1
00:00:02,070 --> 00:00:04,470
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,470 --> 00:00:08,670
Deze keer behandelen we Spreuken 3.

3
00:00:08,670 --> 00:00:13,050
De vorige keer bekeken we het
boek Spreuken in grote lijnen.

4
00:00:13,050 --> 00:00:17,490
Aan het begin van die bijeenkomst dacht ik
dat we de verschillende gedeelten slechts

5
00:00:17,490 --> 00:00:20,010
vluchtig zouden behandelen,
maar uiteindelijk

6
00:00:20,010 --> 00:00:22,170
hebben we grote stukken gelezen.

7
00:00:22,170 --> 00:00:26,550
Ik ben van plan daarmee door te gaan,
omdat het eerste gedeelte van Spreuken,

8
00:00:26,550 --> 00:00:31,590
hoofdstuk 1 tot en met 9, anders is
dan het grootste deel van het boek.

9
00:00:31,590 --> 00:00:37,710
Hoofdstuk 1 tot en met 9 is niet simpelweg
een verzameling spreuken of gezegden.

10
00:00:37,710 --> 00:00:41,190
Het is meer een uitvoerige
oproep, bijna als een preek,

11
00:00:41,190 --> 00:00:44,250
van een vader aan zijn
zoon om wijs te zijn.

12
00:00:44,250 --> 00:00:48,510
Hij probeert zijn zoon waardering bij
te brengen voor de waarde van wijsheid,

13
00:00:48,510 --> 00:00:51,990
in tegenstelling tot de dingen die een
jongeman zouden kunnen verleiden tot

14
00:00:51,990 --> 00:00:55,950
bezigheden die directer
bevredigend of spannender zijn.

15
00:00:55,950 --> 00:01:00,270
In wezen probeert hij ervoor te
zorgen dat zijn zoon geen dwaas is.

16
00:01:00,270 --> 00:01:04,530
De eerste negen hoofdstukken vormen
echt het eerste deel van het boek,

17
00:01:04,530 --> 00:01:07,290
en die hoofdstukken zijn
weer onderverdeeld in

18
00:01:07,290 --> 00:01:09,510
enkele kleinere gedeelten.

19
00:01:09,510 --> 00:01:15,090
Vers 1 tot en met 7 was, zoals ik zei,
zoiets als een inleiding op het hele boek.

20
00:01:15,090 --> 00:01:20,490
Vervolgens is een deel van de rest
van hoofdstuk 1, vers 8 tot en met 19,

21
00:01:20,490 --> 00:01:24,930
eenvoudigweg een waarschuwing om niet
met de verkeerde mensen om te gaan,

22
00:01:24,930 --> 00:01:26,850
met een stel dwazen.

23
00:01:26,850 --> 00:01:31,290
Ze kunnen je verleiden met beloften
van gedeelde rijkdom en avontuur,

24
00:01:31,290 --> 00:01:34,230
maar hij zegt dat ze je in een val lokken.

25
00:01:34,230 --> 00:01:38,250
Zelfs een vogel kan een val zien
wanneer die voor hem wordt uitgezet

26
00:01:38,250 --> 00:01:39,450
en zal die vermijden.

27
00:01:39,450 --> 00:01:45,750
Je moet dus minstens zo wijs zijn als een
vogel en een overduidelijke val vermijden.

28
00:01:45,750 --> 00:01:50,310
Het laatste gedeelte van dat
hoofdstuk, vers 20 tot en met 33,

29
00:01:50,310 --> 00:01:53,370
is een preek die door de
wijsheid wordt gehouden.

30
00:01:53,370 --> 00:01:57,090
Het is min of meer een
berisping van de onverstandigen,

31
00:01:57,090 --> 00:02:00,450
degenen die niets aan wijsheid
menen te hebben en er geen

32
00:02:00,450 --> 00:02:02,070
belangstelling voor hebben.

33
00:02:02,070 --> 00:02:06,390
Het gedeelte maakt duidelijk dat
iemand die zich tot de wijsheid wendt,

34
00:02:06,390 --> 00:02:08,790
zal ontdekken dat dit lonend is.

35
00:02:08,790 --> 00:02:10,590
De wijsheid zegt:

36
00:02:10,590 --> 00:02:16,650
Keert u zich tot Mijn bestraffing, zie,
Ik zal Mijn Geest over u uitstorten,

37
00:02:16,650 --> 00:02:18,870
Mijn woorden u bekendmaken.

38
00:02:18,870 --> 00:02:23,130
De geest van wijsheid zal komen
over degene die haar op de juiste

39
00:02:23,130 --> 00:02:24,810
manier zoekt, en:

40
00:02:24,810 --> 00:02:27,330
Ik zal mijn woorden tot je spreken.

41
00:02:27,330 --> 00:02:29,670
Het klinkt alsof God spreekt.

42
00:02:29,670 --> 00:02:34,890
In veel opzichten is dat natuurlijk ook
zo, want de wijsheid is de stem van God.

43
00:02:34,890 --> 00:02:38,730
Daarom hebben we eerder gezegd dat
wijsheid een middel is waardoor

44
00:02:38,730 --> 00:02:40,530
God leiding geeft.

45
00:02:40,530 --> 00:02:44,010
Het is niet het enige middel
waardoor God leiding geeft.

46
00:02:44,010 --> 00:02:47,070
Er zijn andere manieren waarop God leidt.

47
00:02:47,070 --> 00:02:49,890
Maar wanneer mensen aan
Gods leiding denken,

48
00:02:49,890 --> 00:02:52,830
denken ze vaak alleen aan
de geschreven Schriften,

49
00:02:52,830 --> 00:02:57,090
of alleen aan iets wat net iets
anders is, iets geheimzinnigers,

50
00:02:57,090 --> 00:03:01,530
mystieks of profetisch:
een stem van God vanbinnen.

51
00:03:01,530 --> 00:03:06,090
Maar in werkelijkheid is wijsheid
waarschijnlijk datgene waarvan God wil

52
00:03:06,090 --> 00:03:08,310
dat wij het meestal gebruiken.

53
00:03:08,310 --> 00:03:13,890
Het Woord van God, het geschreven Woord
van God, en wat wij uit dat Woord weten,

54
00:03:13,890 --> 00:03:16,890
voorzien ons zeker
voortdurend van inzicht.

55
00:03:16,890 --> 00:03:20,490
Dat vormt in feite wat wij
als wijsheid herkennen.

56
00:03:20,490 --> 00:03:25,590
Dagelijks maken we honderden verstandige
keuzes zonder het zelfs maar te beseffen.

57
00:03:25,590 --> 00:03:28,950
We beseffen pas dat we voortdurend
verstandige keuzes maken

58
00:03:28,950 --> 00:03:32,970
wanneer we dat nalaten en
ergens een dwaze keuze in maken.

59
00:03:32,970 --> 00:03:35,850
Op dat moment lijkt het
misschien iets kleins,

60
00:03:35,850 --> 00:03:39,390
maar wanneer er ongewenste
gevolgen zijn, beseffen we:

61
00:03:39,390 --> 00:03:41,970
‘Ik had wijzer moeten
zijn toen ik dat deed.

62
00:03:41,970 --> 00:03:44,670
Ik had daar beter over moeten nadenken.’

63
00:03:44,670 --> 00:03:47,610
Keuzes maken omdat je
erover hebt nagedacht

64
00:03:47,610 --> 00:03:51,810
en omdat ze redelijk en wijs
zijn, is niet ongeestelijk.

65
00:03:51,810 --> 00:03:55,410
Sommige mensen denken dat je
daarmee het geestelijke verwaarloost

66
00:03:55,410 --> 00:03:58,170
en alleen op je eigen inzicht vertrouwt.

67
00:03:58,170 --> 00:04:01,830
Natuurlijk zegt hoofdstuk 3 van
Spreuken dat je niet op je eigen

68
00:04:01,830 --> 00:04:03,510
inzicht moet steunen.

69
00:04:03,510 --> 00:04:06,030
Hoofdstuk 3, vers 5, zegt:

70
00:04:06,030 --> 00:04:11,790
Vertrouw op de HEERE met heel je hart,
en steun op je eigen inzicht niet.

71
00:04:11,790 --> 00:04:15,990
Toch beschouwt Salomo wijsheid kennelijk
niet zozeer als je eigen inzicht,

72
00:04:15,990 --> 00:04:20,370
maar als wat God meedeelt aan
het oplettende hart en verstand.

73
00:04:20,370 --> 00:04:24,630
Soms voelt het als je eigen inzicht, omdat
het heel natuurlijk in je gedachten kan

74
00:04:24,630 --> 00:04:27,330
opkomen als je een wijs mens bent.

75
00:04:27,330 --> 00:04:32,970
Als je wijs bent, komt wijsheid vanzelf
naar boven wanneer je over dingen nadenkt.

76
00:04:32,970 --> 00:04:35,850
Je denkt er op een wijze manier over na.

77
00:04:35,850 --> 00:04:38,370
Daardoor kan het je eigen inzicht lijken.

78
00:04:38,370 --> 00:04:43,410
Maar wanneer hij zegt: ‘Vertrouw op de
Heere en steun niet op je eigen inzicht’,

79
00:04:43,410 --> 00:04:47,850
bedoelt hij duidelijk elke natuurlijke
redenering die in strijd zou zijn

80
00:04:47,850 --> 00:04:49,890
met vertrouwen op de Heere.

81
00:04:49,890 --> 00:04:51,870
Het is een tegenstelling.

82
00:04:51,870 --> 00:04:56,010
Vertrouw op de Heere; doe niet het
tegenovergestelde van vertrouwen

83
00:04:56,010 --> 00:04:56,910
op de Heere.

84
00:04:56,910 --> 00:05:01,770
Denk niet dat vertrouwen op de Heere
volgens jouw redenering onlogisch is,

85
00:05:01,770 --> 00:05:05,310
om vervolgens je gebrekkige
redenering te volgen.

86
00:05:05,310 --> 00:05:08,670
Er bestaat zoiets als verkeerd redeneren.

87
00:05:08,670 --> 00:05:12,990
Er bestaat, denk ik, zoiets
als vleselijke logica.

88
00:05:12,990 --> 00:05:16,110
Maar één ding dat we over
logica moeten begrijpen,

89
00:05:16,110 --> 00:05:18,810
is dat logica op wiskunde lijkt.

90
00:05:18,810 --> 00:05:23,010
Als je haar goed toepast, levert
ze altijd het juiste antwoord op.

91
00:05:23,010 --> 00:05:25,530
Maar je kunt bij het rekenen fouten maken,

92
00:05:25,530 --> 00:05:29,910
net zoals je redeneerfouten kunt maken
en tot verkeerde conclusies kunt komen.

93
00:05:29,910 --> 00:05:33,150
Er zijn twee manieren
waarop je, laten we zeggen,

94
00:05:33,150 --> 00:05:37,770
een fout zou kunnen maken bij het
in evenwicht brengen van je kasboek.

95
00:05:37,770 --> 00:05:42,930
Stel dat je met een bedrag begint en
daar iets van aftrekt of iets bij optelt.

96
00:05:42,930 --> 00:05:47,370
Je telt correct op en trekt correct
af, maar het bedrag waarmee je

97
00:05:47,370 --> 00:05:49,050
begint, is verkeerd.

98
00:05:49,050 --> 00:05:51,210
Dan krijg je het verkeerde antwoord.

99
00:05:51,210 --> 00:05:56,190
Je bent met het verkeerde bedrag begonnen,
ook al was je methode uitstekend.

100
00:05:56,190 --> 00:06:00,330
Dan is er nog de andere mogelijkheid:
je hebt het juiste bedrag,

101
00:06:00,330 --> 00:06:04,110
maar je rekent slecht en
telt of trekt verkeerd af.

102
00:06:04,110 --> 00:06:06,930
Dan krijg je eveneens
het verkeerde antwoord.

103
00:06:06,930 --> 00:06:12,750
Bij rekenen zijn er, net als bij logica,
twee manieren waarop het mis kan gaan.

104
00:06:12,750 --> 00:06:16,290
De ene is dat je met de
verkeerde informatie begint.

105
00:06:16,290 --> 00:06:19,890
De andere is dat je met de
juiste informatie begint

106
00:06:19,890 --> 00:06:22,470
en daar vervolgens verkeerd mee omgaat.

107
00:06:22,470 --> 00:06:26,550
Als je een onverstandige keuze
maakt, als je iets dwaas doet,

108
00:06:26,550 --> 00:06:30,750
dan had je in wezen óf een verkeerd
uitgangspunt voor je denken,

109
00:06:30,750 --> 00:06:34,230
óf je hebt de logica
niet consequent gevolgd.

110
00:06:34,230 --> 00:06:38,610
Logica is eenvoudigweg
rationaliteit en redelijkheid.

111
00:06:38,610 --> 00:06:42,750
Alle logica begint met een
bepaalde premisse en redeneert dat,

112
00:06:42,750 --> 00:06:46,890
als die premisse waar is,
daaruit vanzelf en logisch

113
00:06:46,890 --> 00:06:49,290
onvermijdelijk iets anders moet volgen.

114
00:06:49,290 --> 00:06:51,690
Maar als je met de
verkeerde premisse begint,

115
00:06:51,690 --> 00:06:56,370
bijvoorbeeld met de premisse dat er geen
God is, dan kun je heel logisch zijn,

116
00:06:56,370 --> 00:06:58,710
maar toch heel verkeerd redeneren.

117
00:06:58,710 --> 00:07:02,970
Je zult tot de verkeerde conclusies komen,
omdat je de verkeerde premisse hebt.

118
00:07:02,970 --> 00:07:05,130
Als je begint met de vreze van God,

119
00:07:05,130 --> 00:07:08,310
hoef je daarna alleen nog maar
juist te redeneren om tot het juiste

120
00:07:08,310 --> 00:07:09,690
antwoord te komen.

121
00:07:09,690 --> 00:07:14,970
Je moet helder denken, denken zoals
je dat redelijkerwijs behoort te doen.

122
00:07:14,970 --> 00:07:19,410
Mensen doen dat niet altijd, omdat
ze denken dat rationeel denken...

123
00:07:19,410 --> 00:07:24,150
Vooral christenen denken vaak dat
rationeel denken gewoon werelds is

124
00:07:24,150 --> 00:07:26,310
en dat wij van God moeten horen.

125
00:07:26,310 --> 00:07:30,030
We moeten ongetwijfeld bij veel
gelegenheden van God horen,

126
00:07:30,030 --> 00:07:33,570
maar bij alle gelegenheden
moeten we redelijk handelen.

127
00:07:33,570 --> 00:07:35,730
Ik geloof werkelijk dat sommige

128
00:07:35,730 --> 00:07:40,110
geestelijke gemeenschappen de neiging
hebben het verstand en de rationaliteit

129
00:07:40,110 --> 00:07:44,910
minder hoog te waarderen, omdat zij
denken dat iedereen die kan gebruiken.

130
00:07:44,910 --> 00:07:48,870
Je hoeft geen geestelijk mens
te zijn om rationeel te denken.

131
00:07:48,870 --> 00:07:51,810
Wij willen rechtstreeks
woorden van God ontvangen.

132
00:07:51,810 --> 00:07:55,230
Dat is ons unieke terrein
als geestelijke mensen.

133
00:07:55,230 --> 00:07:58,590
Misschien is dat zo, maar
eigenlijk is het niet zo.

