1
00:00:02,130 --> 00:00:04,650
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,650 --> 00:00:08,970
Deze keer behandelen we Spreuken 1 en 2.

3
00:00:08,970 --> 00:00:12,870
Het zal moeilijk zijn om te zeggen
wanneer we van het inleidende materiaal

4
00:00:12,870 --> 00:00:16,650
overgaan naar de eigenlijke
bestudering van het boek Spreuken,

5
00:00:16,650 --> 00:00:20,790
omdat we nooit gewoon vers
voor vers en hoofdstuk

6
00:00:20,790 --> 00:00:23,430
voor hoofdstuk door het
boek heen zullen gaan.

7
00:00:23,430 --> 00:00:27,690
Dat is naar mijn mening niet de
efficiëntste of nuttigste manier om

8
00:00:27,690 --> 00:00:29,670
Spreuken te bestuderen.

9
00:00:29,670 --> 00:00:34,170
Spreuken is duidelijk een bonte
verzameling spreekwoordelijke uitspraken

10
00:00:34,170 --> 00:00:38,670
over terugkerende thema’s, en
die thema’s zijn belangrijk.

11
00:00:38,670 --> 00:00:42,450
Over elk van die thema’s staan
er in de meeste gevallen veel

12
00:00:42,450 --> 00:00:46,830
spreuken over een bepaald onderwerp,
maar die staan niet allemaal bij elkaar.

13
00:00:46,830 --> 00:00:49,410
Het boek is niet thematisch geordend.

14
00:00:49,410 --> 00:00:52,770
Maar als we de lessen over die
onderwerpen werkelijk willen leren,

15
00:00:52,770 --> 00:00:57,150
is het nuttig om alles te bekijken
wat Spreuken daarover leert.

16
00:00:57,150 --> 00:01:01,230
Wat we dus binnenkort zullen doen, is
thematisch kijken naar de dingen waar

17
00:01:01,230 --> 00:01:02,850
Spreuken over spreekt.

18
00:01:02,850 --> 00:01:07,110
Als je de gelegenheid hebt gehad om alvast
verder te kijken in je aantekeningen,

19
00:01:07,110 --> 00:01:09,930
weet je dat er heel wat
specifieke onderwerpen zijn

20
00:01:09,930 --> 00:01:11,730
die we zullen gaan bekijken.

21
00:01:11,730 --> 00:01:15,810
Wat we echter nog niet hebben gedaan,
is eenvoudigweg het boek overzien

22
00:01:15,810 --> 00:01:18,390
en er een breed overzicht van krijgen.

23
00:01:18,390 --> 00:01:22,650
Spreuken is niet het soort boek waarvan
je zo’n gedetailleerde indeling kunt geven

24
00:01:22,650 --> 00:01:27,630
als van een boek dat óf een historisch
verhaal óf een didactisch leerboek is.

25
00:01:27,630 --> 00:01:31,650
Een leraar gaat namelijk gewoonlijk op
een logische manier van het ene punt

26
00:01:31,650 --> 00:01:32,970
naar het volgende.

27
00:01:32,970 --> 00:01:36,390
Je kunt een gedachtegang
zien, een lijn in het betoog.

28
00:01:36,390 --> 00:01:39,870
Dat is trouwens een van de dingen die
bij het lezen van de meeste Bijbelboeken

29
00:01:39,870 --> 00:01:41,550
erg behulpzaam zijn.

30
00:01:41,550 --> 00:01:43,830
Als je ergens een moeilijk vers tegenkomt,

31
00:01:43,830 --> 00:01:48,990
kun je naar de voorafgaande verzen kijken
om te zien waar de schrijver naartoe ging.

32
00:01:48,990 --> 00:01:53,670
Vervolgens kun je zijn lijn volgen,
zodat je kunt zeggen: „Dit vers,

33
00:01:53,670 --> 00:01:56,850
dat zo moeilijk is,
betekent waarschijnlijk dit,

34
00:01:56,850 --> 00:02:01,830
want uit wat hij eerder zei, lijkt dit
de richting te zijn waarin hij gaat.”

35
00:02:01,830 --> 00:02:06,630
Zo kun je enkele aanwijzingen krijgen voor
de betekenis van een moeilijke uitspraak.

36
00:02:06,630 --> 00:02:09,450
In Spreuken tref je
zoiets echter niet aan.

37
00:02:09,450 --> 00:02:13,110
Over het geheel genomen is
er geen doorgaande lijn.

38
00:02:13,110 --> 00:02:16,950
Er zijn gedeelten waarvan je kunt
zeggen dat die er wel een hebben.

39
00:02:16,950 --> 00:02:21,210
Er zijn gedeelten die afgeronde
blokken onderwijs vormen,

40
00:02:21,210 --> 00:02:23,970
vooral over het onderwerp wijsheid.

41
00:02:23,970 --> 00:02:27,870
In enkele gevallen waarschuwt hij
zijn zoon voor de gevaren van de

42
00:02:27,870 --> 00:02:29,610
verkeerde soort vrouw.

43
00:02:29,610 --> 00:02:32,970
Er zijn gedeelten met een
beetje verhalende stof

44
00:02:32,970 --> 00:02:36,450
of wat uitgebreider
onderwijs over één punt.

45
00:02:36,450 --> 00:02:38,970
Maar zodra je voorbij
een bepaald punt komt,

46
00:02:38,970 --> 00:02:42,240
en vooral zodra je
voorbij hoofdstuk 9 komt,

47
00:02:42,240 --> 00:02:47,010
heb je eigenlijk verzamelingen
uitspraken die niet noodzakelijk in iets

48
00:02:47,010 --> 00:02:50,850
wat op een logische volgorde
lijkt, zijn gerangschikt.

49
00:02:50,850 --> 00:02:53,850
We nemen aan dat deze na Salomo’s tijd

50
00:02:53,850 --> 00:02:58,290
door verschillende mensen zijn
verzameld uit zijn drieduizend spreuken.

51
00:02:58,290 --> 00:03:02,670
Iemand nam zijn favoriete spreuken
en voegde die, zo te zien,

52
00:03:02,670 --> 00:03:05,070
min of meer willekeurig samen.

53
00:03:05,070 --> 00:03:08,010
Maar we kunnen wel naar de grote
lijnen van het boek kijken.

54
00:03:08,010 --> 00:03:11,610
Er zijn enkele plaatsen waar iets
verandert ten opzichte van wat eraan

55
00:03:11,610 --> 00:03:15,570
voorafging, en die kunnen we de
verschillende delen van het boek noemen.

56
00:03:15,570 --> 00:03:19,650
Het eerste deel van het boek,
de hoofdstukken 1 tot en met 9,

57
00:03:19,650 --> 00:03:21,990
verschilt behoorlijk van de andere delen,

58
00:03:21,990 --> 00:03:26,130
omdat het niet slechts een verzameling
willekeurige uitspraken is.

59
00:03:26,130 --> 00:03:29,130
Er staan enkele losse
uitspraken in dat gedeelte,

60
00:03:29,130 --> 00:03:33,450
maar voor het grootste deel is het
een uitvoerige poging om zijn zoon

61
00:03:33,450 --> 00:03:37,230
één ding bij te brengen,
namelijk liefde voor wijsheid,

62
00:03:37,230 --> 00:03:40,890
waardering voor wijsheid en
het zoeken naar wijsheid.

63
00:03:40,890 --> 00:03:44,610
Eén ding waarvan je kunt merken
dat Salomo er doodsbang voor is,

64
00:03:44,610 --> 00:03:47,610
is dat zijn zoon niet wijs zal zijn.

65
00:03:47,610 --> 00:03:51,750
Dat zien we ook in Prediker, wanneer hij
zegt dat hij nadacht over de ijdelheid van

66
00:03:51,750 --> 00:03:53,970
het feit dat een man wijs kan zijn,

67
00:03:53,970 --> 00:03:57,630
door zijn wijsheid een groot
bezit kan opbouwen en dat kan

68
00:03:57,630 --> 00:04:00,330
nalaten aan een zoon die een dwaas is.

69
00:04:00,330 --> 00:04:02,970
De zoon verdient niet
alleen dat hele bezit niet,

70
00:04:02,970 --> 00:04:05,790
omdat hij niet de wijsheid
had om het te verwerven,

71
00:04:05,790 --> 00:04:08,970
maar hij is zo’n dwaas dat
hij het zal vernietigen.

72
00:04:08,970 --> 00:04:13,530
Er staat dat de gedachte Salomo kwelde
dat hij door de wijsheid die God hem had

73
00:04:13,530 --> 00:04:16,470
gegeven grote dingen
zou kunnen volbrengen,

74
00:04:16,470 --> 00:04:20,550
maar dat die bij zijn dood zouden
worden nagelaten aan een zoon die niet

75
00:04:20,550 --> 00:04:26,250
dezelfde mate van wijsheid had als hij en
die alles eenvoudigweg ongedaan zou maken.

76
00:04:26,250 --> 00:04:29,730
Daarom besteedt hij de eerste
negen hoofdstukken er werkelijk aan

77
00:04:29,730 --> 00:04:34,470
om zijn zoon duidelijk te maken hoe
waardevol en belangrijk het is om

78
00:04:34,470 --> 00:04:36,990
wijsheid de hoogste prioriteit te geven.

79
00:04:36,990 --> 00:04:40,050
Dat staat in de
hoofdstukken 1 tot en met 9.

80
00:04:40,050 --> 00:04:44,250
Binnen dat gedeelte zouden we zelfs
nog onderverdelingen kunnen maken.

81
00:04:44,250 --> 00:04:50,010
Hoofdstuk 1 begint met een inleiding, de
eerste zeven verzen, die ik zal voorlezen.

82
00:04:50,010 --> 00:04:52,290
Het is als de inleiding van het boek:

83
00:04:52,290 --> 00:04:56,610
De spreuken van Salomo, de zoon
van David, de koning van Israël,

84
00:04:56,610 --> 00:04:59,310
om bekend te worden met
wijsheid en vermaning,

85
00:04:59,310 --> 00:05:05,250
om woorden vol inzicht te begrijpen, om
vermaning die inzicht biedt, aan te nemen,

86
00:05:05,250 --> 00:05:10,950
gerechtigheid, recht en billijkheid, om
aan onverstandigen schranderheid te geven,

87
00:05:10,950 --> 00:05:14,130
aan een jongeman kennis
en bedachtzaamheid.

88
00:05:14,130 --> 00:05:18,090
Dat is kennelijk de reden waarom
het boek Spreuken is geschreven:

89
00:05:18,090 --> 00:05:21,810
om te weten en bekend te
maken wat wijsheid is.

90
00:05:21,810 --> 00:05:23,130
En hij zegt:

91
00:05:23,130 --> 00:05:28,470
Wie wijs is, zal horen en inzicht
vermeerderen, en wie verstandig is,

92
00:05:28,470 --> 00:05:33,330
zal wijze raad verwerven om een spreuk
en een spreekwoord te begrijpen,

93
00:05:33,330 --> 00:05:36,330
woorden van wijzen en hun raadsels.

94
00:05:36,330 --> 00:05:40,590
De vreze des HEEREN is het
beginsel van de kennis,

95
00:05:40,590 --> 00:05:43,830
dwazen verachten wijsheid en vermaning.

96
00:05:43,830 --> 00:05:45,390
Zo begint hij dus.

97
00:05:45,390 --> 00:05:48,750
In dit openingsgedeelte
introduceert hij in feite

98
00:05:48,750 --> 00:05:51,870
verschillende soorten wijsheidsuitspraken.

99
00:05:51,870 --> 00:05:56,490
In vers 5 spreekt hij over raad
en over het aannemen van raad.

100
00:05:56,490 --> 00:05:58,050
In vers 6 spreekt hij—

101
00:05:58,050 --> 00:06:00,630
heeft hij het over een
spreuk en een raadsel,

102
00:06:00,630 --> 00:06:03,630
de woorden van de wijzen en hun raadsels.

103
00:06:03,630 --> 00:06:07,590
De Engelse Bijbelvertaling
waarop deze uitleg berust,

104
00:06:07,590 --> 00:06:11,130
gebruikt hier termen die
overeenkomen met „spreuk”,

105
00:06:11,130 --> 00:06:15,150
„moeilijk te doorgronden
uitspraak” en „raadsels”;

106
00:06:15,150 --> 00:06:20,610
de HSV spreekt van „een spreuk en een
spreekwoord” en van „hun raadsels”.

107
00:06:20,610 --> 00:06:24,330
Dit zijn allemaal verschillende
vormen waarin wijsheidsuitspraken

108
00:06:24,330 --> 00:06:25,830
gegoten kunnen worden.

109
00:06:25,830 --> 00:06:28,710
En hij geeft aan dat deze
dingen gevat moeten worden,

110
00:06:28,710 --> 00:06:31,290
dat ze met het verstand
begrepen moeten worden,

111
00:06:31,290 --> 00:06:36,150
omdat het samengebalde wijsheid is
in verschillende literaire omhulsels.

112
00:06:36,150 --> 00:06:40,590
Een raadsel, een spreuk, een
moeilijk te doorgronden uitspraak:

113
00:06:40,590 --> 00:06:44,490
dat zijn verschillende manieren
waarop wijsheid samengebald kan worden

114
00:06:44,490 --> 00:06:47,070
om als het ware het verstand te prikkelen.

115
00:06:47,070 --> 00:06:50,190
Je kunt iemand gewoon een
normaal stukje onderricht geven,

116
00:06:50,190 --> 00:06:52,470
en dat kan wijs onderricht zijn.

