn
broers, zonen van mijn moeder.

168
00:10:05,010 --> 00:10:10,290
Zo waar de HEERE leeft, als u hen
had laten leven, zou ik u niet doden!

169
00:10:10,290 --> 00:10:15,390
En hij zei tegen Jether, zijn
eerstgeborene: Sta op, dood hen!

170
00:10:15,390 --> 00:10:18,990
Maar de jongen trok zijn zwaard
niet, omdat hij bang was.

171
00:10:18,990 --> 00:10:21,030
Hij was immers nog maar een jongen.

172
00:10:21,030 --> 00:10:26,130
Toen zeiden Zebah en Zalmuna:
Staat u zelf op en steek ons dood,

173
00:10:26,130 --> 00:10:29,370
want zoals de man is, zo is zijn kracht.

174
00:10:29,370 --> 00:10:33,090
Daarom stond Gideon op,
doodde Zebah en Zalmuna,

175
00:10:33,090 --> 00:10:36,810
en nam de maantjes die om de
halzen van hun kamelen hingen.

176
00:10:36,810 --> 00:10:40,890
Blijkbaar had er vóór deze strijd
een soort slachting plaatsgevonden

177
00:10:40,890 --> 00:10:43,590
waarover ons nog niet eerder was verteld.

178
00:10:43,590 --> 00:10:49,110
Deze twee koningen van de Midianieten
hadden daaraan deelgenomen, bij Tabor.

179
00:10:49,110 --> 00:10:51,510
Gideon had daar zijn broers verloren.

180
00:10:51,510 --> 00:10:56,250
Het was waarschijnlijk gewoon een van die
zinloze rooftochten van de Midianieten.

181
00:10:56,250 --> 00:11:01,050
Ze waren door deze stad getrokken en
hadden willekeurig mensen afgeslacht.

182
00:11:01,050 --> 00:11:03,450
Gideons broers waren daar omgekomen.

183
00:11:03,450 --> 00:11:07,470
Voordat hij deze twee koningen doodde,
wilde hij er dus zeker van zijn

184
00:11:07,470 --> 00:11:09,870
dat zij daarvoor verantwoordelijk waren.

185
00:11:09,870 --> 00:11:10,830
Hij zei:

186
00:11:10,830 --> 00:11:14,970
Nou, beschrijf de mensen die jullie
bij Tabor hebben gedood eens.

187
00:11:14,970 --> 00:11:15,870
Hij zei:

188
00:11:15,870 --> 00:11:17,850
Nou, ze leken veel op jou.

189
00:11:17,850 --> 00:11:18,630
Hij zei:

190
00:11:18,630 --> 00:11:22,050
Nou, dat is logisch.
Het waren mijn broers.

191
00:11:22,050 --> 00:11:25,290
Als jullie hen niet hadden
gedood, zou ik jullie laten gaan,

192
00:11:25,290 --> 00:11:27,150
maar dat ga ik nu niet doen.

193
00:11:27,150 --> 00:11:31,110
Dus doodde hij hen om het bloed
van zijn broers te wreken.

194
00:11:31,110 --> 00:11:32,670
Vers 22:

195
00:11:32,670 --> 00:11:37,110
Toen zeiden de mannen van Israël
tegen Gideon: Heers over ons,

196
00:11:37,110 --> 00:11:42,690
u zowel als uw zoon en uw kleinzoon, want
u hebt ons uit de hand van Midian verlost.

197
00:11:42,690 --> 00:11:46,470
Maar Gideon zei tegen hen:
Ík zal niet over u heersen

198
00:11:46,470 --> 00:11:51,630
en ook mijn zoon zal niet over u
heersen: de HEERE zal over u heersen.

199
00:11:51,630 --> 00:11:55,470
Verder zei Gideon tegen hen:
Ik wil u een verzoek doen:

200
00:11:55,470 --> 00:11:58,230
laat ieder mij een ring
uit zijn buit geven.

201
00:11:58,230 --> 00:12:02,250
(Zij hadden namelijk gouden ringen,
want zij waren Ismaëlieten.)

202
00:12:02,250 --> 00:12:06,510
Dat wil zeggen, Ismaëlieten is blijkbaar
een verzamelnaam voor verschillende

203
00:12:06,510 --> 00:12:08,970
volken, waaronder de Midianieten.

204
00:12:08,970 --> 00:12:12,750
De Midianieten behoorden tot
degenen die Ismaëlieten waren.

205
00:12:12,750 --> 00:12:17,910
En Ismaëlieten droegen blijkbaar allemaal
gouden ringen, dus de Midianieten ook.

206
00:12:17,910 --> 00:12:22,710
Dit is een belangrijke opmerking, want
in het verhaal van Jozef in Genesis,

207
00:12:22,710 --> 00:12:27,090
hoofdstuk 37 en 39,
wordt hij meegenomen en

208
00:12:27,090 --> 00:12:30,990
verkocht aan bedoeïenenhandelaren
die hem naar Egypte brengen en hem

209
00:12:30,990 --> 00:12:32,850
als slaaf verkopen.

210
00:12:32,850 --> 00:12:35,610
Die handelaren aan wie
zijn broers hem verkochten,

211
00:12:35,610 --> 00:12:39,270
worden soms Ismaëlieten en
soms Midianieten genoemd.

212
00:12:39,270 --> 00:12:42,630
Sommigen hebben dat zelfs beschouwd als
bewijs van een tegenstrijdigheid in de

213
00:12:42,630 --> 00:12:45,150
Schrift. Laat me je dit laten zien.

214
00:12:45,150 --> 00:12:47,610
Het is heel gemakkelijk te illustreren.

215
00:12:47,610 --> 00:12:50,610
Genesis 37:36 zegt:

216
00:12:50,610 --> 00:12:54,330
De Midianieten verkochten
hem in Egypte aan Potifar,

217
00:12:54,330 --> 00:12:57,810
een hoveling van de farao en
het hoofd van de lijfwacht.

218
00:12:57,810 --> 00:13:01,230
Het waren dus de Midianieten
die Jozef verkochten.

219
00:13:01,230 --> 00:13:04,650
Maar kijk eens naar hoofdstuk 39, vers 1.

220
00:13:04,650 --> 00:13:10,290
Het verhaal is in hoofdstuk 38
onderbroken en keert in hoofdstuk 39,

221
00:13:10,290 --> 00:13:13,110
vers 1 terug naar hetzelfde verhaal:

222
00:13:13,110 --> 00:13:15,990
Jozef was dus naar Egypte gebracht.

223
00:13:15,990 --> 00:13:21,810
Potifar, hoveling van de farao, het hoofd
van de lijfwacht, een Egyptische man,

224
00:13:21,810 --> 00:13:26,130
kocht hem uit de hand van de Ismaëlieten,
die hem daarheen gebracht hadden.

225
00:13:26,130 --> 00:13:29,430
Het ene vers zegt dus dat
het Midianieten waren;

226
00:13:29,430 --> 00:13:32,430
een ander vers zegt dat
het Ismaëlieten waren.

227
00:13:32,430 --> 00:13:35,850
Nu waren Midian en
Ismaël niet dezelfde man,

228
00:13:35,850 --> 00:13:39,390
en ze behoorden zelfs niet
tot dezelfde afstammingslijn.

229
00:13:39,390 --> 00:13:45,390
Zowel Ismaël als Midian stamden van
Abraham af, maar via verschillende lijnen:

230
00:13:45,390 --> 00:13:52,110
Ismaël via Hagar en Midian via Ketura,
de verschillende vrouwen van Abraham.

231
00:13:52,110 --> 00:13:57,330
En toch was de term Ismaëliet op een
zeker moment een ruimere term geworden.

232
00:13:57,330 --> 00:14:00,990
Niet alleen een aanduiding van
afkomst, maar misschien iets als ons

233
00:14:00,990 --> 00:14:02,970
huidige woord Arabier.

234
00:14:02,970 --> 00:14:05,310
Wanneer we zeggen dat
iemand een Arabier is,

235
00:14:05,310 --> 00:14:08,130
zeggen we niet alleen
dat hij uit Arabië komt.

236
00:14:08,130 --> 00:14:10,950
Hij kan uit Syrië of Libanon komen.

237
00:14:10,950 --> 00:14:12,870
Hij kan uit Irak komen.

238
00:14:12,870 --> 00:14:16,650
Hij kan uit allerlei landen
komen — Jordanië bijvoorbeeld.

239
00:14:16,650 --> 00:14:21,150
Het kunnen Arabieren zijn, omdat het
woord Arabier strikt genomen niet

240
00:14:21,150 --> 00:14:25,650
de naam is voor één etnische groep, maar
voor een hele groep etnische groepen.

241
00:14:25,650 --> 00:14:29,070
En zo moet het woord
Ismaëliet ook zijn geweest,

242
00:14:29,070 --> 00:14:34,230
want de Midianieten waren maar één volk,
maar in Richteren wordt ons verteld dat ze

243
00:14:34,230 --> 00:14:36,510
ook Ismaëlieten waren.

244
00:14:36,510 --> 00:14:39,330
En daarom wordt er gezegd
dat ze gouden ringen hadden,

245
00:14:39,330 --> 00:14:42,990
omdat Ismaëlieten allemaal
gouden ringen droegen.

246
00:14:42,990 --> 00:14:44,550
Dus hij zei:

247
00:14:44,550 --> 00:14:47,010
Geef me de gouden ringen uit jullie buit.

248
00:14:47,010 --> 00:14:51,810
Het gewicht van de gouden oorringen
waar hij om vroeg, vers 26,

249
00:14:51,810 --> 00:14:54,390
was 1700 sikkel goud.

250
00:14:54,390 --> 00:14:56,550
Ik ben vergeten hoeveel dat is.

251
00:14:56,550 --> 00:14:59,910
Ik denk dat het ongeveer 50 pond goud is.

252
00:14:59,910 --> 00:15:05,130
En de waarde van goud wordt gewoonlijk
per ounce bepaald, niet per pond.

253
00:15:05,130 --> 00:15:09,390
Tegenwoordig kost goud
ongeveer 1500 dollar per ounce.

254
00:15:09,390 --> 00:15:12,450
Er zitten dus zestien ounce in een pond.

255
00:15:12,450 --> 00:15:16,650
Ik kan het niet uitrekenen, maar
dat is een heleboel geld per pond.

256
00:15:16,650 --> 00:15:21,270
En hij had ongeveer 50 pond goud,
dus hij zou een rijk man zijn.

257
00:15:21,270 --> 00:15:26,430
En dit zou niet ten koste gaan van een van
de Israëlieten, maar van de Midianieten.

258
00:15:26,430 --> 00:15:29,670
De Israëlieten stonden
niets van hun eigen geld af.

259
00:15:29,670 --> 00:15:32,190
Dit is de buit die ze hadden meegenomen.

260
00:15:32,190 --> 00:15:36,090
Het was dus niet iets wat hun iets
zou kosten om hem rijk te maken.

261
00:15:36,090 --> 00:15:37,590
En hij kreeg ook:

262
00:15:37,590 --> 00:15:40,830
Het gewicht van de gouden
ringen, waar hij om gevraagd had,

263
00:15:40,830 --> 00:15:44,670
was zeventienhonderd sikkel
goud, naast de maantjes,

264
00:15:44,670 --> 00:15:49,470
oorhangers en purperen kleding die de
koningen van Midian gedragen hadden,

265
00:15:49,470 --> 00:15:52,770
en naast de kettingen om
de halzen van hun kamelen.

266
00:15:52,770 --> 00:15:54,510
Hij kreeg dus heel wat dingen.

267
00:15:54,510 --> 00:15:56,850
Hij werd rijk door zijn inspanningen.

268
00:15:56,850 --> 00:15:59,130
Nu weigerde hij zich
koning te laten maken,

269
00:15:59,130 --> 00:16:03,450
omdat hij wist dat Israël geen
koning hoorde te hebben. Ze zeiden:

270
00:16:03,450 --> 00:16:07,590
Toen zeiden de mannen van Israël
tegen Gideon: Heers over ons,

271
00:16:07,590 --> 00:16:13,470
u zowel als uw zoon en uw kleinzoon, want
u hebt ons uit de hand van Midian verlost.