134
00:07:58,590 --> 00:08:03,870
God spreekt namelijk ook tot goddeloze
mensen, zoals Bileam en koning Saul,

135
00:08:03,870 --> 00:08:07,410
en zelfs Saulus van Tarsus
op de weg naar Damascus.

136
00:08:07,410 --> 00:08:11,190
God spreekt soms tot mensen
die niet godvruchtig zijn.

137
00:08:11,190 --> 00:08:15,930
Het ontvangen van woorden van God is dus
niet het unieke terrein van christenen.

138
00:08:15,930 --> 00:08:19,410
Maar ons wordt gezegd dat
we Wijsheid moeten zoeken.

139
00:08:19,410 --> 00:08:22,890
Je zou kunnen zeggen dat
Wijsheid de stem van God is

140
00:08:22,890 --> 00:08:26,010
die in het verstand van een
godvruchtig mens spreekt.

141
00:08:26,010 --> 00:08:31,290
In deze redevoering die Wijsheid houdt,
spreekt zij dan ook alsof zij God is,

142
00:08:31,290 --> 00:08:35,610
hoewel zij aan het einde van hoofdstuk
1 als een vrouw wordt voorgesteld.

143
00:08:35,610 --> 00:08:39,330
Je zou de indruk kunnen krijgen dat
luisteren naar Wijsheid hetzelfde is als

144
00:08:39,330 --> 00:08:40,710
luisteren naar God.

145
00:08:40,710 --> 00:08:44,070
En ik denk dat Salomo wil
dat wij het zo begrijpen.

146
00:08:44,070 --> 00:08:48,270
Wijsheid is een echt middel om de
gedachten van God te kennen en leiding van

147
00:08:48,270 --> 00:08:49,770
God te ontvangen.

148
00:08:49,770 --> 00:08:52,290
Nu staat er in de
hoofdstukken 2 tot en met 7

149
00:08:52,290 --> 00:08:56,910
een aansporing om de onderwijzingen en
geboden van ouders in acht te nemen,

150
00:08:56,910 --> 00:09:00,270
en die aansporing vertakt zich
in verschillende richtingen.

151
00:09:00,270 --> 00:09:04,770
We hebben hoofdstuk 2 gelezen en
zijn bij hoofdstuk 3 aangekomen.

152
00:09:04,770 --> 00:09:06,990
Ik wil dat hoofdstuk bekijken.

153
00:09:06,990 --> 00:09:10,350
We zullen niet uitvoerig
ingaan op alles wat erin staat,

154
00:09:10,350 --> 00:09:15,210
maar we maken nog steeds een overzicht
van het boek, zij het tamelijk langzaam.

155
00:09:15,210 --> 00:09:19,290
Uiteindelijk zullen we elk onderwerp
bekijken waarover het boek spreekt,

156
00:09:19,290 --> 00:09:23,730
en daarna alle spreuken over die
onderwerpen afzonderlijk bekijken.

157
00:09:23,730 --> 00:09:28,410
Mijn zoon, vergeet mijn onderricht
niet, en laat je hart mijn geboden

158
00:09:28,410 --> 00:09:29,610
in acht nemen,

159
00:09:29,610 --> 00:09:33,570
Dat lijkt enigszins op de
manier waarop hoofdstuk 2 begon:

160
00:09:33,570 --> 00:09:38,430
Mijn zoon, als je mijn woorden aanneemt,
en mijn geboden bij je opbergt,

161
00:09:38,430 --> 00:09:42,810
Dit is een aansporing aan zijn zoon om
te luisteren naar wat zijn vader zegt,

162
00:09:42,810 --> 00:09:47,550
omdat zijn vader hem de wegen van God
en de wegen van Wijsheid zal leren.

163
00:09:47,550 --> 00:09:53,190
want lengte van dagen en jaren van leven
en vrede zullen ze voor jou vermeerderen.

164
00:09:53,190 --> 00:09:55,830
Ook dit is weer een algemene uitspraak.

165
00:09:55,830 --> 00:09:59,670
Je zult niet noodzakelijk lang
leven omdat je wijs bent geweest.

166
00:09:59,670 --> 00:10:03,870
Je zou het slachtoffer kunnen worden
van een natuurramp, een ongeluk,

167
00:10:03,870 --> 00:10:09,570
een aanval door een misdadiger, oorlog
of zelfs ziekte. Er is geen garantie.

168
00:10:09,570 --> 00:10:11,850
Het is niet bedoeld als garantie.

169
00:10:11,850 --> 00:10:16,350
Er wordt gezegd dat wijs gedrag
doorgaans tot een lang leven leidt,

170
00:10:16,350 --> 00:10:19,830
terwijl dwaas gedrag
doorgaans je leven verkort.

171
00:10:19,830 --> 00:10:23,670
Dat kan gebeuren doordat het
je gezondheid ruïneert door de

172
00:10:23,670 --> 00:10:27,510
ondeugden waaraan je je
overgeeft wanneer je dwaas bent.

173
00:10:27,510 --> 00:10:30,390
Ondeugden kunnen je gezondheid schaden.

174
00:10:30,390 --> 00:10:35,070
Daardoor kun je er voor je tijd
oud uitzien en voortijdig sterven.

175
00:10:35,070 --> 00:10:38,730
Of het kan komen doordat
dwaze en zondige gewoonten

176
00:10:38,730 --> 00:10:42,510
je vaak brengen tot gedrag dat
lichamelijk gevaar oplevert

177
00:10:42,510 --> 00:10:44,850
en tot het omgaan met gevaarlijke groepen,

178
00:10:44,850 --> 00:10:49,770
die misschien in aanraking komen met
justitie of elkaar te gronde richten.

179
00:10:49,770 --> 00:10:53,490
Dat is niet altijd zo, maar over
het algemeen zal een wijzer mens

180
00:10:53,490 --> 00:10:55,170
bepaalde dingen vermijden.

181
00:10:55,170 --> 00:10:59,250
Ik denk soms aan mensen die het leuk
vinden om gevaarlijke dingen te doen,

182
00:10:59,250 --> 00:11:00,870
gewoon voor hun plezier.

183
00:11:00,870 --> 00:11:02,970
Ik wil hen niet bekritiseren.

184
00:11:02,970 --> 00:11:04,950
Ze zijn veel moediger dan ik.

185
00:11:04,950 --> 00:11:09,870
Er zijn mensen die graag parachutespringen
of vanaf heel hoge dingen bungeejumpen,

186
00:11:09,870 --> 00:11:12,030
of nog extremere dingen doen.

187
00:11:12,030 --> 00:11:16,050
Dat is eigenlijk niet eens zo gevaarlijk
vergeleken met sommige dingen die mensen

188
00:11:16,050 --> 00:11:17,550
voor hun plezier doen.

189
00:11:17,550 --> 00:11:20,550
Ik neem aan dat het hun
een adrenalinekick geeft,

190
00:11:20,550 --> 00:11:23,610
maar echt wijs komt het op mij niet over.

191
00:11:23,610 --> 00:11:28,110
Ze nemen beslist hun leven in eigen
hand, en dat doen wij allemaal.

192
00:11:28,110 --> 00:11:31,050
Iedere keer dat we uit bed
komen en de deur uitgaan,

193
00:11:31,050 --> 00:11:33,630
nemen we ons leven in eigen hand.

194
00:11:33,630 --> 00:11:36,390
We weten niet of we,
wanneer we naar buiten gaan,

195
00:11:36,390 --> 00:11:41,190
door een dronken automobilist zullen
worden aangereden of wat er zal gebeuren.

196
00:11:41,190 --> 00:11:42,690
Het leven is gevaarlijk.

197
00:11:42,690 --> 00:11:47,010
Maar moedwillig het gevaar opzoeken
omdat het een adrenalinekick geeft,

198
00:11:47,010 --> 00:11:49,410
lijkt mij niet de weg van de wijsheid.

199
00:11:49,410 --> 00:11:53,370
In sommige opzichten is het niet
bewonderenswaardiger dan verslaafd zijn

200
00:11:53,370 --> 00:11:55,470
aan alcohol of drugs.

201
00:11:55,470 --> 00:11:58,290
Het is een verslaving aan adrenaline.

202
00:11:58,290 --> 00:12:00,390
Dat is ook een chemische stof.

203
00:12:00,390 --> 00:12:04,950
Het is een chemische verslaving, en net
als bij andere chemische verslavingen

204
00:12:04,950 --> 00:12:08,910
moet je de dosis steeds
verhogen. Het is niet genoeg.

205
00:12:08,910 --> 00:12:13,410
Denk eens aan de ontwikkeling die films
tijdens ons leven hebben doorgemaakt.

206
00:12:13,410 --> 00:12:17,250
Spannende films waren vroeger
cowboy-en-indiaanfilms,

207
00:12:17,250 --> 00:12:20,490
van die films waarin er
maar op los werd geschoten.

208
00:12:20,490 --> 00:12:23,970
Nu moet je zien hoe de hoofden
van mensen uit elkaar spatten.

209
00:12:23,970 --> 00:12:29,190
De speciale effecten moeten veel
explicieter zijn, anders is het maar saai.

210
00:12:29,190 --> 00:12:32,550
Denk eens aan de films die je
vijftien jaar geleden bekeek en aan

211
00:12:32,550 --> 00:12:34,470
de speciale effecten.

212
00:12:34,470 --> 00:12:36,270
Of denk aan Star Wars.

213
00:12:36,270 --> 00:12:40,530
Toen Star Wars uitkwam, was iedereen
laaiend enthousiast over alle

214
00:12:40,530 --> 00:12:42,570
speciale effecten in die film.

215
00:12:42,570 --> 00:12:47,910
Er zaten ongeveer twintig keer zoveel
speciale effecten in als in 2001:

216
00:12:47,910 --> 00:12:52,110
A Space Odyssey, die voor
zijn tijd de norm had bepaald.

217
00:12:52,110 --> 00:12:55,050
‘Kijk eens naar al die speciale effecten!’

218
00:12:55,050 --> 00:13:00,330
Nou, dat was veertig, vijfendertig
of ongeveer zoveel jaar geleden.

219
00:13:00,330 --> 00:13:03,990
Als je Star Wars nu bekijkt,
geniet je er misschien van,

220
00:13:03,990 --> 00:13:06,990
maar de speciale effecten
zijn niet indrukwekkend.

221
00:13:06,990 --> 00:13:08,970
Ze maken je niet enthousiast.

222
00:13:08,970 --> 00:13:10,710
Ze verbluffen je niet.

223
00:13:10,710 --> 00:13:13,770
Zelfs met animatiefilms
is het nu hetzelfde.

224
00:13:13,770 --> 00:13:18,090
Toen ik kind was, was ik gefascineerd
door The Sword in the Stone,

225
00:13:18,090 --> 00:13:19,950
Snow White en zulke films.

226
00:13:19,950 --> 00:13:24,450
Tekenfilms zien er tegenwoordig
precies zo uit als het echte leven.

227
00:13:24,450 --> 00:13:26,610
Het is verbazingwekkend.

228
00:13:26,610 --> 00:13:30,270
Je kijkt ernaar en bent
verbaasd, maar niet lang.

229
00:13:30,270 --> 00:13:34,230
Na een paar jaar zullen ze met iets
moeten komen wat nog verder gaat.

230
00:13:34,230 --> 00:13:36,990
Wanneer je alleen maar
plezier en prikkels zoekt,

231
00:13:36,990 --> 00:13:41,070
zullen dingen die je nu sterk prikkelen
na verloop van tijd niet meer hetzelfde

232
00:13:41,070 --> 00:13:42,450
effect op je hebben.

233
00:13:42,450 --> 00:13:44,430
Je moet meer hebben.

234
00:13:44,430 --> 00:13:48,690
Veel mensen doen gevaarlijke dingen omdat
ze op zoek zijn naar die adrenalinekick

235
00:13:48,690 --> 00:13:52,590
die ze niet meer kunnen krijgen van
dingen die niet gevaarlijk zijn.

236
00:13:52,590 --> 00:13:57,330
Soms vraag ik me af of mensen uiteindelijk
echte snufffilms zullen moeten zien om nog

237
00:13:57,330 --> 00:13:58,950
opgewonden te raken.

238
00:13:58,950 --> 00:14:02,190
Je hebt namelijk al zo vaak
gezien hoe de gruwelijke,

239
00:14:02,190 --> 00:14:04,830
gewelddadige dood van
mensen wordt nagebootst,

240
00:14:04,830 --> 00:14:07,650
dat je er gewoon blasé over raakt.

241
00:14:07,650 --> 00:14:12,630
Het is bijna alsof je deze keer iemand
echt moet zien worden gedood, anders...

242
00:14:12,630 --> 00:14:14,310
En wat komt er daarna?

243
00:14:14,310 --> 00:14:17,070
Het is niet wijs om de
verkeerde dingen na te jagen,

244
00:14:17,070 --> 00:14:21,030
of dingen die niet overeenkomen met
wat God voor jou in gedachten heeft.

245
00:14:21,030 --> 00:14:25,230
Maar mensen doen dat wel, en
in veel opzichten is het dwaas.

246
00:14:25,230 --> 00:14:27,690
Dwaasheid kan je leven verkorten.

247
00:14:27,690 --> 00:14:32,310
Mensen met echt gevaarlijke hobby’s zullen
vaak merken dat ze niet zo lang leven,

248
00:14:32,310 --> 00:14:34,890
hoewel ze wel een leuke tijd hebben gehad.

249
00:14:34,890 --> 00:14:37,710
Soms is dat het enige wat voor hen telt.

250
00:14:37,710 --> 00:14:41,010
Mensen zijn vaak niet
geïnteresseerd in een lang leven.

251
00:14:41,010 --> 00:14:45,450
Ze zijn er alleen in geïnteresseerd te
genieten van het leven dat ze hebben.

252
00:14:45,450 --> 00:14:46,830
Dat is niet wijs.

253
00:14:46,830 --> 00:14:48,990
Ik had een familielid dat overleed.

254
00:14:48,990 --> 00:14:54,150
Hij stierf niet heel jong, maar hij
stierf wel jonger dan nodig was geweest.

255
00:14:54,150 --> 00:14:57,630
Hij had kanker en rookte
nog steeds sigaretten.

256
00:14:57,630 --> 00:15:02,010
Blijkbaar was het roken van
sigaretten de oorzaak van zijn kanker.

257
00:15:02,010 --> 00:15:05,010
Door de kanker was hij
tot heel weinig in staat,

258
00:15:05,010 --> 00:15:08,910
maar hij wilde gewoon blijven roken
in plaats van ermee te stoppen.

259
00:15:08,910 --> 00:15:14,190
Hij zei: ‘Het zal mijn leven verkorten,
maar ik zal er meer van genieten.’

260
00:15:14,190 --> 00:15:17,730
Zo denken dwaze mensen.
Er meer van genieten?

261
00:15:17,730 --> 00:15:20,250
Maar is je leven bedoeld voor genot?

262
00:15:20,250 --> 00:15:23,190
Als je God enkele jaren
van je leven ontneemt,

263
00:15:23,190 --> 00:15:25,110
heeft Hij daar werkelijk recht op.

264
00:15:25,110 --> 00:15:29,430
Iemand vertelde me over een
predikant die buitensporig zwaar was.