117
00:06:52,470 --> 00:06:56,490
Maar een spreuk, een moeilijk te
doorgronden uitspraak of een raadsel is

118
00:06:56,490 --> 00:06:58,890
iets wat in het verstand blijft haken.

119
00:06:58,890 --> 00:07:01,050
Het is iets waarover je puzzelt.

120
00:07:01,050 --> 00:07:05,190
Het is iets wat door zijn aard aanzet
tot overdenking en beschouwing,

121
00:07:05,190 --> 00:07:09,990
omdat de betekenis niet onmiddellijk
aan de oppervlakte ligt. Dat is nuttig.

122
00:07:09,990 --> 00:07:14,670
Het zet het verstand ertoe aan om te
denken: „Wat bedoelen de wijzen hiermee?”

123
00:07:14,670 --> 00:07:17,010
Hij introduceert in
dit gedeelte ook dingen

124
00:07:17,010 --> 00:07:20,190
waarvan we zouden kunnen zeggen
dat ze in wezen synoniemen zijn,

125
00:07:20,190 --> 00:07:21,810
of daar dicht bij komen,

126
00:07:21,810 --> 00:07:25,170
maar die misschien verschillende
betekenisnuances hebben.

127
00:07:25,170 --> 00:07:28,110
In vers 2 spreekt hij
over onderricht en begrip.

128
00:07:28,110 --> 00:07:33,990
In vers 3 over het onderricht in wijsheid,
rechtvaardigheid, recht en billijkheid.

129
00:07:33,990 --> 00:07:37,230
We kunnen zien dat hij er als
koning vooral mee bezig is

130
00:07:37,230 --> 00:07:40,830
dat zijn zoon de wijsheid
zou bezitten om te regeren,

131
00:07:40,830 --> 00:07:43,470
de wijsheid om als een rechtvaardig en

132
00:07:43,470 --> 00:07:46,470
oprecht bestuurder van
de regering op te treden.

133
00:07:46,470 --> 00:07:51,390
In de verzen 4 en 5 noemt
hij bedachtzaamheid, kennis,

134
00:07:51,390 --> 00:07:55,230
onderscheidingsvermogen,
geleerdheid en begrip.

135
00:07:55,230 --> 00:07:59,550
Dit zijn enkele van de woorden die bijna
door elkaar gebruikt zullen worden.

136
00:07:59,550 --> 00:08:03,930
Soms worden ze, zo lijkt het,
zelfs echt door elkaar gebruikt.

137
00:08:03,930 --> 00:08:07,050
Hoewel elk woord misschien
zijn eigen nuance heeft,

138
00:08:07,050 --> 00:08:11,130
bestaat er in Salomo’s denken niet zo
heel veel verschil tussen deze dingen.

139
00:08:11,130 --> 00:08:15,090
Dit alles gaat over verstandelijk
en verantwoordelijk denken,

140
00:08:15,090 --> 00:08:17,610
en dat is in feite wat hij hier bedoelt.

141
00:08:17,610 --> 00:08:21,030
Hij probeert zijn zoon er diepe
waardering voor bij te brengen,

142
00:08:21,030 --> 00:08:25,170
als iets wat gezocht en gevolgd
moet worden, zoals we zullen zien.

143
00:08:25,170 --> 00:08:29,370
Dan geeft hij in vers 7 deze
samenvattende uitspraak:

144
00:08:29,370 --> 00:08:31,830
Ontzag voor de Heer is
het begin van kennis,

145
00:08:31,830 --> 00:08:34,890
maar dwazen verachten
wijsheid en onderricht.

146
00:08:34,890 --> 00:08:36,690
Hij zei in vers 5:

147
00:08:36,690 --> 00:08:42,390
Een wijs mens blijft bijleren, en iemand
met inzicht neemt wijze raad ter harte.

148
00:08:42,390 --> 00:08:47,010
Het idee hier is dat Salomo zich wil
uitspreken tegen de gedachte dat iemand zo

149
00:08:47,010 --> 00:08:50,850
wijs kan zijn dat hij geen enkele
raad meer hoeft aan te horen.

150
00:08:50,850 --> 00:08:55,290
Hij heeft niemand nodig om hem iets
te vertellen wat hem zal corrigeren,

151
00:08:55,290 --> 00:08:57,930
omdat hij inmiddels alles bereikt heeft.

152
00:08:57,930 --> 00:09:03,090
Salomo zegt: nee, een wijs mens
zal raad verkrijgen en zoeken.

153
00:09:03,090 --> 00:09:06,810
Het is een teken van wijsheid wanneer
iemand weet dat er nog altijd dingen zijn

154
00:09:06,810 --> 00:09:08,310
die hij niet weet.

155
00:09:08,310 --> 00:09:11,730
Hij beschouwt zichzelf niet
als de hoogste autoriteit.

156
00:09:11,730 --> 00:09:13,950
Later in Spreuken zal hij zeggen:

157
00:09:13,950 --> 00:09:19,050
Plannen komen door overleg tot stand,
voer daarom oorlog na rijp beraad.

158
00:09:19,050 --> 00:09:19,830
of:

159
00:09:19,830 --> 00:09:22,950
Als er geen wijze raad
is, komt een volk ten val,

160
00:09:22,950 --> 00:09:26,610
maar er komt verlossing door
een veelheid van raadgevers.

161
00:09:26,610 --> 00:09:30,870
Een van de kenmerken van een wijs mens
die Salomo in Spreuken vaak noemt,

162
00:09:30,870 --> 00:09:33,510
is dat hij ervan houdt
gecorrigeerd te worden.

163
00:09:33,510 --> 00:09:37,290
Hij verlangt er niet naar bekend te
staan als iemand die alles al weet.

164
00:09:37,290 --> 00:09:40,410
Hij zou graag iemand zijn die alles weet.

165
00:09:40,410 --> 00:09:43,050
Hij zou graag alles weten.

166
00:09:43,050 --> 00:09:46,770
Daarom aanvaardt hij correctie,
want wanneer hij het mis heeft,

167
00:09:46,770 --> 00:09:48,690
wil hij terechtgewezen worden.

168
00:09:48,690 --> 00:09:51,150
Hij wil weten wat juist is.

169
00:09:51,150 --> 00:09:56,310
Iemand die de waarheid liefheeft, maakt er
geen bezwaar tegen gecorrigeerd te worden.

170
00:09:56,310 --> 00:10:01,290
Die waardeert het zelfs, want correctie
kan alleen plaatsvinden als je het mis had

171
00:10:01,290 --> 00:10:03,810
en iemand je nu laat zien wat juist is.

172
00:10:03,810 --> 00:10:05,910
Dat is wat correctie inhoudt.

173
00:10:05,910 --> 00:10:09,570
Als je het bij het rechte eind wilt
hebben, als je de waarheid liefhebt,

174
00:10:09,570 --> 00:10:11,970
dan zul je correctie waarderen.

175
00:10:11,970 --> 00:10:14,790
Natuurlijk is gecorrigeerd
worden vernederend,

176
00:10:14,790 --> 00:10:19,650
vooral als we heel zelfverzekerd spreken
en vervolgens gecorrigeerd worden.

177
00:10:19,650 --> 00:10:24,270
Als we heel stellig en heel zeker
zijn van onszelf en van wat we zeggen,

178
00:10:24,270 --> 00:10:28,470
en iemand dan zegt: „O ja, maar
op dat punt heb je het mis,”

179
00:10:28,470 --> 00:10:32,010
en diegene blijkt gelijk te
hebben, dan moet je door het stof.

180
00:10:32,010 --> 00:10:36,390
Je hoeft niet door het stof als je om te
beginnen nooit te arrogant bent geworden.

181
00:10:36,390 --> 00:10:42,150
Een wijs mens zal nederig genoeg zijn om
correctie uit te nodigen en te omarmen,

182
00:10:42,150 --> 00:10:46,350
zonder dat zijn ego helemaal
verweven is met zijn opvattingen.

183
00:10:46,350 --> 00:10:50,730
Dat is behoorlijk ongewoon onder
mensen die daadwerkelijk opgeleid zijn,

184
00:10:50,730 --> 00:10:53,490
die daadwerkelijk intellectuelen zijn.

185
00:10:53,490 --> 00:10:57,210
Ik zeg dat het zeldzaam
is; het is niet onmogelijk.

186
00:10:57,210 --> 00:10:59,910
Er zijn wijze mensen
met een goede opleiding.

187
00:10:59,910 --> 00:11:04,530
Maar mensen die opgeleid zijn, denken
vaak graag dat ze zich door hun opleiding

188
00:11:04,530 --> 00:11:09,030
tot op zekere hoogte niet meer vatbaar
hoeven te achten voor correctie.

189
00:11:09,030 --> 00:11:11,910
Ze hebben het gehoord,
ze hebben het geleerd,

190
00:11:11,910 --> 00:11:15,450
ze hebben er hun tijd in
gestoken en ze weten het.

191
00:11:15,450 --> 00:11:20,010
Het is voor hen bijzonder moeilijk om
iets te leren of gecorrigeerd te worden

192
00:11:20,010 --> 00:11:24,630
door iemand die minder hoog is opgeleid,
of misschien zelfs door een kind.

193
00:11:24,630 --> 00:11:29,010
Maar een wijs mens heeft de waarheid
lief en zal die daarom graag uit

194
00:11:29,010 --> 00:11:30,750
iedere bron aannemen.

195
00:11:30,750 --> 00:11:34,230
Met andere woorden, hij
heeft een leerbare geest.

196
00:11:34,230 --> 00:11:36,450
We hebben in een eerdere
lezing gelezen dat

197
00:11:36,450 --> 00:11:38,850
Salomo langs het terrein
van een buurman kwam

198
00:11:38,850 --> 00:11:44,250
en zag dat de muur was afgebroken en
het veld overwoekerd was. Hij zegt:

199
00:11:44,250 --> 00:11:47,250
Toen ik het zelf aanschouwde,
nam ik het ter harte,

200
00:11:47,250 --> 00:11:49,890
ik zag het en nam vermaning aan:

201
00:11:49,890 --> 00:11:54,630
Iemand met een leerbare geest zoekt
eenvoudigweg overal naar waarheid,

202
00:11:54,630 --> 00:11:59,250
zoekt overal naar de werkelijkheid,
en pikt die op allerlei plaatsen op.

203
00:11:59,250 --> 00:12:02,670
Het maakt hem niet uit of die
uit de mond van een kind komt

204
00:12:02,670 --> 00:12:05,850
of uit de mond van iemand
die lager staat dan hijzelf.

205
00:12:05,850 --> 00:12:07,770
Daar is hij niet te trots voor.

206
00:12:07,770 --> 00:12:13,650
Hij heeft de waarheid lief en is dankbaar
tegenover degene die haar hem aanbiedt.

207
00:12:13,650 --> 00:12:14,910
Vers 5 zegt:

208
00:12:14,910 --> 00:12:19,590
Wie wijs is, zal horen en inzicht
vermeerderen, en wie verstandig is,

209
00:12:19,590 --> 00:12:24,510
zal wijze raad verwerven om een spreuk
en een spreekwoord te begrijpen,

210
00:12:24,510 --> 00:12:27,150
woorden van wijzen en hun raadsels.

211
00:12:27,150 --> 00:12:30,990
De vreze des HEEREN is het
beginsel van de kennis,

212
00:12:30,990 --> 00:12:33,930
dwazen verachten wijsheid en vermaning.

213
00:12:33,930 --> 00:12:39,090
Aan het einde van vers 7 verachten
dwazen wijsheid en onderricht.

214
00:12:39,090 --> 00:12:41,850
Ze houden er niet van
gecorrigeerd te worden.

215
00:12:41,850 --> 00:12:46,110
Die eerste zeven verzen zouden de
inleiding tot dit eerste deel van

216
00:12:46,110 --> 00:12:48,210
Spreuken genoemd kunnen worden.

217
00:12:48,210 --> 00:12:52,950
Vervolgens verandert zijn betoog
in de verzen 8 tot en met 19

218
00:12:52,950 --> 00:12:57,570
van hetzelfde hoofdstuk,
hoofdstuk 1, in een waarschuwing:

219
00:12:57,570 --> 00:13:02,370
als je wijsheid veronachtzaamt,
zul je daar veel spijt van krijgen.

220
00:13:02,370 --> 00:13:04,290
In vers 8 zegt hij:

221
00:13:04,290 --> 00:13:09,330
Mijn zoon, luister naar de vermaning van
je vader en veronachtzaam het onderricht

222
00:13:09,330 --> 00:13:10,710
van je moeder niet,

223
00:13:10,710 --> 00:13:14,250
Daarmee bedoelt hij de wet die
je moeder je heeft geleerd.

224
00:13:14,250 --> 00:13:20,010
De Engelse Bijbelvertaling waarop deze
uitleg berust, gebruikt hier „law”,

225
00:13:20,010 --> 00:13:23,190
waar de HSV „onderricht” heeft.

226
00:13:23,190 --> 00:13:27,810
Naar alle waarschijnlijkheid was de
wet die hem werd geleerd Gods wet,

227
00:13:27,810 --> 00:13:30,570
aangezien dit zich in Israël afspeelde.

228
00:13:30,570 --> 00:13:35,430
Hij spreekt dus over het onderricht
van je vader en de wet van je moeder.

229
00:13:35,430 --> 00:13:39,750
Ongetwijfeld denkt hij aan de
openbaring in de Schrift die God aan dat

230
00:13:39,750 --> 00:13:43,650
specifieke volk had gegeven
en die zij doorgaven.