272
00:16:13,470 --> 00:16:17,370
Maar Gideon zei tegen hen:
Ík zal niet over u heersen

273
00:16:17,370 --> 00:16:22,950
en ook mijn zoon zal niet over u
heersen: de HEERE zal over u heersen.

274
00:16:22,950 --> 00:16:26,910
Verder zei Gideon tegen hen:
Ik wil u een verzoek doen:

275
00:16:26,910 --> 00:16:29,730
laat ieder mij een ring
uit zijn buit geven.

276
00:16:29,730 --> 00:16:33,630
(Zij hadden namelijk gouden ringen,
want zij waren Ismaëlieten.)

277
00:16:33,630 --> 00:16:39,030
wat eenvoudig betekende: ‘We zullen een
erfelijke monarchie instellen met jou als

278
00:16:39,030 --> 00:16:40,830
hoofd van de dynastie.

279
00:16:40,830 --> 00:16:44,550
Voortaan zal Israël koningen
hebben in plaats van richters,

280
00:16:44,550 --> 00:16:47,790
en de koningen zullen
jouw nakomelingen zijn.’

281
00:16:47,790 --> 00:16:53,910
Gideon wist dat dit niet gepast was, en
daarom weigerde hij het. En hij zei zelfs:

282
00:16:53,910 --> 00:16:56,670
Mijn zoon zal niet over jullie heersen.

283
00:16:56,670 --> 00:16:59,190
Zijn zoon dacht daar
eigenlijk anders over.

284
00:16:59,190 --> 00:17:03,390
Abimelech, zijn zoon, heeft zich
inderdaad het gezag toegeëigend

285
00:17:03,390 --> 00:17:05,910
en een tijdlang over hen geregeerd.

286
00:17:05,910 --> 00:17:09,030
Maar Gideon wilde die
positie niet aanvaarden.

287
00:17:09,030 --> 00:17:10,830
Geld nam hij wel aan.

288
00:17:10,830 --> 00:17:15,150
Hij liep niet zomaar weg met de
woorden: ‘Ik heb dit voor niets gedaan.’

289
00:17:15,150 --> 00:17:19,170
Hij nam enige vergoeding aan voor
de risico’s die hij had genomen.

290
00:17:19,170 --> 00:17:21,750
En er staat in vers 27:

291
00:17:21,750 --> 00:17:27,450
Gideon maakte daar een efod van en
stelde die op in zijn stad, in Ofra.

292
00:17:27,450 --> 00:17:31,050
En heel Israël ging er
als in hoererij achteraan,

293
00:17:31,050 --> 00:17:34,830
zodat het voor Gideon en zijn
huis tot een valstrik werd.

294
00:17:34,830 --> 00:17:37,830
Dit werd beslist niet
allemaal tot een efod gemaakt,

295
00:17:37,830 --> 00:17:41,910
maar van de materialen die hem
waren gegeven, maakte hij een efod.

296
00:17:41,910 --> 00:17:44,610
Dat was een onderdeel
van de priesterkleding.

297
00:17:44,610 --> 00:17:48,210
Nu is het niet echt duidelijk
hoe we dat moeten begrijpen.

298
00:17:48,210 --> 00:17:51,630
Dat heel Israël er als in
hoererij achteraan ging,

299
00:17:51,630 --> 00:17:54,630
betekent dat ze er afgoderij mee bedreven.

300
00:17:54,630 --> 00:17:58,590
Ik weet niet of hij de efod droeg
en zichzelf tot priester uitriep,

301
00:17:58,590 --> 00:18:03,450
en zij hem aanbaden, of dat hij de efod
alleen maar ergens had tentoongesteld en

302
00:18:03,450 --> 00:18:04,830
zij die aanbaden.

303
00:18:04,830 --> 00:18:08,250
Het wordt niet uitgelegd, maar
het bleek een compromis van

304
00:18:08,250 --> 00:18:11,670
Gideons kant te zijn en
niet goed voor zijn huis.

305
00:18:11,670 --> 00:18:16,410
Met zijn huis liep het in het volgende
hoofdstuk zelfs heel slecht af.

306
00:18:16,410 --> 00:18:19,230
Zo werd Midian vernederd
voor de Israëlieten,

307
00:18:19,230 --> 00:18:21,510
en zij hieven hun hoofd niet meer op.

308
00:18:21,510 --> 00:18:26,070
En het land had rust in de dagen
van Gideon, veertig jaar lang.

309
00:18:26,070 --> 00:18:29,010
Midian kwam nooit meer terug
om dit opnieuw te doen.

310
00:18:29,010 --> 00:18:34,290
En Jerubbaäl, de zoon van Joas, ging
weg en woonde weer in zijn huis.

311
00:18:34,290 --> 00:18:37,650
Dat is, zoals je je herinnert, Gideon.

312
00:18:37,650 --> 00:18:43,230
Nu had Gideon zeventig zonen, die van
hem afstamden, want hij had veel vrouwen.

313
00:18:43,230 --> 00:18:47,910
En zijn bijvrouw, die in Sichem
woonde, baarde hem ook een zoon.

314
00:18:47,910 --> 00:18:50,490
En hij gaf hem de naam Abimelech.

315
00:18:50,490 --> 00:18:53,790
Nu is het niet duidelijk waarom
hij hem Abimelech noemde,

316
00:18:53,790 --> 00:18:56,730
want Abimelech betekent vader koning.

317
00:18:56,730 --> 00:19:01,770
En Abimelech had het beslist in zijn
hoofd om koning over het volk te worden.

318
00:19:01,770 --> 00:19:05,370
Sommige geleerden zeggen dat dit
niet zijn oorspronkelijke naam was,

319
00:19:05,370 --> 00:19:08,430
maar de naam die Abimelech zichzelf gaf.

320
00:19:08,430 --> 00:19:11,310
Maar hier staat dat Gideon hem zo noemde.

321
00:19:11,310 --> 00:19:12,930
En hij was niet eens een van zijn

322
00:19:12,930 --> 00:19:17,370
zonen die uit een van zijn vrouwen
geboren waren, maar uit een bijvrouw.

323
00:19:17,370 --> 00:19:20,010
Maar hij moet een voorkeur
voor hem hebben gehad.

324
00:19:20,010 --> 00:19:25,890
Gideon, de zoon van Joas, stierf in goede
ouderdom en werd begraven in het graf van

325
00:19:25,890 --> 00:19:29,490
zijn vader Joas, de Abiëzriet, in Ofra.

326
00:19:29,490 --> 00:19:32,730
Maar het gebeurde, toen
Gideon gestorven was,

327
00:19:32,730 --> 00:19:38,490
dat de Israëlieten zich afkeerden en als
in hoererij achter de Baäls aan gingen.

328
00:19:38,490 --> 00:19:42,390
En zij maakten voor zich
Baäl-Berith tot een god.

329
00:19:42,390 --> 00:19:45,870
En de Israëlieten dachten niet
meer aan de HEERE, hun God,

330
00:19:45,870 --> 00:19:50,130
Die hen gered had uit de hand
van al hun vijanden van rondom.

331
00:19:50,130 --> 00:19:54,511
En zij bewezen het huis van
Jerubbaäl — dat is Gideon —

332
00:19:54,511 --> 00:19:59,010
geen goedertierenheid voor al het
goede dat hij voor Israël had gedaan.

333
00:19:59,010 --> 00:20:02,790
Dus ze vergaten God en ze vergaten Gideon.

334
00:20:02,790 --> 00:20:06,030
Heel ondankbare mensen,
heel vergeetachtig,

335
00:20:06,030 --> 00:20:09,990
die heel snel afdwalen zodra ze
aan niemand verantwoording hoeven

336
00:20:09,990 --> 00:20:11,070
af te leggen.

337
00:20:11,070 --> 00:20:14,850
Als de kat van huis is,
dansen de muizen op tafel.

338
00:20:14,850 --> 00:20:20,370
En Gideon was tijdens zijn leven de kat,
maar toen hij stierf, zodra hij dood was,

339
00:20:20,370 --> 00:20:21,870
dwaalden ze weer af.

340
00:20:21,870 --> 00:20:26,550
En dan krijgen we in hoofdstuk 9
de loopbaan van zijn zoon Abimelech

341
00:20:26,550 --> 00:20:28,890
en de gruweldaden die hij beging.

342
00:20:28,890 --> 00:20:31,230
Hij was een afschuwelijke kerel.

343
00:20:31,230 --> 00:20:35,310
En het is prettig om te lezen dat
hij afschuwelijk aan zijn einde komt,

344
00:20:35,310 --> 00:20:37,410
na de vele mensen die hij doodt.

345
00:20:37,410 --> 00:20:41,370
Maar de familie van Gideon
was de vooraanstaande familie.

346
00:20:41,370 --> 00:20:43,770
Gideon was op dat moment beroemd.

347
00:20:43,770 --> 00:20:48,390
Mensen bedreven hoererij doordat ze de
efod aanbaden die hij in zijn huis had

348
00:20:48,390 --> 00:20:52,290
gemaakt, en hij was een soort
centrale figuur in het land.

349
00:20:52,290 --> 00:20:57,210
Zijn zoon zou de aangewezen persoon
zijn om zichzelf als opvolger van

350
00:20:57,210 --> 00:21:01,470
Gideon naar voren te schuiven,
hoewel Gideon had gezegd dat hij niet

351
00:21:01,470 --> 00:21:03,210
wilde dat dit gebeurde.

352
00:21:03,210 --> 00:21:07,710
En hij geloofde dat een aardse
koning in strijd zou zijn met Israëls

353
00:21:07,710 --> 00:21:10,290
positie als theocratie.

354
00:21:10,290 --> 00:21:13,170
Abimelech trok zich daar
helemaal niets van aan.

355
00:21:13,170 --> 00:21:17,610
En Abimelech, de zoon van
Jerubbaäl, ging naar Sichem,

356
00:21:17,610 --> 00:21:21,450
naar de broers van zijn moeder,
en hij sprak tot hen en tot

357
00:21:21,450 --> 00:21:24,990
heel het geslacht van de
familie van zijn moeder:

358
00:21:24,990 --> 00:21:28,770
Spreek toch ten aanhoren
van alle burgers van Sichem:

359
00:21:28,770 --> 00:21:34,170
Wat is beter voor u? Dat zeventig
mannen, allemaal zonen van Jerubbaäl,

360
00:21:34,170 --> 00:21:38,070
over u heersen, of dat
één man over u heerst?

361
00:21:38,070 --> 00:21:41,730
Bedenk daarbij dat ik uw
beenderen en uw vlees ben.

362
00:21:41,730 --> 00:21:45,270
Sichem is dus de plaats waar
de bijvrouw vandaan kwam.

363
00:21:45,270 --> 00:21:49,350
Dat wordt ons verteld
in hoofdstuk 8, vers 31.

364
00:21:49,350 --> 00:21:53,190
Abimelechs moeder, de
bijvrouw, kwam daarvandaan.

365
00:21:53,190 --> 00:21:56,550
En dus had ze broers en familie in Sichem.

366
00:21:56,550 --> 00:22:01,410
En hij besloot dat hij mensen nodig had
die hem zouden steunen bij zijn poging om

367
00:22:01,410 --> 00:22:02,730
heerser te worden.

368
00:22:02,730 --> 00:22:07,290
Dus ging hij vanzelfsprekend naar de
mensen die bloedverwanten van hem waren.

369
00:22:07,290 --> 00:22:10,650
En hij voerde aan dat ze hem
tot heerser konden maken,

370
00:22:10,650 --> 00:22:16,410
of anders opgescheept zouden zitten met
de 70 zonen van Gideon als hun heersers.

371
00:22:16,410 --> 00:22:18,570
Maar dat staat helemaal niet vast.

372
00:22:18,570 --> 00:22:22,710
Waarom zouden de 70 zonen
van Gideon heersers worden?