265
00:15:29,430 --> 00:15:32,310
Een andere predikant
kwam naar hem toe en zei:

266
00:15:32,310 --> 00:15:36,030
‘Ik heb een woord van de Heere
voor je. Je berooft God.’

267
00:15:36,030 --> 00:15:39,330
De predikant zei: ‘Waarvan beroof ik God?’

268
00:15:39,330 --> 00:15:43,530
‘Je berooft Hem van jaren van je
leven, omdat je niet gezond eet.

269
00:15:43,530 --> 00:15:48,270
Je werkt een vroegtijdige dood in de
hand, of je zoekt die op zijn minst op.’

270
00:15:48,270 --> 00:15:52,410
Mensen met overgewicht, of mensen
die roken en zulke dingen doen,

271
00:15:52,410 --> 00:15:53,910
leven soms lang.

272
00:15:53,910 --> 00:15:56,730
Maar als alle andere
omstandigheden gelijk zijn,

273
00:15:56,730 --> 00:16:00,630
zullen ze niet zo lang leven
wanneer ze op dwaze manieren eten,

274
00:16:00,630 --> 00:16:03,030
zich gedragen en zich vermaken.

275
00:16:03,030 --> 00:16:08,490
Wijsheid leidt doorgaans tot lengte
van dagen, zei Salomo, en tot vrede.

276
00:16:08,490 --> 00:16:11,910
Je zult veel minder conflicten met
mensen hebben als je de wegen van

277
00:16:11,910 --> 00:16:13,590
de wijsheid volgt.

278
00:16:13,590 --> 00:16:18,630
Tact, bedachtzaamheid en goedheid
maken allemaal deel uit van wijsheid.

279
00:16:18,630 --> 00:16:23,190
Als je goed bent voor mensen, zullen er
nog steeds mensen zijn die je niet mogen,

280
00:16:23,190 --> 00:16:25,710
maar op die manier zul je
minder vijanden hebben.

281
00:16:25,710 --> 00:16:28,110
Je zult een vrediger leven hebben.

282
00:16:28,110 --> 00:16:30,630
Wijsheid levert een goed rendement op.

283
00:16:30,630 --> 00:16:32,310
Hij zegt in vers 3:

284
00:16:32,310 --> 00:16:35,850
Mogen goedertierenheid en
trouw jou niet verlaten.

285
00:16:35,850 --> 00:16:39,330
Bind ze om je hals, schrijf
ze op de tafel van je hart,

286
00:16:39,330 --> 00:16:43,770
Dat wil zeggen: wees iemand die
barmhartigheid toont en die de waarheid

287
00:16:43,770 --> 00:16:46,230
volgt. Houd daar niet mee op.

288
00:16:46,230 --> 00:16:48,810
Laat die eigenschappen je niet verlaten.

289
00:16:48,810 --> 00:16:53,010
vind gunst en goed verstand
in de ogen van God en mens.

290
00:16:53,010 --> 00:16:58,290
In vers 5 en 6 staat: ‘Vertrouw
op de HEERE met heel je hart en

291
00:16:58,290 --> 00:17:00,690
steun op je eigen inzicht niet.

292
00:17:00,690 --> 00:17:04,950
Ken Hem in al je wegen, dan
zal Híj je paden rechtmaken.’

293
00:17:04,950 --> 00:17:09,330
Erken Gods soevereiniteit en
Gods heerschappij over je leven.

294
00:17:09,330 --> 00:17:13,230
Erken Hem in alles, en Hij
zal je paden rechtmaken.

295
00:17:13,230 --> 00:17:15,090
Iemand vertelde ons iets.

296
00:17:15,090 --> 00:17:18,150
Het was Dave, die met
zijn vrouw op bezoek was.

297
00:17:18,150 --> 00:17:22,110
Hij zei dat hij bij een groep
christelijke vaklieden of zakenmensen was

298
00:17:22,110 --> 00:17:24,090
geweest, of zoiets.

299
00:17:24,090 --> 00:17:27,930
Volgens mij is het een groep uit
zijn gemeente, als ik me niet vergis.

300
00:17:27,930 --> 00:17:30,690
Ze spraken over de manier
waarop ze zakendoen.

301
00:17:30,690 --> 00:17:35,010
Hij zei dat ze openlijk verklaarden dat ze
in hun denken een scheiding maken tussen

302
00:17:35,010 --> 00:17:37,110
hun geloof en hun zaken.

303
00:17:37,110 --> 00:17:42,090
Dat wil zeggen: ze hebben bepaalde normen
waarnaar ze moeten leven als het om hun

304
00:17:42,090 --> 00:17:47,190
geloofsleven gaat, maar in hun zakenleven
houden ze zich niet aan die normen.

305
00:17:47,190 --> 00:17:50,490
Ik neem aan dat ze het niet
erg winstgevend vinden om

306
00:17:50,490 --> 00:17:55,770
volkomen eerlijk te zijn, of om niet
hebzuchtig of eerzuchtig te zijn.

307
00:17:55,770 --> 00:17:58,470
Hij bewonderde hen omdat ze het toegaven,

308
00:17:58,470 --> 00:18:02,850
maar ze leken niet genoeg verstand te
hebben om te beseffen dat het iets slechts

309
00:18:02,850 --> 00:18:04,710
was om toe te geven.

310
00:18:04,710 --> 00:18:08,490
Ze zeiden het alsof dat de
normale gang van zaken was.

311
00:18:08,490 --> 00:18:13,350
Ze dachten: ‘Natuurlijk moet je je in de
gemeente op een bepaalde manier gedragen,

312
00:18:13,350 --> 00:18:17,490
maar in het zakenleven is het
daarbuiten ieder voor zich.

313
00:18:17,490 --> 00:18:21,330
Dan moet je een ander stel
morele regels hanteren.’

314
00:18:21,330 --> 00:18:27,570
Salomo zegt van niet: je erkent de Heere
in al je wegen, bij al je bezigheden.

315
00:18:27,570 --> 00:18:32,250
Bij al je bezigheden leef je in
het besef dat God de Heere is,

316
00:18:32,250 --> 00:18:36,330
dat God Degene is Die je
geacht wordt te behagen.

317
00:18:36,330 --> 00:18:38,610
Dan zal Hij je paden leiden.

318
00:18:38,610 --> 00:18:44,430
Wees niet wijs in je eigen ogen: vrees
de HEERE en keer je af van het kwade.

319
00:18:44,430 --> 00:18:48,990
De vreze des Heeren brengt iemand
ertoe zich van het kwaad af te keren.

320
00:18:48,990 --> 00:18:51,390
Er staat later een spreuk die zegt:

321
00:18:51,390 --> 00:18:55,290
Uit ontzag voor de Heer keren
mensen zich af van het kwaad.

322
00:18:55,290 --> 00:19:01,110
Denk niet dat je slimmer bent dan God,
maar vrees God en doe wat Hem behaagt.

323
00:19:01,110 --> 00:19:04,530
Denk niet dat je Hem te slim
af kunt zijn en in plaats

324
00:19:04,530 --> 00:19:07,050
daarvan kunt krijgen wat je zelf wilt.

325
00:19:07,050 --> 00:19:11,790
Het zal een medicijn zijn voor je
navel en verfrissing voor je beenderen.

326
00:19:11,790 --> 00:19:16,470
Opnieuw wordt hier gesuggereerd dat je
er wat je lichamelijke gezondheid betreft

327
00:19:16,470 --> 00:19:20,430
beter aan toe zult zijn als
je wijs en verstandig leeft.

328
00:19:20,430 --> 00:19:23,670
Net als bij een lang leven
gaat het om een tendens,

329
00:19:23,670 --> 00:19:29,250
een algemene regel die per saldo
waarschijnlijk vaker wel dan niet opgaat.

330
00:19:29,250 --> 00:19:33,750
Vereer de HEERE met je bezit, met de
eerstelingen van heel je opbrengst,

331
00:19:33,750 --> 00:19:36,630
dan zullen je schuren
gevuld worden met overvloed

332
00:19:36,630 --> 00:19:39,810
en je perskuipen
overlopen van nieuwe wijn.

333
00:19:39,810 --> 00:19:43,110
Ook dit is weer hetzelfde
soort waarneming als de andere

334
00:19:43,110 --> 00:19:44,850
waarover we het hebben gehad.

335
00:19:44,850 --> 00:19:49,830
Het zal niet altijd zo zijn dat iemand
die vrijgevig is, rijk zal zijn.

336
00:19:49,830 --> 00:19:53,550
Dat je wijnpersbakken zullen
overvloeien van nieuwe wijn

337
00:19:53,550 --> 00:19:59,190
en je schuren vol zullen zijn, betekent
dat je een overvloed aan lichamelijke en

338
00:19:59,190 --> 00:20:01,110
materiële zegen zult hebben.

339
00:20:01,110 --> 00:20:04,590
Veel christenen hebben die,
maar niet alle christenen.

340
00:20:04,590 --> 00:20:07,530
Zelfs degenen die God
eren met hun vermogen,

341
00:20:07,530 --> 00:20:11,910
behoren niet noodzakelijk tot de
rijkste lagen van de samenleving.

342
00:20:11,910 --> 00:20:17,110
In veel gevallen zijn de rijkste mensen
in de samenleving juist het gewetenloosst,

343
00:20:17,110 --> 00:20:20,790
meedogenloosst, goddeloosst en misdadigst.

344
00:20:20,790 --> 00:20:25,230
Aan de andere kant is de gedachte
dat als je wilt dat God je zegent in

345
00:20:25,230 --> 00:20:30,630
materiële zaken, je ervoor moet zorgen dat
je Hem eert met de materiële dingen die

346
00:20:30,630 --> 00:20:32,790
Hij je al heeft gegeven.

347
00:20:32,790 --> 00:20:38,910
Geef Hem de eerstelingen; stel Gods belang
niet uit tot het laatst. Zet het vooraan.

348
00:20:38,910 --> 00:20:42,990
Als je hebt besloten om tien
procent, of welk percentage dan ook,

349
00:20:42,990 --> 00:20:47,370
van wat God je heeft gegeven aan
de Heere te geven, zeg dan niet:

350
00:20:47,370 --> 00:20:51,270
‘Als al het andere geregeld is,
zal ik kijken of ik dat bedrag aan

351
00:20:51,270 --> 00:20:52,650
God kan geven.’

352
00:20:52,650 --> 00:20:56,670
Als je je ertoe geleid voelt een
bepaald bedrag aan God te wijden,

353
00:20:56,670 --> 00:20:59,130
zorg dan dat Hij het eerst krijgt.

354
00:20:59,130 --> 00:21:03,210
Anders is er misschien niet genoeg
over nadat je alles hebt gedaan wat je

355
00:21:03,210 --> 00:21:04,770
graag wilde doen.

356
00:21:04,770 --> 00:21:07,110
Stel Gods belang voorop.

357
00:21:07,110 --> 00:21:10,470
Jezus zei in Mattheüs 6:33:

358
00:21:10,470 --> 00:21:14,790
Maar zoek eerst het Koninkrijk
van God en Zijn gerechtigheid,

359
00:21:14,790 --> 00:21:18,270
en al deze dingen zullen
u erbij gegeven worden.

360
00:21:18,270 --> 00:21:19,410
Hij zei:

361
00:21:19,410 --> 00:21:22,650
En al die dingen zullen
je ook worden gegeven.

362
00:21:22,650 --> 00:21:26,190
De dingen die Hij noemt,
zijn voedsel en kleding.

363
00:21:26,190 --> 00:21:29,010
Hij sprak niet over enorme rijkdom.

364
00:21:29,010 --> 00:21:33,210
Voedsel en kleding kunnen gewoon
de meest elementaire dingen zijn

365
00:21:33,210 --> 00:21:36,090
die nodig zijn om in leven te blijven.

366
00:21:36,090 --> 00:21:39,930
Paulus zei tegen Timotheüs
in 1 Timotheüs 6:

367
00:21:39,930 --> 00:21:44,730
Als wij echter voedsel en kleding
hebben, zullen wij daarmee tevreden zijn.

368
00:21:44,730 --> 00:21:46,350
Dat is geen rijkdom.

369
00:21:46,350 --> 00:21:51,090
Dat betekent niet dat je volle schuren
en overvloeiende wijnpersbakken hebt.

370
00:21:51,090 --> 00:21:55,650
Paulus eerde de Heere zeker met zijn
vermogen en met alles in zijn leven,

371
00:21:55,650 --> 00:21:57,390
en Jezus deed dat ook.

372
00:21:57,390 --> 00:22:00,750
Maar Hij was naar aardse
maatstaven geen rijk man.

373
00:22:00,750 --> 00:22:03,630
Aan de andere kant,
als ik rijk wilde zijn,

374
00:22:03,630 --> 00:22:07,650
zou ik ervoor willen zorgen dat ik
God aan mijn kant hield en Hem de

375
00:22:07,650 --> 00:22:09,090
eerste plaats gaf.

376
00:22:09,090 --> 00:22:13,470
Maar ik wil Hem de eerste plaats
geven, of ik nu rijk wil zijn of niet.

377
00:22:13,470 --> 00:22:18,150
Hij zegt dat het vaak zo is, en misschien
was dat in Israël zo omdat de zegeningen

378
00:22:18,150 --> 00:22:20,250
van Israël materieel waren.

379
00:22:20,250 --> 00:22:24,930
De beloften die God aan Israël deed,
betroffen materiële zegeningen,

380
00:22:24,930 --> 00:22:29,370
terwijl Gods beloften voor ons eerder
geestelijke zegeningen betreffen.

381
00:22:29,370 --> 00:22:34,590
Het is mogelijk dat iemand die in Israël
rechtvaardig was, meestal voorspoedig was.

382
00:22:34,590 --> 00:22:39,510
Toch waren er zelfs toen ongetwijfeld
uitzonderingen, want Jezus zei:

383
00:22:39,510 --> 00:22:44,850
En toen Hij Zijn ogen opgeslagen had naar
Zijn discipelen, zei Hij: Zalig bent u,

384
00:22:44,850 --> 00:22:48,570
armen, want van u is
het Koninkrijk van God.

385
00:22:48,570 --> 00:22:50,310
In Jakobus staat:

386
00:22:50,310 --> 00:22:55,950
Luister, mijn geliefde broeders, heeft God
de armen van deze wereld niet uitverkoren

387
00:22:55,950 --> 00:23:00,750
om rijk te zijn in het geloof, en
erfgenamen te zijn van het Koninkrijk,

388
00:23:00,750 --> 00:23:04,350
dat Hij beloofd heeft aan
hen die Hem liefhebben?

389
00:23:04,350 --> 00:23:07,230
Dat is een ander soort
rijkdom dan volle schuren,

390
00:23:07,230 --> 00:23:10,170
maar het is nog steeds een
rijkdom die waarde heeft,

391
00:23:10,170 --> 00:23:12,810
misschien zelfs grotere waarde.

392
00:23:12,810 --> 00:23:15,870
Lichamelijk arm zijn is geen schande.

393
00:23:15,870 --> 00:23:20,610
Het bewijst niet dat God je niet zegent,
en ook niet dat je de Heere niet werkelijk

394
00:23:20,610 --> 00:23:22,290
eert met je bezittingen.

395
00:23:22,290 --> 00:23:23,550
Vers 11:

396
00:23:23,550 --> 00:23:28,290
Mijn zoon, verwerp de vermaning van
de HEERE niet en heb geen afkeer

397
00:23:28,290 --> 00:23:29,850
van Zijn bestraffing.

