1
00:00:02,010 --> 00:00:04,110
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,110 --> 00:00:08,250
Deze keer behandelen we Spreuken 4 en 5.

3
00:00:08,250 --> 00:00:11,610
We zijn bezig met een overzicht
van het boek Spreuken.

4
00:00:11,610 --> 00:00:15,150
Misschien lijkt het daar niet op,
omdat we de tijd hebben genomen om

5
00:00:15,150 --> 00:00:18,450
vrij uitvoerig over
bepaalde verzen te praten.

6
00:00:18,450 --> 00:00:21,930
Daarom zou ik moeten zeggen dat het een
enigszins traag verlopend overzicht van

7
00:00:21,930 --> 00:00:23,790
het boek Spreuken is.

8
00:00:23,790 --> 00:00:27,870
Op een gegeven moment gaan we het
boek Spreuken thematisch bekijken.

9
00:00:27,870 --> 00:00:32,610
Dan nemen we elk onderwerp dat in het boek
terugkomt en nemen we het hele boek door

10
00:00:32,610 --> 00:00:35,310
op zoek naar wat het
over dat onderwerp zegt.

11
00:00:35,310 --> 00:00:39,390
Maar op dit moment probeer ik de eerste
negen hoofdstukken te behandelen.

12
00:00:39,390 --> 00:00:42,570
Welnu, de eerste zeven
hoofdstukken bestaan in

13
00:00:42,570 --> 00:00:47,070
wezen uit Salomo’s aansporing aan
zijn zoon om wijsheid te zoeken.

14
00:00:47,070 --> 00:00:50,850
Je zou misschien denken dat hij daar niet
zoveel hoofdstukken voor nodig zou hebben,

15
00:00:50,850 --> 00:00:53,430
maar hij is enthousiast
over het onderwerp.

16
00:00:53,430 --> 00:00:57,090
Tot nu toe hebben we de
hoofdstukken 1 tot en met 3 bekeken.

17
00:00:57,090 --> 00:01:00,750
De hoofdstukken 4 tot en
met 7 liggen nog voor ons

18
00:01:00,750 --> 00:01:03,630
voordat we bij iets komen
wat een beetje nieuw is.

19
00:01:03,630 --> 00:01:07,470
Maar zelfs dat is een pleidooi
om wijsheid te zoeken.

20
00:01:07,470 --> 00:01:13,590
Het is alleen zo dat hoofdstuk 8 min of
meer een op zichzelf staand hoofdstuk is.

21
00:01:13,590 --> 00:01:17,430
Daarin wordt wijsheid voorgesteld als
een vrouw die een beroep doet op de

22
00:01:17,430 --> 00:01:20,910
mensenkinderen om haar te
zoeken in plaats van dwaasheid.

23
00:01:20,910 --> 00:01:28,010
De hoofdstukken waar we nu in zitten —
de hoofdstukken 2, 3, 4, 5 enzovoort —

24
00:01:28,010 --> 00:01:32,310
beginnen meestal met een aansporing om
te luisteren naar wat de vader tegen

25
00:01:32,310 --> 00:01:33,630
zijn zoon zegt.

26
00:01:33,630 --> 00:01:36,570
We zijn nu in hoofdstuk 4. Hij zegt:

27
00:01:36,570 --> 00:01:41,250
Luister, kinderen, naar de vermaning
van een vader en sla er acht op om

28
00:01:41,250 --> 00:01:44,970
inzicht te leren kennen, want
ik geef jullie goede lessen:

29
00:01:44,970 --> 00:01:46,830
verlaat mijn onderricht niet!

30
00:01:46,830 --> 00:01:48,810
Ik wil iets zeggen over leer,

31
00:01:48,810 --> 00:01:53,250
want binnen ons theologische of
godsdienstige referentiekader

32
00:01:53,250 --> 00:01:57,330
denken we bij leer waarschijnlijk
allereerst aan leerstellingen over de

33
00:01:57,330 --> 00:02:02,130
aard van God en aan theologische
begrippen: de Drie-eenheid,

34
00:02:02,130 --> 00:02:06,150
de godheid van Christus,
rechtvaardiging door geloof,

35
00:02:06,150 --> 00:02:11,850
en misschien zelfs leerstellingen over
de eindtijd of de soevereiniteit van God.

36
00:02:11,850 --> 00:02:16,290
Dat zijn de dingen waaraan we
tegenwoordig gewoonlijk denken bij leer.

37
00:02:16,290 --> 00:02:20,070
Met andere woorden:
theologische begrippen.

38
00:02:20,070 --> 00:02:25,710
Maar het Engelse woord ‘doctrine’,
dat hier met ‘leer’ is weergegeven,

39
00:02:25,710 --> 00:02:28,590
betekent eenvoudigweg onderwijs.

40
00:02:28,590 --> 00:02:32,670
Het woord zelf zegt je niet
waar dat onderwijs over gaat.

41
00:02:32,670 --> 00:02:34,950
Het is gewoon onderwijs.

42
00:02:34,950 --> 00:02:40,530
Het onderwijs in Spreuken lijkt niet
zozeer te gaan over wat wij als diepgaande

43
00:02:40,530 --> 00:02:43,110
theologische begrippen zouden beschouwen.

44
00:02:43,110 --> 00:02:45,390
Daar gaat hij niet diep op in.

45
00:02:45,390 --> 00:02:47,430
Hij onderwijst wijsheid.

46
00:02:47,430 --> 00:02:50,610
Hij onderwijst hoe je juist moet leven.

47
00:02:50,610 --> 00:02:55,710
Hij onderwijst hoe je beslissingen neemt
waar je geen spijt van zult krijgen.

48
00:02:55,710 --> 00:02:58,290
Het is dus praktisch onderwijs.

49
00:02:58,290 --> 00:03:02,550
Ik wil hierop wijzen omdat dit
ook in het Nieuwe Testament zo is,

50
00:03:02,550 --> 00:03:05,730
hoewel we er vaak niet op
die manier over denken.

51
00:03:05,730 --> 00:03:08,970
Wanneer we bij het Nieuwe
Testament komen, denken we dat

52
00:03:08,970 --> 00:03:13,950
leer wel moet gaan over het hebben van de
juiste opvattingen en de juiste begrippen.

53
00:03:13,950 --> 00:03:18,690
Maar dat is niet noodzakelijkerwijs hoe
ook het Nieuwe Testament het woord opvat.

54
00:03:18,690 --> 00:03:21,810
Het gaat meer over hoe
je juist moet leven.

55
00:03:21,810 --> 00:03:26,130
Dit kwam ter sprake tijdens een
telefoongesprek in de radio-uitzending.

56
00:03:26,130 --> 00:03:28,350
Een vrouw sprak over leer.

57
00:03:28,350 --> 00:03:30,390
Ze had het trouwens over Spreuken.

58
00:03:30,390 --> 00:03:34,290
Ze vroeg naar Spreuken en of
Spreuken bruikbaar is voor leer.

59
00:03:34,290 --> 00:03:36,930
Ik wist niet helemaal zeker
wat de beller bedoelde,

60
00:03:36,930 --> 00:03:40,770
maar ik had het gevoel dat zij
bij leer niet aan hetzelfde dacht

61
00:03:40,770 --> 00:03:43,890
als wat de Bijbel volgens
mij met die term bedoelt.

62
00:03:43,890 --> 00:03:48,390
Ik liet haar Titus zien, en ik zal
je laten zien wat ik haar liet zien.

63
00:03:48,390 --> 00:03:52,770
In Titus hoofdstuk 2 hebben we een
goed voorbeeld van wat Paulus als

64
00:03:52,770 --> 00:03:54,390
gezonde leer beschouwt.

65
00:03:54,390 --> 00:03:58,890
Ik heb een aantal jaren deel uitgemaakt
van een beweging die de noodzaak van

66
00:03:58,890 --> 00:04:00,990
gezonde leer benadrukte.