373
00:22:22,710 --> 00:22:27,090
Gideon was geen koning, en er is
geen duidelijke reden waarom zijn

374
00:22:27,090 --> 00:22:29,370
70 zonen hem zouden opvolgen.

375
00:22:29,370 --> 00:22:33,270
Maar kennelijk hebben de zonen van
Gideon hem misschien willen opvolgen,

376
00:22:33,270 --> 00:22:35,730
en was Abimelech misschien niet de enige.

377
00:22:35,730 --> 00:22:40,110
Hij wist misschien dat de 70 zonen
plannen beraamden om machtig te worden

378
00:22:40,110 --> 00:22:42,090
nu hun vader er niet meer was.

379
00:22:42,090 --> 00:22:45,990
En hij besloot dat hij mensen aan
zijn kant zou krijgen om hen uit de

380
00:22:45,990 --> 00:22:47,190
weg te ruimen.

381
00:22:47,190 --> 00:22:51,930
Toen spraken de broers van zijn moeder
ten aanhoren van alle burgers van Sichem

382
00:22:51,930 --> 00:22:53,850
al deze woorden over hem.

383
00:22:53,850 --> 00:22:59,070
En hun hart neigde zich naar Abimelech,
want zij zeiden: Hij is onze broeder.

384
00:22:59,070 --> 00:23:02,910
Hij is de enige van Gideons
zonen die met hen verwant was,

385
00:23:02,910 --> 00:23:05,730
omdat zijn moeder familie van hen was.

386
00:23:05,730 --> 00:23:10,470
Dus de mensen van Sichem dachten:
‘Nou, hij is met ons verbonden.

387
00:23:10,470 --> 00:23:13,530
Als hij koning is, krijgen
we bijzondere voorrechten,

388
00:23:13,530 --> 00:23:15,810
omdat we familie van hem zijn.

389
00:23:15,810 --> 00:23:19,830
En het zou slecht voor ons zijn
als die andere zonen van Gideon,

390
00:23:19,830 --> 00:23:23,190
die geen familie van ons
zijn, koningen werden.’

391
00:23:23,190 --> 00:23:26,490
Dus besloten ze hun lot
aan het zijne te verbinden.

392
00:23:26,490 --> 00:23:31,050
Zij gaven hem zeventig zilverstukken
uit het huis van Baäl-Berith,

393
00:23:31,050 --> 00:23:36,330
en daarmee huurde Abimelech lichtzinnige
leeglopers in, die hem volgden.

394
00:23:36,330 --> 00:23:40,710
Toen kwam hij in het huis van zijn
vader in Ofra en doodde zijn broers,

395
00:23:40,710 --> 00:23:46,650
de zonen van Jerubbaäl, op één en
dezelfde steen: zeventig mannen.

396
00:23:46,650 --> 00:23:51,150
Maar Jotham, de jongste zoon
van Jerubbaäl, bleef over,

397
00:23:51,150 --> 00:23:53,070
omdat hij zich had verborgen.

398
00:23:53,070 --> 00:23:56,610
We weten dus niet precies hoe de
mannen die hij had ingehuurd deze

399
00:23:56,610 --> 00:23:58,950
zeventig zonen in hun macht kregen.

400
00:23:58,950 --> 00:24:01,710
Of hij ze allemaal op
één plek gevangennam,

401
00:24:01,710 --> 00:24:06,690
of naar elk van hun huizen afzonderlijk
ging en hen arresteerde, of hoe het ging.

402
00:24:06,690 --> 00:24:09,870
Hij had zeventig sikkels
om schurken in te huren.

403
00:24:09,870 --> 00:24:13,890
Misschien heeft hij zeventig
schurken ingehuurd en ieder van hen

404
00:24:13,890 --> 00:24:15,570
één sikkel gegeven.

405
00:24:15,570 --> 00:24:20,490
Als dat zo was, was er zelfs dan
maar één man per zoon van Gideon.

406
00:24:20,490 --> 00:24:24,030
Je zou denken dat Gideons zonen
zich zouden hebben verzet,

407
00:24:24,030 --> 00:24:27,450
in plaats van zomaar hun nek op
het hakblok te leggen en zich

408
00:24:27,450 --> 00:24:29,190
te laten onthoofden.

409
00:24:29,190 --> 00:24:33,570
Tenzij ze lui waren geworden en
aan weelde gewend waren geraakt.

410
00:24:33,570 --> 00:24:36,630
Gideon was na die veldslag een rijk man.

411
00:24:36,630 --> 00:24:41,190
Misschien heeft hij verwende, verwijfde
zonen grootgebracht die niet wisten hoe ze

412
00:24:41,190 --> 00:24:44,730
moesten vechten, niet wisten
hoe ze zich moesten verdedigen

413
00:24:44,730 --> 00:24:47,430
en daar zelfs de moed niet voor hadden.

414
00:24:47,430 --> 00:24:49,950
En zo gingen ze gemakkelijk ten onder.

415
00:24:49,950 --> 00:24:53,310
Hoe dan ook, Abimelech
handelde niet alleen.

416
00:24:53,310 --> 00:24:57,390
Hij had een aantal ingehuurde
rovers die met hem meegingen.

417
00:24:57,390 --> 00:25:03,390
En hij doodde al zijn broers op één na,
die wist te ontkomen: de jongste zoon,

418
00:25:03,390 --> 00:25:05,190
die Jotham heette.

419
00:25:05,190 --> 00:25:06,930
Hij had zich verstopt.

420
00:25:06,930 --> 00:25:11,970
Daarop verzamelden zich alle burgers
van Sichem en heel Beth-Millo.

421
00:25:11,970 --> 00:25:16,170
Zij gingen op weg en maakten
Abimelech koning bij de hoge eik die

422
00:25:16,170 --> 00:25:17,790
bij Sichem staat.

423
00:25:17,790 --> 00:25:21,870
Dat was kennelijk een vesting
in Sichem of daar in de buurt.

424
00:25:21,870 --> 00:25:26,370
Natuurlijk was dit niet iets waaraan
heel Israël zich zou moeten houden.

425
00:25:26,370 --> 00:25:31,770
Dit was één stad die zei: ‘Wij gaan
onze broer als koning erkennen.’

426
00:25:31,770 --> 00:25:36,510
Hij heeft al zijn eigen broers gedood,
dus geen van hen kan hem uitdagen.

427
00:25:36,510 --> 00:25:41,190
Niet dat een van hen zichzelf hoe dan
ook rechtmatig koning had kunnen maken,

428
00:25:41,190 --> 00:25:43,650
maar als hij dat kon, konden zij dat ook.

429
00:25:43,650 --> 00:25:48,270
Hij had er evenveel recht op als
zij, en zij evenveel als hij.

430
00:25:48,270 --> 00:25:53,610
Dus ruimde hij iedereen uit de weg die op
grond van dezelfde voorrechten als hijzelf

431
00:25:53,610 --> 00:25:57,630
aanspraak zou kunnen maken, en
kreeg hij deze ene stad zover

432
00:25:57,630 --> 00:25:59,610
dat ze hem tot koning uitriepen.

433
00:25:59,610 --> 00:26:03,930
Zoals wel vaker waren de volken van
de stammen van Israël net lemmingen.

434
00:26:03,930 --> 00:26:05,430
Ze volgden gewoon.

435
00:26:05,430 --> 00:26:09,150
Als een bevrijder op de bazuin
blies, kwamen ze opdagen.

436
00:26:09,150 --> 00:26:11,910
Ze hoefden er niet eens
een reden voor te hebben.

437
00:26:11,910 --> 00:26:16,110
Misschien was het leven saai en
wilden ze gewoon wat actie of zo.

438
00:26:16,110 --> 00:26:20,790
Iemand blaast op de bazuin: ‘Laten
we gaan kijken wat er aan de hand is.

439
00:26:20,790 --> 00:26:22,410
Laten we gaan vechten.’

440
00:26:22,410 --> 00:26:26,970
Ook hier roept één groep deze man
uit tot koning over deze stad,

441
00:26:26,970 --> 00:26:32,550
en het lijkt erop dat andere stammen dat
gewoon respecteerden. Ze erkenden dat.

442
00:26:32,550 --> 00:26:33,990
Of misschien ook niet.

443
00:26:33,990 --> 00:26:37,470
Misschien was het alleen iets
plaatselijks, in die streek.

444
00:26:37,470 --> 00:26:40,410
We weten niet precies hoe
ver zijn erkenning reikte,

445
00:26:40,410 --> 00:26:45,090
maar in die streek werd hij voldoende
erkend om echt een tiran te zijn.

446
00:26:45,090 --> 00:26:48,330
De mannen van Sichem stonden
kennelijk achter hem.

447
00:26:48,330 --> 00:26:52,110
Misschien was er in dat gebied geen
gezamenlijk verzet tegen hem dat

448
00:26:52,110 --> 00:26:54,870
sterk genoeg was om hem echt uit te dagen.

449
00:26:54,870 --> 00:26:57,270
Dus maakten ze hem daar koning.

450
00:26:57,270 --> 00:26:58,350
Vers 7:

451
00:26:58,350 --> 00:27:03,030
Toen zij dit Jotham verteld hadden, ging
hij op de top van de berg Gerizim staan,

452
00:27:03,030 --> 00:27:08,190
en hij verhief zijn stem en riep
en zei tegen hen: Luister naar mij,

453
00:27:08,190 --> 00:27:09,810
burgers van Sichem!

454
00:27:09,810 --> 00:27:11,970
Dan zal God naar u luisteren.

455
00:27:11,970 --> 00:27:15,930
Eens gingen de bomen op weg om
een koning over zich te zalven.

456
00:27:15,930 --> 00:27:20,010
Ze zeiden tegen de olijfboom:
Wees koning over ons!

457
00:27:20,010 --> 00:27:24,090
Maar de olijfboom zei tegen
hen: Zou ik mijn olie opgeven,

458
00:27:24,090 --> 00:27:28,470
die God en de mensen in mij prijzen,
en zou ik weggaan om boven de andere

459
00:27:28,470 --> 00:27:29,790
bomen te zweven?

460
00:27:29,790 --> 00:27:34,770
Toen zeiden de bomen tegen de
vijgenboom: Komt u, wees koning over ons!

461
00:27:34,770 --> 00:27:39,210
Maar de vijgenboom zei tegen hen: Zou
ik mijn zoetigheid en mijn goede vrucht

462
00:27:39,210 --> 00:27:43,530
opgeven, en zou ik weggaan om
boven de andere bomen te zweven?

463
00:27:43,530 --> 00:27:48,750
Toen zeiden de bomen tegen de
wijnstok: Komt u, wees koning over ons!

464
00:27:48,750 --> 00:27:53,070
Maar de wijnstok zei tegen hen:
Zou ik mijn nieuwe wijn opgeven,

465
00:27:53,070 --> 00:27:57,090
die God en mensen vrolijk maakt, en
zou ik weggaan om boven de andere

466
00:27:57,090 --> 00:27:58,650
bomen te zweven?

467
00:27:58,650 --> 00:28:04,650
Ten slotte zeiden al de bomen tegen de
doornstruik: Kom, weest u koning over ons!

468
00:28:04,650 --> 00:28:09,450
En de doornstruik zei tegen de bomen:
Als u mij naar waarheid tot koning over u

469
00:28:09,450 --> 00:28:13,650
zalft, kom dan en neem de
toevlucht in mijn schaduw.

470
00:28:13,650 --> 00:28:17,670
Maar zo niet, laat er dan vuur
uitgaan van de doornstruik,

471
00:28:17,670 --> 00:28:20,550
dat de ceders van de Libanon zal verteren.

472
00:28:20,550 --> 00:28:23,850
Nu gaat hij zijn gelijkenis
als het ware uitleggen.

473
00:28:23,850 --> 00:28:27,150
Dit is eigenlijk meer een
fabel dan een gelijkenis.

474
00:28:27,150 --> 00:28:30,870
Er is een klein verschil, want
een gelijkenis is een verhaal dat

475
00:28:30,870 --> 00:28:34,050
werkelijk overeenkomt met het echte leven.

