1
00:00:02,010 --> 00:00:04,170
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,170 --> 00:00:08,670
Deze keer behandelen we Ruth
hoofdstuk 2 tot en met 4.

3
00:00:08,670 --> 00:00:12,570
We pakken het verhaal van Ruth weer op
aan het begin van het tweede hoofdstuk.

4
00:00:12,570 --> 00:00:14,610
Het enige wat er tot nu toe is gebeurd,

5
00:00:14,610 --> 00:00:19,830
is dat Ruth en Naomi weduwen zijn geworden
en zijn teruggekeerd naar Bethlehem,

6
00:00:19,830 --> 00:00:21,870
de woonplaats van Naomi.

7
00:00:21,870 --> 00:00:25,530
Ruth is daar een nieuwkomer,
want ze komt eigenlijk uit Moab.

8
00:00:25,530 --> 00:00:28,110
Ze is in een vreemde
cultuur terechtgekomen,

9
00:00:28,110 --> 00:00:32,730
maar ze is een proseliet geworden,
iemand die in Jahweh gelooft.

10
00:00:32,730 --> 00:00:35,730
Strikt genomen is ze door
haar geloof een Jodin

11
00:00:35,730 --> 00:00:38,490
en heeft ze daarom de
voorrechten van een Jood.

12
00:00:38,490 --> 00:00:43,530
Maar veel voorrechten heeft ze niet,
omdat ze weduwe is en in armoede leeft.

13
00:00:43,530 --> 00:00:47,970
Daarom moet ze op de een of andere
manier in haar levensonderhoud voorzien.

14
00:00:47,970 --> 00:00:52,950
Naomi is te oud om te werken, dus
Ruth gaat voor hen allebei werken.

15
00:00:52,950 --> 00:00:57,330
Zij is bij uitstek de deugdzame
vrouw uit Spreuken 31.

16
00:00:57,330 --> 00:01:01,710
Ze werkt hard en is deugdzaam,
en ze wordt ons voorgesteld als

17
00:01:01,710 --> 00:01:05,790
een van die zeldzame vrouwen
die Spreuken 31 beschrijft:

18
00:01:05,790 --> 00:01:11,130
een harde werkster die werkelijk
onzelfzuchtig is in alles wat ze doet.

19
00:01:11,130 --> 00:01:15,870
We lezen aan het einde van hoofdstuk
1 dat ze na tien jaar afwezigheid uit

20
00:01:15,870 --> 00:01:20,310
Moab in Bethlehem aankwamen, precies
ten tijde van de gersteoogst.

21
00:01:20,310 --> 00:01:24,630
Toen Naomi tien jaar eerder was
vertrokken, heerste er hongersnood.

22
00:01:24,630 --> 00:01:28,230
Maar die was voorbij en
nu was de oogst goed.

23
00:01:28,230 --> 00:01:33,330
De wet van Mozes bevatte bepalingen die
de armen toestonden om op de akkers aren

24
00:01:33,330 --> 00:01:34,470
na te lezen.

25
00:01:34,470 --> 00:01:39,810
De wet van Mozes verbood eigenaars
van graanakkers zelfs om terug te gaan

26
00:01:39,810 --> 00:01:42,150
en de achtergebleven aren te verzamelen.

27
00:01:42,150 --> 00:01:44,550
Als we niet uit een landbouwcultuur komen,

28
00:01:44,550 --> 00:01:47,010
weet je misschien niet
eens wat nalezen is.

29
00:01:47,010 --> 00:01:50,250
De maaiers gingen over de akker
en pakten zo veel mogelijk

30
00:01:50,250 --> 00:01:53,490
korenaren om die voor
de oogst te verzamelen.

31
00:01:53,490 --> 00:01:56,790
Daarna waren er altijd wel
wat aren die ze hadden gemist.

32
00:01:56,790 --> 00:02:00,570
Sommige zaten nog aan de halmen
nadat de maaiers waren langsgekomen,

33
00:02:00,570 --> 00:02:03,030
en andere waren op de grond gevallen.

34
00:02:03,030 --> 00:02:06,330
Dat waren de aren die
nagelezen konden worden.

35
00:02:06,330 --> 00:02:11,670
Het waren de resten die achterbleven nadat
de maaiers de hele akker waren overgegaan

36
00:02:11,670 --> 00:02:14,250
en zo veel mogelijk hadden meegenomen.

37
00:02:14,250 --> 00:02:19,290
Die achtergebleven aren mochten niet door
de eigenaar van de akker worden opgeraapt.

38
00:02:19,290 --> 00:02:23,610
Hij mocht zijn arbeiders er niet
opuit sturen om die op te rapen.

39
00:02:23,610 --> 00:02:26,190
Hij moest ze voor de armen laten liggen.

40
00:02:26,190 --> 00:02:29,850
Dit was een van de manieren
waarop de wet erin voorzag dat

41
00:02:29,850 --> 00:02:32,010
arme mensen te eten kregen.

42
00:02:32,010 --> 00:02:35,850
Ze hadden daadwerkelijk wettelijk
recht op de achtergebleven aren.

43
00:02:35,850 --> 00:02:39,870
Naar alle waarschijnlijkheid
waren er op iedere akker waar veel

44
00:02:39,870 --> 00:02:43,710
gewas stond verschillende
arme mensen aan het nalezen.

45
00:02:43,710 --> 00:02:49,410
Er was een man wiens akkers blijkbaar
een overvloedige opbrengst gaven.

46
00:02:49,410 --> 00:02:52,890
Ruth vond op zijn akker een
plek om aren na te lezen,

47
00:02:52,890 --> 00:02:56,190
zodat zij en haar schoonmoeder
te eten zouden hebben.

48
00:02:56,190 --> 00:02:58,110
Hoofdstuk 2 zegt:

49
00:02:58,110 --> 00:03:03,570
Nu had Naomi een bloedverwant van de kant
van haar man, een zeer vermogend man,

50
00:03:03,570 --> 00:03:08,130
uit het geslacht van Elimelech,
en zijn naam was Boaz.

51
00:03:08,130 --> 00:03:12,450
De naam Boaz betekent ‘in hem is kracht’.

52
00:03:12,450 --> 00:03:18,630
Ruth, de Moabitische, zei tegen Naomi:
Laat mij toch naar de akker gaan en

53
00:03:18,630 --> 00:03:22,350
aren rapen achter hem in wiens
ogen ik genade zal vinden.

54
00:03:22,350 --> 00:03:25,650
En zij zei tegen haar: Ga, mijn dochter.

55
00:03:25,650 --> 00:03:29,970
Dat wil zeggen: ‘Iedereen die het
mij toestaat’, dat bedoelt ze.

56
00:03:29,970 --> 00:03:32,370
‘Iedereen die me goed zal behandelen.’

57
00:03:32,370 --> 00:03:37,290
Blijkbaar werden mensen die aren nalazen
soms onheus behandeld door de maaiers,

58
00:03:37,290 --> 00:03:41,970
omdat zij op de onderste sport van de
maatschappelijke ladder stonden: de armen.

59
00:03:41,970 --> 00:03:45,750
Hoewel de wet voorschreef dat mensen
moesten worden toegelaten om aren na te

60
00:03:45,750 --> 00:03:49,950
lezen, kan het zijn dat de eigenaars van
de akkers hun aanwezigheid in sommige

61
00:03:49,950 --> 00:03:53,490
gevallen niet op prijs stelden. Ze zei:

62
00:03:53,490 --> 00:03:57,210
Ik wil iemand gaan zoeken die me
goedgezind is, dat wil zeggen,

63
00:03:57,210 --> 00:04:01,950
iemand die vriendelijk voor me zal
zijn als ik op zijn akker aren nalees.

64
00:04:01,950 --> 00:04:07,050
Daarop ging zij op weg , kwam op de
akker en raapte aren achter de maaiers.

65
00:04:07,050 --> 00:04:11,791
En het overkwam haar dat zij op een
deel van de akker van Boaz terechtkwam ,

66
00:04:11,791 --> 00:04:14,490
die uit het geslacht van Elimelech was.

67
00:04:14,490 --> 00:04:19,050
En zie, Boaz kwam uit Bethlehem,
en zei tegen de maaiers:

68
00:04:19,050 --> 00:04:22,830
De HEERE zij met u! En
zij zeiden tegen hem:

69
00:04:22,830 --> 00:04:28,290
De HEERE zegene u! Daarop zei Boaz tegen
zijn knecht die over de maaiers aangesteld

70
00:04:28,290 --> 00:04:31,590
was: Wie behoort deze jonge vrouw toe?

71
00:04:31,590 --> 00:04:34,530
Waarschijnlijk stond hij dit
niet vlak bij haar te zeggen.

72
00:04:34,530 --> 00:04:38,970
Naar alle waarschijnlijkheid zag hij de
maaiers en zag hij Ruth als nieuwkomer,

73
00:04:38,970 --> 00:04:43,650
maar herkende hij haar niet. Ze
is pas in het dorp. Hij vroeg dus:

74
00:04:43,650 --> 00:04:44,970
Van wie is die vrouw daar?

75
00:04:44,970 --> 00:04:49,710
Dat is vrijwel zeker wat hij vraagt:
‘Daar is iemand die ik niet herken.’

76
00:04:49,710 --> 00:04:54,570
De knecht die over de maaiers
aangesteld was, antwoordde en zei:

77
00:04:54,570 --> 00:05:00,630
Dat is de Moabitische jonge vrouw die met
Naomi teruggekeerd is uit het land Moab.

78
00:05:00,630 --> 00:05:05,310
Zij zei: Laat mij toch aren rapen
en verzamelen tussen de schoven,

79
00:05:05,310 --> 00:05:06,930
achter de maaiers.

80
00:05:06,930 --> 00:05:12,150
Zo is zij gekomen en zij is gebleven
van vanmorgen af tot nu toe.

81
00:05:12,150 --> 00:05:14,730
Zij heeft bijna niet binnen gezeten.

82
00:05:14,730 --> 00:05:18,990
Volgens sommige deskundigen is deze
zinsnede in de Engelse vertaling

83
00:05:18,990 --> 00:05:20,730
geen goede vertaling:

84
00:05:20,730 --> 00:05:23,010
‘Al heeft ze even binnen gerust.’

85
00:05:23,010 --> 00:05:26,430
Volgens hen betekent het juist
dat ze helemaal geen rust in het

86
00:05:26,430 --> 00:05:27,930
huis heeft genomen.

87
00:05:27,930 --> 00:05:32,310
Blijkbaar waren er plekken waar de
arbeiders, misschien midden op de dag,

88
00:05:32,310 --> 00:05:35,490
in de beschutting van de
schaduw konden gaan rusten.

89
00:05:35,490 --> 00:05:41,490
Tegenwoordig hebben bijna alle beschaafde
landen vaste koffiepauzes en lunchpauzes,

90
00:05:41,490 --> 00:05:44,490
en om de paar uur rusttijd voor arbeiders.

91
00:05:44,490 --> 00:05:48,330
Deze arbeiders hadden die vaste
pauzes waarschijnlijk niet.

92
00:05:48,330 --> 00:05:50,850
Maar wanneer ze uitgeput
begonnen te raken,

93
00:05:50,850 --> 00:05:54,030
kwamen ze waarschijnlijk een
poosje in de schaduw op krachten,

94
00:05:54,030 --> 00:05:57,330
om daarna weer naar buiten
te gaan en verder te werken.

95
00:05:57,330 --> 00:06:02,010
Maar zoals ik het begrijp, zegt
deze passage dat zij dat niet deed.

96
00:06:02,010 --> 00:06:03,390
Ze rustte niet.

97
00:06:03,390 --> 00:06:06,330
Ze werkte gewoon de hele dag ijverig door.

98
00:06:06,330 --> 00:06:11,550
Toen zei Boaz tegen Ruth: U hebt
het gehoord, nietwaar, mijn dochter?

99
00:06:11,550 --> 00:06:14,130
Ga niet op een andere akker aren rapen.

100
00:06:14,130 --> 00:06:18,150
Ook moet u hier niet weggaan, maar u moet
dicht bij de meisjes blijven die voor

101
00:06:18,150 --> 00:06:18,931
mij werken .

102
00:06:18,931 --> 00:06:23,010
Uw ogen moeten op de akker gericht
zijn die zij aan het maaien zijn

103
00:06:23,010 --> 00:06:25,170
en u moet achter hen aan gaan.

104
00:06:25,170 --> 00:06:28,530
Heb ik de knechten niet geboden
dat zij u niet aanraken?

105
00:06:28,530 --> 00:06:31,650
Als u dorst hebt, mag u
naar de water vaten gaan

106
00:06:31,650 --> 00:06:34,050
en drinken van wat de
knechten zullen scheppen.

107
00:06:34,050 --> 00:06:38,190
In wezen hadden de armen die
aren raapten niet de voorrechten

108
00:06:38,190 --> 00:06:40,470
van ingehuurde arbeiders.

109
00:06:40,470 --> 00:06:44,910
Als zijn knechten dus water putten,
was dat voor zijn huishouden en voor

110
00:06:44,910 --> 00:06:47,610
zijn arbeiders, enzovoort.

111
00:06:47,610 --> 00:06:50,610
De armen moesten zichzelf
maar zien te redden.

112
00:06:50,610 --> 00:06:55,530
Daar waren ze daar voor: om zichzelf
te redden door bijeen te rapen

113
00:06:55,530 --> 00:06:57,450
wat was achtergebleven.

114
00:06:57,450 --> 00:07:01,590
Eigenlijk zegt hij tegen haar,
hoewel ze een van de armen is en niet

115
00:07:01,590 --> 00:07:06,570
een van zijn werknemers: ‘Drink gerust
van al het water dat mijn mannen halen.

116
00:07:06,570 --> 00:07:09,450
Blijf gerust dicht bij
de vrouwen die oogsten.

117
00:07:09,450 --> 00:07:12,330
Je hoeft niet op afstand
van hen te blijven.’