231
00:13:43,650 --> 00:13:47,850
In Deuteronomium 6 zei
Mozes tegen de Israëlieten:

232
00:13:47,850 --> 00:13:52,590
Zij moesten Gods geboden aan hun
kinderen doorgeven en erover spreken

233
00:13:52,590 --> 00:13:58,050
wanneer zij thuis waren of onderweg,
wanneer zij gingen slapen of opstonden.

234
00:13:58,050 --> 00:14:01,050
We nemen dus aan dat
deze ouders dat deden.

235
00:14:01,050 --> 00:14:05,250
Salomo en de moeder van zijn zoon
gaven de wet door. Wanneer er staat:

236
00:14:05,250 --> 00:14:09,570
de lessen van je moeder, dan betekent
dat de wet die je uit de mond van je

237
00:14:09,570 --> 00:14:11,010
moeder hebt ontvangen.

238
00:14:11,010 --> 00:14:14,070
Dat is ongetwijfeld een
verwijzing naar de wet van God.

239
00:14:14,070 --> 00:14:16,350
want ze zijn een bevallige
krans om je hoofd,

240
00:14:16,350 --> 00:14:18,870
en schakels van een ketting om je hals.

241
00:14:18,870 --> 00:14:23,550
Mijn zoon, als zondaars jou willen
verleiden, bewillig er dan niet in.

242
00:14:23,550 --> 00:14:28,170
Als zij zeggen: Ga met ons
mee, laten wij loeren op bloed,

243
00:14:28,170 --> 00:14:32,790
zonder reden een onschuldige belagen,
laten wij hen levend verslinden,

244
00:14:32,790 --> 00:14:37,170
zoals het graf, volledig, zoals
hen die in de kuil neerdalen.

245
00:14:37,170 --> 00:14:39,990
Allerlei kostbare bezittingen
zullen wij vinden,

246
00:14:39,990 --> 00:14:42,630
onze huizen zullen wij vullen met buit.

247
00:14:42,630 --> 00:14:48,091
Je zult je lot in ons midden werpen, wij
zullen allen tezamen één buidel hebben —

248
00:14:48,091 --> 00:14:52,410
Mijn zoon, ga niet met hen op
weg, weerhoud je voet van hun pad,

249
00:14:52,410 --> 00:14:57,390
want hun voeten snellen naar het kwaad en
zij haasten zich om bloed te vergieten.

250
00:14:57,390 --> 00:15:01,530
Voorzeker, het net wordt tevergeefs
gespannen voor de ogen van

251
00:15:01,530 --> 00:15:03,450
al wat vleugels bezit.

252
00:15:03,450 --> 00:15:07,890
Zíj loeren op hun eigen bloed,
zij belagen hun eigen leven.

253
00:15:07,890 --> 00:15:11,190
Zo zijn de paden van allen
die op winstbejag uit zijn,

254
00:15:11,190 --> 00:15:13,950
dat ontneemt zijn bezitters het leven.

255
00:15:13,950 --> 00:15:17,250
Dwaze mensen lopen in
veel schadelijke strikken.

256
00:15:17,250 --> 00:15:21,750
Mensen die niet de wijsheid hebben om
aan hun eigen principes vast te houden

257
00:15:21,750 --> 00:15:25,710
en die zich laten beïnvloeden
door de groep, door groepsdruk,

258
00:15:25,710 --> 00:15:29,910
raken uiteindelijk betrokken bij dingen
die ze nooit zouden hebben goedgekeurd

259
00:15:29,910 --> 00:15:31,590
als ze wijzer waren geweest.

260
00:15:31,590 --> 00:15:35,850
Laat niet los wat je vader je heeft
geleerd en ook niet de wet die je moeder

261
00:15:35,850 --> 00:15:37,230
je heeft geleerd.

262
00:15:37,230 --> 00:15:40,710
Anders zul je uiteindelijk
de zwaarste misdaden begaan,

263
00:15:40,710 --> 00:15:44,910
waarvan je nooit had gedacht dat je
slecht genoeg was om ze te begaan,

264
00:15:44,910 --> 00:15:47,490
en dat door de invloed van anderen.

265
00:15:47,490 --> 00:15:51,390
Je moet innerlijk worden geleid door
de principes die je hebt geleerd,

266
00:15:51,390 --> 00:15:53,790
de principes van wijsheid.

267
00:15:53,790 --> 00:15:58,290
Je moet niet zonder principes zijn
en je eenvoudig door je vrienden,

268
00:15:58,290 --> 00:16:03,390
door je leeftijdgenoten, door groepsdruk
tot slecht gedrag laten meeslepen.

269
00:16:03,390 --> 00:16:07,710
Ik wil er misschien nog aan toevoegen,
omdat sommigen dit mogelijk niet weten,

270
00:16:07,710 --> 00:16:12,450
dat in de Hebreeuwse tekst van
vers 12 het woord Sheol staat.

271
00:16:12,450 --> 00:16:18,150
De Engelse Bijbelvertaling waarop deze
uitleg berust, laat dat woord onvertaald;

272
00:16:18,150 --> 00:16:21,450
de HSV geeft het weer als „het graf”:

273
00:16:21,450 --> 00:16:26,190
Laten we ze levend verslinden, alsof
ze in het dodenrijk verdwijnen.

274
00:16:26,190 --> 00:16:30,570
Sheol is een Hebreeuws woord dat
eenvoudigweg de plaats betekent

275
00:16:30,570 --> 00:16:33,630
waar mensen naartoe
gaan wanneer ze sterven.

276
00:16:33,630 --> 00:16:38,310
In de King James Version wordt dit woord
in sommige gevallen vertaald met ‘the

277
00:16:38,310 --> 00:16:41,430
grave’ en op andere plaatsen met ‘hell’.

278
00:16:41,430 --> 00:16:44,310
‘The grave’ is waarschijnlijk
een betere vertaling,

279
00:16:44,310 --> 00:16:48,390
maar het gaat niet noodzakelijk
zozeer over het fysieke graf als wel

280
00:16:48,390 --> 00:16:50,610
eenvoudigweg over het dodenrijk.

281
00:16:50,610 --> 00:16:53,910
De Hebreeën hadden een
enigszins ongedifferentieerd

282
00:16:53,910 --> 00:16:58,470
en weinig specifiek begrip hiervan,
omdat God hun nooit echt veel over het

283
00:16:58,470 --> 00:17:00,330
hiernamaals heeft verteld.

284
00:17:00,330 --> 00:17:04,950
In het Oude Testament vind je geen
rechtstreeks onderwijs over de hemel of de

285
00:17:04,950 --> 00:17:07,470
hel zoals wij die begrippen opvatten.

286
00:17:07,470 --> 00:17:11,310
Sheol, dat soms ten onrechte
met ‘hell’ wordt vertaald,

287
00:17:11,310 --> 00:17:14,430
is niet de plaats waar
slechte mensen naartoe gaan.

288
00:17:14,430 --> 00:17:18,330
Het is de plaats waar iedereen
naartoe ging wanneer hij stierf.

289
00:17:18,330 --> 00:17:21,090
Iedereen die stierf, ging naar Sheol.

290
00:17:21,090 --> 00:17:26,550
Het is eenvoudigweg de plaats van
de dood, de toestand van dood-zijn.

291
00:17:26,550 --> 00:17:30,990
De Hebreeën hadden geen erg duidelijk idee
van wat zich daar, aan die andere kant,

292
00:17:30,990 --> 00:17:34,110
bevond en ze speculeerden
er niet veel over.

293
00:17:34,110 --> 00:17:37,950
Het enige wat ze wisten, was
dat mensen inderdaad sterven.

294
00:17:37,950 --> 00:17:41,250
Ze verlaten dit leven.
Waar gaan ze naartoe?

295
00:17:41,250 --> 00:17:44,850
Ze zijn waar mensen ook maar
naartoe gaan wanneer ze sterven.

296
00:17:44,850 --> 00:17:46,770
Dat wordt Sheol genoemd.

297
00:17:46,770 --> 00:17:49,470
Wij zullen het eenvoudigweg Sheol noemen.

298
00:17:49,470 --> 00:17:52,650
We zullen het woord Sheol vaak tegenkomen.

299
00:17:52,650 --> 00:17:56,610
Ik ben blij te zien dat de New
King James het onvertaald laat.

300
00:17:56,610 --> 00:18:00,390
De King James maakte de fout het
vaak te proberen te vertalen en

301
00:18:00,390 --> 00:18:02,070
vertaalde het verkeerd.

302
00:18:02,070 --> 00:18:07,110
Veel moderne vertalingen laten het, net
als de New King James hier, onvertaald.

303
00:18:07,110 --> 00:18:09,930
Het heeft een parallel
in het Nieuwe Testament.

304
00:18:09,930 --> 00:18:16,470
Het Griekse woord Hades is exact hetzelfde
begrip, of bijna exact hetzelfde.

305
00:18:16,470 --> 00:18:20,850
Het komt in elk geval dicht genoeg in
de buurt dat de Joden in Alexandrië,

306
00:18:20,850 --> 00:18:25,650
die bijna drie eeuwen vóór Christus de
Hebreeuwse tekst van het Oude Testament in

307
00:18:25,650 --> 00:18:30,510
het Grieks vertaalden, in het Griekse
Oude Testament het woord Hades

308
00:18:30,510 --> 00:18:34,410
kozen als het Griekse woord
waarmee ze Sheol vertaalden.

309
00:18:34,410 --> 00:18:38,310
In hun denken is het dus in
wezen het equivalent daarvan.

310
00:18:38,310 --> 00:18:42,930
In het Nieuwe Testament lees je over
Hades en in het Oude Testament lees

311
00:18:42,930 --> 00:18:44,070
je over Sheol.

312
00:18:44,070 --> 00:18:49,170
Met het oog op de gedachtegang hier
is dit geen erg belangrijke opmerking.

313
00:18:49,170 --> 00:18:53,730
Maar als je nog nooit van Sheol hebt
gehoord, zou je niettemin kunnen denken:

314
00:18:53,730 --> 00:18:56,430
‘Wat is dat? Wat zegt hij daar?’

315
00:18:56,430 --> 00:19:00,870
Je zult dat woord vaak genoeg tegenkomen
om het de moeite waard te maken

316
00:19:00,870 --> 00:19:03,510
het op dit punt goed voor ogen te hebben.

317
00:19:03,510 --> 00:19:08,550
Nu spreekt hij erover dat zijn zoon
in dit wangedrag wordt meegesleurd:

318
00:19:08,550 --> 00:19:12,990
begeren wat een ander aan geld heeft,
zelfs zozeer dat je hem in een hinderlaag

319
00:19:12,990 --> 00:19:16,830
lokt en hem van het leven
berooft om zijn geld af te nemen.

320
00:19:16,830 --> 00:19:21,090
Hij heeft het over jonge mannen
die een bende misdadigers vormen,

321
00:19:21,090 --> 00:19:24,150
rovers die stelen en
alles gelijk verdelen.

322
00:19:24,150 --> 00:19:26,490
‘Laten we samen één beurs hebben.

323
00:19:26,490 --> 00:19:29,970
Laten we een onderneming beginnen
waarbij we mensen afzetten,

324
00:19:29,970 --> 00:19:32,430
en dan delen we de hele opbrengst.’

325
00:19:32,430 --> 00:19:35,970
Hij heeft het hier eigenlijk over
een nogal gewelddadige onderneming.

326
00:19:35,970 --> 00:19:40,710
Maar in beginsel zou het hetzelfde
zijn als je het langs legale of bijna

327
00:19:40,710 --> 00:19:42,210
legale weg deed.

328
00:19:42,210 --> 00:19:46,830
Veel mensen leren hoe ze de wet kunnen
omzeilen of onder de radar kunnen blijven

329
00:19:46,830 --> 00:19:48,990
en zakendeals kunnen sluiten.

330
00:19:48,990 --> 00:19:52,230
Veel mensen worden door bedrog
en dergelijke opgelicht.

331
00:19:52,230 --> 00:19:55,170
Sommigen van jullie zijn
misschien zoiets tegengekomen.

332
00:19:55,170 --> 00:19:58,770
Mijn vader is onlangs opgelicht door
een jonge kerel die zich voordeed

333
00:19:58,770 --> 00:19:59,970
als mijn zoon.

334
00:19:59,970 --> 00:20:04,110
Hij belde mijn vader en zei: ‘Ik heb
een ongeluk gehad met iemand die in de

335
00:20:04,110 --> 00:20:06,150
Dominicaanse Republiek woont.

336
00:20:06,150 --> 00:20:09,870
Stuur alsjeblieft drieduizend dollar om
me hier uit de gevangenis te krijgen.

337
00:20:09,870 --> 00:20:13,230
Hier is een politieagent die je
het hele verhaal zal vertellen.’

338
00:20:13,230 --> 00:20:17,250
Toen gaven ze de telefoon aan iemand
anders, en een of andere man zei:

339
00:20:17,250 --> 00:20:21,210
‘Ik ben agent die-en-die. Uw kleinzoon...’

340
00:20:21,210 --> 00:20:25,950
Die jongen klonk zoveel als mijn zoon dat
mijn vader dacht dat hij het echt was,

341
00:20:25,950 --> 00:20:28,530
en hij stuurde hem drieduizend dollar.

342
00:20:28,530 --> 00:20:32,370
Natuurlijk ontdekte hij meteen daarna
dat het een zwendel was die overal

343
00:20:32,370 --> 00:20:33,990
op internet voorkwam.