67
00:04:00,990 --> 00:04:04,530
Daarmee bedoelde men voornamelijk
de juiste eschatologie.

68
00:04:04,530 --> 00:04:08,910
De juiste opvattingen over de eindtijd
hebben, dat noemden zij gezonde leer.

69
00:04:08,910 --> 00:04:12,570
Ik weet zeker dat de juiste
opvattingen over de Drie-eenheid

70
00:04:12,570 --> 00:04:15,870
en de juiste opvattingen over
rechtvaardiging door geloof

71
00:04:15,870 --> 00:04:17,850
ook heel belangrijk waren.

72
00:04:17,850 --> 00:04:20,970
Dat waren de dingen die
zij gezonde leer noemden.

73
00:04:20,970 --> 00:04:27,390
Paulus gebruikt de term gezonde leer
in Titus hoofdstuk 2, vers 1. Hij zegt:

74
00:04:27,390 --> 00:04:30,930
Maar u, spreek wat bij
de gezonde leer past.

75
00:04:30,930 --> 00:04:32,310
Wat zijn die dingen?

76
00:04:32,310 --> 00:04:36,870
In de volgende verzen vertelt hij ons
wat hij als gezonde leer beschouwt:

77
00:04:36,870 --> 00:04:43,050
De oudere mannen moeten beheerst zijn,
eerbaar, bezonnen, gezond in het geloof,

78
00:04:43,050 --> 00:04:45,810
in de liefde, in de volharding.

79
00:04:45,810 --> 00:04:49,350
Niets daarvan heeft te maken
met theologische begrippen.

80
00:04:49,350 --> 00:04:52,170
Het heeft te maken met karakter en gedrag.

81
00:04:52,170 --> 00:04:54,210
Dan staat er in vers 3:

82
00:04:54,210 --> 00:04:59,190
Evenzo moeten de oudere vrouwen in hun
gedrag zijn zoals het heiligen past:

83
00:04:59,190 --> 00:05:04,830
geen kwaadspreeksters, niet verslaafd aan
veel wijn, maar leraressen van het goede,

84
00:05:04,830 --> 00:05:08,010
Met andere woorden, wat moeten zij doen?

85
00:05:08,010 --> 00:05:09,990
Gezonde leer onderwijzen.

86
00:05:09,990 --> 00:05:14,730
Je onderwijst de oudere mannen in
de gezonde leer. Wat houdt dat in?

87
00:05:14,730 --> 00:05:18,630
Je leert hun dat ze nuchter
en eerbiedig moeten zijn.

88
00:05:18,630 --> 00:05:22,350
Zo onderwijs je ook de oudere
vrouwen in de gezonde leer.

89
00:05:22,350 --> 00:05:26,070
Je leert hun dat ze eerbiedig
en nuchter moeten zijn.

90
00:05:26,070 --> 00:05:30,630
Dan staat er in vers 4 dat de oudere
vrouwen de jonge vrouwen moeten leren:

91
00:05:30,630 --> 00:05:34,050
opdat zij de jongere vrouwen
leren verstandig te zijn,

92
00:05:34,050 --> 00:05:37,350
hun man lief te hebben, hun
kinderen lief te hebben,

93
00:05:37,350 --> 00:05:40,470
Dit zijn werkelijk
praktische, alledaagse dingen,

94
00:05:40,470 --> 00:05:43,290
die dicht bij het gewone leven staan.

95
00:05:43,290 --> 00:05:45,510
Ze gaan allemaal over gedrag:

96
00:05:45,510 --> 00:05:51,510
hun eigen mannen onderdanig te zijn, opdat
het Woord van God niet gelasterd wordt.

97
00:05:51,510 --> 00:05:55,050
Spoor evenzo de jongere
mannen aan bezonnen te zijn.

98
00:05:55,050 --> 00:05:59,550
Niet één van de dingen die Paulus
onder de categorie gezonde leer noemt,

99
00:05:59,550 --> 00:06:02,670
heeft te maken met je
theologische overtuigingen.

100
00:06:02,670 --> 00:06:06,870
Dat wil niet zeggen dat theologische
overtuigingen onbelangrijk zijn.

101
00:06:06,870 --> 00:06:12,390
Maar het betekent dat we bij leer vaak aan
de verkeerde categorie informatie denken.

102
00:06:12,390 --> 00:06:16,710
Daarmee wordt niet de categorie
van theoretische begrippen bedoeld.

103
00:06:16,710 --> 00:06:19,710
Leer is onderwijs over hoe je moet leven.

104
00:06:19,710 --> 00:06:23,190
We zien dat Salomo de term
ook op die manier gebruikt.

105
00:06:23,190 --> 00:06:25,170
We zien dat bij Salomo ook zo.

106
00:06:25,170 --> 00:06:31,110
Hij zegt tegen zijn zoon, of in dit geval
tegen zijn kinderen, in Spreuken 4:2:

107
00:06:31,110 --> 00:06:35,010
want ik geef jullie een goede
les: verlaat mijn onderricht niet!

108
00:06:35,010 --> 00:06:38,010
Dit is blijkbaar wat
zijn vader tegen hem zei.

109
00:06:38,010 --> 00:06:41,250
Wie was de vader van Salomo? David.

110
00:06:41,250 --> 00:06:43,200
Dit zijn blijkbaar de woorden van David,

111
00:06:43,200 --> 00:06:48,750
althans zoals zijn zoon Salomo
ze heeft geparafraseerd. Hij zei:

112
00:06:48,750 --> 00:06:53,490
want ik geef jullie een goede
les: verlaat mijn onderricht niet!

113
00:06:53,490 --> 00:06:55,770
Want ik was een zoon voor mijn vader,

114
00:06:55,770 --> 00:06:59,130
onervaren en een enig
kind voor mijn moeder.

115
00:06:59,130 --> 00:07:04,650
Hij onderwees mij en zei tegen mij:
Laat je hart mijn woorden vasthouden:

116
00:07:04,650 --> 00:07:07,830
neem mijn geboden in acht en leef.

117
00:07:07,830 --> 00:07:13,290
Verwerf wijsheid, verwerf inzicht, vergeet
niet een van de woorden van mijn mond

118
00:07:13,290 --> 00:07:15,270
en wijk er niet van af.

119
00:07:15,270 --> 00:07:18,810
Verlaat de wijsheid niet
en zij zal je bewaren,

120
00:07:18,810 --> 00:07:21,870
heb haar lief en zij zal je beschermen.

121
00:07:21,870 --> 00:07:26,610
Het beginsel van wijsheid is:
verwerf wijsheid, en bij alles wat je

122
00:07:26,610 --> 00:07:29,970
verwerft: verwerf inzicht!

123
00:07:29,970 --> 00:07:33,030
Houd haar hoog en zij zal je verheffen.

124
00:07:33,030 --> 00:07:36,090
Zij zal jou vereren, als je haar omhelst.

125
00:07:36,090 --> 00:07:41,310
Zij zal je hoofd een bevallige krans
geven, jou een sierlijke kroon schenken.

126
00:07:41,310 --> 00:07:45,810
David had een aantal vrouwen, maar
blijkbaar was Salomo de enige zoon die hij

127
00:07:45,810 --> 00:07:47,430
bij Bathseba had.

128
00:07:47,430 --> 00:07:50,370
Dit verwijst dus naar David en Bathseba.

129
00:07:50,370 --> 00:07:53,070
In wezen zei David tegen Salomo:

130
00:07:53,070 --> 00:07:55,230
Zorg dat je wijsheid krijgt.

131
00:07:55,230 --> 00:07:59,130
Dit was blijkbaar toen hij als jonge
jongen bij zijn moeder op schoot zat.

132
00:07:59,130 --> 00:08:03,810
Dat verklaart veel, want toen hij na de
dood van zijn vader een jonge man was,

133
00:08:03,810 --> 00:08:06,090
verscheen God aan hem en zei:

134
00:08:06,090 --> 00:08:11,550
In Gibeon verscheen de HEERE 's nachts
aan Salomo in een droom, en God zei:

135
00:08:11,550 --> 00:08:14,130
Vraag wat Ik u geven zal.