398
00:23:29,850 --> 00:23:34,770
Want de HEERE straft wie Hij liefheeft,
zoals een vader doet met de zoon die

399
00:23:34,770 --> 00:23:36,450
hij goedgezind is.

400
00:23:36,450 --> 00:23:40,350
Dit wordt aangehaald in Hebreeën
12, vers 5 tot en met 11.

401
00:23:40,350 --> 00:23:44,790
Het argument dat we naar de tuchtigende
stem behoren te luisteren, luidt:

402
00:23:44,790 --> 00:23:49,050
En u bent de vermaning vergeten waarmee
u als kinderen wordt aangesproken:

403
00:23:49,050 --> 00:23:53,910
Mijn zoon, acht de bestraffing van
de Heere niet gering en bezwijk niet,

404
00:23:53,910 --> 00:23:56,310
als u door Hem terechtgewezen wordt.

405
00:23:56,310 --> 00:23:58,770
Dan haalt hij deze passage aan.

406
00:23:58,770 --> 00:24:00,630
God tuchtigt inderdaad.

407
00:24:00,630 --> 00:24:04,530
God disciplineert inderdaad.
Hoe ziet dat eruit?

408
00:24:04,530 --> 00:24:08,730
Het uit zich op zijn minst in een
innerlijk besef dat je gezondigd hebt.

409
00:24:08,730 --> 00:24:11,850
Als je de verkeerde kant op
gaat en je bent Gods kind,

410
00:24:11,850 --> 00:24:14,070
zal Hij je daarvan overtuigen.

411
00:24:14,070 --> 00:24:17,310
Vanbinnen zul je je daar
niet prettig bij voelen.

412
00:24:17,310 --> 00:24:21,330
Daarnaast kan God de omstandigheden
daadwerkelijk zo leiden dat ze

413
00:24:21,330 --> 00:24:23,430
behoorlijk onaangenaam worden.

414
00:24:23,430 --> 00:24:28,230
Hij kan toelaten dat de gevolgen
van je zonden werkelijkheid worden.

415
00:24:28,230 --> 00:24:32,730
Zo vaak beseffen we niet hoeveel
gevolgen zonde wel degelijk heeft,

416
00:24:32,730 --> 00:24:37,230
omdat God ons blijkbaar uit genade
tegen die gevolgen beschermt.

417
00:24:37,230 --> 00:24:40,590
Als iedere keer dat we iets
dwaas of verkeerds deden,

418
00:24:40,590 --> 00:24:44,070
de ergst denkbare gevolgen
daaruit voortkwamen,

419
00:24:44,070 --> 00:24:48,150
zou ons leven rampzaliger zijn
dan we ons kunnen voorstellen.

420
00:24:48,150 --> 00:24:50,490
Want veel te vaak doen we dwaze dingen

421
00:24:50,490 --> 00:24:53,970
waarvan de afloop gemakkelijk
rampzalig zou kunnen zijn.

422
00:24:53,970 --> 00:24:58,950
Toch worden die rampen gewoonlijk geen
werkelijkheid, vanwege de genade van God.

423
00:24:58,950 --> 00:25:02,250
Maar soms laat Hij ze
eenvoudigweg gebeuren.

424
00:25:02,250 --> 00:25:07,170
Soms is het tijd dat je de les leert, dat
je een klein pak voor je broek krijgt.

425
00:25:07,170 --> 00:25:10,650
Daarom zal Hij de gevolgen van
je daden over je laten komen,

426
00:25:10,650 --> 00:25:13,110
zodat je leert dat niet opnieuw te doen.

427
00:25:13,110 --> 00:25:18,630
Welzalig is de mens die wijsheid
vindt, de mens die inzicht verkrijgt,

428
00:25:18,630 --> 00:25:23,850
want haar opbrengst is beter dan de
opbrengst van zilver en haar inkomen

429
00:25:23,850 --> 00:25:28,590
beter dan bewerkt goud, zij
is kostbaarder dan robijnen.

430
00:25:28,590 --> 00:25:32,190
Al jouw wensen zijn met
haar niet te vergelijken.

431
00:25:32,190 --> 00:25:38,310
Lengte van dagen is in haar rechterhand,
in haar linkerhand zijn rijkdom en eer.

432
00:25:38,310 --> 00:25:43,350
Haar wegen zijn lieflijke
wegen, al haar paden zijn vrede.

433
00:25:43,350 --> 00:25:48,630
Zij is een boom des levens voor wie
haar vastgrijpen: wie haar vasthouden,

434
00:25:48,630 --> 00:25:50,550
zijn gelukkig te prijzen.

435
00:25:50,550 --> 00:25:55,290
Van tijd tot tijd spreekt de
wijsheidsliteratuur over de levensboom.

436
00:25:55,290 --> 00:25:59,610
Die uitdrukking herinnert ons
vanzelfsprekend aan de hof van Eden,

437
00:25:59,610 --> 00:26:03,930
waar twee opmerkelijke bomen speciaal
onder de aandacht werden gebracht.

438
00:26:03,930 --> 00:26:07,590
De ene was de boom van de
kennis van goed en kwaad,

439
00:26:07,590 --> 00:26:10,350
waarvan Adam en Eva niet mochten eten.

440
00:26:10,350 --> 00:26:12,750
Maar er was ook de levensboom.

441
00:26:12,750 --> 00:26:17,070
Het was hun niet verboden daarvan
te eten, totdat ze gezondigd hadden.

442
00:26:17,070 --> 00:26:19,650
Toen werd het hun verboden ervan te eten.

443
00:26:19,650 --> 00:26:23,490
De levensboom was er in feite
voor hen om ervan te eten.

444
00:26:23,490 --> 00:26:27,390
De aard ervan wordt duidelijk
uit de opmerkingen die God maakt

445
00:26:27,390 --> 00:26:29,130
nadat ze gezondigd hebben.

446
00:26:29,130 --> 00:26:32,730
Hij zei dat Hij niet wilde toestaan
dat ze hun hand uitstrekten

447
00:26:32,730 --> 00:26:38,370
en van de levensboom aten, opdat ze
niet zouden eten en eeuwig zouden leven.

448
00:26:38,370 --> 00:26:42,150
Blijkbaar was de levensboom in
de hof een boom waarvan het eten,

449
00:26:42,150 --> 00:26:46,950
waarschijnlijk voortdurend, je natuurlijke
leven voortdurend in stand zou houden.

450
00:26:46,950 --> 00:26:51,690
Ik geloof niet dat het de bedoeling is dat
we de levensboom zien als iets waardoor ze

451
00:26:51,690 --> 00:26:54,870
eeuwig zouden leven als
ze er één keer van aten.

452
00:26:54,870 --> 00:26:59,430
De eenvoudige reden daarvoor is dat we
de levensboom opnieuw aantreffen in het

453
00:26:59,430 --> 00:27:05,730
Nieuwe Jeruzalem, in Openbaring 22,
volgens mij in de eerste drie verzen.

454
00:27:05,730 --> 00:27:10,710
Daar staat dat de levensboom in het Nieuwe
Jeruzalem werd gezien en iedere maand,

455
00:27:10,710 --> 00:27:14,550
oftewel twaalf keer per
jaar, vrucht voortbrengt.

456
00:27:14,550 --> 00:27:18,570
Waarom zou dat nodig zijn als je
er maar één keer van hoeft te eten?

457
00:27:18,570 --> 00:27:22,470
Als je er één keer van eet en
vanaf dat moment eeuwig leven hebt,

458
00:27:22,470 --> 00:27:25,830
zou het niet nodig zijn dat hij
tot in eeuwigheid ieder jaar

459
00:27:25,830 --> 00:27:27,990
opnieuw vrucht voortbrengt.

460
00:27:27,990 --> 00:27:33,270
Het idee lijkt te zijn dat het een boom is
waarvan iemand regelmatig behoort te eten.

461
00:27:33,270 --> 00:27:37,470
Zolang iemand ervan blijft eten,
blijft zijn leven verlengd worden.

462
00:27:37,470 --> 00:27:41,910
We weten niet of Adam en Eva zelfs
maar van de levensboom hadden gegeten

463
00:27:41,910 --> 00:27:43,470
voordat ze zondigden.

464
00:27:43,470 --> 00:27:46,290
We weten niet hoeveel
tijd er verstreken was.

465
00:27:46,290 --> 00:27:49,290
Misschien hadden ze er
voordien zelfs van gegeten.

466
00:27:49,290 --> 00:27:53,070
Ik zeg niet dat ze dat gedaan
hebben. We weten het niet.

467
00:27:53,070 --> 00:27:56,970
Maar God ontnam hun de mogelijkheid
om ervan te blijven eten,

468
00:27:56,970 --> 00:28:01,170
zodat hun leven daarna zou eindigen
in plaats van voortdurend in stand

469
00:28:01,170 --> 00:28:02,490
gehouden te worden.

470
00:28:02,490 --> 00:28:05,670
De levensboom vertegenwoordigt
vanzelfsprekend op zijn

471
00:28:05,670 --> 00:28:07,650
minst eeuwig leven.

472
00:28:07,650 --> 00:28:12,090
Wij christenen zouden zeggen dat hij
ongetwijfeld Jezus vertegenwoordigt,

473
00:28:12,090 --> 00:28:15,990
want in 1 Johannes 5:11 en 12 staat:

474
00:28:15,990 --> 00:28:21,030
En dit is het getuigenis, namelijk dat
God ons het eeuwige leven gegeven heeft;

475
00:28:21,030 --> 00:28:23,070
en dit leven is in Zijn Zoon.

476
00:28:23,070 --> 00:28:27,630
Wie de Zoon heeft, heeft het leven;
wie de Zoon van God niet heeft,

477
00:28:27,630 --> 00:28:29,250
heeft het leven niet.

478
00:28:29,250 --> 00:28:31,890
Daarom is de Zoon als de levensboom.

479
00:28:31,890 --> 00:28:35,550
Je eet van Hem en het
eeuwige leven is in Hem.

480
00:28:35,550 --> 00:28:39,090
Met ‘leven’ bedoelt hij natuurlijk
het eeuwige leven dat hij

481
00:28:39,090 --> 00:28:40,830
zojuist genoemd heeft.

482
00:28:40,830 --> 00:28:43,890
Er is een eeuwig leven
dat we in Christus hebben,

483
00:28:43,890 --> 00:28:48,030
zoals een wijnstok ranken heeft
die hun leven eraan ontlenen

484
00:28:48,030 --> 00:28:51,690
zolang ze ermee verbonden zijn
en eraan verbonden blijven.

485
00:28:51,690 --> 00:28:55,710
Net zoals Adam en Eva naar alle
waarschijnlijkheid van de levensboom

486
00:28:55,710 --> 00:28:59,430
moesten blijven eten om eeuwig
leven te blijven hebben,

487
00:28:59,430 --> 00:29:02,070
zo moeten wij in Christus blijven.

488
00:29:02,070 --> 00:29:06,090
We hebben voortdurend eeuwig
leven zolang we in Hem blijven,

489
00:29:06,090 --> 00:29:10,290
maar we moeten regelmatig,
voortdurend, van Hem eten.

490
00:29:10,290 --> 00:29:12,750
Het is niet zo dat we
één keer van Hem eten,

491
00:29:12,750 --> 00:29:17,250
daarna eeuwig leven hebben en Hem de
rest van ons leven kunnen verwaarlozen,

492
00:29:17,250 --> 00:29:20,130
terwijl we toch nog een
eeuwig leven bezitten.

493
00:29:20,130 --> 00:29:24,810
We putten dat voortdurend uit Hem,
zoals de ranken voortdurend het sap uit

494
00:29:24,810 --> 00:29:26,370
een wijnstok putten.

495
00:29:26,370 --> 00:29:30,930
Ik denk dat het de bedoeling was dat Adam
en Eva voortdurend van de Boom des levens

496
00:29:30,930 --> 00:29:33,990
zouden eten, zodat ze eeuwig zouden leven.

497
00:29:33,990 --> 00:29:39,210
De Boom des levens is een beeld van
eeuwig leven, en voor ons van Christus.

498
00:29:39,210 --> 00:29:44,190
Het is daarom interessant dat
hoofdstuk 3, vers 18 van Spreuken zegt:

499
00:29:44,190 --> 00:29:47,370
Wijsheid is een levensboom
voor wie haar vastgrijpt,

500
00:29:47,370 --> 00:29:50,550
en gelukkig zijn allen
die haar vasthouden.

501
00:29:50,550 --> 00:29:53,970
In Spreuken, hoofdstuk 11, vers 30, staat:

502
00:29:53,970 --> 00:29:59,790
De vrucht van de rechtvaardige is een boom
des levens, en wie zielen vangt, is wijs.

503
00:29:59,790 --> 00:30:03,030
Ook daar betekent het
waarschijnlijk eeuwig leven.

504
00:30:03,030 --> 00:30:07,530
Al weet ik niet zeker of Salomo werkelijk
een openbaring had over de realiteit

505
00:30:07,530 --> 00:30:09,150
van eeuwig leven.

506
00:30:09,150 --> 00:30:13,590
Daar werd bijvoorbeeld in de wet, of
in het Oude Testament in het algemeen,

507
00:30:13,590 --> 00:30:15,630
niet veel over gesproken.

508
00:30:15,630 --> 00:30:19,950
Maar Salomo had zeker een lang
leven, een verlengd leven,

509
00:30:19,950 --> 00:30:22,770
en misschien zelfs eeuwig
leven in gedachten.

510
00:30:22,770 --> 00:30:27,210
Maar dat lange en eeuwige leven is
de vrucht van de rechtvaardigen,

511
00:30:27,210 --> 00:30:30,570
in hoofdstuk 11, vers 30.

512
00:30:30,570 --> 00:30:36,810
In hoofdstuk 13, vers 12, staat dat
uitgestelde hoop het hart ziek maakt,

513
00:30:36,810 --> 00:30:41,730
maar dat wanneer het verlangen wordt
vervuld, het een Boom des levens is.

514
00:30:41,730 --> 00:30:44,010
Dat is nogal een vreemde uitspraak.

515
00:30:44,010 --> 00:30:46,410
Het is niet helemaal
duidelijk wat hij daar denkt,

516
00:30:46,410 --> 00:30:49,290
maar je zou kunnen zeggen
dat mensen op God hopen,

517
00:30:49,290 --> 00:30:52,770
terwijl ze misschien een
onrealistische hoop hebben en hun hoop

518
00:30:52,770 --> 00:30:54,570
geen werkelijkheid wordt.

519
00:30:54,570 --> 00:30:58,050
Of misschien hopen ze op iets
wat werkelijk beloofd is,

520
00:30:58,050 --> 00:31:00,210
maar gebeurt het niet zo snel.

521
00:31:00,210 --> 00:31:05,430
Het wordt uitgesteld, het wordt
vertraagd, en dan wordt het hart ziek.

522
00:31:05,430 --> 00:31:10,050
Ik heb veel mensen gekend die tijdens de
Jezusbeweging tot bekering kwamen door

523
00:31:10,050 --> 00:31:14,610
prediking waarin werd gezegd:
„Jezus komt onmiddellijk.

524
00:31:14,610 --> 00:31:17,190
Jezus komt onmiddellijk.”

525
00:31:17,190 --> 00:31:20,190
Mensen kwamen in groten getale naar voren.