344
00:20:33,990 --> 00:20:37,110
Er worden op die manier
heel veel mensen opgelicht.

345
00:20:37,110 --> 00:20:39,570
Internetfraude is hetzelfde soort kwaad.

346
00:20:39,570 --> 00:20:41,910
Het is alleen niet zo gewelddadig.

347
00:20:41,910 --> 00:20:46,590
Ze doden geen mensen, hoewel het leven van
sommige van deze mensen ernstig in gevaar

348
00:20:46,590 --> 00:20:50,370
kan komen als ze een groot
offer brengen voor hun kleinzoon

349
00:20:50,370 --> 00:20:54,090
en vervolgens zelf niet genoeg
geld overhouden om van te leven.

350
00:20:54,090 --> 00:20:57,750
Het punt is dat het erg
verleidelijk is om te denken:

351
00:20:57,750 --> 00:21:02,010
‘Als we met deze mensen samenwerken,
kunnen we gemakkelijk veel geld krijgen,

352
00:21:02,010 --> 00:21:04,050
en dan verdelen we het gewoon.’

353
00:21:04,050 --> 00:21:09,150
De verlokking van winst lokt mensen
van de goede weg af, maar het is dwaas.

354
00:21:09,150 --> 00:21:13,170
Het is geen wijsheid, en het
is beslist niet juist of goed.

355
00:21:13,170 --> 00:21:18,090
Ik vind deze uitspraak in vers
17 mooi, een spreuk op zichzelf:

356
00:21:18,090 --> 00:21:21,510
Een vogel ziet het meteen als
je een net voor hem uitspreidt,

357
00:21:21,510 --> 00:21:23,310
dus dat heeft geen zin.

358
00:21:23,310 --> 00:21:24,690
Wat betekent dat?

359
00:21:24,690 --> 00:21:28,830
Het betekent dat als je vogels probeert
te vangen en je een strik uitzet,

360
00:21:28,830 --> 00:21:33,750
een net waarin je ze wilt vangen, terwijl
de vogels toekijken hoe je het net uitzet,

361
00:21:33,750 --> 00:21:37,290
zelfs zij slim genoeg zullen
zijn om daar niet heen te gaan.

362
00:21:37,290 --> 00:21:39,030
Ze zullen argwaan krijgen.

363
00:21:39,030 --> 00:21:42,990
Als de vogel toekijkt hoe je de
val zet, is hij niet erg slim,

364
00:21:42,990 --> 00:21:46,710
maar hij zal slim genoeg zijn
om niet in die val te lopen.

365
00:21:46,710 --> 00:21:50,070
Je zet dat net tevergeefs
uit als de vogel toekijkt.

366
00:21:50,070 --> 00:21:53,490
Misschien vang je een vogel die op
dat moment niet stond te kijken,

367
00:21:53,490 --> 00:21:57,030
maar de vogel die wel toekeek,
zal daar niet in vliegen.

368
00:21:57,030 --> 00:22:01,290
Hij zegt dat je dommer bent dan
een vogel als je zo’n val in loopt.

369
00:22:01,290 --> 00:22:04,650
Je zou moeten kunnen zien dat
het een val voor je ziel is.

370
00:22:04,650 --> 00:22:07,530
Ik hoop dat je slimmer bent dan een vogel.

371
00:22:07,530 --> 00:22:12,450
Daarom schrijf ik dit boek: om je meer
wijsheid te geven dan vogels hebben.

372
00:22:12,450 --> 00:22:17,190
Maar zelfs vogels hebben genoeg wijsheid
om niet in iets te lopen waarvan ze

373
00:22:17,190 --> 00:22:20,670
herkennen dat het een
voor hen gezette val is.

374
00:22:20,670 --> 00:22:24,570
Dit is zijn waarschuwing voor de
gevaren van het veronachtzamen van de

375
00:22:24,570 --> 00:22:27,570
wijsheid die zijn ouders
aan hem hebben doorgegeven.

376
00:22:27,570 --> 00:22:33,930
Dan is het volgende gedeelte, vers 20 tot
en met 33, tot het einde van hoofdstuk 1,

377
00:22:33,930 --> 00:22:37,050
als een preek die door de
Wijsheid wordt gehouden.

378
00:22:37,050 --> 00:22:40,590
Hier verpersoonlijkt Salomo,
voor het eerst in het boek,

379
00:22:40,590 --> 00:22:42,690
de Wijsheid als een vrouw.

380
00:22:42,690 --> 00:22:47,310
Dat doet hij later op andere
plaatsen ook, vooral in hoofdstuk 8.

381
00:22:47,310 --> 00:22:50,130
Heel hoofdstuk 8 is een redevoering die

382
00:22:50,130 --> 00:22:52,950
ogenschijnlijk wordt
uitgesproken door de Wijsheid,

383
00:22:52,950 --> 00:22:58,050
die wordt verpersoonlijkt als een
wijze, respectabele en prachtige vrouw.

384
00:22:58,050 --> 00:23:01,050
Ongetwijfeld beeldt hij de
Wijsheid af als een vrouw

385
00:23:01,050 --> 00:23:05,310
omdat hij aan zijn zoon schrijft, en
zijn zoon zich uiteraard tot vrouwen

386
00:23:05,310 --> 00:23:06,930
aangetrokken zou voelen.

387
00:23:06,930 --> 00:23:10,590
Als hij aan een dochter schreef, zou
hij de Wijsheid misschien als een man

388
00:23:10,590 --> 00:23:12,930
afbeelden. We weten het niet.

389
00:23:12,930 --> 00:23:17,430
Soms zeggen mensen: ‘Waarom zou Salomo
de Wijsheid als een vrouw afbeelden,

390
00:23:17,430 --> 00:23:21,930
wanneer we denken aan 1
Korinthe 1:30? Daar staat:

391
00:23:21,930 --> 00:23:27,390
Maar uit Hem bent u in Christus Jezus, Die
voor ons is geworden wijsheid van God en

392
00:23:27,390 --> 00:23:30,270
gerechtigheid, heiliging en verlossing,

393
00:23:30,270 --> 00:23:34,050
Er zijn zelfs mensen die zo ver
gaan dat ze zeggen dat Christus het

394
00:23:34,050 --> 00:23:37,890
vrouwelijke aspect van de
Godheid is, omdat Hij wijsheid is

395
00:23:37,890 --> 00:23:42,150
en wijsheid in een vrouwelijke
vorm wordt afgebeeld, enzovoort.

396
00:23:42,150 --> 00:23:46,530
Ze gaan hiermee allerlei kanten op
waarvoor het helemaal niet bedoeld is.

397
00:23:46,530 --> 00:23:50,850
Ten eerste is het niet waarschijnlijk
dat Salomo specifiek aan Christus dacht

398
00:23:50,850 --> 00:23:54,930
toen hij de Wijsheid woorden
in de mond legde. Paulus zegt:

399
00:23:54,930 --> 00:23:58,050
Christus is voor ons de
bron van wijsheid geworden.

400
00:23:58,050 --> 00:24:01,590
Maar de wijsheid van God,
of wijsheid in het algemeen,

401
00:24:01,590 --> 00:24:05,670
was niet noodzakelijk vrouwelijk en
wordt niet noodzakelijk uitsluitend

402
00:24:05,670 --> 00:24:07,950
met Christus vereenzelvigd.

403
00:24:07,950 --> 00:24:12,270
We zouden de Wijsheid echter kunnen zien
als een begrip dat dicht ligt bij wat

404
00:24:12,270 --> 00:24:15,450
Johannes bedoelt wanneer
hij over de Logos spreekt.

405
00:24:15,450 --> 00:24:20,850
In het begin was het Woord en het
Woord was bij God en het Woord was God.

406
00:24:20,850 --> 00:24:25,350
We zouden kunnen zeggen:
wijsheid, rede, de Logos.

407
00:24:25,350 --> 00:24:29,010
Dit gebruikt natuurlijk niet het
woord Logos, dus ik wil niet dat je me

408
00:24:29,010 --> 00:24:30,570
hier verkeerd begrijpt.

409
00:24:30,570 --> 00:24:35,610
Maar het begrip rede ligt ook niet zo
heel ver van het begrip wijsheid af.

410
00:24:35,610 --> 00:24:38,250
Johannes verpersoonlijkt de Logos.

411
00:24:38,250 --> 00:24:40,770
Salomo verpersoonlijkt de wijsheid.

412
00:24:40,770 --> 00:24:45,930
Het feit dat Salomo die als vrouwelijk
verpersoonlijkt, betekent niet dat hij,

413
00:24:45,930 --> 00:24:48,870
of zelfs noodzakelijkerwijs
de Heilige Geest,

414
00:24:48,870 --> 00:24:51,750
daarmee bedoelt dat de wijsheid Jezus is.

415
00:24:51,750 --> 00:24:56,790
Nu kan het waar zijn dat we kunnen zien
dat Jezus de belichaming van wijsheid is.

416
00:24:56,790 --> 00:25:01,530
En in bepaalde opzichten zou iedereen dat
kunnen zijn, als die persoon heel wijs is.

417
00:25:01,530 --> 00:25:04,890
Je kunt zeggen dat zo iemand
de belichaming van wijsheid is,

418
00:25:04,890 --> 00:25:07,230
of het nu een man of een vrouw is.

419
00:25:07,230 --> 00:25:10,410
Maar hier wordt wijsheid
voorgesteld als een vrouw,

420
00:25:10,410 --> 00:25:13,590
omdat Salomo in het eerste
deel van dit boek steeds

421
00:25:13,590 --> 00:25:17,790
twee vrouwen tegenover elkaar zal
stellen: de vrouw die wijsheid is,

422
00:25:17,790 --> 00:25:22,410
en de vreemde vrouw, de
buitenlandse vrouw, de verleidster.

423
00:25:22,410 --> 00:25:26,490
In dit eerste gedeelte, in de
hoofdstukken 1 tot en met 9,

424
00:25:26,490 --> 00:25:29,490
zullen we telkens bij
deze twee terugkomen.

425
00:25:29,490 --> 00:25:33,810
In deze negen hoofdstukken zijn er
verschillende gedeelten waarin Salomo

426
00:25:33,810 --> 00:25:37,770
terugkomt op het idee van de
verleidster, de slechte vrouw,

427
00:25:37,770 --> 00:25:41,070
de vrouw die de dwaze man zal omarmen.

428
00:25:41,070 --> 00:25:44,550
Dat staat tegenover de man die
de prachtige werkelijkheid van

429
00:25:44,550 --> 00:25:49,170
wijsheid omarmt, die als vrouw
veel en veel begeerlijker is.

430
00:25:49,170 --> 00:25:51,990
Ik denk dat wijsheid als
vrouw wordt voorgesteld

431
00:25:51,990 --> 00:25:54,450
omdat hij tegen zijn zoon spreekt.

432
00:25:54,450 --> 00:25:58,770
Salomo weet natuurlijk dat zijn zoon
belangstelling voor vrouwen zal krijgen.

433
00:25:58,770 --> 00:26:00,690
Hij aardt naar zijn vader.

434
00:26:00,690 --> 00:26:04,650
En omdat hij zoveel waarschuwingen moet
geven voor het verkeerde soort vrouw,

435
00:26:04,650 --> 00:26:09,510
is het duidelijk dat hij denkt: „Mijn
zoon voelt zich aangetrokken tot vrouwen.

436
00:26:09,510 --> 00:26:11,910
Ik wil dat hij zich aangetrokken voelt tot

437
00:26:11,910 --> 00:26:14,430
wijsheid zoals iemand
zich op de juiste manier

438
00:26:14,430 --> 00:26:19,290
tot een vrouw aangetrokken zou voelen,
tot de juiste eigenschappen in een vrouw.”

439
00:26:19,290 --> 00:26:22,650
Hier stelt hij wijsheid dus
voor als een vrouw die spreekt.

440
00:26:22,650 --> 00:26:26,070
Dat is interessant, want voor een
christen is het moeilijk om deze

441
00:26:26,070 --> 00:26:28,710
toespraak niet te zien
als woorden van Jezus,

442
00:26:28,710 --> 00:26:31,530
hoewel Hij natuurlijk nog niet
in de wereld gekomen was toen

443
00:26:31,530 --> 00:26:33,330
Salomo dit schreef.

444
00:26:33,330 --> 00:26:37,350
Toch is Christus voor ons wijsheid,
en de woorden van wijsheid

445
00:26:37,350 --> 00:26:41,130
hebben in sommige gevallen beslist
bijna een dubbele betekenis,

446
00:26:41,130 --> 00:26:44,550
zodat je ze zou kunnen zien
als de woorden van Christus.

447
00:26:44,550 --> 00:26:45,870
Er staat:

448
00:26:45,870 --> 00:26:51,690
Buiten roept de hoogste Wijsheid luid,
op de pleinen laat Zij Haar stem klinken.

449
00:26:51,690 --> 00:26:56,190
Zij roept boven het rumoer uit, aan
de ingangen van de poorten in de stad

450
00:26:56,190 --> 00:26:58,290
spreekt Zij Haar woorden uit.

451
00:26:58,290 --> 00:27:02,310
Hoelang zult u, onverstandigen,
onverstand liefhebben,

452
00:27:02,310 --> 00:27:06,930
zullen spotters spotternij voor
zich begeren en dwazen kennis haten?

453
00:27:06,930 --> 00:27:11,670
Nogmaals, de Engelse Bijbelvertaling
waarop deze uitleg berust,

454
00:27:11,670 --> 00:27:16,530
gebruikt hier „simple”, dat
„simpel van geest” betekent.