476
00:28:34,050 --> 00:28:38,730
Dat bomen met elkaar praten, komt
niet overeen met het echte leven.

477
00:28:38,730 --> 00:28:41,850
Het lijkt meer op de fabels van Aesopus.

478
00:28:41,850 --> 00:28:45,150
Een fabel is een verhaal
waarin onnatuurlijke,

479
00:28:45,150 --> 00:28:50,250
onrealistische dingen gebeuren, maar het
dient hetzelfde doel als een gelijkenis.

480
00:28:50,250 --> 00:28:54,330
Het stelt iets anders voor en
het verduidelijkt een gedachte.

481
00:28:54,330 --> 00:28:58,770
De gedachte hier is dat
wijnstokken druiven voortbrengen;

482
00:28:58,770 --> 00:29:01,950
bomen brengen vijgen en olijfolie voort.

483
00:29:01,950 --> 00:29:04,290
Dat zijn nuttige dingen om te doen.

484
00:29:04,290 --> 00:29:09,510
Waarom zouden ze iets nutteloos willen
doen, zoals koning over de bomen zijn?

485
00:29:09,510 --> 00:29:12,150
Waarom zouden bomen een
koning nodig hebben?

486
00:29:12,150 --> 00:29:15,870
Wat doen bomen waardoor ze een
heerser over zich nodig hebben?

487
00:29:15,870 --> 00:29:20,070
Er is absoluut geen reden waarom
bomen een koning zouden moeten hebben.

488
00:29:20,070 --> 00:29:22,770
Dus het is zo'n dom voorstel:

489
00:29:22,770 --> 00:29:25,470
Komt u, wees koning over ons!

490
00:29:25,470 --> 00:29:30,810
Niemand die een nuttige bijdrage levert,
zou zijn werk opgeven om koning te worden.

491
00:29:30,810 --> 00:29:33,090
Het is een waardeloze positie.

492
00:29:33,090 --> 00:29:37,950
Daarin ligt opgesloten dat koning
van Israël zijn iets overbodigs,

493
00:29:37,950 --> 00:29:39,990
iets onnodigs is.

494
00:29:39,990 --> 00:29:43,770
Het is net zo onnodig als een
koning over de bomen hebben.

495
00:29:43,770 --> 00:29:48,330
God regeert over de bomen, en
God regeert ook over Israël.

496
00:29:48,330 --> 00:29:50,070
Hij is hun Koning.

497
00:29:50,070 --> 00:29:53,970
Dus niemand die op een andere manier
iets waardevols kan bijdragen,

498
00:29:53,970 --> 00:29:57,510
zou een positie als koning
van Israël aanvaarden.

499
00:29:57,510 --> 00:30:02,550
Wat hij suggereert, is dat het feit dat
Abimelech koning van Israël wil zijn,

500
00:30:02,550 --> 00:30:05,430
betekent dat hij nergens
anders voor deugt.

501
00:30:05,430 --> 00:30:07,770
Hij lijkt meer op de doornstruik.

502
00:30:07,770 --> 00:30:09,570
Die brengt niets voort.

503
00:30:09,570 --> 00:30:13,410
Het is alleen maar onkruid dat
het verdient verbrand te worden.

504
00:30:13,410 --> 00:30:15,690
Dat is het enige waar het goed voor is.

505
00:30:15,690 --> 00:30:19,110
Het heeft geen nuttige functie,
dus zou het een positie als

506
00:30:19,110 --> 00:30:21,750
koning over de bomen
wel kunnen aanvaarden.

507
00:30:21,750 --> 00:30:23,970
Het is een onnodige positie.

508
00:30:23,970 --> 00:30:27,330
De bomen zijn gek dat ze überhaupt
een koning willen hebben.

509
00:30:27,330 --> 00:30:31,470
Maar de enige die die positie ooit zou
aanvaarden als die hem werd aangeboden,

510
00:30:31,470 --> 00:30:34,350
was iemand die niets had
wat voor hem pleitte.

511
00:30:34,350 --> 00:30:36,870
Alles wat een boom had
wat voor hem pleitte,

512
00:30:36,870 --> 00:30:40,110
zou een argument zijn om
geen koning te gaan worden.

513
00:30:40,110 --> 00:30:42,630
Ze zouden moeten opgeven wat ze al doen.

514
00:30:42,630 --> 00:30:46,530
Wat hij zegt, is dat Israël
in God al een Koning heeft.

515
00:30:46,530 --> 00:30:49,170
Israël redt zich prima zonder koning.

516
00:30:49,170 --> 00:30:52,170
Het heeft zich altijd
prima gered zonder koning,

517
00:30:52,170 --> 00:30:56,610
net zoals bomen zich prima redden
zonder een koning over zich te hebben.

518
00:30:56,610 --> 00:31:02,130
En toch is hier een man die koning over
de bomen wil zijn en daartoe bereid is.

519
00:31:02,130 --> 00:31:06,330
Dat komt doordat hij even
waardeloos is als een doornstruik.

520
00:31:06,330 --> 00:31:08,070
Hij heeft niets te bieden.

521
00:31:08,070 --> 00:31:10,890
En de doornstruik kan
de bomen als hun koning

522
00:31:10,890 --> 00:31:13,710
ook geen enkele nuttige dienst bewijzen.

523
00:31:13,710 --> 00:31:17,850
Hij zegt dus dat de mannen van
Sichem net zo dwaas denken als

524
00:31:17,850 --> 00:31:21,270
bomen zouden denken als ze een
koning probeerden te vinden.

525
00:31:21,270 --> 00:31:25,470
Dat zegt in sommige opzichten ook iets
over de politiek binnen de gemeente.

526
00:31:25,470 --> 00:31:28,770
Want de Bijbel zegt in
1 Johannes hoofdstuk 2:

527
00:31:28,770 --> 00:31:31,650
… u hebt het niet nodig
dat iemand u onderwijst;

528
00:31:31,650 --> 00:31:36,691
maar zoals deze zalving u onderwijst
met betrekking tot alle dingen …

529
00:31:36,691 --> 00:31:37,890
Jezus zei:

530
00:31:37,890 --> 00:31:41,010
Maar wanneer Die komt,
de Geest van de waarheid,

531
00:31:41,010 --> 00:31:44,310
zal Hij u de weg wijzen
in heel de waarheid,

532
00:31:44,310 --> 00:31:48,750
want Hij zal niet vanuit Zichzelf
spreken, maar wat Hij gehoord zal hebben,

533
00:31:48,750 --> 00:31:53,070
zal Hij spreken, en de toekomstige
dingen zal Hij u verkondigen.

534
00:31:53,070 --> 00:31:54,390
Jezus zei:

535
00:31:54,390 --> 00:32:00,510
Maar u mag zich geen rabbi laten noemen,
want Eén is uw Meester, namelijk Christus;

536
00:32:00,510 --> 00:32:02,550
en u bent allen broeders.

537
00:32:02,550 --> 00:32:07,470
En u mag niemand op de aarde uw
vader noemen, want Eén is uw Vader,

538
00:32:07,470 --> 00:32:10,050
namelijk Hij Die in de hemelen is.

539
00:32:10,050 --> 00:32:15,750
En u mag niet meesters genoemd worden,
want Eén is uw Meester, namelijk Christus.

540
00:32:15,750 --> 00:32:18,450
Jezus heeft de dingen in
de gemeente zo ingericht

541
00:32:18,450 --> 00:32:21,390
als het bos met zijn bomen is ingericht.

542
00:32:21,390 --> 00:32:25,590
Elke boom heeft zijn eigen functie,
onafhankelijk van de andere.

543
00:32:25,590 --> 00:32:30,390
Als bos is het iets prachtigs, en in
zekere zin zijn de gezamenlijke bijdragen

544
00:32:30,390 --> 00:32:35,130
van veel bomen in een boomgaard
of bos groter dan de bijdrage van

545
00:32:35,130 --> 00:32:36,630
één enkele boom.

546
00:32:36,630 --> 00:32:39,510
Maar elke boom afzonderlijk
doet zijn deel.

547
00:32:39,510 --> 00:32:42,690
Het is niet nodig om iemand
te vinden die ze organiseert,

548
00:32:42,690 --> 00:32:46,110
iemand die ze in een of andere
kunstmatige vorm dwingt,

549
00:32:46,110 --> 00:32:49,530
terwijl ze het onder Gods
leiding eigenlijk al goed doen.

550
00:32:49,530 --> 00:32:53,430
Mensen die werkelijk Gods
volk zijn, zullen God volgen.

551
00:32:53,430 --> 00:32:57,330
Immers, zovelen als er door de
Geest van God geleid worden,

552
00:32:57,330 --> 00:32:58,770
die zijn kinderen van God.

553
00:32:58,770 --> 00:33:03,150
zei Paulus. Het aantal mensen dat
door de Geest van God geleid wordt,

554
00:33:03,150 --> 00:33:07,530
is dus hetzelfde als het aantal
mensen dat zonen van God is.

555
00:33:07,530 --> 00:33:10,110
Als ze door de Geest
van God geleid worden,

556
00:33:10,110 --> 00:33:12,930
waarom hebben ze dan een
koning over zich nodig?

557
00:33:12,930 --> 00:33:17,130
Waarom hebben ze een man nodig
die opstaat en over hen heerst?

558
00:33:17,130 --> 00:33:21,330
Er zijn natuurlijk momenten
waarop God leiders doet opstaan,

559
00:33:21,330 --> 00:33:25,890
leiders voor een bepaalde gelegenheid,
zoals Hij dat met de richters deed.

560
00:33:25,890 --> 00:33:30,330
Ze doen iets wat gedaan moet worden
en bewijzen het volk een dienst.

561
00:33:30,330 --> 00:33:34,890
Maar ze vestigen geen koninkrijk
waarin mensen hen moeten gehoorzamen

562
00:33:34,890 --> 00:33:38,850
en waarin ze koningen worden
en God in die rol vervangen.

563
00:33:38,850 --> 00:33:42,210
Er zijn ook begaafde mensen in
de gemeente die Hij gebruikt,

564
00:33:42,210 --> 00:33:45,690
maar zij moeten niet de heersers
over het volk van God worden.

565
00:33:45,690 --> 00:33:49,770
Iedereen die zou willen heersen
over mensen die al afdoende door God

566
00:33:49,770 --> 00:33:54,990
geregeerd worden, moet wel iemand zijn die
niets beters met zijn leven te doen heeft.

567
00:33:54,990 --> 00:33:59,970
Ik herinner me nog dat we begonnen met
onze huisgemeente in McMinnville, Oregon.

568
00:33:59,970 --> 00:34:02,130
Er waren ongeveer tien gezinnen.

569
00:34:02,130 --> 00:34:05,610
Alle mannen waren geestelijk
volwassen christelijke mannen,

570
00:34:05,610 --> 00:34:10,590
en de vrouwen waren geestelijk volwassen
christelijke vrouwen, enzovoort.

571
00:34:10,590 --> 00:34:13,830
Er waren gewoon geen
pasbeginnende gelovigen.

572
00:34:13,830 --> 00:34:18,090
Ze hadden kinderen, maar ze gaven
hun kinderen allemaal thuisonderwijs,

573
00:34:18,090 --> 00:34:20,790
dus voor dat deel zorgden ze zelf.

574
00:34:20,790 --> 00:34:25,410
Er hoefde gewoon geen leider van de
groep te zijn, en die hadden we ook niet.

575
00:34:25,410 --> 00:34:29,310
Sterker nog, als iemand had gezegd:
‘Waarom stellen we hier niet een paar

576
00:34:29,310 --> 00:34:34,350
leiders aan?’, dan zouden we denken:
‘Nou, wie dan? Iedereen doet het prima.

577
00:34:34,350 --> 00:34:39,210
Waarom zouden we zomaar willekeurig
twee of drie of vier mannen uitkiezen

578
00:34:39,210 --> 00:34:43,110
en zeggen: oké, alle anderen
moeten doen wat zij zeggen?’