526
00:31:20,190 --> 00:31:22,350
Maar toen kwam Hij niet onmiddellijk.

527
00:31:22,350 --> 00:31:24,510
Het is veertig jaar geleden.

528
00:31:24,510 --> 00:31:29,010
Er is een generatie voorbijgegaan sinds
die mensen van de Jezusbeweging tot

529
00:31:29,010 --> 00:31:32,190
bekering kwamen, en hun werd verteld:

530
00:31:32,190 --> 00:31:37,170
Voorwaar, Ik zeg u: Dit geslacht
zal zeker niet voorbijgaan,

531
00:31:37,170 --> 00:31:39,390
totdat al deze dingen gebeurd zijn.

532
00:31:39,390 --> 00:31:42,690
Ze hadden deze hoop dat
Jezus heel spoedig zou komen.

533
00:31:42,690 --> 00:31:45,330
Wel, Hij kwam niet heel spoedig.

534
00:31:45,330 --> 00:31:47,430
Hun hoop werd uitgesteld.

535
00:31:47,430 --> 00:31:51,690
Dat wil niet zeggen dat de hoop dat
Christus komt een onrealistische hoop is.

536
00:31:51,690 --> 00:31:55,350
Maar het is onrealistisch om te
denken dat het binnen een bepaald

537
00:31:55,350 --> 00:31:57,390
tijdsbestek zal gebeuren.

538
00:31:57,390 --> 00:32:00,330
Daarom hadden ze een onrealistische hoop.

539
00:32:00,330 --> 00:32:02,670
Toen het niet gebeurde zoals zij dachten,

540
00:32:02,670 --> 00:32:05,610
raakten ze verbitterd
tegenover het christendom.

541
00:32:05,610 --> 00:32:08,310
In veel gevallen verlieten ze het geloof.

542
00:32:08,310 --> 00:32:11,670
Maar wanneer datgene waarnaar
wordt verlangd, komt,

543
00:32:11,670 --> 00:32:14,010
is het een Boom des levens.

544
00:32:14,010 --> 00:32:17,610
Zij die op Hem wachten, die
hun hart niet ziek laten worden

545
00:32:17,610 --> 00:32:21,630
en wachten tot dat verlangde
komt, zullen eeuwig leven hebben.

546
00:32:21,630 --> 00:32:28,050
In hoofdstuk 15, vers 4, staat zelfs dat
een heilzame tong een Boom des levens is.

547
00:32:28,050 --> 00:32:31,230
Ook daarvan, van hoofdstuk 15, vers 4,

548
00:32:31,230 --> 00:32:34,590
is de precieze betekenis
moeilijk te achterhalen.

549
00:32:34,590 --> 00:32:37,290
Maar dat is nu juist
het punt van Spreuken.

550
00:32:37,290 --> 00:32:41,670
Soms is het moeilijk te achterhalen wat
hij bedoelt en moet je erover nadenken.

551
00:32:41,670 --> 00:32:43,170
Dat is de bedoeling.

552
00:32:43,170 --> 00:32:46,230
Ze zetten je aan het denken,
omdat de betekenis niet

553
00:32:46,230 --> 00:32:48,210
zomaar aan de oppervlakte ligt.

554
00:32:48,210 --> 00:32:51,630
Het medicijn van de tong
is een boom des levens,

555
00:32:51,630 --> 00:32:54,810
maar verkeerdheid erin
is een breuk in de geest.

556
00:32:54,810 --> 00:32:58,050
Hij heeft het duidelijk over de
manier waarop wat iemand zegt

557
00:32:58,050 --> 00:33:02,670
geestelijk welzijn kan bevorderen of
geestelijke schade kan aanrichten.

558
00:33:02,670 --> 00:33:05,970
Een verdorven tong zal
iemands geest breken.

559
00:33:05,970 --> 00:33:09,450
Daarmee breng je die persoon
geestelijke schade toe.

560
00:33:09,450 --> 00:33:14,070
Maar wat iemand zegt, kan ook leven
bevorderen, zelfs eeuwig leven.

561
00:33:14,070 --> 00:33:18,150
Dat is natuurlijk vooral waar als je
het Evangelie met die persoon deelt.

562
00:33:18,150 --> 00:33:22,710
Toch geldt dit niet alleen wanneer je het
Evangelie zelf met een ongelovige deelt,

563
00:33:22,710 --> 00:33:24,810
maar zelfs bij christenen.

564
00:33:24,810 --> 00:33:27,930
Paulus zegt in Efeze, hoofdstuk 4:

565
00:33:27,930 --> 00:33:32,250
Laat er geen vuile taal uit uw
mond komen, maar wel iets goeds,

566
00:33:32,250 --> 00:33:37,710
wat nuttig is tot opbouw, opdat het
genade geeft aan hen die het horen.

567
00:33:37,710 --> 00:33:41,910
Dat is Efeze, hoofdstuk 4, vers 29.

568
00:33:41,910 --> 00:33:46,710
We moeten onze spraak zo beheersen dat
wat uit onze mond komt andere mensen

569
00:33:46,710 --> 00:33:52,050
genade kan schenken, zodat het hun
geestelijk voordeel kan schenken: opbouw.

570
00:33:52,050 --> 00:33:56,790
We moeten geen verdorven taal gebruiken
die misschien aangenaam klinkt of

571
00:33:56,790 --> 00:34:01,350
vermakelijk is, maar hun niet
werkelijk enig geestelijk nut geeft.

572
00:34:01,350 --> 00:34:04,890
We moeten alleen spreken wat
nuttig is voor de opbouw.

573
00:34:04,890 --> 00:34:08,130
Dat wil zeggen: voor geestelijke opbouw.

574
00:34:08,130 --> 00:34:11,490
Een heilzame tong kan
geestelijk leven bevorderen,

575
00:34:11,490 --> 00:34:14,370
in sommige gevallen zelfs eeuwig leven.

576
00:34:14,370 --> 00:34:18,630
Ik dacht dat ik even zou stilstaan bij de
manier waarop Spreuken deze uitdrukking

577
00:34:18,630 --> 00:34:21,570
gebruikt: „een Boom des levens”.

578
00:34:21,570 --> 00:34:25,770
Het is niet altijd duidelijk wat hij in
gedachten heeft wanneer hij die gebruikt,

579
00:34:25,770 --> 00:34:28,770
maar hij gebruikt haar
wel, een keer of vijf.

580
00:34:28,770 --> 00:34:31,830
Allereerst Spreuken 3:18.

581
00:34:31,830 --> 00:34:33,870
Dan vers 19:

582
00:34:33,870 --> 00:34:37,290
De HEERE heeft de aarde
met wijsheid gegrondvest,

583
00:34:37,290 --> 00:34:39,750
de hemel met inzicht gevestigd.

584
00:34:39,750 --> 00:34:43,050
Dit zal in hoofdstuk 8
uitgebreider naar voren komen,

585
00:34:43,050 --> 00:34:47,310
wanneer de wijsheid een lied zingt waarin
ze zich beroemt op haar prestaties,

586
00:34:47,310 --> 00:34:49,950
enzovoort. Ze zal zeggen:

587
00:34:49,950 --> 00:34:54,990
De HEERE bezat Mij aan het begin van Zijn
weg, al vóór Zijn werken, van oudsher.

588
00:34:54,990 --> 00:34:57,870
en Hij vormde door haar de wereld.

589
00:34:57,870 --> 00:35:01,770
Wat dit natuurlijk betekent, is
dat God bij het scheppen van alles

590
00:35:01,770 --> 00:35:03,330
wijs te werk ging.

591
00:35:03,330 --> 00:35:05,070
Hij gebruikte wijsheid.

592
00:35:05,070 --> 00:35:08,490
In de poëzie wordt wijsheid
als persoon voorgesteld,

593
00:35:08,490 --> 00:35:11,430
maar wijsheid is
eigenlijk gewoon wijsheid.

594
00:35:11,430 --> 00:35:15,750
Dat God wijsheid bezit, blijkt
uit de wijze manier waarop Hij

595
00:35:15,750 --> 00:35:17,370
alles heeft gebouwd.

596
00:35:17,370 --> 00:35:21,090
Door Zijn kennis hebben de diepe
wateren zich een weg gebaand,

597
00:35:21,090 --> 00:35:23,490
en druipen de wolken van dauw.

598
00:35:23,490 --> 00:35:26,970
Mijn zoon, laat ze niet
wijken van je ogen:

599
00:35:26,970 --> 00:35:30,150
neem wijsheid en bedachtzaamheid in acht.

600
00:35:30,150 --> 00:35:35,370
Wat wordt in de gebruikte Engelse
vertaling bedoeld met ‘them’ (‘ze’)?

601
00:35:35,370 --> 00:35:38,850
Dit moet waarschijnlijk terugverwijzen
naar het allereerste vers:

602
00:35:38,850 --> 00:35:43,290
Mijn zoon, vergeet mijn onderricht
niet, en laat je hart mijn geboden

603
00:35:43,290 --> 00:35:44,730
in acht nemen,

604
00:35:44,730 --> 00:35:49,170
Blijkbaar bedoelt hij
dat met „ze” in vers 21.

605
00:35:49,170 --> 00:35:53,430
Zij zullen leven zijn voor je
ziel, een sieraad voor je hals.

606
00:35:53,430 --> 00:35:57,810
Dan zul je je weg onbezorgd
gaan en je voet niet stoten.

607
00:35:57,810 --> 00:36:00,870
Als je neerligt, zul je niet angstig zijn,

608
00:36:00,870 --> 00:36:04,110
je zult neerliggen en je
slaap zal aangenaam zijn.

609
00:36:04,110 --> 00:36:06,210
Dat is zo vaak waar.

610
00:36:06,210 --> 00:36:11,310
Wanneer ons de slaap wordt ontnomen,
komt dat doordat we ons zorgen maken,

611
00:36:11,310 --> 00:36:16,290
angstig zijn, spijt hebben, of
nadenken over iets wat we nooit gedaan

612
00:36:16,290 --> 00:36:20,010
of gezegd zouden hebben als
we wijzer waren geweest.

613
00:36:20,010 --> 00:36:21,870
Nu zijn er gevolgen.

614
00:36:21,870 --> 00:36:27,210
Die zijn ingewikkeld, ze blijven ons
achtervolgen en ze houden ons wakker.

615
00:36:27,210 --> 00:36:30,690
We beseffen dat we niet eens
zeker weten of alle gevolgen zich

616
00:36:30,690 --> 00:36:32,250
al hebben voltrokken.

617
00:36:32,250 --> 00:36:34,050
Misschien komt er nog meer.

618
00:36:34,050 --> 00:36:36,990
Je beseft dat je iets dwaas hebt gedaan.

619
00:36:36,990 --> 00:36:39,810
Misschien zijn er nog helemaal
geen gevolgen geweest,

620
00:36:39,810 --> 00:36:44,670
maar lig je in bed na te denken over
hoe dwaas het was wat je hebt gedaan

621
00:36:44,670 --> 00:36:47,610
en hoe slecht het daardoor
zou kunnen aflopen.

622
00:36:47,610 --> 00:36:51,450
Als je wijsheid hebt, heb je dat
soort problemen niet zo vaak.

623
00:36:51,450 --> 00:36:53,370
Je doet wat wijs is.

624
00:36:53,370 --> 00:36:56,370
Wanneer je doet wat wijs is, zul je nooit

625
00:36:56,370 --> 00:36:59,610
enige reden hebben om
daar spijt van te krijgen.

626
00:36:59,610 --> 00:37:03,510
Misschien word je vervolgd
omdat je iets wijs hebt gedaan.

627
00:37:03,510 --> 00:37:06,870
Jezus deed beslist altijd wat wijs was.

628
00:37:06,870 --> 00:37:11,130
Daardoor werd Hij gedood, maar
volgens mij had Hij geen spijt.

629
00:37:11,130 --> 00:37:14,370
Misschien ervaar je even angst
voor sommige dingen die mensen

630
00:37:14,370 --> 00:37:15,870
je zullen aandoen.

631
00:37:15,870 --> 00:37:20,250
Maar omdat je de Heere vreest,
heb je een zuiver geweten.

632
00:37:20,250 --> 00:37:23,610
Daarom is het iets anders
wanneer je weet dat je misschien

633
00:37:23,610 --> 00:37:27,330
enig kwaad zult lijden
omdat je doet wat juist is.

634
00:37:27,330 --> 00:37:29,130
Maar Jezus zei:

635
00:37:29,130 --> 00:37:32,730
Zalig zijn zij die vervolgd
worden om de gerechtigheid,

636
00:37:32,730 --> 00:37:36,210
want van hen is het
Koninkrijk der hemelen.

637
00:37:36,210 --> 00:37:37,470
Hij zei:

638
00:37:37,470 --> 00:37:41,910
Verblijd u op die dag en spring
op van vreugde , want zie,

639
00:37:41,910 --> 00:37:44,430
uw loon is groot in de hemel.

640
00:37:44,430 --> 00:37:47,430
Hun vaderen deden immers
evenzo met de profeten.

641
00:37:47,430 --> 00:37:49,590
Maar het is moeilijk om je te verheugen

642
00:37:49,590 --> 00:37:54,510
wanneer je lijdt omdat je iets hebt gedaan
terwijl je wist, of had moeten weten,

643
00:37:54,510 --> 00:37:58,170
dat je het niet moest doen,
en je daar nu voor lijdt.

644
00:37:58,170 --> 00:38:01,110
Dan heb je natuurlijk ook
nog de extra pijn van de

645
00:38:01,110 --> 00:38:05,130
knagende spijt over wat
je hebt gedaan. Dus:

646
00:38:05,130 --> 00:38:08,430
Als je neerligt, zul je niet angstig zijn,

647
00:38:08,430 --> 00:38:12,270
je zult neerliggen en je
slaap zal aangenaam zijn.

648
00:38:12,270 --> 00:38:17,670
Wees niet bevreesd voor plotselinge angst
of voor verwoesting door goddelozen,

649
00:38:17,670 --> 00:38:20,790
als die komt, want de HEERE is je hoop,

650
00:38:20,790 --> 00:38:24,090
Hij zal je voet bewaren
voor gevangenschap.

651
00:38:24,090 --> 00:38:26,190
Nu vers 27:

652
00:38:26,190 --> 00:38:28,890
Onthoud het goede niet
aan wie er recht op hebben

653
00:38:28,890 --> 00:38:31,710
als het binnen je macht ligt dat te doen.

654
00:38:31,710 --> 00:38:38,310
Zeg niet tegen je naaste: Ga heen en kom
nog eens terug en morgen zal ik het geven,

655
00:38:38,310 --> 00:38:39,930
terwijl het bij jou is.

656
00:38:39,930 --> 00:38:42,990
Hij kan allerlei situaties
in gedachten hebben.

657
00:38:42,990 --> 00:38:46,410
Misschien denkt hij aan de
situatie waarin je werknemers hebt.

658
00:38:46,410 --> 00:38:51,570
In het Oude Testament adviseerde de
Bijbel werkgevers zelfs om hun werknemers

659
00:38:51,570 --> 00:38:53,250
dagelijks te betalen.

660
00:38:53,250 --> 00:38:57,750
In die samenleving lagen de zaken
anders dan in deze samenleving.