455
00:27:16,530 --> 00:27:20,130
De HSV geeft dit weer
met „onverstandigen”.

456
00:27:20,130 --> 00:27:23,250
„Simple” is in Spreuken iets negatiefs.

457
00:27:23,250 --> 00:27:26,610
Eenvoud is in het Nieuwe Testament
vaak een goede eigenschap,

458
00:27:26,610 --> 00:27:31,410
maar in Spreuken gaat het om een
onverstandig mens: iemand die dwaas is,

459
00:27:31,410 --> 00:27:35,790
niet echt diepzinnig of bedachtzaam
is, of geen wijsheid bezit.

460
00:27:35,790 --> 00:27:39,990
Keert u zich tot Mijn bestraffing, zie,
Ik zal Mijn Geest over u uitstorten,

461
00:27:39,990 --> 00:27:42,330
Mijn woorden u bekendmaken.

462
00:27:42,330 --> 00:27:43,950
zegt wijsheid.

463
00:27:43,950 --> 00:27:45,990
Nu klinkt dit beslist als Christus.

464
00:27:45,990 --> 00:27:52,170
Omdat Ik riep, maar u weigerde, Mijn hand
uitstrekte, maar niemand er acht op sloeg,

465
00:27:52,170 --> 00:27:56,670
omdat u al Mijn raad verwierp,
Mijn bestraffing niet hebt gewild,

466
00:27:56,670 --> 00:28:01,530
daarom zal Ik ook lachen om uw ondergang,
u bespotten wanneer uw angst komt,

467
00:28:01,530 --> 00:28:04,110
wanneer uw angst komt als een verwoesting,

468
00:28:04,110 --> 00:28:07,050
uw ondergang eraan komt
als een wervelwind,

469
00:28:07,050 --> 00:28:10,110
wanneer benauwdheid en nood over u komen.

470
00:28:10,110 --> 00:28:13,890
„Dan zullen zij tot mij roepen,
maar ik zal niet antwoorden.

471
00:28:13,890 --> 00:28:17,730
Dan zullen zij mij ernstig zoeken,
maar zij zullen mij niet vinden,

472
00:28:17,730 --> 00:28:23,130
omdat zij de kennis hebben gehaat en de
vreze des HEEREN niet hebben verkozen.

473
00:28:23,130 --> 00:28:27,390
Zij hebben mijn raad niet gewild
en al mijn bestraffingen verworpen.

474
00:28:27,390 --> 00:28:30,630
Daarom zullen zij van de
vruchten van hun eigen weg eten

475
00:28:30,630 --> 00:28:33,450
en verzadigd worden van
hun eigen opvattingen.

476
00:28:33,450 --> 00:28:37,110
Want de afvalligheid van de
onverstandigen zal hen doden

477
00:28:37,110 --> 00:28:41,130
en de zorgeloze rust van de
dwazen zal hen ombrengen.

478
00:28:41,130 --> 00:28:45,330
Maar wie naar mij luistert, zal
veilig wonen en vrij zijn van

479
00:28:45,330 --> 00:28:47,130
angst voor het kwaad.”

480
00:28:47,130 --> 00:28:50,790
Het is duidelijk dat we al deze
woorden zouden kunnen aantreffen

481
00:28:50,790 --> 00:28:56,130
bij een profeet die de woorden van
God tot het zondige Israël of tot de

482
00:28:56,130 --> 00:28:58,050
zondige mens spreekt:

483
00:28:58,050 --> 00:29:03,690
Keert u zich tot Mijn bestraffing, zie,
Ik zal Mijn Geest over u uitstorten,

484
00:29:03,690 --> 00:29:05,790
Mijn woorden u bekendmaken.

485
00:29:05,790 --> 00:29:11,010
Omdat Ik riep, maar u weigerde, Mijn hand
uitstrekte, maar niemand er acht op sloeg,

486
00:29:11,010 --> 00:29:15,150
omdat u al Mijn raad verwierp,
Mijn bestraffing niet hebt gewild,

487
00:29:15,150 --> 00:29:19,830
daarom zal Ik ook lachen om uw ondergang,
u bespotten wanneer uw angst komt,

488
00:29:19,830 --> 00:29:22,110
wanneer uw angst komt als een verwoesting,

489
00:29:22,110 --> 00:29:24,630
uw ondergang eraan komt
als een wervelwind,

490
00:29:24,630 --> 00:29:27,570
wanneer benauwdheid en nood over u komen.

491
00:29:27,570 --> 00:29:31,170
Dan zullen zij tot Mij roepen,
maar Ik zal niet antwoorden.

492
00:29:31,170 --> 00:29:34,710
Zij zullen mij ernstig zoeken,
maar zullen Mij niet vinden,

493
00:29:34,710 --> 00:29:37,710
In deze context is het
wijsheid die spreekt.

494
00:29:37,710 --> 00:29:42,690
De persoon die verzuimt wijsheid te
omarmen en een pad van dwaasheid kiest,

495
00:29:42,690 --> 00:29:47,430
zal beslist op een gegeven moment
ontdekken dat zijn of haar dwaasheid

496
00:29:47,430 --> 00:29:49,650
hem of haar heeft ingehaald.

497
00:29:49,650 --> 00:29:52,230
Dan zal die persoon wensen
wijs te kunnen zijn,

498
00:29:52,230 --> 00:29:57,210
maar de gelegenheid zal voorbij zijn
gegaan en wijsheid zal voor hem of haar

499
00:29:57,210 --> 00:30:01,050
niet werkelijk meer te vinden
zijn. Dat is wat er staat.

500
00:30:01,050 --> 00:30:03,510
Wanneer wijsheid in vers 26 zegt:

501
00:30:03,510 --> 00:30:06,570
Ik zal lachen als het
mis met jullie gaat, en:

502
00:30:06,570 --> 00:30:10,410
Ik zal jullie uitlachen wanneer
de angst jullie overvalt,

503
00:30:10,410 --> 00:30:14,010
dan klinkt het niet erg aardig om
om iemands rampspoed te lachen.

504
00:30:14,010 --> 00:30:15,690
Maar het is een beeldende,

505
00:30:15,690 --> 00:30:20,910
impressionistische uitspraak die duidelijk
moet maken dat als jij wijsheid bespot,

506
00:30:20,910 --> 00:30:25,410
er een tijd zal komen waarin
wijsheid jou in wezen zal bespotten.

507
00:30:25,410 --> 00:30:27,990
Wijsheid zegt in vers 29:

508
00:30:27,990 --> 00:30:32,130
Dan zullen zij tot Mij roepen,
maar Ik zal niet antwoorden.

509
00:30:32,130 --> 00:30:35,250
Zij zullen mij ernstig zoeken,
maar zullen Mij niet vinden,

510
00:30:35,250 --> 00:30:40,170
omdat zij de kennis hebben gehaat en de
vreze des HEEREN niet hebben verkozen.

511
00:30:40,170 --> 00:30:45,690
Zij hebben Mijn raad niet gewild, al
Mijn bestraffingen hebben zij verworpen.

512
00:30:45,690 --> 00:30:48,150
Zij zullen van de
vruchten van hun weg eten,

513
00:30:48,150 --> 00:30:50,850
en verzadigd worden van
hun eigen opvattingen,

514
00:30:50,850 --> 00:30:54,390
want de afvalligheid van de
onverstandigen zal hen doden

515
00:30:54,390 --> 00:30:58,230
en de zorgeloze rust van de
dwazen zal hen ombrengen.

516
00:30:58,230 --> 00:31:01,290
Maar wie naar Mij
luistert, zal veilig wonen,

517
00:31:01,290 --> 00:31:03,810
hij zal vrij zijn van
angst voor het kwaad.

518
00:31:03,810 --> 00:31:06,030
Dit is een heel belangrijke uitspraak.

519
00:31:06,030 --> 00:31:08,730
Ze kozen niet voor de vreze des Heeren.

520
00:31:08,730 --> 00:31:12,030
Bij hen was dit geen
kwestie van predestinatie.

521
00:31:12,030 --> 00:31:16,110
Ze kwamen niet in moeilijkheden terecht
omdat God ervoor koos dat zij de verkeerde

522
00:31:16,110 --> 00:31:19,950
weg zouden inslaan en hen er
vervolgens voor afranselde.

523
00:31:19,950 --> 00:31:23,250
Ze stonden op een kruispunt
waar ze een keuze moesten maken.

524
00:31:23,250 --> 00:31:25,290
Ze konden God vrezen of niet.

525
00:31:25,290 --> 00:31:27,690
Hij heeft al in vers 7 gezegd:

526
00:31:27,690 --> 00:31:31,050
De vreze des HEEREN is het
beginsel van de kennis,

527
00:31:31,050 --> 00:31:33,930
dwazen verachten wijsheid en vermaning.

528
00:31:33,930 --> 00:31:39,090
Dus als je waarde hecht aan kennis,
zul je ervoor kiezen God te vrezen.

529
00:31:39,090 --> 00:31:41,850
Wie nalaat of weigert God te vrezen,

530
00:31:41,850 --> 00:31:45,030
heeft een keuze gemaakt
tussen twee mogelijkheden:

531
00:31:45,030 --> 00:31:47,790
je kunt het wel of je kunt het niet doen.

532
00:31:47,790 --> 00:31:50,010
Zij kozen er niet voor het wel te doen.

533
00:31:50,010 --> 00:31:52,410
Ze kozen er niet voor Hem te vrezen.

534
00:31:52,410 --> 00:31:57,210
Ze kozen de verkeerde weg, want als ze
voor de vreze des HEEREN hadden gekozen,

535
00:31:57,210 --> 00:32:00,690
zou daaruit een wijzere
levensweg zijn voortgekomen.

536
00:32:00,690 --> 00:32:04,950
Maar omdat de vreze des HEEREN het
begin van wijsheid en kennis is,

537
00:32:04,950 --> 00:32:08,970
blijkt het feit dat ze er in hun
leven niet voor kiezen God te vrezen,

538
00:32:08,970 --> 00:32:13,890
tot dwaasheid te leiden en tot de
natuurlijke rampspoed die daarop volgt.

539
00:32:13,890 --> 00:32:17,790
De volgende paar hoofdstukken,
hoofdstuk 2 tot en met 7,

540
00:32:17,790 --> 00:32:20,550
vormen een uitgebreide
voortzetting van het onderricht

541
00:32:20,550 --> 00:32:23,670
dat je moet doen wat je ouders
je geleerd hebben te doen.

542
00:32:23,670 --> 00:32:27,030
Dat wil zeggen: bedenk geen nieuwe moraal.

543
00:32:27,030 --> 00:32:32,310
De veronderstelling hier is dat de ouders
van deze zoon de wet van God hebben omarmd

544
00:32:32,310 --> 00:32:34,350
en hem de wet van God hebben geleerd.

545
00:32:34,350 --> 00:32:39,150
Dit is een oude wet, die vijfhonderd
jaar daarvoor aan Mozes werd gegeven.

546
00:32:39,150 --> 00:32:42,270
Voor de jonge man lijkt
die misschien achterhaald.

547
00:32:42,270 --> 00:32:44,190
Dit is oude moraal.

548
00:32:44,190 --> 00:32:47,790
Jonge mensen vinden vaak dat ze
de denkwijze van hun ouders als

549
00:32:47,790 --> 00:32:49,590
achterhaald moeten beschouwen.

550
00:32:49,590 --> 00:32:51,630
Dit zijn moderne tijden.

551
00:32:51,630 --> 00:32:56,250
Het punt is: bedenk geen
nieuwe morele maatstaven.

552
00:32:56,250 --> 00:32:59,250
Houd je aan de maatstaven die
je ouders je hebben geleerd,

553
00:32:59,250 --> 00:33:03,870
ervan uitgaande dat die in overeenstemming
zijn met het Woord van God.

554
00:33:03,870 --> 00:33:06,450
Sommige mensen hadden
geen christelijke ouders

555
00:33:06,450 --> 00:33:08,850
en hebben waarden geleerd
die het eigenlijk niet

556
00:33:08,850 --> 00:33:10,650
waard zijn om vast te houden.

557
00:33:10,650 --> 00:33:15,210
Maar als we ervan uitgaan dat wat je
vroeger hoorde het Woord van God was,

558
00:33:15,210 --> 00:33:17,010
houd je daar dan aan.

559
00:33:17,010 --> 00:33:19,170
Hoofdstuk 2, vers 3, zegt:

560
00:33:19,170 --> 00:33:23,850
ja, als je roept om het verstand,
je stem laat klinken om inzicht,

561
00:33:23,850 --> 00:33:27,390
Daar komt het woord ‘als’
heel wat keren in voor.

562
00:33:27,390 --> 00:33:29,490
Als je dat doet, dan geldt:

563
00:33:29,490 --> 00:33:33,810
dan zul je de vreze des HEEREN
begrijpen, de kennis van God vinden.

564
00:33:33,810 --> 00:33:38,190
Het begrijpen van de vreze des HEEREN
en het vinden van de kennis van God

565
00:33:38,190 --> 00:33:42,210
zijn beslist dingen waar de Bijbel
bijzonder veel waarde aan hecht.

566
00:33:42,210 --> 00:33:46,350
Je kunt nauwelijks iets vinden waaraan
de Bijbel meer waarde hecht dan aan

567
00:33:46,350 --> 00:33:47,670
die twee dingen.