579
00:34:43,110 --> 00:34:46,530
Wat heeft dat voor zin als
iedereen God prima volgt?

580
00:34:46,530 --> 00:34:49,050
En zo had het in Israël moeten zijn.

581
00:34:49,050 --> 00:34:53,070
Nu volgden ze God niet prima,
maar God zorgde daarvoor.

582
00:34:53,070 --> 00:34:56,850
Als ze de verkeerde kant op gingen,
liet Hij moeilijkheden ontstaan.

583
00:34:56,850 --> 00:34:58,470
Hij tuchtigde hen.

584
00:34:58,470 --> 00:35:01,410
Hij deed een leider
opstaan, een verlosser.

585
00:35:01,410 --> 00:35:03,690
Maar Hij stelde geen monarch aan.

586
00:35:03,690 --> 00:35:05,850
Hij vestigde geen dynastie.

587
00:35:05,850 --> 00:35:09,690
Hij zette geen geïnstitutionaliseerd
bestuurssysteem op.

588
00:35:09,690 --> 00:35:13,110
En ik denk niet dat Hij dat
hoeft te doen waar Hij Koning is.

589
00:35:13,110 --> 00:35:16,350
En dat geldt volgens mij nu
ook in het Koninkrijk van God.

590
00:35:16,350 --> 00:35:20,550
Nadat hij deze gelijkenis heeft verteld
over de bomen die een koning wilden,

591
00:35:20,550 --> 00:35:22,350
zegt hij in vers 16:

592
00:35:22,350 --> 00:35:26,190
Welnu, als u naar waarheid en
in oprechtheid gehandeld hebt,

593
00:35:26,190 --> 00:35:30,450
toen u Abimelech koning maakte,
en als u goed gehandeld hebt met

594
00:35:30,450 --> 00:35:35,370
Jerubbaäl en zijn huis, en als u met hem
hebt gedaan overeenkomstig de verdienste

595
00:35:35,370 --> 00:35:39,330
van zijn handen — mijn vader
heeft immers voor u gestreden,

596
00:35:39,330 --> 00:35:43,170
zijn leven gewaagd en u uit
de hand van Midian gered;

597
00:35:43,170 --> 00:35:48,210
maar ú bent deze dag in opstand
gekomen tegen het huis van mijn vader

598
00:35:48,210 --> 00:35:53,490
en hebt zijn zonen, zeventig mannen,
op één en dezelfde steen gedood,

599
00:35:53,490 --> 00:35:57,570
en u hebt Abimelech, de
zoon van zijn slavin,

600
00:35:57,570 --> 00:36:02,010
koning gemaakt over de burgers van
Sichem, omdat hij uw broer is —

601
00:36:02,010 --> 00:36:06,930
als u dan op deze dag naar waarheid
en in oprechtheid gehandeld hebt met

602
00:36:06,930 --> 00:36:11,370
Jerubbaäl en zijn huis,
verblijd u dan over Abimelech,

603
00:36:11,370 --> 00:36:14,250
en laat ook hij zich verblijden over u.

604
00:36:14,250 --> 00:36:18,570
En de doornstruik zei tegen de
bomen: Als u mij naar waarheid tot

605
00:36:18,570 --> 00:36:23,490
koning over u zalft, kom dan en
neem de toevlucht in mijn schaduw.

606
00:36:23,490 --> 00:36:27,510
Maar zo niet, laat er dan vuur
uitgaan van de doornstruik,

607
00:36:27,510 --> 00:36:30,570
dat de ceders van de Libanon zal verteren.

608
00:36:30,570 --> 00:36:33,210
Maar als dat niet zo is, dat wil zeggen,

609
00:36:33,210 --> 00:36:35,610
als jullie niet rechtvaardig
gehandeld hebben,

610
00:36:35,610 --> 00:36:39,930
Maar zo niet, laat er dan
vuur uitgaan uit Abimelech,

611
00:36:39,930 --> 00:36:43,290
dat de burgers van Sichem
en Beth-Millo verteert,

612
00:36:43,290 --> 00:36:47,790
en laat er vuur uitgaan van de
burgers van Sichem en Beth-Millo

613
00:36:47,790 --> 00:36:50,010
dat Abimelech verteert.

614
00:36:50,010 --> 00:36:52,770
Toen ging Jotham haastig op de vlucht.

615
00:36:52,770 --> 00:36:56,910
Hij ging naar Beër en woonde daar
vanwege zijn broer Abimelech.

616
00:36:56,910 --> 00:37:00,750
Er was dus blijkbaar een gebied
waar Abimelech geen gezag had,

617
00:37:00,750 --> 00:37:04,410
waar hij buiten zijn bereik
kon komen en veilig kon wonen.

618
00:37:04,410 --> 00:37:07,110
Dat doet vermoeden dat
Abimelech niet per se

619
00:37:07,110 --> 00:37:09,690
werkelijk het hele land
onder zijn gezag had.

620
00:37:09,690 --> 00:37:12,930
Toen Abimelech drie jaar
over Israël geheerst had,

621
00:37:12,930 --> 00:37:17,730
De mensen van Sichem hadden duidelijk
geen acht geslagen op wat Jotham zei.

622
00:37:17,730 --> 00:37:23,070
Het Engelse woord ‘reigned’, ‘geregeerd’,
geeft hier eigenlijk niet het Hebreeuwse

623
00:37:23,070 --> 00:37:26,310
woord weer dat voor het regeren
van een koning wordt gebruikt.

624
00:37:26,310 --> 00:37:29,850
De HSV vertaalt hier met ‘geheerst’.

625
00:37:29,850 --> 00:37:35,010
Het woord dat in het Hebreeuws wordt
gebruikt, betekent ‘de baas spelen over’.

626
00:37:35,010 --> 00:37:38,850
Nadat hij drie jaar lang de baas
had gespeeld over zijn onderdanen,

627
00:37:38,850 --> 00:37:43,350
zond God een boze geest tussen
Abimelech en de burgers van Sichem.

628
00:37:43,350 --> 00:37:46,950
De burgers van Sichem handelden
trouweloos tegen Abimelech,

629
00:37:46,950 --> 00:37:53,070
De Engelse formulering ‘sent a spirit
of ill will’ is eigenlijk een parafrase.

630
00:37:53,070 --> 00:37:56,010
Die klinkt alsof er misschien
alleen maar een beetje kwaad bloed

631
00:37:56,010 --> 00:37:57,450
tussen hen ontstond.

632
00:37:57,450 --> 00:38:00,810
In het Hebreeuws staat dat
Hij een boze geest stuurde,

633
00:38:00,810 --> 00:38:03,330
zoals de HSV hier ook weergeeft.

634
00:38:03,330 --> 00:38:06,270
Maar het gaat hier werkelijk
over een boze geest.

635
00:38:06,270 --> 00:38:09,870
Het Griekse Oude
Testament, de Septuaginta,

636
00:38:09,870 --> 00:38:14,430
gebruikt hier voor ‘boze geest’
hetzelfde woord dat het Nieuwe Testament

637
00:38:14,430 --> 00:38:17,250
gebruikt om over de demonen te spreken.

638
00:38:17,250 --> 00:38:21,570
God stuurde een demonische geest om
dit bondgenootschap van de mensen van

639
00:38:21,570 --> 00:38:25,290
Sichem met Abimelech te verbreken,
deze vriendschap die ze hadden.

640
00:38:25,290 --> 00:38:29,910
Het idee dat God een boze geest
stuurt, is voor sommigen moeilijk,

641
00:38:29,910 --> 00:38:34,770
maar de Bijbel maakt heel duidelijk
dat Hij dat in het Oude Testament deed.

642
00:38:34,770 --> 00:38:37,770
Hij stuurde een boze geest tegen Saul.

643
00:38:37,770 --> 00:38:41,730
Hij stuurde een leugengeest in de
mond van de profeten van Achab.

644
00:38:41,730 --> 00:38:47,250
Het Oude Testament gaat er gewoon van
uit dat God soeverein is over alles,

645
00:38:47,250 --> 00:38:49,530
zelfs over de boze geesten.

646
00:38:49,530 --> 00:38:51,690
Ze staan niet aan Zijn kant.

647
00:38:51,690 --> 00:38:56,010
Judas stond ook niet aan Zijn
kant, en Kajafas evenmin,

648
00:38:56,010 --> 00:38:58,170
maar ze spelen Hem in de kaart.

649
00:38:58,170 --> 00:39:03,630
De broers van Jozef stonden niet aan Gods
kant, maar ze speelden Hem in de kaart.

650
00:39:03,630 --> 00:39:08,190
Dat ze Jozef naar Egypte verkochten,
was iets wat God ten goede bedoelde,

651
00:39:08,190 --> 00:39:11,250
hoewel de broers kwaad
tegen hem in de zin hadden.

652
00:39:11,250 --> 00:39:14,130
De demonische machten hebben
dus geen goede bedoelingen,

653
00:39:14,130 --> 00:39:18,690
maar ze worden gedwongen om alleen
te doen wat God hun toestaat te doen.

654
00:39:18,690 --> 00:39:22,890
Ze worden ervan weerhouden te
doen wat Hij hun belet te doen.

655
00:39:22,890 --> 00:39:26,490
Ze moeten dus Zijn toestemming
hebben om te handelen.

656
00:39:26,490 --> 00:39:29,250
Ongetwijfeld wilden ze
deze mensen komen kwellen,

657
00:39:29,250 --> 00:39:33,870
want demonen doen niets liever
dan kwellen en kwaad aanrichten.

658
00:39:33,870 --> 00:39:36,990
God stond hun dat bij
deze gelegenheid toe.

659
00:39:36,990 --> 00:39:41,070
Ongetwijfeld heeft Hij hun dat
bij andere gelegenheden geweigerd,

660
00:39:41,070 --> 00:39:44,010
in andere gevallen waarover we niet lezen.

661
00:39:44,010 --> 00:39:47,130
Maar deze boze geest kwam van God.

662
00:39:47,130 --> 00:39:51,750
Hij werd door God tussen Abimelech
en de mensen van Sichem gestuurd.

663
00:39:51,750 --> 00:39:54,930
Zij waren zijn aanhangers
en zijn familieleden.

664
00:39:54,930 --> 00:39:58,890
Hij begint dus in zijn koninkrijk
problemen te krijgen met degenen die hem

665
00:39:58,890 --> 00:40:02,070
aanvankelijk aan de macht
hebben geholpen. Er staat:

666
00:40:02,070 --> 00:40:06,930
zond God een boze geest tussen
Abimelech en de burgers van Sichem.

667
00:40:06,930 --> 00:40:11,190
De burgers van Sichem handelden
trouweloos tegen Abimelech,

668
00:40:11,190 --> 00:40:15,030
opdat het geweld tegen de
zeventig zonen van Jerubbaäl

669
00:40:15,030 --> 00:40:20,370
en hun bloed zouden neerkomen op hun
broer Abimelech, die hen gedood had;

670
00:40:20,370 --> 00:40:24,570
en op de burgers van Sichem, die
hem aangemoedigd hadden om zijn

671
00:40:24,570 --> 00:40:26,310
broers te doden.

672
00:40:26,310 --> 00:40:30,870
De burgers van Sichem plaatsten mannen in
hinderlaag tegen hem op de toppen van de

673
00:40:30,870 --> 00:40:35,430
bergen, en die beroofden iedereen
die over de weg langs hen heen kwam.

674
00:40:35,430 --> 00:40:38,070
En het werd aan Abimelech verteld.

675
00:40:38,070 --> 00:40:42,090
Blijkbaar besloten de mensen van
Sichem op verschillende plaatsen

676
00:40:42,090 --> 00:40:46,410
sluipmoordenaars neer te zetten, waar ze
dachten dat hij langs zou kunnen komen,

677
00:40:46,410 --> 00:40:48,930
in de bergpassen enzovoort.

678
00:40:48,930 --> 00:40:52,470
Maar ik vermoed dat hij niet
zo vaak op die plaatsen kwam.