661
00:38:57,750 --> 00:39:02,670
De meeste van onze werknemers kunnen ermee
uit de voeten dat ze iedere twee weken hun

662
00:39:02,670 --> 00:39:06,270
loon krijgen en kunnen in
de tussentijd rondkomen.

663
00:39:06,270 --> 00:39:09,270
In Bijbelse tijden waren de mensen zo arm.

664
00:39:09,270 --> 00:39:11,550
Er was bijna geen middenklasse.

665
00:39:11,550 --> 00:39:17,430
Er waren enkele zeer rijke mensen
en een heleboel zeer arme mensen.

666
00:39:17,430 --> 00:39:22,650
En zeer arm betekende dat ze ongeveer
genoeg hadden om hun gezin die dag te eten

667
00:39:22,650 --> 00:39:27,330
te geven, als ze geluk hadden, als
ze toevallig die dag werk hadden.

668
00:39:27,330 --> 00:39:29,310
En ze werden dagelijks betaald.

669
00:39:29,310 --> 00:39:34,050
Zelfs in de gelijkenis van Jezus over de
man die eropuitging en arbeiders inhuurde,

670
00:39:34,050 --> 00:39:38,370
werkten sommigen de hele dag, sommigen
een paar uur en sommigen aan het einde

671
00:39:38,370 --> 00:39:39,690
maar één uur.

672
00:39:39,690 --> 00:39:44,850
Aan het einde van de dag kwamen ze
hun loon halen. Zo hoorde het te gaan.

673
00:39:44,850 --> 00:39:49,710
De wet van Mozes schreef zelfs voor
dat een arbeider nog diezelfde dag,

674
00:39:49,710 --> 00:39:53,010
aan het einde van de dag,
betaald moest worden.

675
00:39:53,010 --> 00:39:56,850
Dat kwam er voornamelijk door dat ze
niet genoeg hadden om het twee dagen

676
00:39:56,850 --> 00:39:57,990
vol te houden.

677
00:39:57,990 --> 00:40:00,930
In de meeste gevallen
kregen ze voor één dag

678
00:40:00,930 --> 00:40:05,310
ongeveer zoveel betaald als ze nodig
hadden om hun gezin de volgende dag te

679
00:40:05,310 --> 00:40:06,510
eten te geven.

680
00:40:06,510 --> 00:40:11,370
Het kan dus zijn dat hij bedoelt dat je
de betaling van je arbeiders niet moet

681
00:40:11,370 --> 00:40:15,930
uitstellen wanneer je het geld
daadwerkelijk hebt. Zeg niet:

682
00:40:15,930 --> 00:40:17,850
Kom er morgen maar voor terug.

683
00:40:17,850 --> 00:40:22,650
Maar het is ook mogelijk dat hij het heeft
over het terugbetalen van een schuld,

684
00:40:22,650 --> 00:40:28,470
of dat je iets van je naaste hebt wat hij
je heeft uitgeleend en hij het terug wil.

685
00:40:28,470 --> 00:40:33,330
Zeg niet: ‘Morgen’, wanneer
hij het nu wil. Je hebt het nu.

686
00:40:33,330 --> 00:40:35,130
Je kunt het nu geven.

687
00:40:35,130 --> 00:40:39,210
Ik herinner me dat dit vers soms
als leidraad voor ons diende

688
00:40:39,210 --> 00:40:44,430
toen we de Great Commission School aan
de kust van Oregon net hadden opgericht.

689
00:40:44,430 --> 00:40:47,130
We zaten meestal heel krap bij kas.

690
00:40:47,130 --> 00:40:52,170
Dat kwam onder andere doordat we wel
geld voor kost en inwoning vroegen,

691
00:40:52,170 --> 00:40:55,290
maar het eigenlijk nooit
echt in rekening brachten.

692
00:40:55,290 --> 00:40:59,190
Als mensen het geld niet hadden,
lieten we hen toch komen.

693
00:40:59,190 --> 00:41:04,530
Daardoor hadden we altijd meer mensen
die meeaten dan mensen die betaalden.

694
00:41:04,530 --> 00:41:06,090
We hadden een groot gebouw.

695
00:41:06,090 --> 00:41:11,070
De elektriciteitsrekening bedroeg soms
ongeveer drieduizend dollar per maand,

696
00:41:11,070 --> 00:41:14,910
en dat was in de tijd dat
drieduizend dollar veel geld was.

697
00:41:14,910 --> 00:41:17,370
Nutsvoorzieningen waren niet goedkoop.

698
00:41:17,370 --> 00:41:21,810
Ze waren een stuk goedkoper dan
nu, maar we hadden veel uitgaven.

699
00:41:21,810 --> 00:41:25,110
Soms hadden we precies genoeg
om de rekeningen te betalen,

700
00:41:25,110 --> 00:41:29,790
maar was er iets wat we een paar dagen
later heel graag wilden aanschaffen.

701
00:41:29,790 --> 00:41:34,470
We wilden het geld dan niet uitgeven om
de elektriciteitsrekening te betalen,

702
00:41:34,470 --> 00:41:37,590
omdat we daardoor niet meer
konden aanschaffen wat we heel

703
00:41:37,590 --> 00:41:39,030
graag wilden hebben.

704
00:41:39,030 --> 00:41:42,150
Maar telkens wanneer we
in die situatie zaten,

705
00:41:42,150 --> 00:41:45,750
liet dit vers zelf ons
zien wat we moesten doen:

706
00:41:45,750 --> 00:41:51,450
Zeg niet tegen je buurman: Ga maar weg
en kom morgen terug, dan geef ik het je,

707
00:41:51,450 --> 00:41:52,770
als je het bij je hebt.

708
00:41:52,770 --> 00:41:57,030
Je bent het nu verschuldigd.
Je hebt het. Betaal het nu.

709
00:41:57,030 --> 00:41:59,550
En dus betaalden we het elke keer op tijd,

710
00:41:59,550 --> 00:42:03,510
ook al zouden we ons wat geruster hebben
gevoeld als we een kleine buffer hadden

711
00:42:03,510 --> 00:42:08,250
gehad, of al was er iets anders waarin
we voor de school wilden investeren.

712
00:42:08,250 --> 00:42:12,090
We vonden dat bestaande rekeningen
op tijd betaald moesten worden,

713
00:42:12,090 --> 00:42:14,610
ook al kun je waarschijnlijk
uitstel krijgen,

714
00:42:14,610 --> 00:42:19,230
of kunnen mensen het geld niet snel bij
je innen als je niet op tijd betaalt.

715
00:42:19,230 --> 00:42:23,970
Ze zouden je voor de rechter kunnen
slepen, maar dat zou hun veel tijd kosten.

716
00:42:23,970 --> 00:42:28,530
Misschien zouden ze dat niet eens doen,
omdat een rechtszaak zo veel zou kosten.

717
00:42:28,530 --> 00:42:33,270
Je denkt dus misschien: ‘Ik kan ermee
wegkomen als ik dit niet op tijd betaal,

718
00:42:33,270 --> 00:42:35,610
in elk geval een tijdje.’

719
00:42:35,610 --> 00:42:39,330
Wijsheid, althans morele
wijsheid in de Bijbel,

720
00:42:39,330 --> 00:42:42,990
houdt niet in dat je doet waarmee
je weet dat je kunt wegkomen.

721
00:42:42,990 --> 00:42:46,110
Je doet wat tegenover je naaste juist is.

722
00:42:46,110 --> 00:42:50,670
Als je het hem schuldig bent en je hebt
het, stel de betaling dan niet uit.

723
00:42:50,670 --> 00:42:55,830
Zeg niet tegen hem: ‘Morgen
betaal ik je.’ Betaal het af.

724
00:42:55,830 --> 00:42:58,410
Zorg dat je schulden afbetaald worden.

725
00:42:58,410 --> 00:43:01,170
Je zult een stuk beter slapen.

726
00:43:01,170 --> 00:43:06,270
Smeed geen kwaad tegen je naaste,
terwijl hij onbezorgd bij jou woont.

727
00:43:06,270 --> 00:43:11,250
Klaag een mens niet zonder reden aan
als hij jou geen kwaad heeft gedaan.

728
00:43:11,250 --> 00:43:15,270
Val dus geen mensen lastig die
je nooit hebben geprovoceerd.

729
00:43:15,270 --> 00:43:18,930
Je naaste is er om je in
nood als vriend bij te staan.

730
00:43:18,930 --> 00:43:23,730
Wanneer je iets nodig hebt, is hij er om
je steun te geven en je tegen agressie te

731
00:43:23,730 --> 00:43:27,690
beschermen, en misschien om je
te helpen wanneer je arm bent.

732
00:43:27,690 --> 00:43:30,810
Maar jij bent er op die
manier ook voor hem.

733
00:43:30,810 --> 00:43:32,970
Beraam geen kwaad tegen hem.

734
00:43:32,970 --> 00:43:37,050
Het is de bedoeling dat jullie
elkaar wederzijds steunen.

735
00:43:37,050 --> 00:43:38,970
Daar zijn buren voor.

736
00:43:38,970 --> 00:43:40,710
Vers 31:

737
00:43:40,710 --> 00:43:45,450
Wees niet jaloers op een man van
geweld en verkies geen van zijn wegen,

738
00:43:45,450 --> 00:43:49,770
want wie afwijkt van de rechte
weg is voor de HEERE een gruwel,

739
00:43:49,770 --> 00:43:53,070
maar met de oprechten
gaat Hij vertrouwelijk om.

740
00:43:53,070 --> 00:43:56,250
—dat wil zeggen, Gods geheime raad—

741
00:43:56,250 --> 00:43:59,370
Het geheim van de HEERE
is een interessant begrip.

742
00:43:59,370 --> 00:44:03,570
Het idee is dat iedereen geheimen
heeft die hij alleen aan zijn

743
00:44:03,570 --> 00:44:04,950
beste vrienden vertelt.

744
00:44:04,950 --> 00:44:07,650
Er zijn dingen die je aan
het publiek laat weten,

745
00:44:07,650 --> 00:44:10,530
dingen die je aan een grotere
vriendenkring laat weten,

746
00:44:10,530 --> 00:44:14,250
en dingen die je alleen aan je meest
vertrouwde vrienden zou vertellen.

747
00:44:14,250 --> 00:44:17,430
Dat zijn de persoonlijkste
dingen, de intiemste dingen,

748
00:44:17,430 --> 00:44:19,830
en die deel je niet zomaar met iedereen.

749
00:44:19,830 --> 00:44:23,130
Je bewaart ze voor mensen die
volgens jou betrouwbaar zijn,

750
00:44:23,130 --> 00:44:26,250
mensen van wie je denkt dat ze
ze niet verder zullen vertellen,

751
00:44:26,250 --> 00:44:28,830
want het zijn per definitie geheimen.

752
00:44:28,830 --> 00:44:31,950
Er zijn dingen die je misschien
aan niemand zou vertellen,

753
00:44:31,950 --> 00:44:34,890
behalve dat je het bijna niet
kunt verdragen ze helemaal voor

754
00:44:34,890 --> 00:44:36,570
jezelf te houden.

755
00:44:36,570 --> 00:44:39,990
Daarom wil je ze met iemand delen,
maar dan moet je wel iemand vinden

756
00:44:39,990 --> 00:44:41,550
die betrouwbaar is.

757
00:44:41,550 --> 00:44:43,590
In een van de Spreuken staat:

758
00:44:43,590 --> 00:44:46,950
Wie al lasterend zijn weg
gaat, openbaart geheimen,

759
00:44:46,950 --> 00:44:50,610
maar wie betrouwbaar van
geest is, bedekt een zaak.

760
00:44:50,610 --> 00:44:55,050
God heeft ook geheimen, en Hij vertelt
Zijn geheimen niet aan iedereen.

761
00:44:55,050 --> 00:44:57,510
Hij vertelt ze aan Zijn goede vrienden.

762
00:44:57,510 --> 00:45:00,390
Weet je nog wat Jezus
zei toen Hij in Johannes

763
00:45:00,390 --> 00:45:04,350
15 met de discipelen in
de bovenzaal was? Hij zei:

764
00:45:04,350 --> 00:45:08,730
Ik noem u niet meer dienaren, want een
dienaar weet niet wat zijn heer doet,

765
00:45:08,730 --> 00:45:12,930
maar Ik heb u vrienden genoemd, omdat
Ik u alles wat Ik van Mijn Vader gehoord

766
00:45:12,930 --> 00:45:14,790
heb, bekendgemaakt heb.

767
00:45:14,790 --> 00:45:18,630
Het idee is dus: jullie
zijn de mannen aan wie Ik

768
00:45:18,630 --> 00:45:22,050
alles ga toevertrouwen wat
God Mij heeft laten zien.

769
00:45:22,050 --> 00:45:24,510
Ik ga dit niet aan iedereen vertellen.

770
00:45:24,510 --> 00:45:26,970
Jullie zijn Mijn vrienden.

771
00:45:26,970 --> 00:45:28,770
Dienaren zijn ook fijn.

772
00:45:28,770 --> 00:45:31,230
Het is fijn om dienaren in huis te hebben,

773
00:45:31,230 --> 00:45:33,930
maar zij worden niet in
alle geheimen ingewijd.

774
00:45:33,930 --> 00:45:36,510
Alleen goede vrienden worden dat.

775
00:45:36,510 --> 00:45:37,650
Er staat:

776
00:45:37,650 --> 00:45:44,130
Een verdorven mens is een gruwel voor de
Heer, maar Zijn geheime raad —Zijn geheim.

777
00:45:44,130 --> 00:45:48,990
In de Engelse vertaling staat het
woord ‘counsel’ cursief gedrukt.

778
00:45:48,990 --> 00:45:53,850
Dat woord staat namelijk niet werkelijk
in het Hebreeuws. Er staat alleen:

779
00:45:53,850 --> 00:45:57,810
want wie afwijkt van de rechte
weg is voor de HEERE een gruwel,

780
00:45:57,810 --> 00:46:00,930
maar met de oprechten
gaat Hij vertrouwelijk om.

781
00:46:00,930 --> 00:46:06,870
Als je Psalm 25 bekijkt, zie je dat
deze uitdrukking, ‘Gods geheim’,

782
00:46:06,870 --> 00:46:11,790
al vóór de tijd van Salomo werd
gebruikt door zijn vader, David.

783
00:46:11,790 --> 00:46:14,970
In Psalm 25:14 staat:

784
00:46:14,970 --> 00:46:21,570
Vertrouwelijk gaat de HEERE om met wie Hem
vrezen, Zijn verbond maakt Hij hun bekend.

785
00:46:21,570 --> 00:46:25,950
Zij die God vrezen, of, zoals
Salomo zegt, de oprechten,

786
00:46:25,950 --> 00:46:28,530
hebben een bijzondere relatie met God.

787
00:46:28,530 --> 00:46:32,370
Het is een vertrouwensrelatie, waarin
God hun dingen zal toevertrouwen

788
00:46:32,370 --> 00:46:35,550
die Hij andere mensen
niet zou toevertrouwen.

789
00:46:35,550 --> 00:46:39,930
Geef het heilige niet aan de honden,
en werp uw parels niet voor de zwijnen,

790
00:46:39,930 --> 00:46:43,350
opdat die ze niet op enig
moment met hun poten vertrappen,

791
00:46:43,350 --> 00:46:46,110
zich omkeren en u verscheuren.