568
00:33:47,670 --> 00:33:50,530
Als je het vrezen van God
een verwarrend begrip vindt —

569
00:33:50,530 --> 00:33:52,370
wat betekent het om God te vrezen?

570
00:33:52,370 --> 00:33:56,790
— dan klinkt het alsof je de
vreze des HEEREN niet begrijpt.

571
00:33:56,790 --> 00:33:58,590
Je kunt die begrijpen.

572
00:33:58,590 --> 00:34:01,890
Het is mogelijk de vreze
des HEEREN te begrijpen.

573
00:34:01,890 --> 00:34:04,530
De kennis van God vinden, God kennen,

574
00:34:04,530 --> 00:34:07,710
is een voorrecht dat als
mogelijkheid wordt aangeboden.

575
00:34:07,710 --> 00:34:10,530
Maar het lijkt nogal
voorwaardelijk te zijn.

576
00:34:10,530 --> 00:34:15,270
De vreze des HEEREN, de kennis en het
begrip van wat de vreze des HEEREN

577
00:34:15,270 --> 00:34:19,290
inhoudt, en de kennis van God
liggen niet zomaar op de grond,

578
00:34:19,290 --> 00:34:23,310
zodat je erover struikelt,
je bukt en ze opraapt.

579
00:34:23,310 --> 00:34:25,470
Het is als een verborgen schat.

580
00:34:25,470 --> 00:34:28,830
Het is als iets wat je tot je
hoogste prioriteit moet maken

581
00:34:28,830 --> 00:34:30,630
en waarnaar je moet zoeken.

582
00:34:30,630 --> 00:34:33,630
Let op alle dingen waarvan
hij zegt dat je ze moet doen.

583
00:34:33,630 --> 00:34:35,790
Je moet zijn woorden aannemen.

584
00:34:35,790 --> 00:34:38,610
Je moet mijn geboden
als een schat bewaren.

585
00:34:38,610 --> 00:34:41,310
Je moet je oor naar wijsheid neigen.

586
00:34:41,310 --> 00:34:44,310
Je oor neigen is natuurlijk
een bewuste handeling.

587
00:34:44,310 --> 00:34:45,990
Waar ga ik naar luisteren?

588
00:34:45,990 --> 00:34:48,870
Er zijn allerlei dingen
waarnaar ik kan luisteren.

589
00:34:48,870 --> 00:34:53,250
Ik kan luisteren naar het advies van
mensen uit allerlei verschillende kringen:

590
00:34:53,250 --> 00:34:57,030
goed, slecht, dwaas en wijs.

591
00:34:57,030 --> 00:34:59,490
Er zijn allerlei keuzemogelijkheden.

592
00:34:59,490 --> 00:35:03,090
Wat ik door de toegangspoort van
mijn oor mijn hoofd binnen laat gaan,

593
00:35:03,090 --> 00:35:05,670
is werkelijk wat ik kies te horen.

594
00:35:05,670 --> 00:35:10,290
Tenzij ik toevallig in de gevangenis zit,
ze iets via de luidsprekers laten horen

595
00:35:10,290 --> 00:35:13,590
en ik geen andere keuze heb
dan ernaar te luisteren.

596
00:35:13,590 --> 00:35:16,650
Als ik een vrij mens ben
en keuzemogelijkheden heb,

597
00:35:16,650 --> 00:35:19,890
kan ik mijn oren richten
op wat ik maar wil horen.

598
00:35:19,890 --> 00:35:23,310
Als ik ervoor kies mijn oor
naar de juiste bronnen te neigen

599
00:35:23,310 --> 00:35:25,530
en mijn hart toe te leggen op inzicht,

600
00:35:25,530 --> 00:35:30,090
dan duidt het daarop toeleggen van mijn
hart op een bepaalde mate van energie,

601
00:35:30,090 --> 00:35:33,210
een bepaalde inspanning
om mijn hart te sturen.

602
00:35:33,210 --> 00:35:37,890
Je stuurt de voorkeuren, hartstochten
en waarden van je hart in een bepaalde

603
00:35:37,890 --> 00:35:40,170
richting in plaats van in een andere.

604
00:35:40,170 --> 00:35:42,510
Dit zijn bewuste
handelingen van onze kant,

605
00:35:42,510 --> 00:35:46,950
waarbij onze oren en ons hart gericht
worden op wat we ontvangen en op de

606
00:35:46,950 --> 00:35:48,990
bronnen waaruit we het ontvangen.

607
00:35:48,990 --> 00:35:51,810
Dit zijn dingen waarvan hij
zegt dat je ze moet doen.

608
00:35:51,810 --> 00:35:57,450
Als je haar zoekt — kijk naar vers 3 —
als je roept om onderscheidingsvermogen.

609
00:35:57,450 --> 00:36:01,110
Onderscheidingsvermogen is hier gewoon
weer een synoniem voor wijsheid.

610
00:36:01,110 --> 00:36:04,710
Met andere woorden, je bent als
een hongerig mens die roept,

611
00:36:04,710 --> 00:36:09,930
als een bedelaar die om voedsel, geld
of een gift vraagt. Je bent wanhopig.

612
00:36:09,930 --> 00:36:12,390
Als je tot God roept om je wijsheid,

613
00:36:12,390 --> 00:36:16,770
onderscheidingsvermogen en inzicht te
geven, als je haar zoekt als zilver en

614
00:36:16,770 --> 00:36:19,651
naar haar speurt als
naar verborgen schatten —

615
00:36:19,651 --> 00:36:21,990
stel dat je een echte schatkaart had.

616
00:36:21,990 --> 00:36:24,750
Je wist dat piraten
vierhonderd jaar geleden

617
00:36:24,750 --> 00:36:29,310
ergens op een bepaald overwoekerd stuk
grond een schat hadden achtergelaten.

618
00:36:29,310 --> 00:36:32,070
Je had die schatkaart
in handen gekregen en

619
00:36:32,070 --> 00:36:35,010
wist dat de schat ergens
op dat terrein lag.

620
00:36:35,010 --> 00:36:37,950
Je zou dat terrein voor een
habbekrats kunnen kopen,

621
00:36:37,950 --> 00:36:41,490
omdat het als onroerend goed
geen bijzondere waarde heeft,

622
00:36:41,490 --> 00:36:45,270
maar jij weet dat er waardevolle
bodemschatten in zitten.

623
00:36:45,270 --> 00:36:50,370
Je zou dat land kopen om de rechten
op die bodemschatten te verkrijgen.

624
00:36:50,370 --> 00:36:56,190
Daarna zou je het omspitten totdat het
zo vol kraters zat als het maanoppervlak,

625
00:36:56,190 --> 00:36:57,990
totdat je die schat vond.

626
00:36:57,990 --> 00:37:00,750
Als je geloofde dat je
ergens op dat terrein,

627
00:37:00,750 --> 00:37:04,830
met voldoende zoeken en inspanning,
beslist iets zou vinden wat je

628
00:37:04,830 --> 00:37:09,630
fabelachtig rijk zou maken, dan zou
je er je nachtrust voor opofferen.

629
00:37:09,630 --> 00:37:11,610
Je zou vergeten te eten.

630
00:37:11,610 --> 00:37:15,870
Je zou daar blijven graven totdat
je iets waardevols aantrof.

631
00:37:15,870 --> 00:37:18,930
Je zou er niet zo nu en
dan eens mee bezig zijn.

632
00:37:18,930 --> 00:37:22,710
Het zou je hoogste prioriteit
hebben totdat je het vond.

633
00:37:22,710 --> 00:37:25,870
Hij zegt dat als je op die
manier naar wijsheid zou zoeken —

634
00:37:25,870 --> 00:37:28,730
dus zoals je naar een
verborgen schat zou zoeken —

635
00:37:28,730 --> 00:37:32,790
je doet wat nodig is als je de
vreze des Heeren wilt begrijpen

636
00:37:32,790 --> 00:37:34,770
en de kennis van God wilt vinden.

637
00:37:34,770 --> 00:37:39,030
God maakt Zichzelf niet bekend aan iemand
die slechts terloops belangstelling heeft,

638
00:37:39,030 --> 00:37:42,750
maar aan degene die Hem zo
serieus neemt als Hij verdient.

639
00:37:42,750 --> 00:37:46,830
Iemand die alleen zijn vrije tijd wil
besteden aan het nadenken over God

640
00:37:46,830 --> 00:37:48,930
en misschien hoopt Hem zo te vinden,

641
00:37:48,930 --> 00:37:53,310
terwijl hij zijn overige tijd besteedt aan
dingen die voor hem veel belangrijker of

642
00:37:53,310 --> 00:37:58,230
interessanter zijn, neemt God niet
serieus. Dat is een belediging.

643
00:37:58,230 --> 00:38:02,130
Besef je wel over Wie we het hier
hebben? We hebben het over God.

644
00:38:02,130 --> 00:38:06,930
Als er geen God is, heeft het zoeken
naar God natuurlijk geen enkele waarde.

645
00:38:06,930 --> 00:38:11,250
Maar als er wel een God is, dan is
er niets wat er evenveel toe doet.

646
00:38:11,250 --> 00:38:15,690
Mensen zien dit gewoon niet zo duidelijk
als je van denkende mensen zou verwachten.

647
00:38:15,690 --> 00:38:19,410
De meeste mensen in Amerika
zeggen dat ze in God geloven,

648
00:38:19,410 --> 00:38:22,290
en misschien doen ze dat op
een bepaald niveau ook wel,

649
00:38:22,290 --> 00:38:24,990
maar ze trekken niet
de logische conclusie.

650
00:38:24,990 --> 00:38:29,730
Ze geloven dat er een God is,
maar ze jagen alles na behalve God

651
00:38:29,730 --> 00:38:33,690
en geven Hem de restjes van hun
tijd, als ze Hem al iets geven.

652
00:38:33,690 --> 00:38:37,530
Ze vergeten Hem lange tijd en
wenden zich dan tot Hem wanneer ze

653
00:38:37,530 --> 00:38:39,270
in moeilijkheden verkeren.

654
00:38:39,270 --> 00:38:42,570
Als ze zo willen leven, zou
het verstandiger voor hen zijn

655
00:38:42,570 --> 00:38:45,330
om niet eens te geloven dat er een God is.

656
00:38:45,330 --> 00:38:49,830
Er zijn maar twee mogelijkheden:
er is een God of er is geen God.

657
00:38:49,830 --> 00:38:53,610
Als Hij er niet is, geef
Hem dan zelfs geen restjes.

658
00:38:53,610 --> 00:38:56,550
Roep niet tot Hem wanneer je
in moeilijkheden verkeert.

659
00:38:56,550 --> 00:38:58,350
Doe er zelfs geen moeite voor.

660
00:38:58,350 --> 00:39:02,730
Je verspilt alleen maar je tijd.
Er is geen God. Vergeet het maar.

661
00:39:02,730 --> 00:39:06,930
Maar als er een God is, dan kan niets
anders waarnaar iemand zou kunnen zoeken

662
00:39:06,930 --> 00:39:11,610
fascinerender, waardevoller of
dringender zijn om te vinden.

663
00:39:11,610 --> 00:39:13,530
Dat is wat Salomo ziet.

664
00:39:13,530 --> 00:39:16,290
Dat is wat ieder wijs mens zou zien.

665
00:39:16,290 --> 00:39:20,430
Mensen die dat niet zien, trekken
niet de logische conclusie.

666
00:39:20,430 --> 00:39:23,010
Ze denken niet op de juiste manier.

667
00:39:23,010 --> 00:39:25,890
Ze zeggen: ‘O ja, er is een God,

668
00:39:25,890 --> 00:39:29,730
maar ik vind dit televisieprogramma
op dit moment zo interessant.

669
00:39:29,730 --> 00:39:34,230
Ik zal over God nadenken wanneer
ik wat meer vrije tijd heb.’

670
00:39:34,230 --> 00:39:38,370
Dat zou je niet doen als je wist dat
er een schat in je achtertuin lag

671
00:39:38,370 --> 00:39:43,050
en dat je die zou vinden als je
eenvoudigweg de tijd nam om te graven.

672
00:39:43,050 --> 00:39:45,630
Dan zou je daar als eerste naar zoeken.

673
00:39:45,630 --> 00:39:48,990
Je zou dat de hoogste prioriteit geven.

674
00:39:48,990 --> 00:39:54,510
Salomo zegt dat als je dat doet, als je
zo’n grote waarde toekent aan wijsheid,

675
00:39:54,510 --> 00:39:59,490
inzicht en bedachtzaamheid, en erom
roept en ernaar zoekt als naar een schat,

676
00:39:59,490 --> 00:40:00,990
je het zult vinden.

677
00:40:00,990 --> 00:40:06,450
Dat kan volgens mij als een garantie
worden opgevat, hoewel, zoals ik al zei,

678
00:40:06,450 --> 00:40:09,810
de Spreuken zelf geen
garanties of beloften zijn.

679
00:40:09,810 --> 00:40:14,070
Ik geloof dat dit elders in de
Schrift als belofte wordt bevestigd,

680
00:40:14,070 --> 00:40:17,070
want we weten dat God in Jeremia zei:

681
00:40:17,070 --> 00:40:23,190
U zult Mij zoeken en vinden, wanneer u
naar Mij zult vragen met heel uw hart.

682
00:40:23,190 --> 00:40:28,230
God zegt: ‘Ik ben te vinden, maar niet
door wie er maar met een half hart naar

683
00:40:28,230 --> 00:40:31,710
zoekt, niet door wie slechts
terloops belangstelling heeft.