679
00:40:52,470 --> 00:40:56,130
Dus verveelden de sluipmoordenaars
zich tijdens het wachten

680
00:40:56,130 --> 00:40:59,130
en beroofden ze gewoon
mensen die voorbijkwamen.

681
00:40:59,130 --> 00:41:04,950
Toen bereikte het nieuws over die
berovingen de stad, en Abimelech zei: ‘O,

682
00:41:04,950 --> 00:41:07,770
dan kan ik die plaatsen
maar beter vermijden.’

683
00:41:07,770 --> 00:41:10,770
De mannen die waren ingehuurd
om hem te vermoorden,

684
00:41:10,770 --> 00:41:15,090
gingen zich dus vervelen of
werden hebzuchtig en besloten

685
00:41:15,090 --> 00:41:17,190
zomaar mensen te gaan beroven.

686
00:41:17,190 --> 00:41:21,030
Hij werd ervoor gewaarschuwd,
dus ging hij daar niet heen.

687
00:41:21,030 --> 00:41:23,490
Dat complot tegen hem mislukte.

688
00:41:23,490 --> 00:41:28,710
Nu kwam Gaäl, de zoon van Ebed,
over wie we heel weinig weten

689
00:41:28,710 --> 00:41:31,650
behalve dat hij de zoon van Ebed is,

690
00:41:31,650 --> 00:41:38,190
Gaäl, de zoon van Ebed, kwam ook met zijn
broeders, en zij kwamen over naar Sichem.

691
00:41:38,190 --> 00:41:40,770
En de burgers van Sichem
vertrouwden op hem.

692
00:41:40,770 --> 00:41:46,410
Blijkbaar waren deze Gaäl en zijn broers
een bende bandietenachtige figuren,

693
00:41:46,410 --> 00:41:51,510
en de mensen van Sichem vertrouwden erop
dat hij een einde aan Abimelech zou maken.

694
00:41:51,510 --> 00:41:54,150
Ik weet niet of ze hem
betaalden om dat te doen,

695
00:41:54,150 --> 00:41:59,070
of hem onderdak gaven op de belofte
dat hij met Abimelech zou afrekenen.

696
00:41:59,070 --> 00:42:03,510
We zien wel dat hij werkelijk een plan
had om Abimelech ten val te brengen.

697
00:42:03,510 --> 00:42:08,370
Dat kwam waarschijnlijk doordat de mensen
van Sichem hem ofwel hadden ingehuurd,

698
00:42:08,370 --> 00:42:13,410
ofwel het gewoon eens waren met zijn
beweegredenen en hem daarin steunden.

699
00:42:13,410 --> 00:42:16,290
Ze stelden hun vertrouwen
in hem als degene die

700
00:42:16,290 --> 00:42:18,630
Abimelech uit de weg zou ruimen.

701
00:42:18,630 --> 00:42:21,990
Abimelech moet een lijfwacht of
iets dergelijks hebben gehad,

702
00:42:21,990 --> 00:42:26,610
want het zou niet moeilijk moeten zijn om
één man als koning uit de weg te ruimen

703
00:42:26,610 --> 00:42:29,130
als de hele stad hem dood wil hebben.

704
00:42:29,130 --> 00:42:32,910
Maar hij moet een leger of een
lijfwacht om zich heen hebben gehad,

705
00:42:32,910 --> 00:42:35,070
dus zo gemakkelijk was het niet.

706
00:42:35,070 --> 00:42:36,450
Er staat dus:

707
00:42:36,450 --> 00:42:41,430
Zij gingen de stad uit, het veld in,
en zij plukten hun wijngaarden leeg,

708
00:42:41,430 --> 00:42:44,370
traden de druiven en zongen feestliederen.

709
00:42:44,370 --> 00:42:47,730
Daarna gingen zij het huis
van hun god binnen, aten,

710
00:42:47,730 --> 00:42:50,370
dronken en vervloekten Abimelech.

711
00:42:50,370 --> 00:42:53,670
De Engelse vertaling zegt
hier ‘ze vierden feest’,

712
00:42:53,670 --> 00:42:56,730
waar de HSV ‘zongen feestliederen’ heeft.

713
00:42:56,730 --> 00:43:02,790
Het Hebreeuwse woord is ‘helolam’, dat
volgens de spreker ‘lofoffers’ betekent.

714
00:43:02,790 --> 00:43:04,710
Ze brachten lofoffers.

715
00:43:04,710 --> 00:43:08,430
Er stond een wet in Leviticus 19, vers 24,

716
00:43:08,430 --> 00:43:12,570
die zei dat de Israëlieten elk vierde
oogstjaar offers naar de tabernakel

717
00:43:12,570 --> 00:43:15,450
moesten brengen en
lofoffers moesten brengen.

718
00:43:15,450 --> 00:43:17,070
Dat is precies dit woord.

719
00:43:17,070 --> 00:43:18,990
Hij had drie jaar geregeerd.

720
00:43:18,990 --> 00:43:20,670
Dit is het vierde jaar.

721
00:43:20,670 --> 00:43:25,290
Het is mogelijk dat de mensen zich nu aan
die wet houden, maar niet voor Jahweh.

722
00:43:25,290 --> 00:43:29,550
Ze brengen deze offers in plaats
daarvan naar de tempel van Baäl.

723
00:43:29,550 --> 00:43:33,510
Misschien laten ze zich leiden door de
wet over hoe je Jahweh moet aanbidden,

724
00:43:33,510 --> 00:43:37,290
en passen ze die feesten
enzovoort nu toe op Baäl.

725
00:43:37,290 --> 00:43:42,030
Wanneer de Engelse vertaling zegt dat ze
feestvierden, is dat niet helemaal juist.

726
00:43:42,030 --> 00:43:45,030
Er staat: ‘ze brachten lofoffers’.

727
00:43:45,030 --> 00:43:51,090
Dat verwijst waarschijnlijk naar het feest
dat in Leviticus 19:24 was voorgeschreven.

728
00:43:51,090 --> 00:43:55,830
Maar in plaats van dat voor Jahweh
te doen, doen ze het voor Baäl.

729
00:43:55,830 --> 00:43:59,190
Wanneer mensen te veel
drinken, komen hun tongen los.

730
00:43:59,190 --> 00:44:03,090
Wanneer ze nuchter zijn, weten ze
hun tong in bedwang te houden en

731
00:44:03,090 --> 00:44:04,830
moeilijkheden te vermijden.

732
00:44:04,830 --> 00:44:09,090
Maar wanneer je te dronken wordt, begin
je zomaar te praten over wat je op je hart

733
00:44:09,090 --> 00:44:11,910
hebt, maar wat je eerder niet uitsprak.

734
00:44:11,910 --> 00:44:15,750
En de vervloekingen aan het adres
van Abimelech begonnen los te komen,

735
00:44:15,750 --> 00:44:20,130
want zo hadden de mensen zich gevoeld,
maar ze hadden er niet over gepraat.

736
00:44:20,130 --> 00:44:24,270
Dit feest werd een groot
drinkfestijn en wijnfestijn.

737
00:44:24,270 --> 00:44:27,030
Dus nu krijgen we wat
stoere praat te horen,

738
00:44:27,030 --> 00:44:30,150
waarbij de mensen hun woorden
niet zo goed meer afwegen.

739
00:44:30,150 --> 00:44:32,670
Dat geldt ook voor Gaäl zelf.

740
00:44:32,670 --> 00:44:35,910
Gaäl, de zoon van Ebed, zei:

741
00:44:35,910 --> 00:44:41,610
Toen zei Gaäl, de zoon van Ebed:
Wie is Abimelech, en wat is Sichem,

742
00:44:41,610 --> 00:44:43,290
dat wij hem zouden dienen?

743
00:44:43,290 --> 00:44:48,270
Is hij niet de zoon van Jerubbaäl
en is Zebul niet zijn bevelhebber?

744
00:44:48,270 --> 00:44:51,750
Dien liever de mannen van
Hemor, de vader van Sichem,

745
00:44:51,750 --> 00:44:53,550
want waarom zouden wíj hem dienen?

746
00:44:53,550 --> 00:44:57,810
Die woorden, Is hij niet
de zoon van Jerubbaäl?

747
00:44:57,810 --> 00:45:00,990
betekenen misschien dat
Gaäl trouw was aan Baäl,

748
00:45:00,990 --> 00:45:04,350
of ten minste beweerde dat
hij trouw was aan Baäl.

749
00:45:04,350 --> 00:45:08,790
Ze zeggen: ‘Waarom zouden we iemand
dienen die de zoon is van de man die Baäl

750
00:45:08,790 --> 00:45:11,730
heeft getrotseerd, Jerubbaäl?

751
00:45:11,730 --> 00:45:13,770
Wij zijn trouw aan Baäl.

752
00:45:13,770 --> 00:45:18,090
Waarom zouden we een man dienen wiens
vader Baäl ten val heeft gebracht?’

753
00:45:18,090 --> 00:45:19,110
Er staat:

754
00:45:19,110 --> 00:45:22,410
Dien de mannen van Hamor,
de vader van Sichem.

755
00:45:22,410 --> 00:45:24,510
Maar waarom zouden we hem dienen?

756
00:45:24,510 --> 00:45:29,550
Hemor, de vader van Sichem, weet je
nog, destijds in de dagen van Jakob.

757
00:45:29,550 --> 00:45:32,790
Dit was de stad, Sichem,
waarvan de inwoners door

758
00:45:32,790 --> 00:45:35,850
Simeon en Levi met het
zwaard werden gedood.

759
00:45:35,850 --> 00:45:39,930
Hemor was daar de koning
en Sichem was de prins.

760
00:45:39,930 --> 00:45:42,570
Het lijkt erop dat deze
stad weer was opgebouwd,

761
00:45:42,570 --> 00:45:47,370
hoewel de mannen van de stad in de dagen
van Jakob zo ongeveer waren uitgeroeid.

762
00:45:47,370 --> 00:45:49,050
Blijkbaar woonden er nog enkele

763
00:45:49,050 --> 00:45:51,810
nakomelingen van die
oorspronkelijke dynastie.

764
00:45:51,810 --> 00:45:54,570
En Gaäl zei dat we de oorspronkelijke

765
00:45:54,570 --> 00:45:57,030
heersers van deze stad
zouden moeten dienen,

766
00:45:57,030 --> 00:46:02,010
in plaats van deze kerel wiens
voorvader Baäl ten val heeft gebracht.

767
00:46:02,010 --> 00:46:05,670
We zouden officieel moeten terugkeren
naar de aanbidding van Baäl

768
00:46:05,670 --> 00:46:11,010
en een koning over ons moeten hebben die
altijd een aanbidder van Baäl is geweest,

769
00:46:11,010 --> 00:46:15,030
en wiens familie al
eeuwenlang trouw is aan Baäl.

770
00:46:15,030 --> 00:46:17,610
Och, had ik dit volk maar in mijn hand!

771
00:46:17,610 --> 00:46:20,070
Dan zou ik Abimelech wel verdrijven.

772
00:46:20,070 --> 00:46:24,990
Ook zei hij tegen Abimelech:
Vergroot uw leger en trek uit!

773
00:46:24,990 --> 00:46:28,230
Dus zei hij tegen Abimelech,
die er niet bij was,

774
00:46:28,230 --> 00:46:30,630
maar blijkbaar zomaar de lucht in:

775
00:46:30,630 --> 00:46:33,330
Maak je leger groter en kom naar buiten.

776
00:46:33,330 --> 00:46:37,470
Dit klinkt als het soort woorden
dat Absalom tegen David uitsprak

777
00:46:37,470 --> 00:46:41,490
toen hij zelf aan de macht probeerde
te komen in plaats van David.

778
00:46:41,490 --> 00:46:44,730
Hij sprak met de mensen die
met hun geschillen naar de

779
00:46:44,730 --> 00:46:47,970
poort van de stad Jeruzalem
kwamen en zei dan:

780
00:46:47,970 --> 00:46:53,370
zei Absalom tegen hem: Zie, uw
zaken zijn goed en rechtmatig,

781
00:46:53,370 --> 00:46:57,150
maar bij de koning vindt u
niemand die u gehoor geeft.