792
00:46:46,110 --> 00:46:50,910
Hij werpt Zijn parels niet voor de zwijnen
en geeft het heilige niet aan de honden,

793
00:46:50,910 --> 00:46:53,850
maar Hij zal die dingen
wel aan iemand geven.

794
00:46:53,850 --> 00:46:59,190
Hij zal met godvrezende mensen dingen
delen die Hij niet met iedereen zal delen.

795
00:46:59,190 --> 00:47:01,770
In Amos 3:7 staat:

796
00:47:01,770 --> 00:47:04,710
Voorzeker, de Heere HEERE doet niets

797
00:47:04,710 --> 00:47:07,530
tenzij Hij Zijn geheimenis
heeft geopenbaard aan Zijn

798
00:47:07,530 --> 00:47:09,570
dienaren, de profeten.

799
00:47:09,570 --> 00:47:12,630
Dat is altijd een intrigerend
vers voor mij geweest.

800
00:47:12,630 --> 00:47:15,810
Er waren mensen die in het
Oude Testament mannen Gods of

801
00:47:15,810 --> 00:47:18,150
dienaren van de HEERE werden genoemd.

802
00:47:18,150 --> 00:47:20,010
Dat waren de profeten.

803
00:47:20,010 --> 00:47:24,570
De uitdrukking ‘een man Gods’
betekende in het Oude Testament een man

804
00:47:24,570 --> 00:47:27,570
die op een bijzondere
manier aan God toebehoort,

805
00:47:27,570 --> 00:47:30,210
iemand die Gods woordvoerder is.

806
00:47:30,210 --> 00:47:33,150
Het was altijd een
aanduiding van een profeet.

807
00:47:33,150 --> 00:47:37,650
Tegenwoordig zouden wij iedere
godvrezende man een man Gods noemen,

808
00:47:37,650 --> 00:47:43,470
maar in het Oude Testament betekende de
term ‘man Gods’ specifiek een profeet.

809
00:47:43,470 --> 00:47:47,070
Er waren mannen Gods met wie
God Zijn geheimen deelde,

810
00:47:47,070 --> 00:47:50,010
en zij deelden die met de godvrezenden.

811
00:47:50,010 --> 00:47:52,710
Maar kennelijk deed
God niets van betekenis

812
00:47:52,710 --> 00:47:55,830
zonder Zijn vrienden er eerst
van op de hoogte te stellen.

813
00:47:55,830 --> 00:48:00,210
Dat is een van de redenen waarom ik er
altijd voor open heb willen staan om te

814
00:48:00,210 --> 00:48:03,330
luisteren wanneer mensen
beweren dat ze profeteren.

815
00:48:03,330 --> 00:48:08,190
Ik geloof niet dat iedereen die beweert
te profeteren, dat werkelijk doet.

816
00:48:08,190 --> 00:48:10,830
Ik geloof niet dat iedereen die zegt:

817
00:48:10,830 --> 00:48:12,570
Dit zegt de Heer:

818
00:48:12,570 --> 00:48:14,610
werkelijk namens God spreekt.

819
00:48:14,610 --> 00:48:19,530
Ik denk dat sommige mensen fouten maken,
en ik denk dat er mensen zijn die gewoon

820
00:48:19,530 --> 00:48:22,590
regelrechte bedriegers zijn en zo praten.

821
00:48:22,590 --> 00:48:25,350
Maar ik wil de echte profeten wel horen.

822
00:48:25,350 --> 00:48:28,350
Als God iets gaat doen,
zal Hij dat niet doen

823
00:48:28,350 --> 00:48:30,450
zonder het Zijn vrienden te vertellen.

824
00:48:30,450 --> 00:48:32,910
Ik zou graag bij Zijn vrienden horen.

825
00:48:32,910 --> 00:48:36,870
Ik zou graag toegang hebben tot
die informatie voor ingewijden,

826
00:48:36,870 --> 00:48:38,850
want God heeft geheimen.

827
00:48:38,850 --> 00:48:41,010
Hij deelt die niet met iedereen.

828
00:48:41,010 --> 00:48:45,570
Nu Spreuken 3:33-34:

829
00:48:45,570 --> 00:48:49,650
De vloek van de HEERE rust
op het huis van de goddeloze,

830
00:48:49,650 --> 00:48:53,130
maar de woning van de
rechtvaardigen zal Hij zegenen.

831
00:48:53,130 --> 00:48:59,070
De spotters zal Híj wel bespotten, maar
zachtmoedigen zal Hij genade geven.

832
00:48:59,070 --> 00:49:02,190
Dit wordt iets anders weergegeven
wanneer het in het Nieuwe

833
00:49:02,190 --> 00:49:03,990
Testament wordt aangehaald.

834
00:49:03,990 --> 00:49:06,090
Ik weet zeker dat je ermee bekend bent:

835
00:49:06,090 --> 00:49:09,330
Hij echter geeft des te meer genade.

836
00:49:09,330 --> 00:49:13,470
Daarom zegt de Schrift : God
keert Zich tegen de hoogmoedigen,

837
00:49:13,470 --> 00:49:16,830
maar aan de nederigen geeft Hij genade.

838
00:49:16,830 --> 00:49:20,910
Dit wordt aangehaald in Jakobus 4:6.

839
00:49:20,910 --> 00:49:26,430
Het wordt ook aangehaald in 1
Petrus 5:5, woordelijk aangehaald,

840
00:49:26,430 --> 00:49:29,850
maar niet uit het Hebreeuws,
uit de Septuaginta.

841
00:49:29,850 --> 00:49:33,930
In de Septuaginta, het
Griekse Oude Testament, staat:

842
00:49:33,930 --> 00:49:37,950
Evenzo, jongeren, wees
aan de ouderen onderdanig;

843
00:49:37,950 --> 00:49:40,590
en wees allen elkaar onderdanig.

844
00:49:40,590 --> 00:49:45,210
Wees met nederigheid bekleed, want
God keert Zich tegen de hoogmoedigen,

845
00:49:45,210 --> 00:49:47,790
maar de nederigen geeft Hij genade.

846
00:49:47,790 --> 00:49:49,650
Hier in het Hebreeuws staat:

847
00:49:49,650 --> 00:49:55,410
De spotters zal Híj wel bespotten, maar
zachtmoedigen zal Hij genade geven.

848
00:49:55,410 --> 00:49:59,010
Verzen als deze hebben mij altijd
getroffen als heel belangrijk om in

849
00:49:59,010 --> 00:50:03,630
gedachten te houden, omdat ze laten zien
dat iemand die nederig is hulp van God zal

850
00:50:03,630 --> 00:50:06,510
ontvangen, genade zal ontvangen.

851
00:50:06,510 --> 00:50:10,530
Genade kan betekenen dat God
iemand ruimhartig behandelt,

852
00:50:10,530 --> 00:50:12,330
beter dan mensen verdienen.

853
00:50:12,330 --> 00:50:16,410
Of het kan werkelijk betekenen dat
God iemand kracht en hulp geeft.

854
00:50:16,410 --> 00:50:20,970
Toen Paulus bad of zijn doorn in het
vlees weggenomen mocht worden, zei God:

855
00:50:20,970 --> 00:50:25,110
Maar Hij heeft tegen mij gezegd:
Mijn genade is voor u genoeg,

856
00:50:25,110 --> 00:50:28,230
want Mijn kracht wordt
in zwakheid volbracht.

857
00:50:28,230 --> 00:50:31,170
Daarom zal ik veel liever
roemen in mijn zwakheden,

858
00:50:31,170 --> 00:50:34,050
opdat de kracht van
Christus in mij komt wonen.

859
00:50:34,050 --> 00:50:37,530
Hij bedoelt niet: ‘Ik ga
je jouw zonden vergeven.’

860
00:50:37,530 --> 00:50:42,450
Hij zegt: ‘Ik zal je staande houden en
je kracht geven midden in je lijden,

861
00:50:42,450 --> 00:50:44,610
in plaats van het lijden weg te nemen.’

862
00:50:44,610 --> 00:50:49,710
We denken vaak alleen aan genade in haar
functie als Gods ruimhartige bereidheid

863
00:50:49,710 --> 00:50:53,250
om mensen te vergeven die
geen vergeving verdienen.

864
00:50:53,250 --> 00:50:56,670
Dat is genade inderdaad,
maar Zijn genade is ook

865
00:50:56,670 --> 00:50:59,850
zichtbaar wanneer Hij
Zijn volk bekwaam maakt,

866
00:50:59,850 --> 00:51:05,670
kracht geeft en staande houdt in
tijden van grote nood. De Bijbel zegt:

867
00:51:05,670 --> 00:51:09,810
Laten wij dan met vrijmoedigheid
naderen tot de troon van de genade,

868
00:51:09,810 --> 00:51:13,710
opdat wij barmhartigheid
verkrijgen en genade vinden om

869
00:51:13,710 --> 00:51:16,230
geholpen te worden op het juiste tijdstip.

870
00:51:16,230 --> 00:51:20,850
In Hebreeën vinden we barmhartigheid,
dat is de vergeving van onze zonden,

871
00:51:20,850 --> 00:51:24,030
en we vinden genade die
ons in ons leven helpt,

872
00:51:24,030 --> 00:51:27,930
wanneer we vrijmoedig tot de
troon van de genade komen.

873
00:51:27,930 --> 00:51:30,210
God geeft dat aan nederige mensen.

874
00:51:30,210 --> 00:51:35,190
Zij denken niet hoog over zichzelf en
stellen weinig vertrouwen in zichzelf.

875
00:51:35,190 --> 00:51:39,930
Voor wat zij nodig hebben, kijken zij
niet naar zichzelf, maar naar God.

876
00:51:39,930 --> 00:51:44,130
Geloof is een daad van nederigheid:
je vertrouwt op iemand anders

877
00:51:44,130 --> 00:51:45,870
in plaats van op jezelf.

878
00:51:45,870 --> 00:51:49,590
Maar de hoogmoedigen en
de spotters weerstaat God.

879
00:51:49,590 --> 00:51:54,150
Ik kan me niets voorstellen wat minder
wenselijk is dan dat God mij weerstaat.

880
00:51:54,150 --> 00:52:00,330
Ik probeer iets te doen en bots tegen
een muur, en die muur is God, Die zegt:

881
00:52:00,330 --> 00:52:02,550
‘Sorry, Ik ga dit weerstaan.

882
00:52:02,550 --> 00:52:06,510
Ik ga alles wat je doet
weerstaan, omdat Ik je vijand ben.

883
00:52:06,510 --> 00:52:08,670
Ik ga niet zegenen wat je doet.

884
00:52:08,670 --> 00:52:11,730
Ik ga alles wat je doet dwarsbomen.’

885
00:52:11,730 --> 00:52:14,130
Hoogmoedig zijn is een
belediging voor God.

886
00:52:14,130 --> 00:52:19,110
In Spreuken 6 staat dat er zes
dingen zijn die God haat, ja,

887
00:52:19,110 --> 00:52:21,510
zeven zijn Hem een gruwel.

888
00:52:21,510 --> 00:52:24,870
Het eerste wat genoemd wordt,
is een hoogmoedige blik.

889
00:52:24,870 --> 00:52:28,650
Er zijn bepaalde dingen die God
gewoon niet in een mens kan verdragen,

890
00:52:28,650 --> 00:52:31,890
en bovenaan de lijst staat
een hoogmoedige blik.

891
00:52:31,890 --> 00:52:36,150
Dat is Spreuken 6:16–17.

892
00:52:36,150 --> 00:52:41,370
Het lijkt zo ongepast dat een nietig
schepsel hoogmoedig is terwijl zo’n grote

893
00:52:41,370 --> 00:52:46,770
God toekijkt, en terwijl die mens zichzelf
hoort af te meten aan de maatstaf van God,

894
00:52:46,770 --> 00:52:49,530
niet aan de maatstaven van andere mensen.

895
00:52:49,530 --> 00:52:53,910
Iedereen die hoogmoedig is, houdt
geen rekening met die maatstaf.

896
00:52:53,910 --> 00:52:56,850
Zo iemand gebruikt een verkeerde maatstaf.

897
00:52:56,850 --> 00:52:58,590
Het is dwaasheid.

898
00:52:58,590 --> 00:53:02,010
Zelfs toen ik als tiener nog
maar net in de bediening stond,

899
00:53:02,010 --> 00:53:05,970
weet ik nog dat ik dacht dat hoogmoedig
zijn iets angstaanjagends is,

900
00:53:05,970 --> 00:53:08,550
omdat God de hoogmoedigen weerstaat.

901
00:53:08,550 --> 00:53:12,390
Ik heb altijd gewenst dat
ik nederiger was dan ik ben,

902
00:53:12,390 --> 00:53:15,090
omdat God dan meer genade zou geven.

903
00:53:15,090 --> 00:53:17,250
Ik ben niet erg nederig.

904
00:53:17,250 --> 00:53:21,210
Soms stellen mensen me voor,
bijvoorbeeld op YWAM-bases,

905
00:53:21,210 --> 00:53:26,070
wanneer ze me aan nieuwe scholen en nieuwe
studenten voorstellen, en dan zeggen ze:

906
00:53:26,070 --> 00:53:29,910
‘Dit is de nederige dienaar
van God,’ of iets dergelijks.

907
00:53:29,910 --> 00:53:32,730
Dan denk ik: ‘Waar hebben ze dat vandaan?’

908
00:53:32,730 --> 00:53:34,650
Ik ken mezelf beter dan dat.

909
00:53:34,650 --> 00:53:36,870
Ik hoop dat ik niet doe alsof.

910
00:53:36,870 --> 00:53:41,310
Ik hoop dat ik niet doe alsof ik
nederig ben en mensen voor de gek houd,

911
00:53:41,310 --> 00:53:43,290
want ik ben niet erg nederig.

912
00:53:43,290 --> 00:53:46,590
Maar het is wel mijn
verlangen om nederig te zijn.

913
00:53:46,590 --> 00:53:49,890
Veel mensen bidden of God
hen nederig wil maken.

914
00:53:49,890 --> 00:53:54,210
Maar eerlijk gezegd heeft God
dat liever niet. Het is altijd:

915
00:53:54,210 --> 00:53:57,630
Verneder u voor de Heere,
en Hij zal u verhogen.

916
00:53:57,630 --> 00:53:59,610
Jij vernedert jezelf.

917
00:53:59,610 --> 00:54:03,810
God vernedert je alleen als
dat met veel pijn gepaard gaat.

918
00:54:03,810 --> 00:54:08,010
God vernedert mensen inderdaad,
maar dat is een laatste redmiddel.

919
00:54:08,010 --> 00:54:10,290
Ze hadden zichzelf moeten vernederen.

920
00:54:10,290 --> 00:54:12,090
Je hebt twee keuzes.

921
00:54:12,090 --> 00:54:15,750
Je kunt jezelf vernederen
onder de machtige hand van God,

922
00:54:15,750 --> 00:54:17,850
en Hij zal je verhogen.

923
00:54:17,850 --> 00:54:22,950
Of je kunt weigeren jezelf te vernederen
en je door Hem laten vernederen,

924
00:54:22,950 --> 00:54:26,310
wat meestal betekent
dat Hij je te kijk zet.

925
00:54:26,310 --> 00:54:29,970
Wanneer God je vernedert,
gaat dat nogal hardhandig,

926
00:54:29,970 --> 00:54:32,610
omdat Hij de hoogmoed uit je moet slaan.