136
00:08:14,130 --> 00:08:15,930
en hij vroeg om wijsheid.

137
00:08:15,930 --> 00:08:19,170
Het is duidelijk dat hij daar
een voorliefde voor had gekregen.

138
00:08:19,170 --> 00:08:23,790
Dat was wat bij hem opkwam als
datgene wat hij het hardst nodig had.

139
00:08:23,790 --> 00:08:26,850
Zeer waarschijnlijk kwam dat
door de invloed van David,

140
00:08:26,850 --> 00:08:29,610
die hem deze waarde had meegegeven.

141
00:08:29,610 --> 00:08:31,410
Zij zal je beschermen.

142
00:08:31,410 --> 00:08:33,810
Wijsheid zal je beschermen.

143
00:08:33,810 --> 00:08:38,550
Als je dwaas bent, zul je, met andere
woorden, in de problemen raken,

144
00:08:38,550 --> 00:08:41,250
en wijsheid zal je daarvoor behoeden.

145
00:08:41,250 --> 00:08:46,170
In vers 7 is zij het voornaamste
wat je moet verwerven. Hij zegt:

146
00:08:46,170 --> 00:08:49,050
Zorg daarom dat je wijsheid krijgt.

147
00:08:49,050 --> 00:08:50,610
Nu vers 10:

148
00:08:50,610 --> 00:08:54,210
Luister, mijn zoon, en
neem mijn woorden aan:

149
00:08:54,210 --> 00:08:57,750
de jaren van je leven
zullen talrijk worden.

150
00:08:57,750 --> 00:09:02,370
Opnieuw zien we hier het idee dat
wijsheid je een lang leven geeft.

151
00:09:02,370 --> 00:09:07,470
Niet in elk afzonderlijk geval, maar over
het algemeen gaat het wel die kant op.

152
00:09:07,470 --> 00:09:12,690
Hij had in hoofdstuk 1 al gezegd dat
zijn zoon op zijn hoede moest zijn voor

153
00:09:12,690 --> 00:09:15,810
leeftijdgenoten die hem
ertoe zouden aanzetten

154
00:09:15,810 --> 00:09:20,670
gewelddadige en misdadige dingen
te doen om rijkdom te verkrijgen.

155
00:09:20,670 --> 00:09:25,050
Dat is voor Salomo blijkbaar
duidelijk het toppunt van dwaasheid.

156
00:09:25,050 --> 00:09:30,390
Een misdadige levensstijl nastreven
is gewoon vragen om ellende.

157
00:09:30,390 --> 00:09:33,150
Misdaad loont uiteindelijk meestal niet.

158
00:09:33,150 --> 00:09:36,030
Over de mensen die
Salomo’s zoon moest mijden,

159
00:09:36,030 --> 00:09:40,950
zegt hij dat ze zo verdorven zijn dat
het is alsof ze zich voeden met geweld.

160
00:09:40,950 --> 00:09:42,390
Het voedt hen.

161
00:09:42,390 --> 00:09:46,710
Ze krijgen er energie van als ze
eraan denken iemand pijn te doen,

162
00:09:46,710 --> 00:09:48,930
iemand tot slachtoffer te maken.

163
00:09:48,930 --> 00:09:53,730
Ze kunnen zelfs niet slapen als ze die dag
niemand tot slachtoffer hebben gemaakt.

164
00:09:53,730 --> 00:09:55,890
Dit is ongetwijfeld een hyperbool.

165
00:09:55,890 --> 00:09:59,130
Er zijn slechte mensen die
waarschijnlijk prima kunnen slapen,

166
00:09:59,130 --> 00:10:01,830
ook als ze die dag geen
slachtoffer hebben gemaakt.

167
00:10:01,830 --> 00:10:05,790
Maar wat hij in wezen zegt, is dat
deze mensen doortrokken zijn van liefde

168
00:10:05,790 --> 00:10:06,990
voor het kwaad.

169
00:10:06,990 --> 00:10:10,230
Zozeer zelfs dat het een
teleurstelling voor hen is

170
00:10:10,230 --> 00:10:13,830
en dat ze zich er druk om maken
als ze die bepaalde dag niet genoeg

171
00:10:13,830 --> 00:10:15,270
kwaad hebben gedaan.

172
00:10:15,270 --> 00:10:19,410
Dit is overdreven, maar hij zegt
dat er beslist zulke mensen zijn,

173
00:10:19,410 --> 00:10:22,410
die eenvoudigweg liefhebbers
van het kwaad zijn.

174
00:10:22,410 --> 00:10:26,550
Het kan voor ons moeilijk zijn om
dat te beseffen of zo te denken.

175
00:10:26,550 --> 00:10:31,950
Want als we iemand iets zien doen wat echt
slecht is, denken we: ‘Er moet iets zijn.

176
00:10:31,950 --> 00:10:34,350
Ze zullen de dingen wel niet helder zien.

177
00:10:34,350 --> 00:10:37,890
Misschien zijn ze getraumatiseerd
door hun jeugd of zoiets.

178
00:10:37,890 --> 00:10:41,250
Waarom zou iemand zulke
afschuwelijke dingen doen?’

179
00:10:41,250 --> 00:10:44,010
Ongetwijfeld zijn er vaak
dergelijke verklaringen,

180
00:10:44,010 --> 00:10:46,650
maar feit is dat mensen
die slechte dingen doen

181
00:10:46,650 --> 00:10:49,230
vaak gewoon liefhebbers
van het kwaad zijn.

182
00:10:49,230 --> 00:10:53,070
Hoe ze liefhebbers van het kwaad
zijn geworden, weten we niet.

183
00:10:53,070 --> 00:10:54,990
Het is niet erg waarschijnlijk dat veel

184
00:10:54,990 --> 00:10:59,550
baby’s geboren worden met alleen maar
een liefde voor het pijn doen van mensen.

185
00:10:59,550 --> 00:11:04,110
Er raakt in de loop van hun opvoeding
iets verwrongen, misschien al vroeg.

186
00:11:04,110 --> 00:11:08,850
Maar feit is dat je mensen tegenkomt
die precies het tegenovergestelde zijn

187
00:11:08,850 --> 00:11:11,670
van wat jij bent als
iemand die God liefheeft,

188
00:11:11,670 --> 00:11:14,190
als iemand die mensen geen pijn wil doen.

189
00:11:14,190 --> 00:11:18,150
Misschien doe je mensen wel pijn,
maar dan zal het per ongeluk zijn.

190
00:11:18,150 --> 00:11:20,970
Je hebt geen kwaadaardigheid
en wreedheid in je.

191
00:11:20,970 --> 00:11:24,810
Salomo zegt: ga niet om met
mensen die dat in zich hebben.

192
00:11:24,810 --> 00:11:27,510
Zoals er in een latere
spreuk in het boek staat:

193
00:11:27,510 --> 00:11:32,370
Ga niet om met een opvliegend man, en
laat u niet in met een driftig iemand,

194
00:11:32,370 --> 00:11:36,870
anders raakt u gewend aan zijn paden
en haalt u een valstrik over uzelf.

195
00:11:36,870 --> 00:11:40,950
Je leeftijdgenoten beïnvloeden door
groepsdruk niet alleen je gedrag,

196
00:11:40,950 --> 00:11:43,590
maar zelfs je denken en je waarden.

197
00:11:43,590 --> 00:11:45,750
Je begint die van hen over te nemen.

198
00:11:45,750 --> 00:11:51,270
Je geest is kneedbaar — misschien is dat
gelukkig, misschien juist ongelukkig.

199
00:11:51,270 --> 00:11:54,870
Door de juiste invloeden kan hij
op een goede manier gevormd worden,

200
00:11:54,870 --> 00:11:57,930
maar hij kan ook op de
verkeerde manier gevormd worden.