782
00:46:57,150 --> 00:47:01,830
Verder zei Absalom: Als men mij maar
tot rechter in het land aanstelde!

783
00:47:01,830 --> 00:47:05,010
Dan zou ieder die een
geschil of rechtszaak heeft,

784
00:47:05,010 --> 00:47:08,910
bij míj kunnen komen en zou ik
hem recht kunnen verschaffen.

785
00:47:08,910 --> 00:47:11,910
Zo won hij mensen voor
zich, door te zeggen:

786
00:47:11,910 --> 00:47:14,670
‘Onder mijn bestuur zou het beter gaan.’

787
00:47:14,670 --> 00:47:18,990
Natuurlijk zegt iedereen die
zich verkiesbaar stelt hetzelfde.

788
00:47:18,990 --> 00:47:23,970
Verandering, hoop, alles zal beter
worden wanneer ik de leiding heb.

789
00:47:23,970 --> 00:47:28,410
‘Als ik hier maar de leiding had, dan
zouden we van alle problemen afkomen.’

790
00:47:28,410 --> 00:47:34,050
Toen Zebul, de overste van de stad,
de woorden van Gaäl, de zoon van Ebed,

791
00:47:34,050 --> 00:47:36,630
hoorde, ontstak hij in woede.

792
00:47:36,630 --> 00:47:39,090
Want hij was nu eenmaal
trouw aan Abimelech,

793
00:47:39,090 --> 00:47:41,490
en hij was de bestuurder van die stad.

794
00:47:41,490 --> 00:47:44,910
Blijkbaar waren er dus mensen
die trouw waren aan Abimelech

795
00:47:44,910 --> 00:47:47,310
en mensen die hem niet trouw waren.

796
00:47:47,310 --> 00:47:50,430
Zijn woede werd opgewekt,
en hij stuurde in het geheim

797
00:47:50,430 --> 00:47:53,010
boodschappers naar
Abimelech met de woorden:

798
00:47:53,010 --> 00:47:58,830
Toen Zebul, de overste van de stad,
de woorden van Gaäl, de zoon van Ebed,

799
00:47:58,830 --> 00:48:01,230
hoorde, ontstak hij in woede.

800
00:48:01,230 --> 00:48:07,770
Heimelijk stuurde hij boden naar Abimelech
om te zeggen: Zie, Gaäl, de zoon van Ebed,

801
00:48:07,770 --> 00:48:12,870
en zijn broers zijn in Sichem gekomen,
en zie, zij zetten de stad tegen u op.

802
00:48:12,870 --> 00:48:17,130
Welnu dan, sta vannacht op,
u en het volk dat bij u is,

803
00:48:17,130 --> 00:48:19,350
en leg een hinderlaag in het veld.

804
00:48:19,350 --> 00:48:23,130
En laat het 's morgens, als
de zon opgaat, zo gebeuren:

805
00:48:23,130 --> 00:48:27,330
u moet vroeg opstaan en deze
stad overvallen; en zie,

806
00:48:27,330 --> 00:48:30,690
als hij met het volk dat bij
hem is, tegen u uittrekt,

807
00:48:30,690 --> 00:48:33,750
doe dan met hem zoals uw
hand vindt om te doen.

808
00:48:33,750 --> 00:48:36,750
Ook hier gaat het dus om
een verrassingsaanval.

809
00:48:36,750 --> 00:48:40,170
Ze rekenen erop dat die hun
de overwinning zal bezorgen.

810
00:48:40,170 --> 00:48:44,130
Er waren mensen bij Abimelech.
We weten niet hoeveel.

811
00:48:44,130 --> 00:48:48,330
Ze waren waarschijnlijk in zijn
woonplaats Ofra in plaats van in Sichem.

812
00:48:48,330 --> 00:48:51,750
Dat zijn waarschijnlijk twee
steden die dicht bij elkaar liggen.

813
00:48:51,750 --> 00:48:55,350
En Sichem was nu op weg om
tegen hem in opstand te komen.

814
00:48:55,350 --> 00:48:58,170
Dus zouden degenen die
bij hem waren komen,

815
00:48:58,170 --> 00:49:00,930
en ze zouden tegen Sichem moeten vechten.

816
00:49:00,930 --> 00:49:05,790
Niet alleen tegen Gaäl en zijn broers,
maar de hele stad was tegen hem.

817
00:49:05,790 --> 00:49:10,590
En dat begon duidelijk te worden door deze
dronkenmanspraat bij deze gelegenheid.

818
00:49:10,590 --> 00:49:12,090
Vers 34:

819
00:49:12,090 --> 00:49:16,950
Toen stond Abimelech, met al het
volk dat bij hem was, 's nachts op,

820
00:49:16,950 --> 00:49:21,450
en zij legden zich in een hinderlaag
tegen Sichem, in vier groepen.

821
00:49:21,450 --> 00:49:25,110
En Gaäl, de zoon van
Ebed, kwam naar buiten

822
00:49:25,110 --> 00:49:28,230
en ging bij de ingang
van de stadspoort staan.

823
00:49:28,230 --> 00:49:33,090
Daarop stond Abimelech op uit de
hinderlaag, met het volk dat bij hem was.

824
00:49:33,090 --> 00:49:38,010
Maar ze waren nog in de verte, en Gaäl
kon niet goed onderscheiden wie het was

825
00:49:38,010 --> 00:49:39,390
of wat het was.

826
00:49:39,390 --> 00:49:43,230
Hij wist niet dat hij werd
aangevallen. En er staat:

827
00:49:43,230 --> 00:49:47,550
Toen Gaäl het volk zag,
zei hij tegen Zebul: Zie,

828
00:49:47,550 --> 00:49:50,070
er komt volk van de
bergtoppen naar beneden.

829
00:49:50,070 --> 00:49:55,350
Zebul zei echter tegen hem: U ziet de
schaduw van de bergen voor mensen aan.

830
00:49:55,350 --> 00:49:59,190
Blijkbaar zijn ze ver genoeg weg om
het niet goed te kunnen onderscheiden.

831
00:49:59,190 --> 00:50:01,830
‘Zijn dat mensen die naar ons toe komen?’

832
00:50:01,830 --> 00:50:04,770
‘Nee, dat zijn alleen maar
de schaduwen op de berg.

833
00:50:04,770 --> 00:50:08,070
Het heeft gewoon die kleur.
Het zijn geen mensen.’

834
00:50:08,070 --> 00:50:12,030
Dan, blijkbaar toen het leger
dichterbij kwam en Gaäl het kon

835
00:50:12,030 --> 00:50:13,470
onderscheiden, staat er:

836
00:50:13,470 --> 00:50:18,990
Maar Gaäl sprak opnieuw en zei: Zie, daar
komt volk naar beneden vanuit het midden

837
00:50:18,990 --> 00:50:23,610
van het land, en één groep komt uit
de richting van de Waarzeggerseik.

838
00:50:23,610 --> 00:50:28,710
Toen zei Zebul tegen hem: Waar is nu
die grote mond van u waarmee u zei:

839
00:50:28,710 --> 00:50:31,650
Wie is Abimelech, dat
wij hem zouden dienen?

840
00:50:31,650 --> 00:50:34,050
Is dit niet het volk dat u veracht hebt?

841
00:50:34,050 --> 00:50:37,350
Trek nu toch de stad
uit en strijd tegen hem!

842
00:50:37,350 --> 00:50:39,690
Dus de strijd barstte los.

843
00:50:39,690 --> 00:50:44,070
En Gaäl trok voor de ogen van de
burgers van Sichem de stad uit en

844
00:50:44,070 --> 00:50:45,930
streed tegen Abimelech.

845
00:50:45,930 --> 00:50:50,010
Maar Abimelech jaagde hem na,
want hij vluchtte voor hem weg.

846
00:50:50,010 --> 00:50:54,810
En velen vielen er dodelijk gewond neer
tot bij de ingang van de stadspoort.

847
00:50:54,810 --> 00:51:00,150
En Abimelech bleef in Aruma, en
Zebul verdreef Gaäl en zijn broeders,

848
00:51:00,150 --> 00:51:03,090
zodat zij niet meer in
Sichem konden wonen.

849
00:51:03,090 --> 00:51:07,650
Dus Gaäl en zijn broers zijn er
blijkbaar levend vandaan gekomen,

850
00:51:07,650 --> 00:51:09,990
maar ze werden uit Sichem verdreven.

851
00:51:09,990 --> 00:51:13,170
Met de mensen van Sichem liep
het echt niet zo goed af.

852
00:51:13,170 --> 00:51:17,910
En het gebeurde de volgende dag dat
het volk de stad uittrok, het veld in,

853
00:51:17,910 --> 00:51:20,310
en men vertelde het aan Abimelech.

854
00:51:20,310 --> 00:51:24,570
Toen nam hij zijn manschappen, verdeelde
hen in drie groepen en legde een

855
00:51:24,570 --> 00:51:26,250
hinderlaag in het veld.

856
00:51:26,250 --> 00:51:30,450
Daarna zag hij, en zie,
het volk trok de stad uit.

857
00:51:30,450 --> 00:51:33,510
Daarop viel hij hen aan en versloeg hen.

858
00:51:33,510 --> 00:51:36,330
Terwijl Abimelech en de
groepen die bij hem waren,

859
00:51:36,330 --> 00:51:40,530
hen overvielen en bij de ingang
van de stadspoort bleven staan,

860
00:51:40,530 --> 00:51:45,390
overvielen de twee andere groepen allen
die in het veld waren, en versloegen hen.

861
00:51:45,390 --> 00:51:50,070
Dus ze namen de poort in, zodat de mensen
niet terug de stad in konden vluchten om

862
00:51:50,070 --> 00:51:51,630
bescherming te zoeken.

863
00:51:51,630 --> 00:51:56,190
Ze zaten daar vast, een beetje zoals
toen de Israëlieten Ai veroverden.

864
00:51:56,190 --> 00:51:59,070
De mensen waren naar buiten
gegaan om te vechten.

865
00:51:59,070 --> 00:52:02,550
Toen kwamen de mannen die in
een hinderlaag hadden gelegen,

866
00:52:02,550 --> 00:52:05,730
namen de stad in en staken die in brand.

867
00:52:05,730 --> 00:52:08,010
Daardoor konden de mensen op het slagveld

868
00:52:08,010 --> 00:52:11,430
eigenlijk op geen enkele manier
meer naar huis terugkeren.

869
00:52:11,430 --> 00:52:16,230
Dat ontneemt je de moed, wanneer je
zegt: ‘We hebben nu geen thuis meer.

870
00:52:16,230 --> 00:52:19,410
We kunnen niet naar huis, en
we zitten hier gewoon vast,

871
00:52:19,410 --> 00:52:21,690
omringd door deze legers.’

872
00:52:21,690 --> 00:52:25,890
Je zult vechten, maar je zult
vechten zonder veel enthousiasme,

873
00:52:25,890 --> 00:52:28,830
zonder dat je veel hoop
hebt op de overwinning.

874
00:52:28,830 --> 00:52:34,050
Je bent nu dakloos, daar op het
veld, terwijl legers je aanvallen.

875
00:52:34,050 --> 00:52:37,410
Dat hebben we gezien. Vers 45:

876
00:52:37,410 --> 00:52:40,710
Die hele dag streed
Abimelech tegen de stad.

877
00:52:40,710 --> 00:52:45,330
Hij nam de stad in, en het volk
dat daarin was, doodde hij.

878
00:52:45,330 --> 00:52:48,690
Hij brak de stad af en
bestrooide die met zout.

879
00:52:48,690 --> 00:52:50,550
Ze bestrooiden de akkers met zout,

880
00:52:50,550 --> 00:52:54,030
waardoor de grond blijkbaar
ongeschikt werd voor gewassen.

881
00:52:54,030 --> 00:52:57,990
Dat is een soort schade die
moeilijk ongedaan te maken is.