118
00:07:12,330 --> 00:07:15,810
Als de armen met andere
arme mensen wedijverden,

119
00:07:15,810 --> 00:07:20,370
probeerden ze blijkbaar soms verder naar
voren te dringen om dingen te bemachtigen

120
00:07:20,370 --> 00:07:22,350
voordat anderen ze kregen.

121
00:07:22,350 --> 00:07:25,230
Als ze te dicht bij de
ingehuurde knechten kwamen,

122
00:07:25,230 --> 00:07:28,650
konden die zich daaraan ergeren
en hun zeggen dat ze achteruit

123
00:07:28,650 --> 00:07:30,630
moesten gaan, enzovoort.

124
00:07:30,630 --> 00:07:34,950
Omdat ze arm waren, keken anderen
waarschijnlijk met een zekere minachting

125
00:07:34,950 --> 00:07:36,270
op hen neer.

126
00:07:36,270 --> 00:07:40,350
Wij zouden niet begrijpen waarom een arm
iemand zo behandeld zou moeten worden,

127
00:07:40,350 --> 00:07:43,230
maar zo ging het in
bijna alle samenlevingen.

128
00:07:43,230 --> 00:07:48,090
Als je arm was, werd in veel gevallen
zelfs gedacht dat je arm was omdat God

129
00:07:48,090 --> 00:07:50,070
ergens om boos op je was.

130
00:07:50,070 --> 00:07:52,110
Je had iets verkeerds gedaan.

131
00:07:52,110 --> 00:07:56,250
Er was dus altijd het gevaar dat
iemand die arm en kwetsbaar was,

132
00:07:56,250 --> 00:08:01,050
en ook nog een vrouw, door de arbeiders
slecht behandeld werd en door hen als

133
00:08:01,050 --> 00:08:02,550
lastig werd gezien.

134
00:08:02,550 --> 00:08:06,330
Wat Boaz zegt, is: ‘Ik heb mijn
jonge mannen gezegd dat ze je met

135
00:08:06,330 --> 00:08:07,410
rust moeten laten.

136
00:08:07,410 --> 00:08:11,610
Ga gerust tussen de vrouwen staan die
het graan verzamelen, als je dat wilt.

137
00:08:11,610 --> 00:08:14,550
Je kunt als eerste oprapen
wat ze laten vallen.

138
00:08:14,550 --> 00:08:17,610
Neem gerust van het water en verfris je.’

139
00:08:17,610 --> 00:08:21,390
Hij geeft haar dus voorrechten die de
armen normaal gesproken niet hadden,

140
00:08:21,390 --> 00:08:23,730
tenzij die hun werden aangeboden.

141
00:08:23,730 --> 00:08:26,250
Hij toont haar bijzondere vriendelijkheid.

142
00:08:26,250 --> 00:08:29,011
Toen wierp zij zich met
het gezicht ter aarde ,

143
00:08:29,011 --> 00:08:34,350
boog zich naar de grond en zei tegen hem:
Waarom heb ik genade gevonden in uw ogen,

144
00:08:34,350 --> 00:08:37,890
dat u naar mij omziet, terwijl
ik een buitenlandse ben?

145
00:08:37,890 --> 00:08:42,450
Boaz antwoordde en zei tegen
haar: Het is mij allemaal verteld,

146
00:08:42,450 --> 00:08:46,410
alles wat u na de dood van uw man
voor uw schoonmoeder gedaan hebt,

147
00:08:46,410 --> 00:08:51,090
en hoe u uw vader en uw moeder
en uw geboorteland hebt verlaten

148
00:08:51,090 --> 00:08:54,810
en naar een volk bent gegaan
dat u voorheen niet kende.

149
00:08:54,810 --> 00:09:00,090
Moge de HEERE uw daad vergelden, en
moge uw loon volkomen zijn van de HEERE,

150
00:09:00,090 --> 00:09:05,550
de God van Israël, onder Wiens vleugels
u gekomen bent om toevlucht te nemen.

151
00:09:05,550 --> 00:09:10,290
En zij zei: Laat mij genade
vinden in uw ogen, mijn heer,

152
00:09:10,290 --> 00:09:14,850
want u hebt mij getroost en u hebt naar
het hart van uw dienares gesproken,

153
00:09:14,850 --> 00:09:17,730
hoewel ik niet ben als
een van uw dienaressen.

154
00:09:17,730 --> 00:09:20,130
Ik weet niet zeker wat dat betekent.

155
00:09:20,130 --> 00:09:24,810
Misschien bedoelt ze gewoon: ‘Ik ben
niet van hetzelfde ras’, of zoiets.

156
00:09:24,810 --> 00:09:27,030
Ik weet niet zeker wat ze bedoelt.

157
00:09:27,030 --> 00:09:30,570
Maar het is heel goed mogelijk
dat ze op haar ras zinspeelt.

158
00:09:30,570 --> 00:09:36,570
Toen het etenstijd was, zei Boaz tegen
haar: Kom er hier bij en eet van het brood

159
00:09:36,570 --> 00:09:39,750
en doop uw stukje brood in de zure wijn.

160
00:09:39,750 --> 00:09:44,670
Zo zat zij neer naast de maaiers, en
hij reikte haar geroosterd koren aan.

161
00:09:44,670 --> 00:09:48,570
En zij at en werd verzadigd
en hield nog over.

162
00:09:48,570 --> 00:09:53,130
Ze was een arenraapster, maar ze mocht bij
de knechten van het huishouden zitten die

163
00:09:53,130 --> 00:09:54,810
de oogst binnenhaalden.

164
00:09:54,810 --> 00:10:00,270
Toen zij opstond om weer aren te gaan
rapen, gebood Boaz zijn knechten:

165
00:10:00,270 --> 00:10:04,170
Laat haar ook tussen de schoven
rapen en val haar niet lastig.

166
00:10:04,170 --> 00:10:08,850
Ja, laat ook opzettelijk voor haar
wat vallen uit de bundels aren

167
00:10:08,850 --> 00:10:13,410
en laat het liggen, zodat zij het
op kan rapen, en bestraf haar niet.

168
00:10:13,410 --> 00:10:16,890
Hij liet zijn maaiers dus in het
geheim wat voor haar laten vallen,

169
00:10:16,890 --> 00:10:18,870
zodat ze meer kon krijgen.

170
00:10:18,870 --> 00:10:23,430
Uiteindelijk verzamelde ze veel meer
dan de meeste mensen normaal gesproken

171
00:10:23,430 --> 00:10:25,830
bij het aren rapen zouden bijeenbrengen.

172
00:10:25,830 --> 00:10:29,790
Dat verbaasde haar schoonmoeder
toen ze met zoveel thuiskwam.

173
00:10:29,790 --> 00:10:32,910
Maar hij gaf haar niet zomaar
rechtstreeks een geschenk.

174
00:10:32,910 --> 00:10:35,490
Hij behandelde haar niet als een bedelaar.

175
00:10:35,490 --> 00:10:37,530
Hij liet haar ervoor werken.

176
00:10:37,530 --> 00:10:40,830
In zekere zin bewaarde
hij haar waardigheid,

177
00:10:40,830 --> 00:10:44,490
in plaats van haar gewoon als
een arme bedelaar te behandelen

178
00:10:44,490 --> 00:10:46,530
en haar een aalmoes te geven.

179
00:10:46,530 --> 00:10:48,570
Hij maakte het haar gemakkelijker.

180
00:10:48,570 --> 00:10:51,870
Hij zorgde ervoor dat
haar werk veel opleverde,

181
00:10:51,870 --> 00:10:57,450
in plaats van dat ze met ongeveer evenveel
werk maar heel weinig bijeenraapte.

182
00:10:57,450 --> 00:11:00,810
Zo raapte zij aren op
de akker tot de avond.

183
00:11:00,810 --> 00:11:03,630
En wat zij geraapt had, klopte ze uit.

184
00:11:03,630 --> 00:11:05,970
Het was ongeveer een efa gerst.

185
00:11:05,970 --> 00:11:09,090
Dat was veel voor iemand die aren raapte.

186
00:11:09,090 --> 00:11:13,290
Iemand heeft gezegd dat de tabellen met
gewichten en maten in hun Bijbels niet

187
00:11:13,290 --> 00:11:15,750
altijd dezelfde getallen geven.

188
00:11:15,750 --> 00:11:19,710
Maar volgens mij zou een efa zoiets
als een bushel moeten zijn, toch?

189
00:11:19,710 --> 00:11:22,110
Veertig liter, hoeveel dat ook is.

190
00:11:22,110 --> 00:11:23,970
Ik ben niet thuis in liters.

191
00:11:23,970 --> 00:11:28,530
Het is een flinke hoeveelheid, zeker meer
dan iemand nodig zou hebben om een dag

192
00:11:28,530 --> 00:11:29,730
van te eten.

193
00:11:29,730 --> 00:11:33,750
Als de armen net genoeg konden bijeenrapen
om voor die avond brood te maken

194
00:11:33,750 --> 00:11:36,090
en het tot de volgende dag vol te houden,

195
00:11:36,090 --> 00:11:38,730
om dan weer dezelfde
hoeveelheid bijeen te rapen,

196
00:11:38,730 --> 00:11:41,310
en zo elke dag net genoeg te eten hadden,

197
00:11:41,310 --> 00:11:44,850
dan zouden ze daar in de meeste
gevallen al tevreden mee zijn.

198
00:11:44,850 --> 00:11:49,170
Twintig flessen van twee liter,
dat is een grote hoeveelheid graan.

199
00:11:49,170 --> 00:11:52,170
Dat zou neerkomen op zo'n
twintig flinke broden,

200
00:11:52,170 --> 00:11:55,110
meer dan iemand waarschijnlijk
in een week zou eten.

201
00:11:55,110 --> 00:11:57,510
Zoveel leverde haar werk dus op.

202
00:11:57,510 --> 00:12:00,390
En zij pakte het op en kwam in de stad.

203
00:12:00,390 --> 00:12:03,090
Haar schoonmoeder zag wat zij geraapt had.

204
00:12:03,090 --> 00:12:06,090
Ook haalde zij tevoorschijn
wat zij overgehouden had,

205
00:12:06,090 --> 00:12:09,090
toen ze genoeg gegeten
had, en gaf het haar.

206
00:12:09,090 --> 00:12:13,470
Dat wil zeggen, ze verzamelde niet
alleen het losse graan dat later tot meel

207
00:12:13,470 --> 00:12:14,790
gemalen kon worden.

208
00:12:14,790 --> 00:12:18,750
Toen hij haar bij de middagmaaltijd samen
met de andere werknemers te eten had

209
00:12:18,750 --> 00:12:24,390
gegeven, had hij haar ook geroosterd graan
gegeven, dat niet tot brood was gebakken.

210
00:12:24,390 --> 00:12:27,570
Het waren waarschijnlijk knapperige
graankorrels die boven het

211
00:12:27,570 --> 00:12:29,250
vuur waren geroosterd.

212
00:12:29,250 --> 00:12:33,450
En behalve wat ze zelf had gegeten,
had ze nog wat achtergehouden.

213
00:12:33,450 --> 00:12:35,610
Dit kon meteen gegeten worden.

214
00:12:35,610 --> 00:12:40,710
Het graan dat ze verzamelde, was bestemd
om later als brood en meel te gebruiken,

215
00:12:40,710 --> 00:12:42,930
maar dit was een soort snel eten.

216
00:12:42,930 --> 00:12:47,370
Zo kon ze van wat ze opzij had
gelegd toen ze dat kreeg aangeboden,

217
00:12:47,370 --> 00:12:51,150
een kant-en-klare maaltijd mee
naar huis nemen voor Naomi.

218
00:12:51,150 --> 00:12:55,590
Vervolgens zei haar schoonmoeder tegen
haar: Waar heb je vandaag aren geraapt en

219
00:12:55,590 --> 00:12:57,150
waar heb je gewerkt?

220
00:12:57,150 --> 00:13:00,450
Moge hij die naar je omgezien
heeft, gezegend worden.

221
00:13:00,450 --> 00:13:05,010
En zij vertelde haar schoonmoeder
bij wie zij gewerkt had en zei:

222
00:13:05,010 --> 00:13:08,910
De naam van de man bij wie ik
vandaag gewerkt heb, is Boaz.

223
00:13:08,910 --> 00:13:12,330
Blijkbaar wist Ruth al die
tijd niet dat Boaz familie was,

224
00:13:12,330 --> 00:13:14,250
en hier komt ze daarachter.

225
00:13:14,250 --> 00:13:18,690
Daarom was ze zo verbaasd dat Boaz
haar bijzonder goed behandelde.

226
00:13:18,690 --> 00:13:23,550
Ze besefte niet dat hij dat deed omdat
hij waardeerde wat ze voor Naomi deed.

227
00:13:23,550 --> 00:13:27,570
Naomi was namelijk in zekere zin
door het huwelijk aan hem verwant.

228
00:13:27,570 --> 00:13:31,290
Toen zei Naomi tegen haar
schoondochter: Moge hij,

229
00:13:31,290 --> 00:13:35,970
die zijn goedertierenheid niet onthouden
heeft aan de levenden en aan de doden,

230
00:13:35,970 --> 00:13:38,070
gezegend worden door de HEERE.

231
00:13:38,070 --> 00:13:42,090
Verder zei Naomi tegen haar:
Die man is nauw aan ons verwant,

232
00:13:42,090 --> 00:13:44,250
hij is een van onze lossers.

233
00:13:44,250 --> 00:13:47,130
Dit was van grote betekenis
voor hun toekomst:

234
00:13:47,130 --> 00:13:50,610
dat ze mogelijk een rijke
bloedverwant als losser hadden.

235
00:13:50,610 --> 00:13:56,010
En Ruth, de Moabitische, zei:
Bovendien heeft hij tegen mij gezegd:

236
00:13:56,010 --> 00:14:00,810
U moet dicht bij mijn knechten blijven,
totdat zij met heel mijn oogst klaar zijn.

237
00:14:00,810 --> 00:14:04,770
Naomi zei tegen haar schoondochter
Ruth: Het is goed, mijn dochter,

238
00:14:04,770 --> 00:14:07,470
dat je met de meisjes die
voor hem werken meegaat,

239
00:14:07,470 --> 00:14:10,530
zodat ze je op een andere
akker niet lastigvallen.