201
00:11:57,930 --> 00:12:02,250
En het gezelschap waarin je verkeert,
oefent aanzienlijke druk op je uit om op

202
00:12:02,250 --> 00:12:05,850
een bepaalde manier te denken,
het met hen eens te zijn,

203
00:12:05,850 --> 00:12:09,630
de massa te volgen en je gedachten
binnen het kader te houden waarmee

204
00:12:09,630 --> 00:12:11,850
je leeftijdgenoten instemmen.

205
00:12:11,850 --> 00:12:14,670
En als het toevallig mensen
zijn die van geweld houden,

206
00:12:14,670 --> 00:12:17,790
zul je daar uiteindelijk zelf
de smaak van te pakken krijgen

207
00:12:17,790 --> 00:12:19,770
als je niet bij hen weggaat.

208
00:12:19,770 --> 00:12:23,550
Maar er staat dat zij het brood
van goddeloosheid eten en de wijn

209
00:12:23,550 --> 00:12:25,110
van geweld drinken.

210
00:12:25,110 --> 00:12:26,730
Maar vers 18:

211
00:12:26,730 --> 00:12:30,150
maar het pad van rechtvaardigen
is als een schijnend licht,

212
00:12:30,150 --> 00:12:34,530
dat gaandeweg helderder gaat schijnen
tot het volledig dag is geworden.

213
00:12:34,530 --> 00:12:38,790
Het woord ‘just’ is hetzelfde
als het woord ‘righteous’.

214
00:12:38,790 --> 00:12:41,610
Ik denk dat de New American Standard zegt:

215
00:12:41,610 --> 00:12:45,570
Het pad van rechtvaardige
mensen is als de stralende zon.

216
00:12:45,570 --> 00:12:46,890
En vervolgens:

217
00:12:46,890 --> 00:12:52,650
Ook hier geeft de New American Standard
‘shining sun’ volgens mij weer als ‘the

218
00:12:52,650 --> 00:12:53,610
light of dawn’.

219
00:12:53,610 --> 00:12:58,170
Het is een verwijzing naar het licht van
de dageraad, dat steeds helderder schijnt,

220
00:12:58,170 --> 00:12:59,550
tot de volmaakte dag.

221
00:12:59,550 --> 00:13:05,190
Hier volgt de New King James de
King James Version vrij slaafs.

222
00:13:05,190 --> 00:13:09,270
In de King James wordt het woord
‘perfect’ voor de dag gebruikt,

223
00:13:09,270 --> 00:13:13,050
en daarom handhaaft de
New King James dat woord.

224
00:13:13,050 --> 00:13:17,670
Maar het woord ‘perfect’ kan
ook ‘compleet’ betekenen.

225
00:13:17,670 --> 00:13:22,230
Daarom denk ik dat de weergave van
de New American Standard in dit geval

226
00:13:22,230 --> 00:13:26,130
een goed voorbeeld is van hoe wij
deze woorden tegenwoordig iets

227
00:13:26,130 --> 00:13:29,190
duidelijker kunnen begrijpen. Daar staat:

228
00:13:29,190 --> 00:13:32,970
Het pad van rechtvaardige
mensen is als het ochtendlicht,

229
00:13:32,970 --> 00:13:36,750
dat steeds helderder schijnt
tot het klaarlichte dag is.

230
00:13:36,750 --> 00:13:40,410
De complete of volmaakte
dag is de volle dag,

231
00:13:40,410 --> 00:13:44,490
wanneer de zon daadwerkelijk
boven de horizon zichtbaar is.

232
00:13:44,490 --> 00:13:47,130
Daarvóór wordt de horizon lichter.

233
00:13:47,130 --> 00:13:50,430
Eerst is hij helemaal zwart,
dan wordt hij donkerblauw,

234
00:13:50,430 --> 00:13:54,630
vervolgens lichter blauw
en daarna oranje en rood.

235
00:13:54,630 --> 00:13:57,390
Wanneer je bij zonsopgang
naar de horizon kijkt,

236
00:13:57,390 --> 00:14:01,350
zie je hem van kleur veranderen
en steeds helderder worden,

237
00:14:01,350 --> 00:14:04,950
totdat uiteindelijk de
zon zelf zichtbaar is.

238
00:14:04,950 --> 00:14:07,410
En zo is het pad van de rechtvaardigen.

239
00:14:07,410 --> 00:14:10,950
Ik heb al eerder gezegd dat dit
volgens mij werkelijk iets is

240
00:14:10,950 --> 00:14:14,790
waarvan Jezus ons aanspoorde het
te verwachten met betrekking tot de

241
00:14:14,790 --> 00:14:18,390
rechtvaardige mensen op aarde,
naarmate de volle dag van Zijn

242
00:14:18,390 --> 00:14:20,430
wederkomst dichterbij komt.

243
00:14:20,430 --> 00:14:22,710
We weten niet hoe nabij die is.

244
00:14:22,710 --> 00:14:26,790
Maar wanneer die ook komt, hij zal
ongetwijfeld aangekondigd worden

245
00:14:26,790 --> 00:14:30,510
door een toename van heerlijkheid,
een toename van licht.

246
00:14:30,510 --> 00:14:33,330
Ik leid dat af uit een
aantal verschillende dingen.

247
00:14:33,330 --> 00:14:36,870
Ik heb er al eerder op gewezen
dat de uitspraak die Jezus in

248
00:14:36,870 --> 00:14:39,990
Mattheüs 24:27 deed:

249
00:14:39,990 --> 00:14:44,970
want zoals de bliksem vanuit het oosten
komt en zichtbaar is tot in het westen,

250
00:14:44,970 --> 00:14:48,510
zo zal ook de komst van
de Zoon des mensen zijn.

251
00:14:48,510 --> 00:14:51,930
feitelijk vertaald kan worden,
en naar mijn mening vertaald zou

252
00:14:51,930 --> 00:14:53,370
moeten worden als:

253
00:14:53,370 --> 00:14:57,150
Zoals een helder licht van het
oosten tot het westen te zien is,

254
00:14:57,150 --> 00:14:59,850
zo zal de komst van de Mensenzoon zijn.

255
00:14:59,850 --> 00:15:05,070
Met andere woorden, niet als een
bliksemschicht, maar als een zonsopgang.

256
00:15:05,070 --> 00:15:09,150
Het licht dat vanuit het oosten
schijnt, is de zonsopgang.

257
00:15:09,150 --> 00:15:12,570
De komst van Christus wordt
daar dus mee vergeleken.

258
00:15:12,570 --> 00:15:16,890
En Petrus zei in 2 Petrus 1:19 dat wij

259
00:15:16,890 --> 00:15:20,310
acht moeten slaan op de
Schriften van het Oude Testament:

260
00:15:20,310 --> 00:15:24,510
En wij hebben het profetische
woord, dat vast en zeker is,

261
00:15:24,510 --> 00:15:27,750
en u doet er goed aan daarop acht te slaan

262
00:15:27,750 --> 00:15:30,990
als op een lamp die schijnt
in een duistere plaats,

263
00:15:30,990 --> 00:15:35,730
totdat de dag aanbreekt en de
morgenster opgaat in uw hart.

264
00:15:35,730 --> 00:15:38,010
Er gebeurt dus iets in ons hart.

265
00:15:38,010 --> 00:15:40,230
Er moet een zon opgaan.

266
00:15:40,230 --> 00:15:43,650
Misschien wordt er niet over ieder
van ons afzonderlijk gesproken,

267
00:15:43,650 --> 00:15:45,450
al is dat misschien wel zo.

268
00:15:45,450 --> 00:15:48,630
Maar wellicht gaat het over
de gemeente als geheel,

269
00:15:48,630 --> 00:15:51,270
die geleidelijk een volwassen man wordt.

270
00:15:51,270 --> 00:15:55,470
En zo staat het in Efeze 4:11–13.