684
00:40:31,710 --> 00:40:35,310
Ik zal gevonden worden wanneer
je Mij met heel je hart zoekt.’

685
00:40:35,310 --> 00:40:40,230
Tijdens de Jezusbeweging werden vele
andere mensen en ik vervuld met de Geest,

686
00:40:40,230 --> 00:40:45,510
en Jezus kwam zo centraal in ons leven te
staan dat we erdoor geobsedeerd raakten.

687
00:40:45,510 --> 00:40:48,690
Sommigen van ons zijn dat
gebleven, en anderen niet.

688
00:40:48,690 --> 00:40:52,530
Maar toen kwam de volgende
generatie, vooral mijn kinderen.

689
00:40:52,530 --> 00:40:55,170
Zij hoorden daarvan en wilden het ook.

690
00:40:55,170 --> 00:40:58,110
Mijn kinderen keerden
zich in hun jeugd tot God.

691
00:40:58,110 --> 00:41:03,870
Mijn kinderen zochten in hun jeugd naar
vervulling met de Heilige Geest. Ze baden.

692
00:41:03,870 --> 00:41:05,850
Ze lieten mensen voor hen bidden.

693
00:41:05,850 --> 00:41:07,830
Dat deden ze uit zichzelf.

694
00:41:07,830 --> 00:41:09,750
Dit was wat zij wilden.

695
00:41:09,750 --> 00:41:11,970
Helaas vonden ze niet wat ze wilden.

696
00:41:11,970 --> 00:41:15,810
De omstandigheden van mijn kinderen
kunnen inmiddels veranderd zijn,

697
00:41:15,810 --> 00:41:20,250
maar in die tijd waren de meesten van
mijn kinderen enigszins verbijsterd.

698
00:41:20,250 --> 00:41:23,130
Ze zeiden: „We hebben God gezocht.

699
00:41:23,130 --> 00:41:27,090
We hebben gedaan wat je ons zei te
doen, en we hebben Hem niet gevonden.

700
00:41:27,090 --> 00:41:29,010
Hij kwam niet opdagen.”

701
00:41:29,010 --> 00:41:31,290
Daar waren ze een beetje door in de war.

702
00:41:31,290 --> 00:41:35,490
Ik vind het moeilijk om te weten wat
ik daarop moet zeggen, behalve dit:

703
00:41:35,490 --> 00:41:39,690
als je de zoektocht opgeeft, heb je er
nooit de waarde aan gehecht die je eraan

704
00:41:39,690 --> 00:41:41,010
had moeten hechten.

705
00:41:41,010 --> 00:41:43,830
Dat verklaart waarom je niet
hebt gevonden wat je zocht.

706
00:41:43,830 --> 00:41:48,150
Stel dat je in een woestijn van
dorst ligt te sterven en iemand zegt:

707
00:41:48,150 --> 00:41:52,050
„Er is wat water vlak achter
de volgende zandduin”, of:

708
00:41:52,050 --> 00:41:54,450
„Er is ergens in die richting water.”

709
00:41:54,450 --> 00:41:57,090
Je hoopt dat het achter
de volgende zandduin ligt,

710
00:41:57,090 --> 00:42:01,050
maar wanneer je boven op die
zandduin komt, is er geen water.

711
00:42:01,050 --> 00:42:06,150
Dan zou je niet zomaar zeggen: „Ik ga
hier wel zitten en sterven. Dat is prima.

712
00:42:06,150 --> 00:42:10,830
Plan B: ik verhonger gewoon
of sterf van uitdroging.”

713
00:42:10,830 --> 00:42:14,430
Nee, als je te horen had gekregen
dat er in die richting water was,

714
00:42:14,430 --> 00:42:17,790
en je had een bepaalde afstand
afgelegd zonder het te vinden,

715
00:42:17,790 --> 00:42:20,430
dan zou je doorgaan totdat je het vond.

716
00:42:20,430 --> 00:42:23,550
Want de enige andere
mogelijkheid is dat je sterft.

717
00:42:23,550 --> 00:42:27,150
Je bent misschien teleurgesteld dat je
het niet zo snel hebt gevonden als je had

718
00:42:27,150 --> 00:42:31,530
gehoopt, maar je gaat niet zeggen:
„Nou, dan geef ik het gewoon op.”

719
00:42:31,530 --> 00:42:34,170
Misschien doe je dat wel,
maar als je het opgeeft,

720
00:42:34,170 --> 00:42:38,550
betekent dat dat het voor jou niet zo
belangrijk is als het zou moeten zijn.

721
00:42:38,550 --> 00:42:43,410
Ik ben opgegroeid in een kerkelijke
omgeving die niet geestvervuld was.

722
00:42:43,410 --> 00:42:46,770
Ik wist dat er een God was
en ik wilde Hem zoeken.

723
00:42:46,770 --> 00:42:51,150
Ik zou niet zeggen dat ik Hem met heel
mijn hart zocht, zoals ik had moeten doen.

724
00:42:51,150 --> 00:42:54,690
Maar ik weet dat ik, toen
ik ontdekte dat er meer was,

725
00:42:54,690 --> 00:42:57,750
niet tevreden kon zijn
zonder Hem te vinden,

726
00:42:57,750 --> 00:43:01,770
zonder evenveel van God te vinden
als die mensen hadden gevonden.

727
00:43:01,770 --> 00:43:04,950
Ik had het geluk dat het in
een tijd van opwekking was.

728
00:43:04,950 --> 00:43:08,550
Het was een tijd waarin het tamelijk
gemakkelijk was om God te vinden.

729
00:43:08,550 --> 00:43:13,170
Tijdens opwekkingen komt God dichtbij en
vinden mensen Hem terwijl ze nauwelijks

730
00:43:13,170 --> 00:43:14,490
hoeven te zoeken.

731
00:43:14,490 --> 00:43:19,230
Maar in tijden waarin er geen
opwekking is, moet je ijveriger zoeken.

732
00:43:19,230 --> 00:43:22,230
Ik moet zeggen dat ik
hongerig was naar God.

733
00:43:22,230 --> 00:43:25,350
Toen ik Hem vond, was ik
daar enthousiast over,

734
00:43:25,350 --> 00:43:29,850
en ik heb nooit enige reden gezien
om die houding te veranderen.

735
00:43:29,850 --> 00:43:35,370
Maar stel dat ik was zoals mijn kinderen —
en ik bedoel dit niet als verwijt aan hen,

736
00:43:35,370 --> 00:43:39,570
want mijn kinderen zijn goede
kinderen — en mijn ouders zeiden:

737
00:43:39,570 --> 00:43:44,310
„Als je in die richting zoekt, zul je
God op een geweldige manier vinden.”

738
00:43:44,310 --> 00:43:48,150
En stel dat ik in die richting
zocht en Hem niet vond.

739
00:43:48,150 --> 00:43:51,390
Dan zou ik niet zomaar zeggen: „Ach ja.

740
00:43:51,390 --> 00:43:55,050
Ik geef die zoektocht maar
op, want het is hopeloos.”

741
00:43:55,050 --> 00:43:58,950
Ik zou denken: „Het moet
verderop in die richting zijn,

742
00:43:58,950 --> 00:44:01,470
want ik ben nog niet gekomen waar Hij is.

743
00:44:01,470 --> 00:44:04,170
Ik moet verdergaan met deze zoektocht.

744
00:44:04,170 --> 00:44:06,330
Ik moet die blijven voortzetten.

745
00:44:06,330 --> 00:44:10,350
Ik stop niet met zoeken
totdat ik vind wat ik zoek.”

746
00:44:10,350 --> 00:44:11,670
Daar gaat het om.

747
00:44:11,670 --> 00:44:16,830
Als je zegt: „Ik zal zoeken, maar als ik
het na zoveel dagen of zoveel jaren niet

748
00:44:16,830 --> 00:44:19,170
vind, ben ik ermee klaar.

749
00:44:19,170 --> 00:44:21,450
Dan ga ik iets anders
doen met mijn leven”,

750
00:44:21,450 --> 00:44:25,650
dan betekent dat dat het voor jou niet
zo belangrijk was als het moest zijn.

751
00:44:25,650 --> 00:44:29,130
„Ik wil zoveel van mijn leven
investeren in het zoeken ernaar,

752
00:44:29,130 --> 00:44:31,050
omdat het mij dat waard is.

753
00:44:31,050 --> 00:44:35,370
Maar als ik het niet vind, is het niet
de moeite waard om verder te zoeken.”

754
00:44:35,370 --> 00:44:37,050
Dan is het je niet genoeg waard.

755
00:44:37,050 --> 00:44:41,310
Als er een schat in je achtertuin
lag en je groef een groot gat

756
00:44:41,310 --> 00:44:44,970
en hij lag daar niet, maar je
wist dat de schat ergens lag,

757
00:44:44,970 --> 00:44:47,010
dan zou je nog een gat graven.

758
00:44:47,010 --> 00:44:51,750
Als dat gat je teleurstelde, zou
je nog een gat graven, en nog een.

759
00:44:51,750 --> 00:44:55,950
Je zou niet zomaar zeggen: „Ik heb de
helft van de tuin omgespit en ik heb hem

760
00:44:55,950 --> 00:44:57,630
nog steeds niet gevonden.

761
00:44:57,630 --> 00:44:59,910
Misschien ga ik maar iets anders doen.

762
00:44:59,910 --> 00:45:02,790
Misschien ga ik wel bij Taco Bell werken.”

763
00:45:02,790 --> 00:45:07,830
Nee, je zou gewoon blijven graven,
omdat je weet dat daar een schat ligt.

764
00:45:07,830 --> 00:45:11,190
Als je het opgaf, zou dat zijn
omdat je eigenlijk toch niet

765
00:45:11,190 --> 00:45:13,170
geloofde dat hij daar lag.

766
00:45:13,170 --> 00:45:16,950
God werkelijk leren kennen betekent
dus dat je tot een intieme,

767
00:45:16,950 --> 00:45:19,170
persoonlijke kennis van Hem komt.

768
00:45:19,170 --> 00:45:22,950
Niet ieder religieus mens kan
zeggen dat hij die heeft gevonden.

769
00:45:22,950 --> 00:45:26,550
Velen van hen kunnen zeggen:
„Ik heb een gebed uitgesproken.

770
00:45:26,550 --> 00:45:28,290
Ik ben naar de kerk geweest.

771
00:45:28,290 --> 00:45:30,210
Ik heb mijn Bijbel gelezen.

772
00:45:30,210 --> 00:45:32,910
Ik heb een gedisciplineerd leven geleid.

773
00:45:32,910 --> 00:45:37,350
Ik doe wat ik kan, maar ik heb nooit
werkelijk die ervaring met God gehad

774
00:45:37,350 --> 00:45:39,510
waarvan sommige mensen getuigen.”

775
00:45:39,510 --> 00:45:43,830
Het enige wat ik kan zeggen is:
blijf dezelfde richting volgen.

776
00:45:43,830 --> 00:45:46,170
Want als je in de juiste richting gaat,

777
00:45:46,170 --> 00:45:49,050
betekent dat nog niet dat
je het al gegrepen hebt.

778
00:45:49,050 --> 00:45:54,450
Je zoekt, je roept het uit, en als je
met heel je hart zoekt, zul je vinden.

779
00:45:54,450 --> 00:45:59,370
Als God niet belangrijk genoeg voor je
is om Hem zo nodig je hele leven lang te

780
00:45:59,370 --> 00:46:03,630
zoeken voordat je contact
met Hem krijgt — als je zegt:

781
00:46:03,630 --> 00:46:07,410
„Ik verspil hier mijn hele
leven zonder contact met Hem.

782
00:46:07,410 --> 00:46:11,670
God zoeken is tijdverspilling” — dan
zul je Hem waarschijnlijk niet vinden,

783
00:46:11,670 --> 00:46:13,230
als dat je houding is.

784
00:46:13,230 --> 00:46:15,930
Toen ik als tiener over
deze dingen nadacht,

785
00:46:15,930 --> 00:46:21,570
herinner ik me dat ik heel concreet dacht:
stel dat een beroemdheid — John Lennon,

786
00:46:21,570 --> 00:46:24,751
Bob Dylan, of een andere
beroemdheid uit die tijd —

787
00:46:24,751 --> 00:46:28,950
of de president van de Verenigde
Staten, of een heel belangrijk persoon,

788
00:46:28,950 --> 00:46:34,230
mij in zijn kring had verwelkomd, zodat
ik zijn vriend was, en had gezegd:

789
00:46:34,230 --> 00:46:36,630
Ik zou graag je vriend willen zijn.

790
00:46:36,630 --> 00:46:39,930
Bel me gerust wanneer je
maar wilt, dag en nacht.

791
00:46:39,930 --> 00:46:43,110
Ik zou het leuk vinden
om samen iets te doen.

792
00:46:43,110 --> 00:46:47,190
dan zou ik gedacht hebben:
man, dat is echt geweldig.

793
00:46:47,190 --> 00:46:49,830
Ik zou zo enthousiast zijn geweest.

794
00:46:49,830 --> 00:46:52,950
Dat zou mijn gedachten bijna
volledig hebben beheerst.

795
00:46:52,950 --> 00:46:57,210
Ik zou voortdurend met zijn
naam te koop hebben gelopen: ja,

796
00:46:57,210 --> 00:47:00,450
Neil Young en ik zaten laatst
nog wat samen te jammen.

797
00:47:00,450 --> 00:47:02,910
Ik zou willen dat iedereen het wist.