240
00:14:10,530 --> 00:14:14,430
Zo bleef zij dicht bij de meisjes
van Boaz om aren te rapen,

241
00:14:14,430 --> 00:14:18,150
tot de gersteoogst en de
tarweoogst voorbij waren.

242
00:14:18,150 --> 00:14:20,310
En zij bleef bij haar schoonmoeder.

243
00:14:20,310 --> 00:14:24,330
De gerst werd eerder in het seizoen
geoogst, en daarna werd de tarwe rijp.

244
00:14:24,330 --> 00:14:27,870
Hier zou voor haar minstens
twee maanden werk zijn.

245
00:14:27,870 --> 00:14:31,110
Als er veel te verzamelen viel,
kon het graan natuurlijk het hele

246
00:14:31,110 --> 00:14:32,490
jaar worden bewaard.

247
00:14:32,490 --> 00:14:36,990
Dus als je twee goede oogstmaanden had,
kon je daar het hele jaar van eten,

248
00:14:36,990 --> 00:14:41,610
want graan kun je heel lang bewaren
totdat het tot meel wordt gemalen.

249
00:14:41,610 --> 00:14:44,010
Zo kon ze de hele oogsttijd werken.

250
00:14:44,010 --> 00:14:46,530
En we hebben alle reden
om aan te nemen dat

251
00:14:46,530 --> 00:14:50,430
Boaz zijn arbeiders bleef zeggen
dat ze extra voor haar op de grond

252
00:14:50,430 --> 00:14:51,930
moesten laten liggen.

253
00:14:51,930 --> 00:14:54,510
Als ze een efa per dag
mee naar huis bracht,

254
00:14:54,510 --> 00:14:56,670
dan zou ze na een paar maanden werken

255
00:14:56,670 --> 00:14:59,730
zeker een voedselvoorraad
voor het hele jaar hebben.

256
00:14:59,730 --> 00:15:01,770
Het was dus een goede opbrengst.

257
00:15:01,770 --> 00:15:03,750
Het was een goed jaar voor hen.

258
00:15:03,750 --> 00:15:08,370
We zijn zo gevormd door de verhalen
die we lezen, de liefdesverhalen.

259
00:15:08,370 --> 00:15:10,290
Dit is een liefdesverhaal.

260
00:15:10,290 --> 00:15:13,050
Dit verhaal is natuurlijk
een liefdesverhaal.

261
00:15:13,050 --> 00:15:17,970
Bij liefdesverhalen stellen we ons altijd
voor dat de vrouwen er goed uitzien

262
00:15:17,970 --> 00:15:20,250
en dat de mannen er goed uitzien.

263
00:15:20,250 --> 00:15:23,730
Er zou nooit een film over het
verhaal van Ruth worden gemaakt

264
00:15:23,730 --> 00:15:28,410
waarin Ruth er gewoontjes uitziet
of iets anders dan aantrekkelijk is.

265
00:15:28,410 --> 00:15:31,230
Want zo zijn we in Amerika onze heldinnen

266
00:15:31,230 --> 00:15:34,110
en onze helden in
liefdesverhalen gaan zien.

267
00:15:34,110 --> 00:15:38,550
We weten niet of ze een knappe
vrouw was of niet. Dat kan best.

268
00:15:38,550 --> 00:15:42,390
Maar wat Boaz in haar waardeerde,
was haar deugdzaamheid.

269
00:15:42,390 --> 00:15:46,050
Misschien vond hij haar ook aantrekkelijk,
maar we moeten niet aannemen dat

270
00:15:46,050 --> 00:15:47,430
dit zo was.

271
00:15:47,430 --> 00:15:50,370
Misschien was ze lichamelijk
niet zo aantrekkelijk.

272
00:15:50,370 --> 00:15:53,370
Over de deugdzame vrouw in Spreuken 31

273
00:15:53,370 --> 00:15:55,770
wordt eigenlijk niets
gezegd over haar uiterlijk.

274
00:15:55,770 --> 00:15:58,110
En Spreuken zegt ons heel duidelijk:

275
00:15:58,110 --> 00:16:01,410
Bevalligheid is bedrieglijk
en schoonheid vergankelijk,

276
00:16:01,410 --> 00:16:05,610
maar een vrouw die de HEERE
vreest, die zal geprezen worden.

277
00:16:05,610 --> 00:16:06,630
En dat:

278
00:16:06,630 --> 00:16:11,610
Een mooie vrouw zonder inzicht is
een gouden ring in een varkenssnuit.

279
00:16:11,610 --> 00:16:17,130
Enzovoort. Spreuken, goddelijke
wijsheid, geeft dus aan dat schoonheid

280
00:16:17,130 --> 00:16:21,450
niet zo hoog wordt aangeslagen
als onze cultuur doet vermoeden.

281
00:16:21,450 --> 00:16:24,450
Tegelijkertijd vermeldt de Bijbel
natuurlijk vaak dat bepaalde

282
00:16:24,450 --> 00:16:26,010
vrouwen mooi zijn.

283
00:16:26,010 --> 00:16:29,370
De Bijbel erkent dat er zoiets
bestaat als lichamelijke

284
00:16:29,370 --> 00:16:31,410
aantrekkelijkheid bij vrouwen.

285
00:16:31,410 --> 00:16:35,010
Er wordt ons verteld dat Sara
een heel mooie vrouw was.

286
00:16:35,010 --> 00:16:38,670
Er wordt ons verteld dat
Rebekka een mooie vrouw was.

287
00:16:38,670 --> 00:16:42,270
Er wordt ons verteld dat
Rachel een mooie vrouw was.

288
00:16:42,270 --> 00:16:46,590
En er zijn anderen van wie ons wordt
verteld dat het mooie vrouwen waren.

289
00:16:46,590 --> 00:16:51,630
Van Tamar, de dochter van Absalom,
werd gezegd dat ze een mooie vrouw was.

290
00:16:51,630 --> 00:16:56,310
Maar hoewel de Bijbel erkent dat er zoiets
bestaat als lichamelijke schoonheid,

291
00:16:56,310 --> 00:16:58,590
geeft hij die ook de juiste plaats:

292
00:16:58,590 --> 00:17:03,090
mooi zijn heeft betrekkelijk weinig
waarde als je niet deugdzaam bent.

293
00:17:03,090 --> 00:17:06,690
Schoonheid is vergankelijk,
maar de Heere vrezen is iets

294
00:17:06,690 --> 00:17:09,810
wat werkelijk reden geeft
om geprezen te worden.

295
00:17:09,810 --> 00:17:13,110
En wanneer Boaz over haar
spreekt, zien we niet dat hij

296
00:17:13,110 --> 00:17:15,030
haar om haar schoonheid prijst.

297
00:17:15,030 --> 00:17:19,290
Voor zover wij weten, zou ze best
aantrekkelijk geweest kunnen zijn.

298
00:17:19,290 --> 00:17:22,170
Maar dat speelt in het verhaal geen rol.

299
00:17:22,170 --> 00:17:27,330
Wij stellen ons dit liefdesverhaal voor
tussen dit mooie jonge meisje en deze

300
00:17:27,330 --> 00:17:31,050
rijke man, die er waarschijnlijk
ook niet onaardig uitzag.

301
00:17:31,050 --> 00:17:32,430
Het is heel bekoorlijk.

302
00:17:32,430 --> 00:17:36,210
Maar de manier waarop wij ons in
onze cultuur dingen voorstellen,

303
00:17:36,210 --> 00:17:38,970
komt niet altijd overeen met hoe ze waren.

304
00:17:38,970 --> 00:17:43,650
In onze cultuur hebben we een bepaald
beeld van het volmaakte vrouwenfiguur.

305
00:17:43,650 --> 00:17:48,090
Maar in veel andere culturen vond men een
heel ander vrouwenfiguur aantrekkelijk

306
00:17:48,090 --> 00:17:49,230
dan bij ons.

307
00:17:49,230 --> 00:17:52,650
Er zijn samenlevingen geweest
waarin vrouwen met veel

308
00:17:52,650 --> 00:17:55,530
buikvet blijkbaar
aantrekkelijk werden gevonden.

309
00:17:55,530 --> 00:17:58,170
Dat blijkt duidelijk
uit de beeldhouwwerken

310
00:17:58,170 --> 00:18:02,010
en schilderijen uit bepaalde
tijdperken, in de middeleeuwen.

311
00:18:02,010 --> 00:18:04,590
En in een cultuur zoals die van Israël

312
00:18:04,590 --> 00:18:08,550
zou een vrouw die goed kinderen kon
baren natuurlijk aantrekkelijk zijn.

313
00:18:08,550 --> 00:18:11,670
Dat is vaak niet per se het lichaam
waarmee je op het strand goed voor

314
00:18:11,670 --> 00:18:12,810
de dag komt.

315
00:18:12,810 --> 00:18:17,910
Het is grappig hoe wij, wanneer we een
liefdesverhaal lezen, zo westers zijn,

316
00:18:17,910 --> 00:18:21,030
zo modern, dat we dit
beeld voor ogen hebben.

317
00:18:21,030 --> 00:18:24,390
Als we het in een toneelstuk
of een film zouden uitbeelden,

318
00:18:24,390 --> 00:18:28,950
zouden we voor die rol iemand
kiezen die een typische filmster is.

319
00:18:28,950 --> 00:18:33,030
Maar het is heel goed mogelijk dat
Ruth naar onze maatstaven niet was

320
00:18:33,030 --> 00:18:34,890
wat wij mooi zouden noemen.

321
00:18:34,890 --> 00:18:38,430
En het zou er niet toe doen
of ze dat wel of niet was.

322
00:18:38,430 --> 00:18:40,650
Ze was het juiste soort vrouw.

323
00:18:40,650 --> 00:18:44,610
En telkens als Boaz over haar
spreekt, prijst hij haar,

324
00:18:44,610 --> 00:18:47,610
precies zoals Salomo zei dat hij zou doen.

325
00:18:47,610 --> 00:18:50,310
Ze wordt steeds geprezen
om haar deugdzaamheid,

326
00:18:50,310 --> 00:18:54,150
om haar onbaatzuchtigheid en
om de keuzes die ze maakt.

327
00:18:54,150 --> 00:18:56,370
Boaz wordt duidelijk verliefd op haar.

328
00:18:56,370 --> 00:19:00,330
Naomi zal eerder dan Ruth in de
gaten krijgen dat dit gebeurt.

329
00:19:00,330 --> 00:19:05,250
Ruth is hierin naïever, maar Naomi
hoeft alleen maar te horen hoe Boaz haar

330
00:19:05,250 --> 00:19:08,910
begunstigt of het begint
in haar hoofd al te werken.

331
00:19:08,910 --> 00:19:12,090
Ze weet dat deze man
aan de haak geslagen is.

332
00:19:12,090 --> 00:19:14,010
In hoofdstuk 3 staat:

333
00:19:14,010 --> 00:19:18,510
Toen zei Naomi, haar schoonmoeder,
tegen haar: Mijn dochter,

334
00:19:18,510 --> 00:19:23,310
zou ik niet een veilige toekomst voor
je zoeken, zodat het je goed gaat?

335
00:19:23,310 --> 00:19:28,530
Boaz, bij wiens meisjes je geweest
bent, is toch een bloedverwant van ons?

336
00:19:28,530 --> 00:19:31,650
Hij is vannacht gerst aan
het wannen op de dorsvloer.

337
00:19:31,650 --> 00:19:37,050
Was je daarom, zalf je, trek je beste
kleren aan en ga naar de dorsvloer.

338
00:19:37,050 --> 00:19:42,030
Maar laat de man je niet opmerken
voordat hij klaar is met eten en drinken.

339
00:19:42,030 --> 00:19:44,070
Let op waar hij gaat liggen.

340
00:19:44,070 --> 00:19:48,870
Ga er dan heen, sla de deken aan
zijn voeteneind op en ga liggen.

341
00:19:48,870 --> 00:19:51,210
Hij zal je vertellen wat je moet doen.

342
00:19:51,210 --> 00:19:55,830
Zij antwoordde haar: Alles wat
u tegen mij zegt, zal ik doen.

343
00:19:55,830 --> 00:19:57,870
Nu, wanneer er staat:

344
00:19:57,870 --> 00:20:02,490
‘Hij zal je vertellen wat je moet
doen’, weet Naomi al dat Boaz met haar

345
00:20:02,490 --> 00:20:03,930
zal willen trouwen.

346
00:20:03,930 --> 00:20:06,990
Ze kan één en één bij elkaar optellen.

347
00:20:06,990 --> 00:20:11,250
Ruth werkt al twee maanden voor hem,
en hij doet steeds meer voor haar.

348
00:20:11,250 --> 00:20:13,530
Hij blijft haar maar begunstigen.

349
00:20:13,530 --> 00:20:16,050
Wat een vrouw in die tijd verder ook

350
00:20:16,050 --> 00:20:18,090
aantrekkelijk voor een
man gemaakt mag hebben,

351
00:20:18,090 --> 00:20:22,470
Naomi kon zien dat Ruth
had wat daarvoor nodig was.

352
00:20:22,470 --> 00:20:26,010
Misschien was het niet wat wij in onze
cultuur aantrekkelijk zouden vinden aan

353
00:20:26,010 --> 00:20:31,050
een vrouw, maar Naomi twijfelde er niet
aan dat Boaz deze vrouw zou willen.

354
00:20:31,050 --> 00:20:35,730
Verderop in het verhaal spreekt ze daar
zelfs met nog meer vertrouwen over.

355
00:20:35,730 --> 00:20:42,150
Welnu, is Boaz, bij wiens meisjes je
geweest bent, geen bloedverwant van ons?

356
00:20:42,150 --> 00:20:45,690
Zie, hij gaat vannacht op
de dorsvloer gerst wannen.

357
00:20:45,690 --> 00:20:48,210
Wannen is wat er na de oogst gebeurt.

358
00:20:48,210 --> 00:20:52,530
Je verzamelt al die
onbewerkte, ruwe graanaren.