882
00:52:57,990 --> 00:53:01,230
Als er eenmaal zout in de grond
zit, kun je niet naar buiten gaan en

883
00:53:01,230 --> 00:53:03,090
de korreltjes oprapen.

884
00:53:03,090 --> 00:53:06,210
Die grond zal nog lange
tijd onvruchtbaar blijven.

885
00:53:06,210 --> 00:53:08,550
Af en toe lees je daarover in de Bijbel,

886
00:53:08,550 --> 00:53:13,050
dat een vijand een stad verovert
en hun akkers met zout bestrooit.

887
00:53:13,050 --> 00:53:15,510
Het is gewoon iets
kwaadaardigs om te doen,

888
00:53:15,510 --> 00:53:18,030
om ze blijvend onvruchtbaar te maken.

889
00:53:18,030 --> 00:53:21,210
Toen alle burgers van
Migdal-Sichem dit hoorden,

890
00:53:21,210 --> 00:53:24,870
gingen zij de schuilplaats
van het huis van El-Berith in.

891
00:53:24,870 --> 00:53:27,810
En Abimelech werd verteld
dat alle burgers van

892
00:53:27,810 --> 00:53:30,810
Migdal-Sichem zich daar verzameld hadden.

893
00:53:30,810 --> 00:53:36,870
Vervolgens ging Abimelech de berg Zalmon
op, hij en al het volk dat bij hem was.

894
00:53:36,870 --> 00:53:40,890
Abimelech nam een bijl ter hand,
hakte een tak van de bomen,

895
00:53:40,890 --> 00:53:43,830
pakte hem op en legde
hem op zijn schouder.

896
00:53:43,830 --> 00:53:49,350
En tegen het volk dat bij hem was, zei
hij: Wat u mij hebt zien doen, haast u,

897
00:53:49,350 --> 00:53:50,790
doe zoals ik.

898
00:53:50,790 --> 00:53:54,870
Pak allemaal een tak, haal een
heleboel hout om te verbranden.

899
00:53:54,870 --> 00:53:58,530
Daarop hakte ook eenieder van
het volk zijn tak af en zij

900
00:53:58,530 --> 00:54:00,630
gingen Abimelech achterna.

901
00:54:00,630 --> 00:54:03,150
Zij legden de takken
tegen de schuilplaats en

902
00:54:03,150 --> 00:54:05,910
staken daarmee de schuilplaats in brand.

903
00:54:05,910 --> 00:54:08,790
Zo stierven ook alle
mensen van Migdal-Sichem,

904
00:54:08,790 --> 00:54:11,310
ongeveer duizend mannen en vrouwen.

905
00:54:11,310 --> 00:54:13,590
Vergeet niet dat Jotham had gezegd:

906
00:54:13,590 --> 00:54:15,810
als u dan op deze dag naar waarheid

907
00:54:15,810 --> 00:54:19,710
en in oprechtheid gehandeld
hebt met Jerubbaäl en zijn huis,

908
00:54:19,710 --> 00:54:24,870
verblijd u dan over Abimelech, en laat ook
hij zich verblijden over u. Maar zo niet,

909
00:54:24,870 --> 00:54:27,630
laat er dan vuur uitgaan uit Abimelech,

910
00:54:27,630 --> 00:54:30,390
dat de burgers van Sichem
en Beth-Millo verteert,

911
00:54:30,390 --> 00:54:34,050
en laat er vuur uitgaan van de
burgers van Sichem en Beth-Millo

912
00:54:34,050 --> 00:54:35,910
dat Abimelech verteert.

913
00:54:35,910 --> 00:54:38,310
Een deel daarvan is nu vervuld.

914
00:54:38,310 --> 00:54:42,870
Er is een vuur uitgegaan van Abimelech
en dat heeft Sichem verteerd.

915
00:54:42,870 --> 00:54:45,030
Nu moet er iets met hem gebeuren.

916
00:54:45,030 --> 00:54:47,790
Dan ging Abimelech, vers 50:

917
00:54:47,790 --> 00:54:50,370
Daarna ging Abimelech naar Tebez.

918
00:54:50,370 --> 00:54:53,730
Hij sloeg zijn kamp op
bij Tebez en nam het in.

919
00:54:53,730 --> 00:54:56,310
Waarom hij dat deed, weten we niet.

920
00:54:56,310 --> 00:54:58,290
Tebez was een andere stad.

921
00:54:58,290 --> 00:55:00,810
We hebben er hiervoor niets over gelezen.

922
00:55:00,810 --> 00:55:05,070
We weten niet met wie die stad
verbonden was of aan wie ze trouw was.

923
00:55:05,070 --> 00:55:07,470
Blijkbaar maakte ze
deel uit van het gebied

924
00:55:07,470 --> 00:55:09,930
waarover hij de heerschappij opeiste.

925
00:55:09,930 --> 00:55:13,470
Het kan zijn dat ze,
zonder dat wij dat weten,

926
00:55:13,470 --> 00:55:18,090
bondgenoten van Sichem waren geweest
en hem ook ten val wilden brengen.

927
00:55:18,090 --> 00:55:22,230
Dat wordt ons niet verteld, maar het
is heel goed mogelijk dat het zo was

928
00:55:22,230 --> 00:55:23,730
en dat hij het wist.

929
00:55:23,730 --> 00:55:27,570
Of het is mogelijk dat sommige
vluchtelingen uit Sichem waren gevlucht

930
00:55:27,570 --> 00:55:29,670
en naar Tebez waren gegaan.

931
00:55:29,670 --> 00:55:34,470
Hoe dan ook, hij was niet tevreden
zolang hij Tebez niet had veroverd.

932
00:55:34,470 --> 00:55:39,510
Hij had tevreden moeten zijn, want naar
Tebez gaan liep slecht voor hem af.

933
00:55:39,510 --> 00:55:42,750
Maar er stond een sterke toren
in het midden van de stad,

934
00:55:42,750 --> 00:55:48,210
en alle mannen en vrouwen, ja, alle
burgers van de stad vluchtten daarheen.

935
00:55:48,210 --> 00:55:52,770
Zij sloten de deur achter zich en
klommen op het dak van de toren.

936
00:55:52,770 --> 00:55:56,310
Toen kwam Abimelech bij
de toren en bestormde die.

937
00:55:56,310 --> 00:56:00,270
Maar toen hij de ingang van de toren
naderde om die in brand te steken,

938
00:56:00,270 --> 00:56:04,470
Hij gaat hier hetzelfde doen als wat
hij met de toren van Sichem deed.

939
00:56:04,470 --> 00:56:05,790
Dat werkte goed.

940
00:56:05,790 --> 00:56:09,330
Maar toen hij dichtbij genoeg kwam
om het hout bij de toren te leggen,

941
00:56:09,330 --> 00:56:13,830
kennelijk om het vuur aan te steken, kwam
hij recht onder een vrouw te staan die met

942
00:56:13,830 --> 00:56:17,610
een molensteen gewapend was. En er staat:

943
00:56:17,610 --> 00:56:21,630
wierp een vrouw een stuk van een
molensteen op Abimelechs hoofd,

944
00:56:21,630 --> 00:56:24,090
en zij verbrijzelde zijn schedel.

945
00:56:24,090 --> 00:56:27,930
Nou, het werd zijn dood,
maar hij stierf niet meteen.

946
00:56:27,930 --> 00:56:30,510
Hij was nog enigszins bij bewustzijn.

947
00:56:30,510 --> 00:56:34,890
Toen riep hij snel de knecht die
zijn wapens droeg en zei tegen hem:

948
00:56:34,890 --> 00:56:38,910
Trek uw zwaard en dood mij, want
anders zullen zij over mij zeggen:

949
00:56:38,910 --> 00:56:41,130
Een vrouw heeft hem gedood.

950
00:56:41,130 --> 00:56:44,310
Daarop doorstak zijn knecht
hem, zodat hij stierf.

951
00:56:44,310 --> 00:56:49,410
Dat zou een reputatie zijn die hij niet
wilde hebben, ook al zou hij dood zijn.

952
00:56:49,410 --> 00:56:53,070
Ik weet niet waarom je je druk maakt
om je reputatie als je geen goed

953
00:56:53,070 --> 00:56:54,390
mens bent geweest.

954
00:56:54,390 --> 00:56:57,810
Het is prettig om te denken dat
mensen goed over je zullen denken

955
00:56:57,810 --> 00:57:00,510
wanneer je er niet meer
bent, veronderstel ik.

956
00:57:00,510 --> 00:57:05,190
Maar als ze dat niet doen, dan ontkom je
door te sterven aan die schande, denk ik,

957
00:57:05,190 --> 00:57:07,110
aan die slechte reputatie.

958
00:57:07,110 --> 00:57:10,050
Maar het zou voor hem een
vernedering zijn, dacht hij,

959
00:57:10,050 --> 00:57:12,450
om te sterven in de
wetenschap dat hij bekend

960
00:57:12,450 --> 00:57:15,570
zou staan als een man die
door een vrouw was gedood.

961
00:57:15,570 --> 00:57:17,970
Dat laat hem nogal slap overkomen.

962
00:57:17,970 --> 00:57:21,810
En daarom wilde hij niet dat mensen
zich hem zo zouden herinneren,

963
00:57:21,810 --> 00:57:26,550
ook al zou hij daar niets van weten, omdat
hij een ogenblik later toch dood zou zijn.

964
00:57:26,550 --> 00:57:28,110
Maar hij zei gewoon:

965
00:57:28,110 --> 00:57:30,630
Dood me, zodat ik niet
door een vrouw word gedood.

966
00:57:30,630 --> 00:57:35,190
En toen de mannen van Israël zagen dat
Abimelech dood was, gingen zij terug,

967
00:57:35,190 --> 00:57:37,530
iedereen naar zijn woonplaats.

968
00:57:37,530 --> 00:57:42,210
Zo liet God het kwaad van Abimelech, dat
hij zijn vader aangedaan had door zijn

969
00:57:42,210 --> 00:57:46,170
zeventig broers te doden,
op zijn hoofd terugkeren.

970
00:57:46,170 --> 00:57:51,570
Evenzo liet God al het kwaad van de
mensen van Sichem op hun hoofd terugkeren.

971
00:57:51,570 --> 00:57:56,550
En de vloek van Jotham, de zoon
van Jerubbaäl, kwam over hen.

972
00:57:56,550 --> 00:58:01,290
Het verhaal gaat dus over een man die
de orde omver wilde werpen die God had

973
00:58:01,290 --> 00:58:05,010
ingesteld om Israël te
besturen, die van de richters,

974
00:58:05,010 --> 00:58:07,350
en zichzelf koning wilde maken.

975
00:58:07,350 --> 00:58:10,110
En dat deed hij natuurlijk
door slechte daden.

976
00:58:10,110 --> 00:58:15,690
En zowel hij als zijn medesamenzweerders
kwamen aan hun einde doordat God een

977
00:58:15,690 --> 00:58:18,690
boze geest tussen hem en hen bracht.

978
00:58:18,690 --> 00:58:22,650
Aanvankelijk waren ze bondgenoten,
en als ze dat waren gebleven,

979
00:58:22,650 --> 00:58:25,710
had hij misschien lange tijd
over hen kunnen heersen.

980
00:58:25,710 --> 00:58:29,790
Maar God greep in om over
de situatie te oordelen.

981
00:58:29,790 --> 00:58:33,990
Hij zorgde ervoor dat de mannen van
Sichem hem wilden doden en dat hij

982
00:58:33,990 --> 00:58:35,550
hen wilde doden.

983
00:58:35,550 --> 00:58:40,710
En Hij gebruikte hem om hen te
doden en hen om hem te doden.

984
00:58:40,710 --> 00:58:43,050
Dus dat pakte heel goed uit.

985
00:58:43,050 --> 00:58:47,010
En nu hebben we op dit punt
geen koningen meer in Israël.

986
00:58:47,010 --> 00:58:51,330
De volgende belangrijke richter
bij wie we aankomen, is Jefta,

987
00:58:51,330 --> 00:58:53,310
maar op zijn verhaal komen we nog terug.