271
00:15:55,470 --> 00:15:59,610
Paulus zei dat Christus aan de
gemeente sommigen als apostelen gaf,

272
00:15:59,610 --> 00:16:03,090
sommigen als profeten,
sommigen als evangelisten

273
00:16:03,090 --> 00:16:06,870
en sommigen als herders
en leraars. Waarvoor?

274
00:16:06,870 --> 00:16:10,830
Voor de toerusting van de heiligen,
voor het werk van de bediening,

275
00:16:10,830 --> 00:16:14,550
voor de opbouw van het lichaam
van Christus. Tot wanneer?

276
00:16:14,550 --> 00:16:16,050
Wat is hier het doel?

277
00:16:16,050 --> 00:16:20,250
Totdat wij allen komen tot de eenheid van
het geloof en van de kennis van de Zoon

278
00:16:20,250 --> 00:16:22,590
van God, tot een volwassen man.

279
00:16:22,590 --> 00:16:26,490
Paulus heeft eerder naar de gemeente
verwezen als een man, een nieuwe man.

280
00:16:26,490 --> 00:16:29,430
Hij zei dat God de Jood
nam en de heiden nam,

281
00:16:29,430 --> 00:16:33,530
de middelmuur die scheiding maakte
tussen hen afbrak en in Zichzelf —

282
00:16:33,530 --> 00:16:37,450
dat wil zeggen, in Christus,
in het lichaam van Christus —

283
00:16:37,450 --> 00:16:39,630
één nieuwe man maakte.

284
00:16:39,630 --> 00:16:43,110
Het lichaam van Christus
is één nieuwe man.

285
00:16:43,110 --> 00:16:45,090
Dat staat in Efeze 2.

286
00:16:45,090 --> 00:16:49,890
Maar in Efeze 4:13 staat dat we
een volwassen man moeten worden.

287
00:16:49,890 --> 00:16:53,610
Het lichaam van Christus moet
opgroeien tot de volle maat van de

288
00:16:53,610 --> 00:16:57,810
gestalte van Christus en aan
Christus gelijkvormig worden.

289
00:16:57,810 --> 00:17:02,070
Dat is de heerlijkheid die in ons
geopenbaard zal worden, zegt Paulus.

290
00:17:02,070 --> 00:17:05,130
En zo worden wij van
heerlijkheid tot heerlijkheid

291
00:17:05,130 --> 00:17:10,050
veranderd naar datzelfde beeld,
zegt hij in 2 Korinthe 3:18.

292
00:17:10,050 --> 00:17:13,530
Het Nieuwe Testament staat vol
met dit soort verwijzingen.

293
00:17:13,530 --> 00:17:17,670
Wat God heeft gepredestineerd voor
hen die Hij van tevoren kende,

294
00:17:17,670 --> 00:17:21,570
is dat zij naar het beeld van Zijn
Zoon gevormd zouden worden, zegt

295
00:17:21,570 --> 00:17:24,870
Romeinen 8:29, enzovoort.

296
00:17:24,870 --> 00:17:27,030
Er zijn er nog zoveel meer.

297
00:17:27,030 --> 00:17:30,210
Het zou mij niet verbazen als
het pad van de rechtvaardigen

298
00:17:30,210 --> 00:17:33,750
een goede beschrijving is
van wat God voor ogen heeft.

299
00:17:33,750 --> 00:17:36,510
Dat pad is als het licht van de dageraad,

300
00:17:36,510 --> 00:17:39,750
dat steeds helderder
wordt tot de volle dag.

301
00:17:39,750 --> 00:17:42,810
Ik weet niet of Salomo dit
begrip in gedachten had,

302
00:17:42,810 --> 00:17:45,150
maar misschien had de
Heilige Geest het wel.

303
00:17:45,150 --> 00:17:50,370
Het Nieuwe Testament lijkt namelijk te
suggereren dat de gemeente steeds meer op

304
00:17:50,370 --> 00:17:54,030
Christus gaat lijken en dat de
heerlijkheid van de Heere steeds meer

305
00:17:54,030 --> 00:17:55,470
op ons komt.

306
00:17:55,470 --> 00:17:57,690
Er is een interessante passage.

307
00:17:57,690 --> 00:18:00,810
Die gaat waarschijnlijk over
de eerste komst van Christus,

308
00:18:00,810 --> 00:18:04,770
maar sommigen denken dat die over
de wederkomst van Christus gaat.

309
00:18:04,770 --> 00:18:08,850
En daarin wordt precies die beeldspraak
van een aanbrekende dag gebruikt,

310
00:18:08,850 --> 00:18:10,830
in Jesaja 60.

311
00:18:10,830 --> 00:18:13,950
Het gaat beslist over
de komst van Christus.

312
00:18:13,950 --> 00:18:19,110
Of het Zijn eerste of tweede komst is,
daarover bestaat verschil van mening.

313
00:18:19,110 --> 00:18:22,230
Maar in Jesaja 60:1 staat:

314
00:18:22,230 --> 00:18:27,210
Sta op, word verlicht, want uw licht
komt en de heerlijkheid van de HEERE gaat

315
00:18:27,210 --> 00:18:28,530
over u op.

316
00:18:28,530 --> 00:18:29,670
enzovoort.

317
00:18:29,670 --> 00:18:34,350
Hier wordt over een zonsopgang gesproken,
en over de heerlijkheid van de Heere die

318
00:18:34,350 --> 00:18:37,530
over Zijn volk opgaat.
Dit lijkt te slaan op

319
00:18:37,530 --> 00:18:41,730
terwijl wij verwachten de zalige hoop en
verschijning van de heerlijkheid van de

320
00:18:41,730 --> 00:18:45,630
grote God en onze
Zaligmaker, Jezus Christus.

321
00:18:45,630 --> 00:18:49,770
zoals Titus 2:13 zegt. Paulus zegt:

322
00:18:49,770 --> 00:18:53,850
Door Hem hebben wij ook de toegang
verkregen door het geloof tot deze

323
00:18:53,850 --> 00:18:59,190
genade waarin wij staan, en wij roemen
in de hoop op de heerlijkheid van God.

324
00:18:59,190 --> 00:19:00,150
en:

325
00:19:00,150 --> 00:19:03,090
Christus in jullie is
de hoop op heerlijkheid.

326
00:19:03,090 --> 00:19:05,550
De hoop van de christen is heerlijkheid,

327
00:19:05,550 --> 00:19:10,770
en die heerlijkheid is het beeld van
Christus, of de gelijkenis met Christus.

328
00:19:10,770 --> 00:19:15,030
God heeft gepredestineerd dat degenen
die Hij van tevoren gekend heeft,

329
00:19:15,030 --> 00:19:17,910
naar het beeld van Christus
gevormd zullen worden.

330
00:19:17,910 --> 00:19:21,930
Hoewel het een proces is, worden wij
van heerlijkheid tot heerlijkheid

331
00:19:21,930 --> 00:19:23,850
steeds meer zoals Hij.

332
00:19:23,850 --> 00:19:28,170
Als geheel, zo lijkt het, moet het
lichaam van Christus uitgroeien tot

333
00:19:28,170 --> 00:19:29,850
zo'n volwassen man.

334
00:19:29,850 --> 00:19:32,010
Jezus vertelde in Markus 4

335
00:19:32,010 --> 00:19:36,390
een interessante gelijkenis over
het Koninkrijk van God. Hij zei:

336
00:19:36,390 --> 00:19:41,310
Het Koninkrijk van God is als een
man die zaad in de aarde zaaide.

337
00:19:41,310 --> 00:19:45,090
Daarna ging hij slapen en stond
hij weer op, telkens opnieuw,

338
00:19:45,090 --> 00:19:47,310
en het zaad groeide vanzelf.

339
00:19:47,310 --> 00:19:49,350
Maar daar houdt Hij niet op.