927
00:54:32,610 --> 00:54:35,250
Dat kan een harde
behandeling van God zijn.

928
00:54:35,250 --> 00:54:42,210
Jezelf vernederen betekent dat je jezelf
lager plaatst, dat je jezelf lager stelt.

929
00:54:42,210 --> 00:54:47,730
Paulus zegt in Romeinen 12:10 dat wij
elkaar in eerbetoon moeten voorgaan:

930
00:54:47,730 --> 00:54:50,970
Heb elkaar hartelijk lief
met broederlijke liefde.

931
00:54:50,970 --> 00:54:53,730
Ga elkaar voor in eerbetoon.

932
00:54:53,730 --> 00:54:58,770
Neem zelf de lagere positie in en
acht de ander hoger dan jezelf.

933
00:54:58,770 --> 00:55:03,930
Of beschouw die ander ten minste als
even belangrijk als jij, of belangrijker,

934
00:55:03,930 --> 00:55:05,670
en geef hem voorrang.

935
00:55:05,670 --> 00:55:08,490
Misschien is dat niet hoe
je hem eerlijk beoordeelt,

936
00:55:08,490 --> 00:55:12,810
want je weet misschien dat hij op een
bepaald gebied niet zo goed is als jij.

937
00:55:12,810 --> 00:55:15,510
Maar dit is jezelf lager stellen.

938
00:55:15,510 --> 00:55:19,050
In Filippenzen hoofdstuk 2 zegt Paulus:

939
00:55:19,050 --> 00:55:24,930
Doe niets uit eigenbelang of eigendunk,
maar laat in nederigheid de een de ander

940
00:55:24,930 --> 00:55:27,870
voortreffelijker achten dan zichzelf.

941
00:55:27,870 --> 00:55:30,030
Plaats jezelf lager.

942
00:55:30,030 --> 00:55:33,150
Dat staat in de context
waarin Paulus zegt:

943
00:55:33,150 --> 00:55:37,710
Laat daarom die gezindheid in u
zijn die ook in Christus Jezus was,

944
00:55:37,710 --> 00:55:41,970
Hij bestond in de gestalte van
God en Hij vernederde Zichzelf.

945
00:55:41,970 --> 00:55:45,990
Hij ontledigde Zichzelf
en nam de lage positie in.

946
00:55:45,990 --> 00:55:50,250
Dat is de gezindheid van Christus
die wij in ons behoren te hebben.

947
00:55:50,250 --> 00:55:55,350
Jezelf vernederen betekent dus
eenvoudig dat je jezelf lager inschat.

948
00:55:55,350 --> 00:55:58,830
Misschien lukt het je niet helemaal
om jezelf ervan te overtuigen

949
00:55:58,830 --> 00:56:01,770
dat je werkelijk slechter
bent dan anderen.

950
00:56:01,770 --> 00:56:05,190
En misschien ben je dat ook niet, en
misschien moet je ook niet denken dat

951
00:56:05,190 --> 00:56:06,390
je dat bent.

952
00:56:06,390 --> 00:56:09,390
Je hoort tenslotte niet
onrealistisch te zijn.

953
00:56:09,390 --> 00:56:12,270
Nederigheid is in feite realisme.

954
00:56:12,270 --> 00:56:15,030
Maar het is niet altijd
realistisch om te zeggen:

955
00:56:15,030 --> 00:56:17,790
‘Ik ben werkelijk veel
slechter dan die persoon daar,’

956
00:56:17,790 --> 00:56:22,650
want die persoon is misschien in
feite net zo slecht als ik, of erger.

957
00:56:22,650 --> 00:56:26,670
De kans is groot dat dit zo is,
maar ik weet niet of dat waar is.

958
00:56:26,670 --> 00:56:28,290
Maar ik ken mezelf.

959
00:56:28,290 --> 00:56:30,270
Ik ken mijn gebreken.

960
00:56:30,270 --> 00:56:34,350
Daarom kijk ik naar de ander en geef
ik hem het voordeel van de twijfel.

961
00:56:34,350 --> 00:56:37,230
Ik weet niet dat hij
even slecht is als ik.

962
00:56:37,230 --> 00:56:41,670
Misschien is hij dat wel, maar het is
niet aan mij om daarover te oordelen.

963
00:56:41,670 --> 00:56:44,790
Ik ben hier om over mezelf te oordelen.

964
00:56:44,790 --> 00:56:48,750
In Romeinen hoofdstuk
12, vers 3, zei Paulus:

965
00:56:48,750 --> 00:56:53,250
Want door de genade die mij gegeven
is, zeg ik ieder onder u niet

966
00:56:53,250 --> 00:56:57,690
hoger te denken dan hij moet denken,
maar laat hij denken in bescheidenheid,

967
00:56:57,690 --> 00:57:02,190
naar de mate van geloof zoals God
die aan ieder heeft toebedeeld.

968
00:57:02,190 --> 00:57:06,930
Denk niet hoger over jezelf dan je
behoort te denken, maar denk bezonnen.

969
00:57:06,930 --> 00:57:08,130
Wat zegt hij?

970
00:57:08,130 --> 00:57:13,590
De gebruikte Engelse vertaling zegt hier
‘think soberly’, oftewel ‘nuchter denken’.

971
00:57:13,590 --> 00:57:19,110
Als je te hoog over jezelf denkt, ben
je volgens die formulering niet nuchter.

972
00:57:19,110 --> 00:57:23,910
Met ‘nuchter’ bedoelt hij niet alleen
het tegenovergestelde van dronken.

973
00:57:23,910 --> 00:57:27,270
Hij bedoelt dat je, net
als iemand die dronken is,

974
00:57:27,270 --> 00:57:31,230
de werkelijkheid onscherp
ziet. Je ziet wazig.

975
00:57:31,230 --> 00:57:35,910
Je beoordelingsvermogen is aangetast
wanneer je niet nuchter bent.

976
00:57:35,910 --> 00:57:40,770
Nuchter zijn betekent dat je
beoordelingsvermogen niet aangetast is.

977
00:57:40,770 --> 00:57:42,210
Dus zegt hij:

978
00:57:42,210 --> 00:57:44,490
Denk niet te hoog over jezelf.

979
00:57:44,490 --> 00:57:48,210
want dat is het tegenovergestelde
van bezonnen denken.

980
00:57:48,210 --> 00:57:52,590
Als je beoordelingsvermogen niet
aangetast is, zul je weten dat je niet

981
00:57:52,590 --> 00:57:54,930
te hoog over jezelf moet denken.

982
00:57:54,930 --> 00:57:57,330
Als je wel te hoog over jezelf denkt,

983
00:57:57,330 --> 00:58:02,010
is dat kennelijk de meest ongepaste
houding die een mens kan hebben.

984
00:58:02,010 --> 00:58:05,190
In Gods ogen is iedereen zo klein,

985
00:58:05,190 --> 00:58:10,410
dat iedereen die anders over zichzelf
denkt eenvoudigweg lachwekkend is.

986
00:58:10,410 --> 00:58:13,890
Het is bespottelijk en
aanstootgevend voor God,

987
00:58:13,890 --> 00:58:17,550
want het betekent dat zo
iemand niet aan God denkt.

988
00:58:17,550 --> 00:58:22,050
Of misschien denkt hij wel aan Hem,
maar denkt hij te gering over Hem,

989
00:58:22,050 --> 00:58:25,710
zodat hij zichzelf niet
bepaald als Zijn mindere ziet.

990
00:58:25,710 --> 00:58:28,590
Iedereen die voeling heeft
met de werkelijkheid,

991
00:58:28,590 --> 00:58:31,290
weet hoe ver hij beneden God staat.

992
00:58:31,290 --> 00:58:33,930
Dat is de grondslag van nederigheid.

993
00:58:33,930 --> 00:58:38,730
Af en toe kom je iemand tegen die
geen acht slaat op Gods superioriteit

994
00:58:38,730 --> 00:58:41,250
en daardoor trots is op zichzelf.

995
00:58:41,250 --> 00:58:44,370
Ik denk aan die passage in Psalm 50.

996
00:58:44,370 --> 00:58:46,590
God bestraft mensen en zegt:

997
00:58:46,590 --> 00:58:51,870
Stel je voor dat mensen dat denken, dat ze
zelfs in staat zijn te overwegen dat God

998
00:58:51,870 --> 00:58:53,550
precies zo is als wij.

999
00:58:53,550 --> 00:58:56,730
Het is Psalm 50:21:

1000
00:58:56,730 --> 00:59:03,030
Zulke dingen doet u en Ik zwijg; u denkt
dat Ik net zo ben als u. Ik zal u straffen

1001
00:59:03,030 --> 00:59:05,730
en uw zonden voor uw ogen uitstallen.

1002
00:59:05,730 --> 00:59:10,230
zegt God. Omdat wij ons leven
leiden in het bewustzijn van God,

1003
00:59:10,230 --> 00:59:15,510
en God oneindig ver boven ons staat, zou
dat er automatisch voor moeten zorgen

1004
00:59:15,510 --> 00:59:21,030
dat wij ervoor terugdeinzen te denken
dat wij iets voorstellen. Paulus zei:

1005
00:59:21,030 --> 00:59:24,570
Want als iemand denkt iets te
zijn, terwijl hij niets is,

1006
00:59:24,570 --> 00:59:26,250
bedriegt hij zichzelf.

1007
00:59:26,250 --> 00:59:27,330
Hij zei:

1008
00:59:27,330 --> 00:59:31,830
Want door de genade die mij gegeven
is, zeg ik ieder onder u niet

1009
00:59:31,830 --> 00:59:36,210
hoger te denken dan hij moet denken,
maar laat hij denken in bescheidenheid,

1010
00:59:36,210 --> 00:59:40,890
naar de mate van geloof zoals God
die aan ieder heeft toebedeeld.

1011
00:59:40,890 --> 00:59:43,350
Acht anderen hoger dan jezelf.

1012
00:59:43,350 --> 00:59:46,050
Dat is wat de Bijbel
over nederigheid zegt.

1013
00:59:46,050 --> 00:59:50,970
En de Bijbel zegt dat God genade
geeft aan wie nederig zijn.

1014
00:59:50,970 --> 00:59:54,330
Natuurlijk zijn er mensen, en
ik denk daarbij aan mensen van

1015
00:59:54,330 --> 00:59:59,010
calvinistische overtuiging, die zouden
zeggen dat er geen nederige mensen zijn

1016
00:59:59,010 --> 01:00:01,170
voordat zij genade ontvangen.

1017
01:00:01,170 --> 01:00:04,650
Zij zeggen dat God je uit genade
niet alleen moet uitkiezen,

1018
01:00:04,650 --> 01:00:08,370
maar je ook moet wederbaren
en je genade moet geven.

1019
01:00:08,370 --> 01:00:13,650
Dan kun je jezelf vernederen, dan kun
je je bekeren en dan kun je geloven.

1020
01:00:13,650 --> 01:00:18,330
Maar voordat dat gebeurt, ben je
zo totaal verdorven dat je jezelf

1021
01:00:18,330 --> 01:00:20,190
onmogelijk zou vernederen.

1022
01:00:20,190 --> 01:00:23,430
Maar de Bijbel stelt het
altijd precies andersom voor.

1023
01:00:23,430 --> 01:00:27,090
Ik weet werkelijk niet goed hoe
iemand een theologie kan aanhangen

1024
01:00:27,090 --> 01:00:32,610
die zozeer het omgekeerde is van wat
de Bijbel overal zegt. Overal is het:

1025
01:00:32,610 --> 01:00:35,130
Als je gelooft, zul je leven hebben.

1026
01:00:35,130 --> 01:00:38,670
Als je jezelf vernedert,
zul je genade ontvangen.

1027
01:00:38,670 --> 01:00:39,690
Het is niet:

1028
01:00:39,690 --> 01:00:43,410
Als God je genade geeft,
zul je jezelf vernederen.

1029
01:00:43,410 --> 01:00:46,170
Als je leven hebt, zul je geloven.

1030
01:00:46,170 --> 01:00:47,790
Dat wordt nooit gezegd.

1031
01:00:47,790 --> 01:00:51,630
Dat wordt nergens in de Bijbel
gesteld. Er staat altijd:

1032
01:00:51,630 --> 01:00:55,590
Als je dit doet, zal God
op deze manier reageren.

1033
01:00:55,590 --> 01:01:00,150
Een van die dingen is dat God je
genade zal geven als je nederig bent.

1034
01:01:00,150 --> 01:01:04,230
Er zijn nederige mensen,
zelfs onder niet-christenen.

1035
01:01:04,230 --> 01:01:06,810
Er zijn nederige niet-christenen.

1036
01:01:06,810 --> 01:01:10,170
Veel mensen zeggen: „Nee,
die kunnen er niet zijn,

1037
01:01:10,170 --> 01:01:12,690
want ze hebben zich niet
aan God onderworpen.

1038
01:01:12,690 --> 01:01:14,910
Ze verheffen zichzelf boven God.”

1039
01:01:14,910 --> 01:01:17,310
Maar zij weten niets van God af.

1040
01:01:17,310 --> 01:01:21,510
Als ze werkelijk nederig zijn,
zal God hun genade geven.

1041
01:01:21,510 --> 01:01:24,810
Ik weet niet of dat betekent
dat ze behouden zullen worden,

1042
01:01:24,810 --> 01:01:27,930
maar God zal hun gunstig gezind zijn.

1043
01:01:27,930 --> 01:01:30,810
God ziet graag nederigheid in mensen.

1044
01:01:30,810 --> 01:01:34,410
Voor Hem is dat iets
prachtigs, terwijl arrogantie,

1045
01:01:34,410 --> 01:01:37,770
trots en spotternij Hem aanstoot geven.

1046
01:01:37,770 --> 01:01:40,050
En Hij bespot de hoogmoedigen.

1047
01:01:40,050 --> 01:01:43,230
Er staat in Spreuken 3:35:

1048
01:01:43,230 --> 01:01:47,910
Wijzen zullen eer ontvangen, maar
dwazen laden schande op zich.

1049
01:01:47,910 --> 01:01:48,750
maar:

1050
01:01:48,750 --> 01:01:52,350
De gebruikte Engelse vertaling
formuleert het als volgt:

1051
01:01:52,350 --> 01:01:55,650
‘maar schaamte zal de
erfenis van dwazen zijn.’

1052
01:01:55,650 --> 01:01:58,710
Een wijs man zal met andere
woorden geëerd worden.

1053
01:01:58,710 --> 01:02:02,310
De herinnering aan hem zal
in ere worden gehouden.

1054
01:02:02,310 --> 01:02:05,490
Maar de nalatenschap
van dwazen is schande.

1055
01:02:05,490 --> 01:02:10,230
Iemand die voor een dwaze weg kiest, heeft
het misschien een tijdlang naar zijn zin,

1056
01:02:10,230 --> 01:02:13,410
maar men zal met schaamte
aan hem terugdenken.

1057
01:02:13,410 --> 01:02:16,350
Achteraf zullen mensen geen
hoge dunk van hem hebben.

1058
01:02:16,350 --> 01:02:20,430
En zelfs tijdens zijn leven wordt hij
misschien gewoon gezien als een eikel

1059
01:02:20,430 --> 01:02:24,870
en heeft hij aan zijn keuzes niets
anders dan schande overgehouden.

1060
01:02:24,870 --> 01:02:26,190
Zo verloopt hoofdstuk 3.