359
00:20:52,530 --> 00:20:57,090
Daar zitten korrels in die bruikbaar
zijn als voedsel, maar ook al dat kaf,

360
00:20:57,090 --> 00:21:00,810
dat kleine haarachtige spul
dat tussen de korrels groeit.

361
00:21:00,810 --> 00:21:03,990
En dat kun je niet eten.
Dat wil je niet hebben.

362
00:21:03,990 --> 00:21:06,870
Dus moet je die twee van elkaar scheiden.

363
00:21:06,870 --> 00:21:10,950
Wannen is het proces waarbij je
het koren van het kaf scheidt.

364
00:21:10,950 --> 00:21:13,710
Meestal deed men dat
met behulp van de wind.

365
00:21:13,710 --> 00:21:15,930
Dat was de gemakkelijkste manier.

366
00:21:15,930 --> 00:21:18,510
Gewoonlijk was de wind
niet sterk genoeg om

367
00:21:18,510 --> 00:21:21,750
graankorrels horizontaal
door de lucht mee te voeren.

368
00:21:21,750 --> 00:21:25,770
Maar het kaf was zo licht dat
het als stof kon wegwaaien.

369
00:21:25,770 --> 00:21:28,830
Het was dus de bedoeling
om de aren uiteen te slaan,

370
00:21:28,830 --> 00:21:33,570
zodat het graan loskwam van het kaf,
hoewel alles nog door elkaar lag.

371
00:21:33,570 --> 00:21:38,070
Dan neem je iets wat op een schep lijkt
en gooi je het geheel de lucht in.

372
00:21:38,070 --> 00:21:41,370
Terwijl het door de lucht gaat,
blaast de wind het kaf weg

373
00:21:41,370 --> 00:21:43,890
en valt het graan gewoon naar beneden.

374
00:21:43,890 --> 00:21:48,930
Je blijft dat herhalen totdat al het
kaf weg is en het graan er nog ligt.

375
00:21:48,930 --> 00:21:50,430
Dat is wannen.

376
00:21:50,430 --> 00:21:53,130
Veel hiervan deden ze
's avonds of 's nachts,

377
00:21:53,130 --> 00:21:55,590
omdat de wind 's avonds sterker werd.

378
00:21:55,590 --> 00:21:59,190
Dan konden ze de wind beter
benutten dan midden op de dag.

379
00:21:59,190 --> 00:22:01,350
Dus werkten ze 's nachts.

380
00:22:01,350 --> 00:22:04,410
Wanneer de oogst binnen was
en het tijd was om te wannen,

381
00:22:04,410 --> 00:22:06,930
brachten ze de nacht op de dorsvloer door.

382
00:22:06,930 --> 00:22:10,290
Naomi wist dat Boaz daar
deze nacht zou zijn.

383
00:22:10,290 --> 00:22:14,190
Dat wil zeggen: hij zou niet
in zijn rijke huis zijn.

384
00:22:14,190 --> 00:22:19,770
Het zou voor Ruth onmogelijk zijn om zijn
huis en zijn slaapkamer binnen te sluipen

385
00:22:19,770 --> 00:22:22,050
en te doen wat hier beschreven wordt.

386
00:22:22,050 --> 00:22:26,850
Maar hij overnacht daar bij de arbeiders,
omdat het een mooie zomernacht is

387
00:22:26,850 --> 00:22:28,950
en ze die nacht gaan dorsen.

388
00:22:28,950 --> 00:22:31,050
Daarom zal hij buiten zijn.

389
00:22:31,050 --> 00:22:35,070
En het zal gebeuren als hij gaat
liggen, zorg dan dat je de plaats

390
00:22:35,070 --> 00:22:36,570
weet waar hij ligt.

391
00:22:36,570 --> 00:22:41,130
Ga er dan heen, sla de deken aan
zijn voeteneind op en ga liggen.

392
00:22:41,130 --> 00:22:44,010
Dan zal hij je zelf
vertellen wat je doen moet.

393
00:22:44,010 --> 00:22:45,330
Nu zegt ze:

394
00:22:45,330 --> 00:22:50,490
Was je dan en zalf je en doe je beste
kleren aan en ga naar de dorsvloer,

395
00:22:50,490 --> 00:22:54,090
maar zorg ervoor dat je niet
door de man wordt opgemerkt,

396
00:22:54,090 --> 00:22:56,610
voordat hij klaar is met eten en drinken.

397
00:22:56,610 --> 00:22:59,250
Dit is niet bedoeld om hem te verleiden.

398
00:22:59,250 --> 00:23:03,511
Blijkbaar moest ze haar weduwenkleren
of haar werkkleren verwisselen —

399
00:23:03,511 --> 00:23:06,930
om te beginnen roken haar
werkkleren misschien niet zo lekker.

400
00:23:06,930 --> 00:23:12,210
Ze moest zich opfrissen, haar beste kleren
aantrekken en aan zijn voeten gaan liggen.

401
00:23:12,210 --> 00:23:16,290
Er wordt hier op geen enkele manier
iets onzedelijks gesuggereerd.

402
00:23:16,290 --> 00:23:20,970
Ze ligt juist aan zijn voeten en biedt
zichzelf aan in de rol van een dienares,

403
00:23:20,970 --> 00:23:24,270
als iemand die aan de voeten
van haar meester zou slapen.

404
00:23:24,270 --> 00:23:27,810
Daarmee laat ze het aan hem over
om te beslissen wat hij met haar

405
00:23:27,810 --> 00:23:29,310
positie wil doen.

406
00:23:29,310 --> 00:23:30,990
Wil hij met haar trouwen?

407
00:23:30,990 --> 00:23:35,550
Naomi heeft er vertrouwen in dat
hij dat zal willen. En dus zegt ze:

408
00:23:35,550 --> 00:23:37,350
Hij zal je vertellen wat je moet doen.

409
00:23:37,350 --> 00:23:41,010
Daarop ging zij naar de
dorsvloer en deed overeenkomstig

410
00:23:41,010 --> 00:23:43,590
alles wat haar schoonmoeder
haar geboden had.

411
00:23:43,590 --> 00:23:47,610
Toen Boaz gegeten en gedronken
had en zijn hart vrolijk was,

412
00:23:47,610 --> 00:23:51,570
kwam hij en ging liggen aan
de rand van de koren hoop.

413
00:23:51,570 --> 00:23:56,970
Daarna kwam zij stilletjes, sloeg de deken
aan zijn voeteneind op en ging liggen.

414
00:23:56,970 --> 00:24:01,230
Blijkbaar ging ze daar gewoon slapen,
onder de onderrand van zijn deken,

415
00:24:01,230 --> 00:24:02,910
bij zijn blote voeten.

416
00:24:02,910 --> 00:24:07,230
En het gebeurde midden in de nacht dat
de man schrok en om zich heen greep.

417
00:24:07,230 --> 00:24:10,470
En zie, er lag een vrouw
aan zijn voeteneind.

418
00:24:10,470 --> 00:24:16,890
En hij zei: Wie bent u? En zij
zei: Ik ben Ruth, uw dienares.

419
00:24:16,890 --> 00:24:21,510
Spreid uw vleugel over uw dienares
uit, want u bent de losser.

420
00:24:21,510 --> 00:24:22,890
Deze uitspraak:

421
00:24:22,890 --> 00:24:27,150
‘Neem je dienares onder je vleugels’
is eigenlijk een parafrase.

422
00:24:27,150 --> 00:24:32,310
Het is ongebruikelijk dat de New King
James zo zonder meer parafraseert.

423
00:24:32,310 --> 00:24:35,430
[Vertalersnoot: De spreker bespreekt
hier de Engelse formulering van de

424
00:24:35,430 --> 00:24:37,050
New King James.

425
00:24:37,050 --> 00:24:43,050
Het bovenstaande HSV-citaat luidt:
‘Spreid uw vleugel over uw dienares uit’.]

426
00:24:43,050 --> 00:24:47,310
Ze doen dat omdat ze aannemen dat we
het Joodse gebruik niet begrijpen,

427
00:24:47,310 --> 00:24:50,010
en ik weet zeker dat we
dat ook niet begrijpen.

428
00:24:50,010 --> 00:24:51,870
Maar letterlijk staat er:

429
00:24:51,870 --> 00:24:55,230
Spreid de punt van je
mantel over je dienares.

430
00:24:55,230 --> 00:24:57,510
De New King James zegt:

431
00:24:57,510 --> 00:25:01,770
‘Neem me onder je vleugels’, omdat die
uitdrukking in het hedendaagse Engels

432
00:25:01,770 --> 00:25:04,350
voorkomt, net als in het Nederlands.

433
00:25:04,350 --> 00:25:06,870
Je neemt iemand onder je vleugels.

434
00:25:06,870 --> 00:25:10,290
Dat betekent dat je iemand
onder je bescherming neemt.

435
00:25:10,290 --> 00:25:15,510
We zouden zeggen dat Abraham Lot onder
zijn vleugels nam toen Lots vader stierf.

436
00:25:15,510 --> 00:25:20,190
Dat betekent dat hij hem in zijn gezin
opnam en de zorg voor hem op zich nam.

437
00:25:20,190 --> 00:25:23,250
Onze uitdrukking komt wel
overeen met wat ze zei,

438
00:25:23,250 --> 00:25:25,830
maar zij hadden daar
een andere uitdrukking.

439
00:25:25,830 --> 00:25:30,090
Die luidde: sla de rand
van je kleed over mij heen.

440
00:25:30,090 --> 00:25:32,670
Dit was in Israël blijkbaar een gebruik.

441
00:25:32,670 --> 00:25:37,470
Als een man met iemand wilde trouwen,
kon hij zijn kleed over haar heen leggen.

442
00:25:37,470 --> 00:25:41,730
Daarmee gaf hij aan dat zij samen
met hem een plaats had in zijn kleed.

443
00:25:41,730 --> 00:25:44,070
Hij wil één vlees met haar zijn.

444
00:25:44,070 --> 00:25:46,050
Hij wil met haar trouwen.

445
00:25:46,050 --> 00:25:51,090
In Ezechiël hoofdstuk 16 geeft God
een gelijkenis over hoe Hij Israël had

446
00:25:51,090 --> 00:25:53,850
gevonden en met haar was getrouwd.

447
00:25:53,850 --> 00:25:58,110
Daar wordt ook verteld hoe Hij Zijn
kleed over haar heen had gelegd.

448
00:25:58,110 --> 00:26:04,470
In Ezechiël 16:8 staat een gelijkenis
over een verstoten klein meisje, een baby,

449
00:26:04,470 --> 00:26:06,510
die door een man werd gevonden.

450
00:26:06,510 --> 00:26:09,690
Hij redde haar leven,
verzorgde haar, bracht haar

451
00:26:09,690 --> 00:26:13,230
groot tot ze volwassen was
en trouwde toen met haar.

452
00:26:13,230 --> 00:26:16,170
Dit moet Israël en God voorstellen.

453
00:26:16,170 --> 00:26:19,890
Terwijl Hij dit verhaal
vertelt, zegt Hij in vers 8:

454
00:26:19,890 --> 00:26:25,770
Toen Ik voorbij u kwam, zag Ik u, en
zie, uw tijd was de tijd van de liefde.

455
00:26:25,770 --> 00:26:30,450
Zo spreidde Ik Mijn vleugel over
u uit en bedekte uw naaktheid.

456
00:26:30,450 --> 00:26:36,510
Daarop zwoer Ik u een eed en ging een
verbond met u aan, spreekt de Heere HEERE,

457
00:26:36,510 --> 00:26:38,310
en zo werd u van Mij.

458
00:26:38,310 --> 00:26:41,730
Dat wil zeggen: deze baby
die Hij had geadopteerd,

459
00:26:41,730 --> 00:26:45,750
was opgegroeid tot een
huwbare vrouw. En Hij zegt:

460
00:26:45,750 --> 00:26:48,450
En Ik spreidde Mijn vleugel over je uit.

461
00:26:48,450 --> 00:26:51,990
Ook hier staat volgens de spreker
in het Hebreeuws letterlijk:

462
00:26:51,990 --> 00:26:54,270
‘de punt van Mijn kleed’.

463
00:26:54,270 --> 00:26:58,050
Hij geeft Ezechiël 16:8 dus zo weer:

464
00:26:58,050 --> 00:27:02,910
Ik spreidde de punt van Mijn kleed
over je uit en bedekte je naaktheid.

465
00:27:02,910 --> 00:27:08,310
Ik zwoer je een eed en ging een verbond
met je aan, zodat je van Mij werd.

466
00:27:08,310 --> 00:27:11,610
[Vertalersnoot: De HSV
gebruikt hier ‘Mijn vleugel’.]

467
00:27:11,610 --> 00:27:14,610
Dus het idee dat je,
letterlijk of figuurlijk,

468
00:27:14,610 --> 00:27:17,070
je kleed over een vrouw heen legde,

469
00:27:17,070 --> 00:27:20,190
was de manier waarop je een
huwelijksverbond aanging.

470
00:27:20,190 --> 00:27:24,630
Je nodigde haar uit in je leven,
als het ware zelfs in je kleed.

471
00:27:24,630 --> 00:27:29,490
In Ezechiël 16:8 hield het verband
met het afleggen van een eed en

472
00:27:29,490 --> 00:27:31,770
met trouwen, enzovoort.

473
00:27:31,770 --> 00:27:35,430
Dat ligt hier ongetwijfeld
allemaal in haar woorden besloten.

474
00:27:35,430 --> 00:27:38,970
In wezen zegt ze: ‘Neem
me onder je vleugels’,

475
00:27:38,970 --> 00:27:41,850
zoals het in de Engelse
vertaling staat, of:

476
00:27:41,850 --> 00:27:44,790
Trouw met me, want je bent naaste familie.

477
00:27:44,790 --> 00:27:49,410
Dit is niet zomaar een vrijpostige
vrouw die zegt: ‘Ik ben verliefd op je,

478
00:27:49,410 --> 00:27:50,610
trouw met me.’