340
00:19:49,350 --> 00:19:52,590
Hij zei dat de aarde zelf
het zaad liet groeien:

341
00:19:52,590 --> 00:19:58,711
Eerst het sprietje, daarna de aar, oftewel
de graankop op de halm, en vervolgens —

342
00:19:58,711 --> 00:20:01,350
zoals de King James
zegt — het volle koren,

343
00:20:01,350 --> 00:20:04,410
het rijpe graan in de aar op de halm.

344
00:20:04,410 --> 00:20:07,530
Jezus beschrijft de groei
van Zijn Koninkrijk.

345
00:20:07,530 --> 00:20:10,830
Het begint als een grassprietje
nadat het gezaaid is.

346
00:20:10,830 --> 00:20:15,030
Het zaad wordt gezaaid en er
verschijnt een klein grassprietje.

347
00:20:15,030 --> 00:20:18,750
Het lijkt helemaal niet op
een volle, volgroeide halm.

348
00:20:18,750 --> 00:20:21,450
Maar uiteindelijk vormen
zich aren aan de halm,

349
00:20:21,450 --> 00:20:25,830
en in die aren wordt het
graan zelf rijp. Er staat:

350
00:20:25,830 --> 00:20:29,670
En als de vrucht het toelaat,
zendt hij meteen de sikkel erin,

351
00:20:29,670 --> 00:20:32,370
omdat de oogsttijd aangebroken is.

352
00:20:32,370 --> 00:20:37,590
Voordat Jezus komt, vóór de oogst,
wacht Hij tot het graan rijp wordt.

353
00:20:37,590 --> 00:20:41,430
Het volwassen worden van de
heiligen is iets wat Paulus verwacht

354
00:20:41,430 --> 00:20:43,230
en wat Jezus verwacht.

355
00:20:43,230 --> 00:20:45,870
Misschien kunnen we dit
vers in dat licht zien:

356
00:20:45,870 --> 00:20:49,470
maar het pad van rechtvaardigen
is als een schijnend licht,

357
00:20:49,470 --> 00:20:54,570
dat gaandeweg helderder gaat schijnen
tot het volledig dag is geworden.

358
00:20:54,570 --> 00:20:55,350
of:

359
00:20:55,350 --> 00:20:59,910
tot het klaarlichte dag is
zoals de New King James zegt.

360
00:20:59,910 --> 00:21:04,170
In tegenstelling tot het pad van de
rechtvaardige staat er in vers 19:

361
00:21:04,170 --> 00:21:07,830
De weg van goddelozen
is als de donkerheid.

362
00:21:07,830 --> 00:21:10,830
Zij weten niet waarover
zij struikelen zullen.

363
00:21:10,830 --> 00:21:13,530
Ze worden na verloop van tijd niet beter.

364
00:21:13,530 --> 00:21:17,670
Goddeloze mensen blijven ongeveer
hetzelfde of worden slechter,

365
00:21:17,670 --> 00:21:20,010
terwijl de rechtvaardigen beter worden.

366
00:21:20,010 --> 00:21:22,590
Sommigen zeggen misschien:
‘Ik kijk naar de gemeente

367
00:21:22,590 --> 00:21:26,010
van vandaag en ik zie niet
dat die zoveel beter wordt,

368
00:21:26,010 --> 00:21:29,670
in elk geval niet wat geestelijkheid
en volwassenheid betreft.

369
00:21:29,670 --> 00:21:33,270
Het lijkt mij dat de gemeente
waar ik naar kijk oppervlakkiger,

370
00:21:33,270 --> 00:21:35,610
zwakker en beschamender wordt.’

371
00:21:35,610 --> 00:21:39,750
Maar de gemeente is niet hetzelfde
als de institutionele kerk.

372
00:21:39,750 --> 00:21:44,070
Institutionele kerken zijn een
gemengd gezelschap van christenen,

373
00:21:44,070 --> 00:21:46,770
niet-christenen en halve christenen.

374
00:21:46,770 --> 00:21:50,190
Wanneer we over de gemeente spreken,
hebben we het over het lichaam van

375
00:21:50,190 --> 00:21:53,550
Christus: degenen die
volgelingen van Jezus zijn,

376
00:21:53,550 --> 00:21:57,630
degenen die vasthouden aan het
Hoofd. Zij zijn het lichaam.

377
00:21:57,630 --> 00:22:01,170
Dat is wat een lichaam
doet: het draagt het hoofd.

378
00:22:01,170 --> 00:22:06,030
Degenen die in hun leven het gezag en
de heerschappij van Christus hooghouden,

379
00:22:06,030 --> 00:22:08,490
zijn het ware lichaam van Christus.

380
00:22:08,490 --> 00:22:10,530
Ik geloof dat die groep steeds meer

381
00:22:10,530 --> 00:22:15,390
zoals Christus zal worden naarmate het
tijdstip van Zijn komst dichterbij komt.

382
00:22:15,390 --> 00:22:19,110
De weg van de goddelozen zal
echter niet beter worden.

383
00:22:19,110 --> 00:22:21,390
Die zal niet steeds lichter worden.

384
00:22:21,390 --> 00:22:26,010
Hier staat niet dat ze slechter worden,
maar ze hebben wel de neiging dat te doen.

385
00:22:26,010 --> 00:22:30,390
Samenlevingen hebben de neiging in
verval te raken als ze God niet volgen,

386
00:22:30,390 --> 00:22:34,110
en Romeinen 1 is een goed
voorbeeld van die neiging.

387
00:22:34,110 --> 00:22:36,870
Eerst willen ze eenvoudigweg
niet aan God denken.

388
00:22:36,870 --> 00:22:40,230
Dan geeft God hen over aan
hun schandelijke hartstochten.

389
00:22:40,230 --> 00:22:42,930
Ze blijven daarin
volharden, en uiteindelijk

390
00:22:42,930 --> 00:22:46,350
geeft Hij hen over aan
verwerpelijke denkpatronen.

391
00:22:46,350 --> 00:22:50,610
Degenen die Christus niet volgen en
die de waarheid in hun ongerechtigheid

392
00:22:50,610 --> 00:22:54,450
onderdrukken, zoals Paulus
het in Romeinen 1 uitdrukt,

393
00:22:54,450 --> 00:22:57,570
worden overgegeven aan
steeds slechter gedrag.

394
00:22:57,570 --> 00:23:00,390
Maar de rechtvaardigen
worden steeds beter.

395
00:23:00,390 --> 00:23:04,710
De polarisatie wordt dus groter
naarmate we het einde naderen.

396
00:23:04,710 --> 00:23:08,490
Zo is het ook in de gelijkenis
van de tarwe en het onkruid.

397
00:23:08,490 --> 00:23:12,330
In het vroege groeistadium
lijken de tarwe en het onkruid

398
00:23:12,330 --> 00:23:16,890
zoveel op elkaar dat niemand naar
buiten durft te gaan om te proberen het

399
00:23:16,890 --> 00:23:18,690
onkruid te verwijderen.

400
00:23:18,690 --> 00:23:22,170
Want dan zou hij misschien per
ongeluk ook tarwe uittrekken.

401
00:23:22,170 --> 00:23:24,090
Maar wacht tot de oogst.

402
00:23:24,090 --> 00:23:27,930
Wacht tot ze allebei hun
uiteindelijke vorm hebben bereikt.

403
00:23:27,930 --> 00:23:32,250
Dan zijn de tarwe en het onkruid
duidelijk van elkaar te onderscheiden.

404
00:23:32,250 --> 00:23:36,930
Naarmate christenen meer op Christus gaan
lijken en de wereld verdergaat op de weg

405
00:23:36,930 --> 00:23:41,910
die zij los van Christus bewandelt, zouden
de polarisatie en het onderscheid steeds

406
00:23:41,910 --> 00:23:45,750
duidelijker moeten worden: wie
werkelijk een dienaar van God is

407
00:23:45,750 --> 00:23:47,430
en wie werkelijk niet.

408
00:23:47,430 --> 00:23:49,110
Nu vers 20:

409
00:23:49,110 --> 00:23:54,150
Mijn zoon, sla acht op mijn
woorden, neig je oor tot wat ik zeg.