798
00:47:02,910 --> 00:47:07,050
In sommige opzichten zou dat bepalend
zijn geweest voor hoe belangrijk

799
00:47:07,050 --> 00:47:08,490
ik mezelf vond.

800
00:47:08,490 --> 00:47:10,830
Ik zeg niet dat het zo zou moeten zijn.

801
00:47:10,830 --> 00:47:14,250
Ik zeg alleen dat het zo zou zijn geweest.

802
00:47:14,250 --> 00:47:16,530
Dat is wat ik gevoeld zou hebben.

803
00:47:16,530 --> 00:47:20,430
Maar precies diezelfde uitnodiging
heb ik gekregen van de God

804
00:47:20,430 --> 00:47:25,950
Die het heelal geschapen heeft, aan Wie
iedereen rekenschap aflegt en aan Wie alle

805
00:47:25,950 --> 00:47:30,570
planeten onderworpen zijn:
de oneindige, eeuwige God.

806
00:47:30,570 --> 00:47:32,490
Kan ik dat licht opvatten?

807
00:47:32,490 --> 00:47:35,730
Kan dat iets minder dan
volstrekt bepalend zijn

808
00:47:35,730 --> 00:47:39,570
voor hoe ik mijn voorrecht en
mijn rol in deze wereld zie?

809
00:47:39,570 --> 00:47:41,310
Ik moet Hem zoeken.

810
00:47:41,310 --> 00:47:43,410
Niets zou belangrijker kunnen zijn.

811
00:47:43,410 --> 00:47:46,770
Niets zou meer voldoening
kunnen geven dan Hem te vinden

812
00:47:46,770 --> 00:47:49,050
en die relatie met Hem te hebben.

813
00:47:49,050 --> 00:47:53,250
Dat is wat Salomo tegen zijn zoon
zegt dat hij zal moeten doen:

814
00:47:53,250 --> 00:47:56,670
aan die zoektocht zo’n
hoge prioriteit geven.

815
00:47:56,670 --> 00:47:58,470
En dan vers 6:

816
00:47:58,470 --> 00:48:03,150
De HEERE geeft immers wijsheid, uit
Zijn mond komen kennis en inzicht.

817
00:48:03,150 --> 00:48:07,590
Hij houdt voor de oprechten wijsheid
gereed, Hij is een schild voor hen die in

818
00:48:07,590 --> 00:48:12,450
oprechtheid hun weg gaan, opdat zij
de paden van het recht in acht nemen.

819
00:48:12,450 --> 00:48:15,030
Hij bewaart de weg van Zijn gunstelingen.

820
00:48:15,030 --> 00:48:19,050
Dan zul je gerechtigheid en
recht begrijpen, en billijkheid,

821
00:48:19,050 --> 00:48:21,270
op elk goed spoor.

822
00:48:21,270 --> 00:48:25,650
Eerst moet je de vreze des Heeren
begrijpen en de kennis van God vinden.

823
00:48:25,650 --> 00:48:29,190
Als je Hem eenmaal gevonden
hebt, zal Hij vervolgens voor jou

824
00:48:29,190 --> 00:48:32,010
de bron van raad en wijsheid zijn.

825
00:48:32,010 --> 00:48:34,110
Wijsheid komt van de Heere.

826
00:48:34,110 --> 00:48:36,210
De Heere geeft wijsheid.

827
00:48:36,210 --> 00:48:39,270
Uit Zijn mond komen kennis en inzicht.

828
00:48:39,270 --> 00:48:42,810
Als je uiteindelijk gerechtigheid
en rechtvaardigheid,

829
00:48:42,810 --> 00:48:45,690
billijkheid en elk goed
pad wilt begrijpen,

830
00:48:45,690 --> 00:48:48,870
moet je je er eerst toe
verbinden God te vinden.

831
00:48:48,870 --> 00:48:53,310
Als je God eenmaal gevonden hebt, zal
Hij je over die dingen onderrichten.

832
00:48:53,310 --> 00:48:57,990
Je inzicht in wat goed en verkeerd,
rechtvaardig en onrechtvaardig is,

833
00:48:57,990 --> 00:49:02,850
zal voortkomen uit je omgang met
God en uit het feit dat je Hem kent.

834
00:49:02,850 --> 00:49:06,390
Je zoekt eerst de kennis van
God, en later zullen deze

835
00:49:06,390 --> 00:49:09,510
andere belangrijke dingen je
door Hem geschonken worden,

836
00:49:09,510 --> 00:49:11,970
voortkomend uit die kennis van Hem.

837
00:49:11,970 --> 00:49:13,110
Vers 10:

838
00:49:13,110 --> 00:49:19,350
Ja, in je hart zal wijsheid komen en
kennis zal aangenaam zijn voor je ziel.

839
00:49:19,350 --> 00:49:24,450
En trouwens, kennis is niet altijd
aangenaam voor de ziel van sommige mensen.

840
00:49:24,450 --> 00:49:28,590
Als mensen de waarheid niet liefhebben,
kunnen ze zich liever voor de waarheid

841
00:49:28,590 --> 00:49:31,470
verbergen dan haar onder ogen zien.

842
00:49:31,470 --> 00:49:35,250
Maar misschien blijkt nieuwe
kennis ongunstig of teleurstellend:

843
00:49:35,250 --> 00:49:38,670
iets waarvan je hoopte dat
het waar was, is niet waar.

844
00:49:38,670 --> 00:49:42,690
Als je de waarheid zo liefhebt dat
je toch blij bent dit te weten,

845
00:49:42,690 --> 00:49:47,010
omdat je de waarheid wilt kennen,
zal behoedzaamheid je bewaren.

846
00:49:47,010 --> 00:49:48,870
Ook dat is wijsheid.

847
00:49:48,870 --> 00:49:53,550
Bedachtzaamheid zal over jou
waken, inzicht zal je beschermen,

848
00:49:53,550 --> 00:49:58,410
om je te redden van de verkeerde weg, van
de man die verderfelijke dingen spreekt,

849
00:49:58,410 --> 00:50:03,210
van hen die de rechte paden verlaten om
op de wegen van de duisternis te gaan,

850
00:50:03,210 --> 00:50:06,030
van hen die zich verblijden
in kwaad te doen,

851
00:50:06,030 --> 00:50:10,890
zich verheugen in verderfelijk
kwaad, van wie de paden slinks zijn,

852
00:50:10,890 --> 00:50:13,050
die afwijken in hun sporen,

853
00:50:13,050 --> 00:50:15,990
Hij heeft in hoofdstuk
1 zojuist gewaarschuwd

854
00:50:15,990 --> 00:50:19,770
dat je geen mensen moet volgen die
proberen je de verkeerde kant op te

855
00:50:19,770 --> 00:50:21,930
leiden. Ze zeggen:

856
00:50:21,930 --> 00:50:26,610
Als zij zeggen: Ga met ons
mee, laten wij loeren op bloed,

857
00:50:26,610 --> 00:50:31,530
zonder reden een onschuldige belagen,
laten wij hen levend verslinden,

858
00:50:31,530 --> 00:50:36,210
zoals het graf, volledig, zoals
hen die in de kuil neerdalen.

859
00:50:36,210 --> 00:50:39,090
Allerlei kostbare bezittingen
zullen wij vinden,

860
00:50:39,090 --> 00:50:41,670
onze huizen zullen wij vullen met buit.

861
00:50:41,670 --> 00:50:47,371
Je zult je lot in ons midden werpen, wij
zullen allen tezamen één buidel hebben —

862
00:50:47,371 --> 00:50:50,670
enzovoort. Hij zegt dat dat dwaas is.

863
00:50:50,670 --> 00:50:55,710
Als je dat doet, ben je dommer dan een
vogel die ziet hoe de vogelvanger een net

864
00:50:55,710 --> 00:50:58,530
neerlegt en er daarna toch in loopt.

865
00:50:58,530 --> 00:51:02,070
Maar hij zegt dat wijsheid
je daarvoor zal behoeden.

866
00:51:02,070 --> 00:51:04,770
Wijsheid zal je ervoor bewaren dat deze

867
00:51:04,770 --> 00:51:08,850
slechte mannen je verleiden om
de verkeerde wegen in te slaan.

868
00:51:08,850 --> 00:51:12,570
Maar dan zegt hij vervolgens
dat wijsheid je ook zal bewaren

869
00:51:12,570 --> 00:51:16,170
voor de verleiding door
de slechte vrouw. Vers 16:

870
00:51:16,170 --> 00:51:20,730
om je te redden van de vreemde vrouw,
de onbekende die met haar woorden vleit,

871
00:51:20,730 --> 00:51:25,650
die de leidsman van haar jeugd verlaat,
en het verbond van haar God vergeet.

872
00:51:25,650 --> 00:51:30,270
Haar huis helt immers over naar de dood,
en haar sporen naar de gestorvenen.

873
00:51:30,270 --> 00:51:33,090
Dat zal waarschijnlijk het
huis van de prostituee zijn,

874
00:51:33,090 --> 00:51:36,810
of in elk geval het huis van de
vrouw die er een gewoonte van maakt

875
00:51:36,810 --> 00:51:38,250
mannen te verleiden.

876
00:51:38,250 --> 00:51:41,370
Allen die bij haar komen,
zullen niet terugkomen

877
00:51:41,370 --> 00:51:44,070
en de paden van de levenden niet bereiken.

878
00:51:44,070 --> 00:51:47,310
Ze komen er in elk geval
niet hetzelfde uit.

879
00:51:47,310 --> 00:51:49,890
Opdat je zult gaan op de
weg van wie goed zijn,

880
00:51:49,890 --> 00:51:53,370
en je de paden van de
rechtvaardigen in acht zult nemen.

881
00:51:53,370 --> 00:51:59,010
De vromen zullen immers de aarde bewonen,
en de oprechten zullen erop overblijven.

882
00:51:59,010 --> 00:52:02,730
De goddelozen echter zullen
van de aarde uitgeroeid worden,

883
00:52:02,730 --> 00:52:05,670
trouwelozen zullen ervan weggerukt worden.

884
00:52:05,670 --> 00:52:10,530
Heb wijsheid, want die zal je ervoor
behoeden de verkeerde invloeden te volgen:

885
00:52:10,530 --> 00:52:14,370
de slechte mannen die proberen je
van het rechte pad af te trekken,

886
00:52:14,370 --> 00:52:18,990
en de slechte vrouw die probeert je
tot seksueel wangedrag te verleiden.

887
00:52:18,990 --> 00:52:21,330
Dat je voor deze invloeden bezwijkt,

888
00:52:21,330 --> 00:52:24,570
bewijst eenvoudigweg dat
het je aan wijsheid ontbrak,

889
00:52:24,570 --> 00:52:26,850
terwijl die er wel had moeten zijn.

890
00:52:26,850 --> 00:52:31,410
Die laatste twee verzen gaan ongetwijfeld
over de belofte die God had gedaan,

891
00:52:31,410 --> 00:52:36,150
dat Israël in het Beloofde Land zou
mogen blijven als het God gehoorzaamde,

892
00:52:36,150 --> 00:52:39,330
maar uit het land verdreven zou
worden als het dat niet deed.

893
00:52:39,330 --> 00:52:42,150
Hij zegt dus dat je langer
in het land zult blijven

894
00:52:42,150 --> 00:52:44,730
en niet in ballingschap
zult worden weggevoerd

895
00:52:44,730 --> 00:52:47,190
als je de wegen van de wijsheid volgt.

896
00:52:47,190 --> 00:52:51,990
Natuurlijk zal de wijze de wet van God
gehoorzamen en Gods verbond houden.

897
00:52:51,990 --> 00:52:55,590
Hij gaat verder, en we gaan
niet elk vers bespreken.

898
00:52:55,590 --> 00:52:59,550
Ik had gedacht dat ik een volledig
overzicht van het hele boek zou geven,

899
00:52:59,550 --> 00:53:01,170
het grote geheel.

900
00:53:01,170 --> 00:53:04,890
Maar het is duidelijk dat ik
passages neem en die lees.

901
00:53:04,890 --> 00:53:09,330
Ons overzicht van het boek zal dus
verscheidene lezingen in beslag nemen

902
00:53:09,330 --> 00:53:12,030
vanwege de methode die ik heb gekozen.

903
00:53:12,030 --> 00:53:16,770
Ik koos die spontaan; ik wist niet
dat ik het op deze manier zou doen.

904
00:53:16,770 --> 00:53:21,630
Het maakt niet uit, want we hebben bijna
een onbeperkt aantal lezingen waarin we

905
00:53:21,630 --> 00:53:23,310
Spreuken kunnen behandelen.

906
00:53:23,310 --> 00:53:25,590
Het maakt niet uit hoelang het duurt.

907
00:53:25,590 --> 00:53:27,570
We stoppen op dit punt.

908
00:53:27,570 --> 00:53:31,650
Wanneer we terugkomen, gaan we verder
met het overzien van dit materiaal

909
00:53:31,650 --> 00:53:34,050
en werken we ons er verder doorheen.

910
00:53:34,050 --> 00:53:37,230
Overigens vind ik dat we
hier snel doorheen gaan.

911
00:53:37,230 --> 00:53:39,810
Zo gaan we snel door het materiaal heen.

912
00:53:39,810 --> 00:53:43,770
Tot nu toe was dit een snel
overzicht van het boek Spreuken.

913
00:53:43,770 --> 00:53:48,690
Later zullen we ingaan op de details van
de thematische onderwijzingen in Spreuken.

914
00:53:48,690 --> 00:53:50,070
We komen terug bij hoofdstuk 3.