479
00:27:50,610 --> 00:27:54,390
Alsof een vrouw zich heel opdringerig
opstelt en het initiatief neemt

480
00:27:54,390 --> 00:27:55,710
in een relatie.

481
00:27:55,710 --> 00:27:59,790
Het gaat er meer om dat ze hem erop
wijst dat een naaste bloedverwant

482
00:27:59,790 --> 00:28:05,010
wettelijk verplicht is om iemand zoals
zij, in haar omstandigheden, te lossen.

483
00:28:05,010 --> 00:28:08,490
Ze wijst hem er dus op dat hij in
de positie verkeert om de rol van

484
00:28:08,490 --> 00:28:11,190
bloedverwant en losser te vervullen.

485
00:28:11,190 --> 00:28:14,490
Het is niet waarschijnlijk
dat ze zo vrijpostig zou zijn.

486
00:28:14,490 --> 00:28:19,590
Vrouwen waren dat niet, en zeker zij zou
als deugdzame vrouw niet zomaar op een man

487
00:28:19,590 --> 00:28:23,730
afstappen op wie ze een oogje had
en zeggen: ‘Ik wil met je trouwen.’

488
00:28:23,730 --> 00:28:25,230
Het gaat hier meer om het werk

489
00:28:25,230 --> 00:28:29,730
maken van een wettelijke verplichting
die eigenlijk op hem rustte, dacht ze.

490
00:28:29,730 --> 00:28:32,610
Het blijkt dat die eigenlijk
op iemand anders rustte.

491
00:28:32,610 --> 00:28:37,410
Er was een andere man die nauwer verwant
was en die eigenlijk het eerste recht op

492
00:28:37,410 --> 00:28:40,230
lossing en de plicht tot lossing had.

493
00:28:40,230 --> 00:28:45,150
Maar blijkbaar wist ze dat niet, en ging
ze ervan uit dat Boaz degene was die

494
00:28:45,150 --> 00:28:47,490
wettelijk in die positie verkeerde.

495
00:28:47,490 --> 00:28:52,230
En hij zei: Gezegend bent u
door de HEERE, mijn dochter!

496
00:28:52,230 --> 00:28:56,790
U hebt met deze laatste blijk van
goedertierenheid van u de eerste

497
00:28:56,790 --> 00:29:00,810
nog overtroffen, doordat u geen
jongemannen nagelopen bent,

498
00:29:00,810 --> 00:29:03,450
geen arme en geen rijke.

499
00:29:03,450 --> 00:29:06,930
En nu, mijn dochter, wees niet bevreesd.

500
00:29:06,930 --> 00:29:09,630
Alles wat u gezegd hebt,
zal ik voor u doen,

501
00:29:09,630 --> 00:29:14,550
want ieder in de poort van mijn volk
weet dat u een deugdelijke vrouw bent.

502
00:29:14,550 --> 00:29:19,170
Nogmaals, hij zei niet: ‘Ik ben
verliefd op je. Ik wil je lichaam.

503
00:29:19,170 --> 00:29:20,790
Ik vind je mooi.’

504
00:29:20,790 --> 00:29:25,830
Hij zei: ‘Ik zal met je trouwen
omdat iedereen weet, en ik ook weet,

505
00:29:25,830 --> 00:29:28,350
dat je een deugdzame vrouw bent.’

506
00:29:28,350 --> 00:29:31,050
Veel mannen zouden graag
een mooie vrouw hebben,

507
00:29:31,050 --> 00:29:35,910
maar iedere man zou graag een
deugdzame vrouw hebben, mooi of niet.

508
00:29:35,910 --> 00:29:39,030
En dat is dus wat hij
zegt: ‘Ik zal het doen.’

509
00:29:39,030 --> 00:29:43,410
Het interessante hieraan is dat hij
vond dat zij hem een gunst bewees.

510
00:29:43,410 --> 00:29:46,410
Hij deed alsof zij hem
een gunst verleende.

511
00:29:46,410 --> 00:29:48,630
Blijkbaar was hij geen jonge man.

512
00:29:48,630 --> 00:29:51,630
Misschien was hij wel heel
oud en onaantrekkelijk,

513
00:29:51,630 --> 00:29:55,470
en hij wist dat zij echt andere
mogelijkheden zou hebben dan hij.

514
00:29:55,470 --> 00:29:58,350
Iedereen wist dat ze
een deugdzame vrouw was,

515
00:29:58,350 --> 00:30:01,470
dus zelfs de jonge mannen zouden
belangstelling hebben om met

516
00:30:01,470 --> 00:30:02,730
haar te trouwen.

517
00:30:02,730 --> 00:30:05,790
Iedereen zou met zo'n vrouw willen
trouwen, zegt hij eigenlijk.

518
00:30:05,790 --> 00:30:12,150
Hij zegt: ‘Je kon kiezen uit alle mannen,
jong en oud, en je hebt mij gekozen.’

519
00:30:12,150 --> 00:30:15,990
Toch behoorde zij tot een heel andere
maatschappelijke klasse dan hij,

520
00:30:15,990 --> 00:30:17,850
en tot een ander ras.

521
00:30:17,850 --> 00:30:21,030
Ze is een buitenlander,
al is ze wel bekeerd,

522
00:30:21,030 --> 00:30:25,470
en ze is een weduwe die in armoede
leeft, en hij is een rijke man.

523
00:30:25,470 --> 00:30:29,610
Als er in Israël een kastenstelsel
was geweest zoals in India,

524
00:30:29,610 --> 00:30:33,930
zou zij vergeleken met hem een
onaanraakbare zijn geweest.

525
00:30:33,930 --> 00:30:37,230
Toch lijkt hij hier helemaal
geen onderscheid te maken op

526
00:30:37,230 --> 00:30:40,050
grond van het verschil in
maatschappelijke klasse.

527
00:30:40,050 --> 00:30:43,890
Hij ziet haar gewoon als een goede
vrouw en vindt dat hij geluk heeft

528
00:30:43,890 --> 00:30:45,870
dat zij nog beschikbaar is.

529
00:30:45,870 --> 00:30:50,250
Je zou denken dat hij als rijke man,
of hij nu een losser was of niet,

530
00:30:50,250 --> 00:30:53,550
iedere vrouw die aren
raapte had kunnen benaderen

531
00:30:53,550 --> 00:30:56,370
en haar had kunnen vragen
met hem te trouwen.

532
00:30:56,370 --> 00:31:00,930
En zij zou het een voorrecht hebben
gevonden om uit haar armoede te komen

533
00:31:00,930 --> 00:31:03,210
en met een rijke man te trouwen.

534
00:31:03,210 --> 00:31:07,350
Het is dus interessant dat
hij hier zo nederig over was.

535
00:31:07,350 --> 00:31:12,330
Hij zag zichzelf niet als een geweldige
partij, ook al was hij een rijke man.

536
00:31:12,330 --> 00:31:15,690
De Bijbel zegt dat hij
grote rijkdom bezat.

537
00:31:15,690 --> 00:31:18,870
Daardoor heeft een man er
gewoonlijk geen moeite mee om

538
00:31:18,870 --> 00:31:21,870
vrijwel iedere soort vrouw
te vinden die hij wil,

539
00:31:21,870 --> 00:31:24,450
ook als hij verder niet aantrekkelijk is.

540
00:31:24,450 --> 00:31:28,170
Maar hij zoekt een goede
vrouw, een deugdzame vrouw.

541
00:31:28,170 --> 00:31:33,810
Hij vindt dat deze vrouw, ook al is ze
arm en een weduwe, hem een gunst bewijst.

542
00:31:33,810 --> 00:31:38,610
Dat laat zien dat hij haar echt waardeert
en haar een heel goede partij vindt,

543
00:31:38,610 --> 00:31:44,190
precies om de reden die hij geeft: ze
staat bekend als een deugdzame vrouw.

544
00:31:44,190 --> 00:31:46,590
Wie zal een deugdelijke vrouw vinden?

545
00:31:46,590 --> 00:31:49,710
Haar waarde gaat die van
robijnen ver te boven.

546
00:31:49,710 --> 00:31:54,510
Nu dan, het is waar dat ik een losser
ben, maar er is nog een losser,

547
00:31:54,510 --> 00:31:55,650
nauwer verwant dan ik.

548
00:31:55,650 --> 00:31:59,610
Of hij dit zo uit zijn hoofd wist
of dat hij wat onderzoek had gedaan,

549
00:31:59,610 --> 00:32:00,990
weten we niet.

550
00:32:00,990 --> 00:32:04,230
Hij kende haar al een paar
maanden van zijn akkers.

551
00:32:04,230 --> 00:32:06,510
Misschien had hij dit zelf al uitgezocht.

552
00:32:06,510 --> 00:32:09,150
‘Ik heb een juridisch detail gevonden.

553
00:32:09,150 --> 00:32:12,630
Er is iemand die in deze zaak
eigenlijk vóór mij komt.’

554
00:32:12,630 --> 00:32:15,930
Maar hij had ook al bedacht
hoe hij dat kon oplossen.

555
00:32:15,930 --> 00:32:17,850
Overnacht vannacht hier.

556
00:32:17,850 --> 00:32:22,590
Als het morgen ochtend gebeurt dat
hij u lost, goed, laat hem lossen.

557
00:32:22,590 --> 00:32:26,970
Als hij echter niet genegen is u
te lossen, dan zal ík u lossen,

558
00:32:26,970 --> 00:32:28,650
zo waar de HEERE leeft.

559
00:32:28,650 --> 00:32:30,870
Ga nu maar liggen tot de morgen.

560
00:32:30,870 --> 00:32:34,110
Zo lag zij tot de morgen
aan zijn voeteneinde.

561
00:32:34,110 --> 00:32:38,850
En zij stond op, voordat men
elkaar kon herkennen, want hij zei:

562
00:32:38,850 --> 00:32:42,930
Het mag niet bekend worden dat er
een vrouw op de dorsvloer gekomen is.

563
00:32:42,930 --> 00:32:44,490
Het was nog donker.

564
00:32:44,490 --> 00:32:47,310
Zij wisten dat er niets
ongepasts was gebeurd,

565
00:32:47,310 --> 00:32:49,890
maar hoe zou iemand
anders dat kunnen weten?

566
00:32:49,890 --> 00:32:54,630
Als mensen 's morgens een vrouw uit zijn
bed zien komen, zouden ze dat niet weten.

567
00:32:54,630 --> 00:32:57,510
Dus zegt hij: ‘Houd dat geheim.’

568
00:32:57,510 --> 00:33:02,191
Verder zei hij: Geef de omslagdoek
die u draagt, en houd hem op .

569
00:33:02,191 --> 00:33:03,811
En zij hield hem op .

570
00:33:03,811 --> 00:33:07,650
En hij mat zes maten gerst
af en legde die op haar.

571
00:33:07,650 --> 00:33:09,570
Vervolgens ging hij de stad in.

572
00:33:09,570 --> 00:33:14,910
[Vertalersnoot: De spreker leest hier
‘zes efa’ in de aangehaalde Engelse tekst.

573
00:33:14,910 --> 00:33:21,030
De HSV vermeldt ‘zes maten’, zonder de
grootte van die maten te specificeren.

574
00:33:21,030 --> 00:33:26,130
Zijn berekening en latere verwijzingen
naar zes efa volgen de Engelse lezing.]

575
00:33:26,130 --> 00:33:29,670
Dat is zes keer zoveel als ze
de eerste dag had verzameld,

576
00:33:29,670 --> 00:33:32,070
en dat was toen al veel
meer dan nodig was.

577
00:33:32,070 --> 00:33:36,270
Hij overlaadt haar dus echt met
rijkdom, om het zo te zeggen.

578
00:33:36,270 --> 00:33:39,090
Graan is rijkdom in zo'n samenleving.

579
00:33:39,090 --> 00:33:43,770
Toen kwam zij bij haar schoonmoeder,
en die zei: Wie ben je, mijn dochter?

580
00:33:43,770 --> 00:33:47,550
En zij vertelde haar alles wat
de man voor haar gedaan had.

581
00:33:47,550 --> 00:33:53,611
Verder zei zij: Deze zes maten gerst heeft
hij mij gegeven, want hij zei tegen mij :

582
00:33:53,611 --> 00:33:56,490
Kom niet met lege handen
bij uw schoonmoeder.

583
00:33:56,490 --> 00:34:00,750
Zelfs met één efa had ze
niet met lege handen gestaan.

584
00:34:00,750 --> 00:34:03,210
‘Ga niet met lege handen naar huis.

585
00:34:03,210 --> 00:34:06,150
Hier, neem deze vrachtwagenlading mee.’

586
00:34:06,150 --> 00:34:09,930
Toen zei Naomi : Ga rustig
zitten, mijn dochter,

587
00:34:09,930 --> 00:34:14,190
tot je weet hoe de zaak uit zal
vallen, want die man zal niet rusten,

588
00:34:14,190 --> 00:34:18,030
voordat hij vandaag nog deze zaak
tot een einde heeft gebracht.

589
00:34:18,030 --> 00:34:21,570
Naomi was er dus vrij zeker van
dat die man belangstelling had,

590
00:34:21,570 --> 00:34:24,210
alleen al door de goedheid
die hij had getoond.

591
00:34:24,210 --> 00:34:28,230
Toen ze Ruth naar de dorsvloer stuurde
om als het ware dit aanzoek te doen,

592
00:34:28,230 --> 00:34:31,590
was Naomi er vrij zeker
van hoe het zou aflopen.

593
00:34:31,590 --> 00:34:36,510
Maar toen ze zag dat Ruth met
zes efa terugkwam, zei ze: ‘Goed,

594
00:34:36,510 --> 00:34:38,850
mijn vermoedens klopten absoluut.

595
00:34:38,850 --> 00:34:41,670
Nu is het wel zeker dat
hij belangstelling heeft.

596
00:34:41,670 --> 00:34:45,150
Leun maar achterover en kijk
hoe hij doet wat hij gaat doen,

597
00:34:45,150 --> 00:34:49,530
want hij zal zichzelf geen rust
gunnen totdat deze zaak geregeld is.’