410
00:23:54,150 --> 00:23:58,230
Laat ze niet wijken van je ogen,
bewaar ze in het binnenste van je hart.

411
00:23:58,230 --> 00:24:02,970
Ze zijn immers leven voor wie ze
vinden, en genezing voor heel hun vlees.

412
00:24:02,970 --> 00:24:06,090
Opnieuw is het idee dat het
gezonder is om zo te leven,

413
00:24:06,090 --> 00:24:08,610
als je de wegen van de wijsheid volgt.

414
00:24:08,610 --> 00:24:10,290
Vers 23:

415
00:24:10,290 --> 00:24:12,810
Bescherm je hart boven
alles wat te behoeden is,

416
00:24:12,810 --> 00:24:15,210
want daaruit zijn de
uitingen van het leven.

417
00:24:15,210 --> 00:24:17,250
Dat is een prachtig vers.

418
00:24:17,250 --> 00:24:18,930
Je bewaakt je hart.

419
00:24:18,930 --> 00:24:22,890
Je hart is de bron van
alles wat uit je voortkomt.

420
00:24:22,890 --> 00:24:28,890
Jezus zei hetzelfde, alleen in iets andere
bewoordingen, in Markus hoofdstuk 7.

421
00:24:28,890 --> 00:24:31,950
Daar stelde Hij het naleven
van voorschriften die

422
00:24:31,950 --> 00:24:36,930
geen invloed hebben op je ziel en
je karakter tegenover iets anders.

423
00:24:36,930 --> 00:24:41,250
In dit specifieke geval ging het
om je op de juiste manier wassen.

424
00:24:41,250 --> 00:24:46,230
De Joden wasten hun handen en
allerlei dingen voordat ze aten.

425
00:24:46,230 --> 00:24:50,070
Ook dit deden ze niet uit enige
bezorgdheid om de hygiëne,

426
00:24:50,070 --> 00:24:54,210
maar omdat ze zich zorgen
maakten over rituele reinheid.

427
00:24:54,210 --> 00:24:58,230
Ze waren bang dat ze ritueel
onrein zouden worden als ze enig

428
00:24:58,230 --> 00:25:00,030
contact met heidenen hadden.

429
00:25:00,030 --> 00:25:02,070
We hebben het hier niet over ziektekiemen,

430
00:25:02,070 --> 00:25:04,770
want als je je zorgen
maakte om ziektekiemen,

431
00:25:04,770 --> 00:25:08,730
zou het aanraken van een heiden
ongeveer even riskant zijn

432
00:25:08,730 --> 00:25:10,830
als het aanraken van een Jood.

433
00:25:10,830 --> 00:25:14,610
Maar het aanraken van een
Jood maakte je niet onrein,

434
00:25:14,610 --> 00:25:18,210
terwijl het aanraken van
een heiden dat wel deed.

435
00:25:18,210 --> 00:25:20,850
Sterker nog, als de wind toevallig over

436
00:25:20,850 --> 00:25:26,310
Samaria naar Judea waaide en je gezicht
raakte, werd je als onrein beschouwd,

437
00:25:26,310 --> 00:25:30,870
omdat de wind die over Samaria
was gegaan verontreinigend was.

438
00:25:30,870 --> 00:25:34,470
De Joden hadden al deze
traditionele ideeën bedacht.

439
00:25:34,470 --> 00:25:37,170
Dat is niet wat het Oude Testament leert.

440
00:25:37,170 --> 00:25:40,710
Het is wat de Joden, de
rabbijnen, onderwezen.

441
00:25:40,710 --> 00:25:43,410
Je kon door bijna alles
verontreinigd worden:

442
00:25:43,410 --> 00:25:46,770
door het huis van een heiden
binnen te gaan, enzovoort.

443
00:25:46,770 --> 00:25:49,770
Daarom wasten de Farizeeën
zich voortdurend.

444
00:25:49,770 --> 00:25:53,250
Telkens als ze van buiten
binnenkwamen, namen ze aan dat iets hen

445
00:25:53,250 --> 00:25:55,350
waarschijnlijk had verontreinigd.

446
00:25:55,350 --> 00:26:00,510
Daarom verrichtten ze deze ceremoniële
wassingen om ritueel rein te blijven.

447
00:26:00,510 --> 00:26:05,130
De discipelen van Jezus deden dat
niet en werden daarom bekritiseerd.

448
00:26:05,130 --> 00:26:07,650
Jezus verdedigde Zijn discipelen.

449
00:26:07,650 --> 00:26:12,030
Ze hadden gegeten zonder eerst hun
handen op de rituele manier te wassen.

450
00:26:12,030 --> 00:26:14,310
Jezus zei tegen de Farizeeën:

451
00:26:14,310 --> 00:26:19,110
Er is niets dat van buitenaf de mens
binnengaat, dat hem kan verontreinigen;

452
00:26:19,110 --> 00:26:23,910
maar de dingen die van hem uitgaan, die
zijn het die de mens verontreinigen.

453
00:26:23,910 --> 00:26:27,750
Als iemand oren heeft om te
horen, laat hij dan horen.

454
00:26:27,750 --> 00:26:32,550
Toen kwamen de discipelen naar Hem toe
en vroegen Hem wat Hij hiermee bedoelde.

455
00:26:32,550 --> 00:26:35,550
Hij zei — dit is vers 18:

456
00:26:35,550 --> 00:26:39,630
En Hij zei tegen hen:
Bent ook u zo onwetend?

457
00:26:39,630 --> 00:26:43,050
Ziet u niet in dat alles wat
van buitenaf de mens binnengaat,

458
00:26:43,050 --> 00:26:45,030
hem niet kan verontreinigen?

459
00:26:45,030 --> 00:26:48,210
Want het komt niet in zijn
hart maar in zijn buik

460
00:26:48,210 --> 00:26:50,850
en gaat in de afzondering naar buiten.

461
00:26:50,850 --> 00:26:53,130
Zo wordt al het voedsel gereinigd.

462
00:26:53,130 --> 00:26:56,730
Met die opmerking reinigde
Jezus dus alle voedingsmiddelen,

463
00:26:56,730 --> 00:26:59,550
of verklaarde Hij alle
voedingsmiddelen rein.

464
00:26:59,550 --> 00:27:01,590
Dat is wat dit betekent.

465
00:27:01,590 --> 00:27:02,970
Vers 20:

466
00:27:02,970 --> 00:27:08,010
En Hij zei: Wat uit de mens naar
buiten komt, dat verontreinigt de mens.

467
00:27:08,010 --> 00:27:13,710
Want van binnenuit, uit het hart van de
mensen, komen voort kwade overwegingen,

468
00:27:13,710 --> 00:27:21,030
alle overspel, ontucht, moord, diefstal,
hebzucht, allerlei kwaadaardigheid,

469
00:27:21,030 --> 00:27:27,390
bedrog, losbandigheid, afgunst,
lastering, hoogmoed, dwaasheid;

470
00:27:27,390 --> 00:27:31,950
al deze slechte dingen komen van
binnenuit en verontreinigen de mens.

471
00:27:31,950 --> 00:27:33,870
Dat betekent hebzucht.

472
00:27:33,870 --> 00:27:38,370
Waarom? Hij zei dat het is omdat
ze uit het hart voortkomen.

473
00:27:38,370 --> 00:27:40,950
Een mens is in wezen wat zijn hart is.

474
00:27:40,950 --> 00:27:43,470
Het is belangrijk dat je je hart bewaakt,

475
00:27:43,470 --> 00:27:45,930
want er komen niet alleen
dingen uit je hart,

476
00:27:45,930 --> 00:27:48,570
er kunnen ook dingen je hart binnengaan.

477
00:27:48,570 --> 00:27:53,190
Jezus maakte heel duidelijk dat
wat je eet niet je hart binnengaat.

478
00:27:53,190 --> 00:27:56,430
Daarom zal wat je eet
je nooit verontreinigen.