598
00:34:49,530 --> 00:34:54,450
Hij gaf aan dat hij meer belang stelde
in haar welzijn dan in dat van hemzelf,

599
00:34:54,450 --> 00:34:55,710
want hij zei:

600
00:34:55,710 --> 00:35:00,570
Nu dan, het is waar dat ik een losser
ben, maar er is nog een losser,

601
00:35:00,570 --> 00:35:02,190
nauwer verwant dan ik.

602
00:35:02,190 --> 00:35:04,050
Overnacht vannacht hier.

603
00:35:04,050 --> 00:35:08,370
Als het morgen ochtend gebeurt dat
hij u lost, goed, laat hem lossen.

604
00:35:08,370 --> 00:35:12,510
Als hij echter niet genegen is u
te lossen, dan zal ík u lossen,

605
00:35:12,510 --> 00:35:14,490
zo waar de HEERE leeft.

606
00:35:14,490 --> 00:35:16,410
Ga nu maar liggen tot de morgen.

607
00:35:16,410 --> 00:35:20,130
Met andere woorden: “Je hebt
het recht om te trouwen.

608
00:35:20,130 --> 00:35:23,250
Je hebt het recht om uit je
armoede te worden verlost.

609
00:35:23,250 --> 00:35:25,410
Er is een andere man die dat kan doen.

610
00:35:25,410 --> 00:35:29,070
Ik zou graag die man zijn, maar
hij heeft eigenlijk het recht.

611
00:35:29,070 --> 00:35:31,770
En als hij het wil doen, dan is dat prima.

612
00:35:31,770 --> 00:35:34,230
Dan ben jij er tenminste beter aan toe.

613
00:35:34,230 --> 00:35:37,290
Ik ben nog steeds een
alleenstaande man zonder vrouw,

614
00:35:37,290 --> 00:35:39,750
maar jij bent er tenminste beter aan toe.

615
00:35:39,750 --> 00:35:43,890
Het gaat erom dat je het recht hebt
om uit deze toestand van weduwschap en

616
00:35:43,890 --> 00:35:48,270
armoede te worden verlost, of
dat nu door mij is of door hem.

617
00:35:48,270 --> 00:35:50,010
En daar kan ik mee leven.”

618
00:35:50,010 --> 00:35:55,470
Hij bekommerde zich meer om haar welzijn
dan om dat van hemzelf, hoewel hij zei:

619
00:35:55,470 --> 00:35:58,470
Als hij het niet wil
doen, doe ik het graag.

620
00:35:58,470 --> 00:36:03,690
Dus in hoofdstuk 4 moet hij deze andere
man benaderen, die het eerste recht heeft,

621
00:36:03,690 --> 00:36:07,230
hoewel die andere man zich daar
blijkbaar niet van bewust was.

622
00:36:07,230 --> 00:36:11,790
We weten niet precies hoe deze beide
mannen aan Elimelech verwant waren.

623
00:36:11,790 --> 00:36:16,530
Het waren familieleden, op de een
of andere manier neven, blijkbaar.

624
00:36:16,530 --> 00:36:22,230
Elimelech had blijkbaar geen broers,
maar hij had wel familieleden: neven,

625
00:36:22,230 --> 00:36:24,750
volle neven, achterneven.

626
00:36:24,750 --> 00:36:29,070
Maar die andere man was nauwer
aan Elimelech verwant dan Boaz.

627
00:36:29,070 --> 00:36:31,890
[Vertalersnoot: De spreker noemt
hier bij vergissing Elimelech zelf

628
00:36:31,890 --> 00:36:33,270
als naaste verwant.

629
00:36:33,270 --> 00:36:37,050
Uit de omliggende uitleg blijkt
dat hij de andere losser bedoelt,

630
00:36:37,050 --> 00:36:40,710
die nauwer aan Elimelech
verwant was dan Boaz.]

631
00:36:40,710 --> 00:36:44,670
Blijkbaar was de verwantschap niet
zo nauw — de bloedverwantschap wel,

632
00:36:44,670 --> 00:36:48,750
maar in de omgang waren ze blijkbaar
niet erg nauw met elkaar verbonden,

633
00:36:48,750 --> 00:36:52,290
want de man had er blijkbaar
helemaal niet bij stilgestaan.

634
00:36:52,290 --> 00:36:56,790
Het was niet zo dat hij dacht:
“Nou, ik ben een neef van Elimelech.

635
00:36:56,790 --> 00:36:59,730
Ik ben de eerste die het
recht van lossing heeft.

636
00:36:59,730 --> 00:37:01,770
Ik zou hier iets aan moeten doen.”

637
00:37:01,770 --> 00:37:05,250
Het lijkt erop dat Boaz de
man hierop moest wijzen.

638
00:37:05,250 --> 00:37:09,270
En Boaz moet zelf wat onderzoek
hebben gedaan om hierachter te komen.

639
00:37:09,270 --> 00:37:13,890
Want als deze man, die nauwer
verwant was dan Boaz, het niet wist,

640
00:37:13,890 --> 00:37:17,130
dan zou het nog minder waarschijnlijk
zijn dat Boaz het wist,

641
00:37:17,130 --> 00:37:21,570
tenzij hij er speciaal moeite voor had
gedaan om deze dingen uit te zoeken.

642
00:37:21,570 --> 00:37:24,810
Intussen ging Boaz naar de
poort en ging daar zitten.

643
00:37:24,810 --> 00:37:29,310
En zie, de losser over wie Boaz
gesproken had, kwam voorbij.

644
00:37:29,310 --> 00:37:34,350
Toen zei hij: Kom eens hier en ga
hier zitten, u daar , hoe u ook heet.

645
00:37:34,350 --> 00:37:37,050
En hij kwam daarheen en ging zitten.

646
00:37:37,050 --> 00:37:38,730
Dat is de plaats in de stad

647
00:37:38,730 --> 00:37:42,450
waar zaken werden gedaan en
rechtshandelingen werden verricht.

648
00:37:42,450 --> 00:37:46,290
Dit was dus niet zomaar een onderonsje
op een bankje buiten de stad.

649
00:37:46,290 --> 00:37:48,210
Dit was bij de stadspoort.

650
00:37:48,210 --> 00:37:51,270
Hier waren de bestuurders.
Er waren getuigen.

651
00:37:51,270 --> 00:37:55,230
Het is alsof Boaz op een stoel ging
zitten en wachtte tot de andere stoel

652
00:37:55,230 --> 00:37:56,610
bezet zou worden.

653
00:37:56,610 --> 00:38:00,030
Daar zou een transactie plaatsvinden
tussen hem en iemand anders,

654
00:38:00,030 --> 00:38:02,790
die bij de stadspoort
rechtsgeldig zou worden gemaakt.

655
00:38:02,790 --> 00:38:07,290
Dus de man komt toevallig langs, en
hij zegt: “Hier, kom hier zitten.

656
00:38:07,290 --> 00:38:10,230
Ik ga nu wat juridische
zaken met je afhandelen.”

657
00:38:10,230 --> 00:38:11,310
Er staat:

658
00:38:11,310 --> 00:38:16,590
En hij haalde tien mannen uit de oudsten
van de stad, en zei: Gaat u hier zitten.

659
00:38:16,590 --> 00:38:17,670
En zij gingen zitten.

660
00:38:17,670 --> 00:38:20,250
Dus gingen ze zitten om getuigen te zijn.

661
00:38:20,250 --> 00:38:23,130
Toen richtte hij zich tot
de naaste bloedverwant,

662
00:38:23,130 --> 00:38:25,830
van wie we de naam nooit te horen krijgen.

663
00:38:25,830 --> 00:38:30,450
Zijn naam wordt niet in herinnering
gehouden, omdat hij zijn plicht niet deed.

664
00:38:30,450 --> 00:38:34,290
In zekere zin deed hij iets
schandelijks door dit af te wijzen.

665
00:38:34,290 --> 00:38:38,250
Zelfs deze handeling met de
schoen, die hier plaatsvindt, is,

666
00:38:38,250 --> 00:38:42,030
zoals we zullen zien, een soort
aanpassing van iets wat eerder in de

667
00:38:42,030 --> 00:38:43,770
wet was voorgeschreven.

668
00:38:43,770 --> 00:38:47,430
Dat was iets wat schande bracht
over een man die zijn plicht

669
00:38:47,430 --> 00:38:50,010
bij het zwagerhuwelijk
niet wilde vervullen,

670
00:38:50,010 --> 00:38:53,670
waarbij een zwager trouwde
met de weduwe van zijn broer.

671
00:38:53,670 --> 00:38:58,170
Deze man is een van de weinige personen
van wie we de naam niet krijgen.

672
00:38:58,170 --> 00:39:02,310
En dat kan een subtiele manier zijn
om minachting voor hem te tonen,

673
00:39:02,310 --> 00:39:06,870
omdat hij weigerde zich te bekommeren
om Naomi en Ruth enzovoort,

674
00:39:06,870 --> 00:39:09,390
die in moeilijke
omstandigheden verkeerden.

675
00:39:09,390 --> 00:39:12,030
Hij kon helpen en deed het niet.

676
00:39:12,030 --> 00:39:16,590
Het is alsof je de president van de
Verenigde Staten was en een broer had

677
00:39:16,590 --> 00:39:20,490
die in een hut in Afrika woonde,
en je niets voor hem deed.

678
00:39:20,490 --> 00:39:23,430
Het is min of meer
hetzelfde soort situatie.

679
00:39:23,430 --> 00:39:28,890
Toen zei hij tegen de losser: Het stuk
land dat van onze broeder Elimelech was,

680
00:39:28,890 --> 00:39:33,510
heeft Naomi, die uit het land
Moab teruggekomen is, verkocht.

681
00:39:33,510 --> 00:39:37,470
“Onze broer” betekent
gewoon “ons familielid”.

682
00:39:37,470 --> 00:39:40,050
“Broer” wordt in ruime zin gebruikt.

683
00:39:40,050 --> 00:39:45,510
En ík heb gezegd: Ik zal het u ter ore
doen komen door te zeggen: Koop het,

684
00:39:45,510 --> 00:39:50,070
in aanwezigheid van de inwoners en in
aanwezigheid van de oudsten van mijn volk.

685
00:39:50,070 --> 00:39:52,710
Als u het wilt lossen, los het.

686
00:39:52,710 --> 00:39:56,970
En als u het niet wilt lossen, vertel
het mij dan, zodat ik het weet.

687
00:39:56,970 --> 00:40:02,610
Want er is niemand om het te lossen,
behalve u, en ik na u. Toen zei hij:

688
00:40:02,610 --> 00:40:04,110
Ik zal het lossen.

689
00:40:04,110 --> 00:40:06,630
Hier krijgen we een stukje
voorgeschiedenis dat

690
00:40:06,630 --> 00:40:09,150
eerder in het verhaal niet was genoemd.

691
00:40:09,150 --> 00:40:12,630
Naomi zou, net als
iedere weduwe in Israël,

692
00:40:12,630 --> 00:40:17,370
het land hebben gehad dat vanaf de tijd
van Jozua het erfdeel van haar man was.

693
00:40:17,370 --> 00:40:21,750
De families hadden elk hun erfdeel
binnen de stam en de familie.

694
00:40:21,750 --> 00:40:25,290
Dus toen Elimelech stierf,
was er in Israël een stuk

695
00:40:25,290 --> 00:40:28,830
grond dat hem had toebehoord
en dat van Naomi was.

696
00:40:28,830 --> 00:40:33,990
Nu moest Naomi, als weduwe in
moeilijke omstandigheden, dat verkopen.

697
00:40:33,990 --> 00:40:40,410
En dit is precies het soort situatie
dat wordt bedoeld in Leviticus 25:25,

698
00:40:40,410 --> 00:40:43,770
waar iemand arm is en
zijn land moet verkopen.

699
00:40:43,770 --> 00:40:47,310
Dat is precies de situatie
waarin iemand die een losser is,

700
00:40:47,310 --> 00:40:50,250
kan ingrijpen en het kan terugkopen.

701
00:40:50,250 --> 00:40:55,650
Dus blijkbaar had Naomi eerder het land
verkocht dat ze van haar man had geërfd.

702
00:40:55,650 --> 00:40:58,710
En dat staat er in vers 3. Hij zegt:

703
00:40:58,710 --> 00:41:03,570
Naomi, die uit Moab is teruggekomen,
heeft een stuk land verkocht dat van onze

704
00:41:03,570 --> 00:41:05,490
broer Elimelech was.

705
00:41:05,490 --> 00:41:09,570
Dit was dus eerder gebeurd, zonder
dat het in het verhaal was vermeld.

706
00:41:09,570 --> 00:41:14,010
Maar de bloedverwant krijgt nu het
recht aangeboden om dat land te lossen.

707
00:41:14,010 --> 00:41:15,390
En de man zegt:

708
00:41:15,390 --> 00:41:17,490
Oké, dat zal ik doen.

709
00:41:17,490 --> 00:41:20,250
En Boaz legt al zijn kaarten op tafel.

710
00:41:20,250 --> 00:41:23,310
Hij probeert hem niet
te misleiden. Hij zegt:

711
00:41:23,310 --> 00:41:24,990
Ik ben na jou aan de beurt.

712
00:41:24,990 --> 00:41:27,150
Maar jij hebt het eerste recht.

713
00:41:27,150 --> 00:41:30,330
Dus als je het wilt
vrijkopen, kun je dat doen.

714
00:41:30,330 --> 00:41:34,710
Als je dat niet wilt, laat het me dan
weten, want dan ben ik aan de beurt.

715
00:41:34,710 --> 00:41:36,090
En dan doe ik het.

716
00:41:36,090 --> 00:41:37,230
En de man zegt:

717
00:41:37,230 --> 00:41:38,850
Oké, ik doe het.

718
00:41:38,850 --> 00:41:41,910
Ik vind het prima om er nog
een stuk grond bij te kopen.

719
00:41:41,910 --> 00:41:43,230
En Boaz zei:

720
00:41:43,230 --> 00:41:47,670
Maar Boaz zei: Op de dag dat u het
land van de hand van Naomi koopt,

721
00:41:47,670 --> 00:41:51,930
koopt u het ook van Ruth, de
Moabitische, de vrouw van de gestorvene,

722
00:41:51,930 --> 00:41:56,010
om de naam van de gestorvene over zijn
erfelijk bezit in stand te houden.

723
00:41:56,010 --> 00:41:59,490
Met andere woorden, je
moet ook met Ruth trouwen.

724
00:41:59,490 --> 00:42:01,830
Dit stond niet per se zo in de wet.

725
00:42:01,830 --> 00:42:06,090
Zo was men de wet gaan uitleggen of had
men die aangepast in de praktijk van de

726
00:42:06,090 --> 00:42:10,530
Israëlieten, verscheidene generaties,
misschien eeuwen nadat Mozes de

727
00:42:10,530 --> 00:42:11,970
wet had gegeven.

728
00:42:11,970 --> 00:42:15,390
Er waren twee verschillende wetten
die op verschillende situaties

729
00:42:15,390 --> 00:42:17,010
van toepassing waren.

730
00:42:17,010 --> 00:42:19,230
De ene ging over het lossen van land,

731
00:42:19,230 --> 00:42:22,590
en dat kon door de naaste
bloedverwant worden gedaan.

732
00:42:22,590 --> 00:42:25,470
Dat was inderdaad wat deze man kon doen.

733
00:42:25,470 --> 00:42:30,870
Als het ging om het trouwen met de
weduwe, dan stond dat in Deuteronomium 25,

734
00:42:30,870 --> 00:42:33,510
en dat was alleen de
verplichting van de broer.

735
00:42:33,510 --> 00:42:37,710
Als de man een broer had, dan moest
die man met de weduwe trouwen.

736
00:42:37,710 --> 00:42:42,450
Het was echter niet per se de verplichting
van degene die de naaste bloedverwant was.

737
00:42:42,450 --> 00:42:47,730
Een neef of oom of iemand die geen
broer was, hoefde dat niet te doen.

738
00:42:47,730 --> 00:42:50,490
Maar zo was men de wet
niet gaan uitleggen.

739
00:42:50,490 --> 00:42:54,210
Omdat het in beide gevallen om
vergelijkbare situaties ging,

740
00:42:54,210 --> 00:42:57,090
nam men nu aan dat de man
die het bezit zou lossen,

741
00:42:57,090 --> 00:43:01,710
ook de weduwe zou lossen en met haar
zou trouwen en voor de overleden man

742
00:43:01,710 --> 00:43:03,150
nageslacht zou verwekken.

743
00:43:03,150 --> 00:43:06,810
Toen deze niet bij naam
genoemde man dat te horen kreeg,

744
00:43:06,810 --> 00:43:09,870
veranderde zijn houding
tegenover de transactie.

745
00:43:09,870 --> 00:43:12,090
De naaste bloedverwant zei:

746
00:43:12,090 --> 00:43:15,390
Toen zei de losser: Ik kan
het voor mij niet lossen,

747
00:43:15,390 --> 00:43:18,570
anders zou ik mijn erfelijk
bezit te gronde richten.

748
00:43:18,570 --> 00:43:24,090
Neemt ú voor uw rekening wat ik zou moeten
lossen, want ik kan het niet lossen.

749
00:43:24,090 --> 00:43:27,810
Het is niet helemaal duidelijk wat hij
bedoelde toen hij zei dat hij zijn eigen

750
00:43:27,810 --> 00:43:31,050
erfdeel te gronde zou
richten als hij dat deed.

751
00:43:31,050 --> 00:43:33,750
Er zijn veel theorieën over geopperd.

752
00:43:33,750 --> 00:43:37,470
Ook de commentatoren zijn het er niet
allemaal over eens wat hij dacht.

753
00:43:37,470 --> 00:43:42,510
Hij had kennelijk iets in gedachten wat
een feit was: als hij met Ruth trouwde,

754
00:43:42,510 --> 00:43:45,870
zou dat op de een of andere
manier zijn erfdeel schaden.

755
00:43:45,870 --> 00:43:50,670
Misschien zou zijn huidige vrouw hem
wel vermoorden. Moeilijk te zeggen.

756
00:43:50,670 --> 00:43:55,170
Per slot van rekening was veelwijverij
in het Oude Testament niet verboden,

757
00:43:55,170 --> 00:43:57,810
maar vrouwen waren er niet erg op gesteld.

758
00:43:57,810 --> 00:44:00,570
Ik denk niet dat er ooit
een samenleving is geweest

759
00:44:00,570 --> 00:44:03,030
waarin vrouwen er echt op gesteld waren.

760
00:44:03,030 --> 00:44:06,510
De wet van het zwagerhuwelijk
hield in dat als een man stierf,

761
00:44:06,510 --> 00:44:08,910
zijn broer met zijn weduwe moest trouwen.

762
00:44:08,910 --> 00:44:13,170
En dat betekende niet per se dat zijn
broer daarvoor nog ongetrouwd moest zijn.

763
00:44:13,170 --> 00:44:16,110
Die weduwe zou aan zijn
gezin worden toegevoegd.

764
00:44:16,110 --> 00:44:18,090
Als hij al een vrouw en kinderen had,

765
00:44:18,090 --> 00:44:20,430
dan maakte dat het trouwen
met een andere vrouw

766
00:44:20,430 --> 00:44:24,090
en het verwekken van kinderen voor
je overleden broer tot iets wat toch

767
00:44:24,090 --> 00:44:25,470
wat anders lag.

768
00:44:25,470 --> 00:44:29,010
Het is niet helemaal duidelijk wat
alle juridische gevolgen waren.

769
00:44:29,010 --> 00:44:32,190
Maar mogelijk dacht hij dat als
hij bij Ruth een kind kreeg,

770
00:44:32,190 --> 00:44:36,630
en dat kind niet zijn kind was maar
het kind van Ruths overleden man,

771
00:44:36,630 --> 00:44:40,650
dit op de een of andere manier juridisch
afbreuk zou doen aan het erfdeel dat zijn

772
00:44:40,650 --> 00:44:42,510
eigen zonen zouden krijgen.

773
00:44:42,510 --> 00:44:45,090
Ik weet niet echt zeker
hoe dat zou werken.

774
00:44:45,090 --> 00:44:49,050
Misschien hebben we een Joodse jurist
nodig om dat allemaal uit te zoeken.

775
00:44:49,050 --> 00:44:53,430
Maar hij zag meteen dat het lossen
van een stuk grond eenvoudig is.

776
00:44:53,430 --> 00:44:57,990
Met een andere vrouw trouwen, met alle
verplichtingen die daarbij kwamen kijken,

777
00:44:57,990 --> 00:45:03,630
zou de zaken zo ingewikkeld maken dat
hij problemen kon voorzien. Hij zegt:

778
00:45:03,630 --> 00:45:06,330
Oké, in dat geval doe ik het niet.

779
00:45:06,330 --> 00:45:10,170
Doe jij het dan maar, Boaz,
want ik kan het niet vrijkopen.

780
00:45:10,170 --> 00:45:11,370
Vers 7:

781
00:45:11,370 --> 00:45:14,490
Nu was het vroeger in
Israël bij lossing en bij

782
00:45:14,490 --> 00:45:17,610
ruil de gewoonte om de
hele zaak te bevestigen:

783
00:45:17,610 --> 00:45:21,450
iemand trok zijn schoen uit
en gaf die aan zijn naaste;

784
00:45:21,450 --> 00:45:24,270
en dit diende als bewijs in Israël.

785
00:45:24,270 --> 00:45:27,750
Dat betekent dat dit gebruik
kennelijk niet meer werd toegepast

786
00:45:27,750 --> 00:45:29,130
toen dit werd geschreven.

787
00:45:29,130 --> 00:45:33,090
Er was enige tijd verstreken en er
hadden enige culturele veranderingen

788
00:45:33,090 --> 00:45:38,310
plaatsgevonden tussen de tijd van Ruth en
het moment waarop dit werd opgeschreven.

789
00:45:38,310 --> 00:45:42,450
Dus zei de losser tegen
Boaz: Koopt u het voor uzelf.

790
00:45:42,450 --> 00:45:44,190
En hij trok zijn schoen uit.

791
00:45:44,190 --> 00:45:47,550
Toen zei Boaz tegen de
oudsten en heel het volk:

792
00:45:47,550 --> 00:45:51,750
U bent vandaag getuigen dat ik van
de hand van Naomi alles gekocht heb

793
00:45:51,750 --> 00:45:57,690
wat van Elimelech geweest is, en alles
wat van Chiljon en Machlon geweest is.

794
00:45:57,690 --> 00:46:02,430
Daarbij neem ik voor mijzelf Ruth,
de Moabitische, de vrouw van Machlon,

795
00:46:02,430 --> 00:46:06,570
tot vrouw om de naam van de gestorvene
over zijn erfelijk bezit in stand te

796
00:46:06,570 --> 00:46:10,710
houden, opdat de naam van de
gestorvene niet zal worden uitgewist

797
00:46:10,710 --> 00:46:14,250
onder zijn broeders en in de
poort van zijn woon plaats.

798
00:46:14,250 --> 00:46:16,230
U bent vandaag getuigen.

799
00:46:16,230 --> 00:46:19,050
Dit gebruik met de schoen
lijkt duidelijk zijn

800
00:46:19,050 --> 00:46:22,410
oorsprong te hebben in wat
in Deuteronomium hoofdstuk

801
00:46:22,410 --> 00:46:26,130
25 was voorgeschreven, al
is het duidelijk aangepast.

802
00:46:26,130 --> 00:46:32,130
In Deuteronomium 25 wordt in vers 5 tot en
met 9 gesproken over de verplichting van

803
00:46:32,130 --> 00:46:35,430
een man om met de weduwe
van zijn broer te trouwen.

804
00:46:35,430 --> 00:46:40,230
Dat staat in vers 7, Deuteronomium 25:7.

805
00:46:40,230 --> 00:46:44,730
Maar als deze man niet genegen is
zijn schoonzuster tot vrouw te nemen,

806
00:46:44,730 --> 00:46:49,170
dan moet zijn schoonzuster naar de
poort gaan, naar de oudsten, en zeggen:

807
00:46:49,170 --> 00:46:54,270
Mijn zwager weigert een naam voor zijn
broer in Israël in stand te houden.

808
00:46:54,270 --> 00:46:57,690
Hij wil zijn zwagerplicht
tegenover mij niet vervullen.

809
00:46:57,690 --> 00:47:01,590
Dan moeten de oudsten van zijn
stad hem roepen en tot hem spreken;

810
00:47:01,590 --> 00:47:04,290
blijft hij bij zijn standpunt en zegt hij:

811
00:47:04,290 --> 00:47:07,350
Ik ben niet genegen
haar tot vrouw te nemen,

812
00:47:07,350 --> 00:47:11,550
dan moet zijn schoonzuster voor de
ogen van de oudsten naar hem toe gaan,

813
00:47:11,550 --> 00:47:15,390
zijn schoen van zijn voet trekken,
hem in het gezicht spuwen,

814
00:47:15,390 --> 00:47:20,490
en daarbij het woord nemen en zeggen: Zo
wordt met de man gedaan die het gezin van

815
00:47:20,490 --> 00:47:22,830
zijn broer niet wil bouwen.

816
00:47:22,830 --> 00:47:27,030
En zijn naam zal in Israël
luiden: Het huis van hem

817
00:47:27,030 --> 00:47:29,490
bij wie de schoen is uitgetrokken.

818
00:47:29,490 --> 00:47:32,130
Blijkbaar kon je iemand
niet dwingen te trouwen

819
00:47:32,130 --> 00:47:34,650
met iemand met wie hij niet wilde trouwen.

820
00:47:34,650 --> 00:47:38,070
Als de man zei: ‘Ik mag
mijn schoonzus niet.

821
00:47:38,070 --> 00:47:42,570
Ik ben blij dat mijn broer met haar
getrouwd is, maar ik wil haar niet.

822
00:47:42,570 --> 00:47:45,330
En nu ben ik verplicht
met haar te trouwen?’

823
00:47:45,330 --> 00:47:48,630
Het is voor een vrouw ook niet eens
goed om te moeten trouwen met iemand die

824
00:47:48,630 --> 00:47:49,950
haar niet wil.

825
00:47:49,950 --> 00:47:54,810
In dat geval zei de wet dat de oudsten
van de stad hem apart moesten nemen

826
00:47:54,810 --> 00:47:57,870
en moesten proberen hem op
andere gedachten te brengen.

827
00:47:57,870 --> 00:48:01,230
Maar als hij bij zijn
besluit blijft en weigert,

828
00:48:01,230 --> 00:48:04,530
dan moet hij deze beschamende
plechtigheid ondergaan.

829
00:48:04,530 --> 00:48:07,170
De vrouw die hij tot
vrouw had moeten nemen,

830
00:48:07,170 --> 00:48:11,490
maakt hem dan in het openbaar te schande
voor de oudsten van de stad door zijn

831
00:48:11,490 --> 00:48:15,210
sandaal uit te trekken en
hem in het gezicht te spugen.

832
00:48:15,210 --> 00:48:17,010
Waarom die sandaal uittrekken?

833
00:48:17,010 --> 00:48:21,510
De schoen kon in het oude Israël
bezit aanduiden, zoals in:

834
00:48:21,510 --> 00:48:25,350
Elke plaats die uw voetzool
betreedt, zal van u zijn;

835
00:48:25,350 --> 00:48:30,570
vanaf de woestijn en de Libanon,
vanaf de rivier, de rivier de Eufraat,

836
00:48:30,570 --> 00:48:34,530
tot aan de zee in het westen
zal uw gebied zich uitstrekken.

837
00:48:34,530 --> 00:48:39,810
Toen het niet bij naam genoemde familielid
zijn schoen uittrok en aan Boaz gaf,

838
00:48:39,810 --> 00:48:44,190
betekende dat dat hij zijn
bezitsrecht aan Boaz overdroeg.

839
00:48:44,190 --> 00:48:47,550
Dat staat er in Ruth 4:7:

840
00:48:47,550 --> 00:48:51,450
Zo ging dat vroeger als je
iets vrijkocht of ruilde.

841
00:48:51,450 --> 00:48:55,110
In dit geval ging de man
niet lossen; hij ging ruilen.

842
00:48:55,110 --> 00:48:58,950
Hij ging zijn recht van lossing
aan iemand anders overdragen.

843
00:48:58,950 --> 00:49:02,070
Er werd in deze tijd niet
meer in het gezicht gespuugd,

844
00:49:02,070 --> 00:49:04,650
en deze vrouw kwam dit ook niet doen.

845
00:49:04,650 --> 00:49:09,810
Dit was duidelijk een veranderd gebruik,
dat onder de wet anders was uitgevoerd,

846
00:49:09,810 --> 00:49:14,010
maar waarvan de uitvoering in de
loop van de tijd was aangepast.

847
00:49:14,010 --> 00:49:19,410
Deze niet bij naam genoemde man is de
man bij wie de sandaal werd uitgetrokken.

848
00:49:19,410 --> 00:49:21,450
Dat is zijn reputatie.

849
00:49:21,450 --> 00:49:26,070
Je wilt niet dat zoiets boven je
hoofd hangt, maar dat is die man.

850
00:49:26,070 --> 00:49:29,850
Boaz zei toen in het bijzijn van
de tien getuigen bij de poort:

851
00:49:29,850 --> 00:49:34,110
Ik koop nu alles van die familie
vrij en trouw ook met Ruth.

852
00:49:34,110 --> 00:49:36,750
En jullie zijn daar vandaag getuige van.

853
00:49:36,750 --> 00:49:40,890
Er werd een huwelijk gesloten, en
de bruid was niet eens aanwezig.

854
00:49:40,890 --> 00:49:46,350
En heel het volk dat in de poort was en
de oudsten zeiden: Wij zijn getuigen.

855
00:49:46,350 --> 00:49:51,210
Moge de HEERE deze vrouw, die in uw
huis komt, maken als Rachel en Lea,

856
00:49:51,210 --> 00:49:54,150
die beiden het huis van
Israël gebouwd hebben.

857
00:49:54,150 --> 00:49:58,770
Doe krachtige daden in Efratha en
maak uw naam beroemd in Bethlehem.

858
00:49:58,770 --> 00:50:01,110
Dat is Bethlehem.

859
00:50:01,110 --> 00:50:07,350
En moge uw huis worden als het huis
van Perez, die Tamar aan Juda baarde,

860
00:50:07,350 --> 00:50:12,270
door het nageslacht dat de HEERE
u uit deze jonge vrouw geven zal.

861
00:50:12,270 --> 00:50:15,210
Moge zij zijn als Rachel en Lea, die

862
00:50:15,210 --> 00:50:18,930
samen natuurlijk de moeders
van het hele volk Israël waren.

863
00:50:18,930 --> 00:50:23,550
Zilpa en Bilha, hun slavinnen,
hadden daar ook een rol in gehad.

864
00:50:23,550 --> 00:50:28,950
Maar wat hun slavinnen deden, deden
ze in hun naam en in hun persoon.

865
00:50:28,950 --> 00:50:33,210
Rachel en Lea kregen min of meer
nog meer kinderen via hun slavinnen.

866
00:50:33,210 --> 00:50:35,910
Maar zij waren de
eigenaars van de slavinnen

867
00:50:35,910 --> 00:50:38,970
en daarom ook de
eigenaars van de kinderen.

868
00:50:38,970 --> 00:50:43,950
In wezen werden alle twaalf zonen in
zekere zin gerekend als de zonen van

869
00:50:43,950 --> 00:50:45,510
Rachel en Lea.

870
00:50:45,510 --> 00:50:51,270
Het hele volk kwam, zoals ze hier
aangeven, voort uit deze twee vrouwen.

871
00:50:51,270 --> 00:50:53,310
Daarna noemden ze Tamar.

872
00:50:53,310 --> 00:50:56,910
Tamar vertoont eigenlijk een
interessante overeenkomst met Ruth,

873
00:50:56,910 --> 00:50:59,310
omdat Tamar niet Joods was.

874
00:50:59,310 --> 00:51:04,410
Ze was een Kanaänitische, en toch werd
ze opgenomen in de familielijn van het

875
00:51:04,410 --> 00:51:05,850
huis van Juda.

876
00:51:05,850 --> 00:51:07,890
Dit waren mensen van Juda.

877
00:51:07,890 --> 00:51:12,750
Dit was in Bethlehem in Juda,
dus deze mensen waren Judeeërs.

878
00:51:12,750 --> 00:51:17,310
Ze waren allemaal nakomelingen van Tamar,
die vanuit een vreemd land in de familie

879
00:51:17,310 --> 00:51:21,810
was gekomen, zich vermoedelijk tot
het geloof in de HEERE had bekeerd

880
00:51:21,810 --> 00:51:25,170
en deel was gaan uitmaken
van de familie van Juda.

881
00:51:25,170 --> 00:51:27,330
Ze was zelfs hun stammoeder.

882
00:51:27,330 --> 00:51:31,770
Hier is opnieuw iemand uit de heidenen
die erbij komt, zoals Tamar dat deed.

883
00:51:31,770 --> 00:51:34,710
En hopelijk zal God
haar nageslacht zegenen

884
00:51:34,710 --> 00:51:37,650
zoals Hij Tamars
nageslacht heeft gezegend.

885
00:51:37,650 --> 00:51:41,490
De hele stam Juda kwam
eigenlijk voort uit Tamar.

886
00:51:41,490 --> 00:51:46,290
Zo nam Boaz Ruth en zij werd hem
tot vrouw, en hij kwam bij haar.

887
00:51:46,290 --> 00:51:50,070
En de HEERE gaf haar dat zij
zwanger werd en een zoon baarde.

888
00:51:50,070 --> 00:51:54,150
Toen zeiden de vrouwen tegen
Naomi: Geloofd zij de HEERE,

889
00:51:54,150 --> 00:51:57,750
Die niet heeft nagelaten om u
vandaag een losser te geven.

890
00:51:57,750 --> 00:52:00,270
Moge zijn naam beroemd worden in Israël!

891
00:52:00,270 --> 00:52:05,250
Hij zal er voor u zijn om u te verkwikken
en u in uw ouderdom te onderhouden.

892
00:52:05,250 --> 00:52:09,330
Want uw schoondochter, die u
liefheeft, heeft hem gebaard,

893
00:52:09,330 --> 00:52:12,690
zij die beter voor u is dan zeven zonen.

894
00:52:12,690 --> 00:52:15,930
Natuurlijk was Naomi niet eens
een bloedverwant van dit kind,

895
00:52:15,930 --> 00:52:19,110
maar dit kind was strikt
genomen, wettelijk gezien,

896
00:52:19,110 --> 00:52:21,210
de zoon van haar eigen zoon.

897
00:52:21,210 --> 00:52:26,010
De zoon van Naomi was strikt genomen
de wettelijke vader van dit kind.

898
00:52:26,010 --> 00:52:29,310
Naomi was wettelijk gezien
de stiefgrootmoeder,

899
00:52:29,310 --> 00:52:33,750
en daarom was het volgens die
juridische fictie haar kleinzoon.

900
00:52:33,750 --> 00:52:37,050
En Naomi nam het kind en
zette het op haar schoot.

901
00:52:37,050 --> 00:52:39,270
En zij werd zijn verzorgster.

902
00:52:39,270 --> 00:52:41,010
Waarschijnlijk niet als min.

903
00:52:41,010 --> 00:52:44,490
Naar alle waarschijnlijkheid was
ze te oud om kinderen te krijgen,

904
00:52:44,490 --> 00:52:48,030
dus was ze ook te oud om
de baby de borst te geven.

905
00:52:48,030 --> 00:52:50,730
Vaak gaf de moeder,
vooral in rijke gezinnen,

906
00:52:50,730 --> 00:52:53,370
haar eigen kind niet altijd de borst.

907
00:52:53,370 --> 00:52:57,450
Ze hadden dan een min, een
slavin die de baby de borst gaf.

908
00:52:57,450 --> 00:53:02,070
Maar naar alle waarschijnlijkheid was dat
niet het soort verzorgster dat Naomi werd.

909
00:53:02,070 --> 00:53:04,530
En de buurvrouwen gaven hem een naam.

910
00:53:04,530 --> 00:53:08,250
Zij zeiden: Bij Naomi is een zoon geboren.

911
00:53:08,250 --> 00:53:10,710
En zij gaven hem de naam Obed.

912
00:53:10,710 --> 00:53:14,310
Hij is de vader van
Isaï, de vader van David.

913
00:53:14,310 --> 00:53:17,790
Ik weet niet waarom de buurvrouwen een
rol hadden bij het geven van een naam

914
00:53:17,790 --> 00:53:19,050
aan het kind.

915
00:53:19,050 --> 00:53:23,130
Blijkbaar stelden ze die naam
voor en is die blijven hangen.

916
00:53:23,130 --> 00:53:25,410
Boaz had er kennelijk geen bezwaar tegen.

917
00:53:25,410 --> 00:53:30,030
Deze vermelding maakt heel duidelijk dat
degene die dit schreef een tijdgenoot

918
00:53:30,030 --> 00:53:31,410
van David was.

919
00:53:31,410 --> 00:53:35,070
Hij verwacht dat zijn
lezers weten wie David is.

920
00:53:35,070 --> 00:53:38,550
David was op dat moment een
belangrijk persoon geworden.

921
00:53:38,550 --> 00:53:43,350
Salomo wordt niet genoemd, dus het is
waarschijnlijk niet van na Davids tijd.

922
00:53:43,350 --> 00:53:44,550
Hij zegt:

923
00:53:44,550 --> 00:53:49,590
Dit nu zijn de afstammelingen
van Perez: Perez verwekte Hezron,

924
00:53:49,590 --> 00:53:52,050
Perez was natuurlijk de zoon van Juda.

925
00:53:52,050 --> 00:53:54,510
Waarom Juda niet wordt
genoemd, weet ik niet,

926
00:53:54,510 --> 00:53:57,990
maar het is een gegeven dat
Juda's geslachtslijn hier via zijn

927
00:53:57,990 --> 00:53:59,610
zoon Perez liep.

928
00:53:59,610 --> 00:54:05,550
Hezron verwekte Ram, Ram verwekte
Amminadab, Amminadab verwekte Nahesson,

929
00:54:05,550 --> 00:54:07,530
Nahesson verwekte Salma,

930
00:54:07,530 --> 00:54:11,670
En we lezen trouwens dat Salmon
trouwde met Rachab, de hoer.

931
00:54:11,670 --> 00:54:13,890
Dat lezen we in Mattheüs hoofdstuk 1,

932
00:54:13,890 --> 00:54:17,190
waar het geslachtsregister
van Christus wordt gegeven.

933
00:54:17,190 --> 00:54:21,690
De spreker verwijst hier
naar Mattheüs 1:5-6:

934
00:54:21,690 --> 00:54:24,510
Salmon verwekte Boaz bij Rachab.

935
00:54:24,510 --> 00:54:30,210
Boaz verwekte Obed, Obed verwekte
Isaï en Isaï verwekte David.

936
00:54:30,210 --> 00:54:32,730
[Vertalersnoot: De
spreker zegt Mattheüs 1:4,

937
00:54:32,730 --> 00:54:36,330
maar haalt de geslachtslijn
uit vers 5-6 aan.

938
00:54:36,330 --> 00:54:39,870
De weergave hierboven volgt
de woorden die hij aanhaalt;

939
00:54:39,870 --> 00:54:43,710
zij is geen volledig
HSV-citaat van die verzen.]

940
00:54:43,710 --> 00:54:46,290
En zo komen we aan het
einde van het verhaal.

941
00:54:46,290 --> 00:54:48,690
Het heeft zeker een gelukkig einde.

942
00:54:48,690 --> 00:54:52,110
Niet alleen een einde tijdens
het leven van Ruth en Naomi,

943
00:54:52,110 --> 00:54:55,890
wier omstandigheden in zekere
zin een ommekeer doormaakten.

944
00:54:55,890 --> 00:54:59,370
Ze verkeerden in de slechtst
mogelijke omstandigheden:

945
00:54:59,370 --> 00:55:04,470
straatarme weduwen zonder enig uitzicht
op verandering langs natuurlijke weg.

946
00:55:04,470 --> 00:55:07,890
Dat sloeg om naar een situatie
met een welgesteld echtpaar,

947
00:55:07,890 --> 00:55:10,530
want Boaz was heel rijk.

948
00:55:10,530 --> 00:55:14,190
En het is duidelijk dat Naomi
in hun huis werd opgenomen,

949
00:55:14,190 --> 00:55:19,170
niet alleen als grootmoeder van
het kind, maar ook als verzorgster.

950
00:55:19,170 --> 00:55:22,170
Dus leefden ze allemaal
nog lang en gelukkig.

951
00:55:22,170 --> 00:55:25,290
Maar wat belangrijker
is: wat hier gebeurde,

952
00:55:25,290 --> 00:55:29,730
heeft inderdaad geleid tot een
gelukkig leven tot in eeuwigheid.

953
00:55:29,730 --> 00:55:33,570
Uit hen kwam David voort,
en uit David Jezus,

954
00:55:33,570 --> 00:55:37,710
en uit Jezus het leven tot
in eeuwigheid, in geluk.

955
00:55:37,710 --> 00:55:40,830
Het verhaal heeft dus
een echt sprookjeseinde,

956
00:55:40,830 --> 00:55:43,470
hoewel het een waargebeurd verhaal is.

957
00:55:43,470 --> 00:55:47,730
En een van de dingen die het laat zien,
is natuurlijk de soevereiniteit van God,

958
00:55:47,730 --> 00:55:51,930
Die de dingen zo leidt dat ze een
goede uitkomst hebben voor Zijn volk.

959
00:55:51,930 --> 00:55:54,150
En zo komen we aan het
einde van dat verhaal.