479
00:27:56,430 --> 00:28:00,750
Want of je hart verontreinigd is,
bepaalt of jij een verontreinigd of een

480
00:28:00,750 --> 00:28:02,190
rein mens bent.

481
00:28:02,190 --> 00:28:03,870
God kijkt naar het hart.

482
00:28:03,870 --> 00:28:09,150
Maar de HEERE zei tegen Samuel: Kijk niet
naar zijn uiterlijk en ook niet naar de

483
00:28:09,150 --> 00:28:12,570
hoogte van zijn gestalte,
want Ik heb hem verworpen.

484
00:28:12,570 --> 00:28:17,550
Het is namelijk niet wat de mens ziet,
want de mens ziet aan wat voor ogen is,

485
00:28:17,550 --> 00:28:20,130
maar de HEERE ziet het hart aan.

486
00:28:20,130 --> 00:28:24,690
Het hart zorgt ervoor dat er belangrijke
dingen uit je leven voortkomen,

487
00:28:24,690 --> 00:28:27,570
want je leeft je leven vanuit je hart.

488
00:28:27,570 --> 00:28:30,150
Jezus zei zelfs in Mattheüs 12:

489
00:28:30,150 --> 00:28:34,830
Adderengebroed! Hoe kunt u goede
dingen spreken, terwijl u slecht bent?

490
00:28:34,830 --> 00:28:38,310
Want uit de overvloed van
het hart spreekt de mond.

491
00:28:38,310 --> 00:28:44,430
Niet alleen de mond spreekt, maar, zoals
we zojuist zagen, overspel, ontucht,

492
00:28:44,430 --> 00:28:49,050
afgoderij en dronkenschap komen
allemaal uit het hart voort.

493
00:28:49,050 --> 00:28:52,230
Slecht gedrag komt voort
uit een slecht hart.

494
00:28:52,230 --> 00:28:56,310
Maar het hart brengt niet
alleen gedrag en woorden voort.

495
00:28:56,310 --> 00:28:58,530
Het neemt ook dingen in zich op.

496
00:28:58,530 --> 00:29:03,270
Niet door te eten, maar beslist
wel door te horen en te zien.

497
00:29:03,270 --> 00:29:08,910
De oogpoort en de oorpoort zijn de wegen
waarlangs invloed je denken binnenkomt.

498
00:29:08,910 --> 00:29:12,090
Als je omarmt wat je oren
binnenkomt en het is slecht,

499
00:29:12,090 --> 00:29:14,310
dan zal het je hart slecht maken.

500
00:29:14,310 --> 00:29:18,030
Slechte raad aannemen en met
de verkeerde mensen omgaan,

501
00:29:18,030 --> 00:29:23,730
zodat hun mening over jou belangrijk voor
je wordt, vormt je hart en je verlangens.

502
00:29:23,730 --> 00:29:25,890
Je hart kan verdorven worden.

503
00:29:25,890 --> 00:29:30,930
Als je hart verdorven is, zal natuurlijk
ook verdorven zijn wat eruit voortkomt.

504
00:29:30,930 --> 00:29:34,110
Er zijn dingen die het hart
binnengaan en het vormen,

505
00:29:34,110 --> 00:29:36,630
en dan is er wat uit het hart voortkomt.

506
00:29:36,630 --> 00:29:41,370
Wat uit het hart voortkomt, is
al je gedrag, alles wat je zegt,

507
00:29:41,370 --> 00:29:44,370
al je invloed en je hele reputatie.

508
00:29:44,370 --> 00:29:47,070
Het komt voort uit wat er in je hart is.

509
00:29:47,070 --> 00:29:51,090
Je moet je hart dus bewaken tegen de
dingen die het binnengaan en het op de

510
00:29:51,090 --> 00:29:53,010
verkeerde manier vormen.

511
00:29:53,010 --> 00:29:56,310
Dat is wat het betekent
om je hart te bewaken.

512
00:29:56,310 --> 00:30:00,390
In vers 23 betekent het
woord ‘keep’ ‘bewaken’.

513
00:30:00,390 --> 00:30:03,030
In de New King James staat namelijk:

514
00:30:03,030 --> 00:30:05,910
Bescherm je hart boven
alles wat te behoeden is,

515
00:30:05,910 --> 00:30:08,730
want daaruit zijn de
uitingen van het leven.

516
00:30:08,730 --> 00:30:14,010
De uitdrukking ‘with all diligence’
betekent in het Hebreeuws letterlijk

517
00:30:14,010 --> 00:30:16,230
‘above all keeping’.

518
00:30:16,230 --> 00:30:19,050
Bewaak je hart boven alles wat je bewaakt.

519
00:30:19,050 --> 00:30:22,950
Dat wil zeggen: van alle dingen
die je bewaart of bewaakt,

520
00:30:22,950 --> 00:30:27,630
moet je je hart boven die dingen,
of meer dan die dingen, bewaken.

521
00:30:27,630 --> 00:30:29,070
Bewaak je je bezittingen?

522
00:30:29,070 --> 00:30:33,030
Doe je je deuren op slot wanneer je
weggaat, zodat ze niet worden gestolen?

523
00:30:33,030 --> 00:30:35,190
Doe je je auto op slot?

524
00:30:35,190 --> 00:30:37,710
Bescherm je je gezin tegen gevaar?

525
00:30:37,710 --> 00:30:41,250
Bescherm je je tuin tegen
vogels en ongedierte?

526
00:30:41,250 --> 00:30:45,690
Er zijn allerlei dingen die we
waardevol vinden, bewaken en beschermen.

527
00:30:45,690 --> 00:30:50,070
Maar hij zegt: bewaak boven
alles wat je bewaakt je hart.

528
00:30:50,070 --> 00:30:54,150
Dat is het allerbelangrijkste,
want je hart is wie je bent.

529
00:30:54,150 --> 00:30:59,130
Het kan worden binnengedrongen als je niet
zorgvuldig waakt tegen zo’n indringing.

530
00:30:59,130 --> 00:31:00,330
We lezen immers dat

531
00:31:00,330 --> 00:31:06,630
Toen dan de maaltijd plaatsvond en de
duivel Judas Iskariot, de zoon van Simon,

532
00:31:06,630 --> 00:31:09,750
al in het hart gegeven
had Hem te verraden,

533
00:31:09,750 --> 00:31:11,790
Zijn hart werd niet goed bewaakt.

534
00:31:11,790 --> 00:31:14,130
De duivel kon er dingen in leggen.

535
00:31:14,130 --> 00:31:15,870
En als je je hart niet bewaakt,

536
00:31:15,870 --> 00:31:18,990
kunnen invloeden van
buitenaf er dingen in leggen.

537
00:31:18,990 --> 00:31:21,750
Dat zou natuurlijk
betekenen dat je onderkent

538
00:31:21,750 --> 00:31:25,290
welke uitwerking de dingen die
je hoort en ziet op je hebben.

539
00:31:25,290 --> 00:31:30,450
Dit zou ongetwijfeld een grote rol
moeten spelen bij onze keuze van vermaak.

540
00:31:30,450 --> 00:31:34,890
Wat we ter ontspanning doen, vormt
in het bijzonder onze gevoeligheden.

541
00:31:34,890 --> 00:31:39,210
Want wanneer we worden vermaakt, tenminste
wanneer we zelf vinden dat dat is wat er

542
00:31:39,210 --> 00:31:42,090
gebeurt, zijn we minder op onze hoede.

543
00:31:42,090 --> 00:31:45,930
Als je met een ongelovige in
debat bent, ben je op je hoede.

544
00:31:45,930 --> 00:31:48,510
Als je gewoon voor de
televisie zit te ontspannen,

545
00:31:48,510 --> 00:31:51,990
je verstand op nul wilt zetten
en alles in je op wilt nemen,

546
00:31:51,990 --> 00:31:57,510
dan neem je natuurlijk door osmose de
waarden, suggesties en moraal over.

547
00:31:57,510 --> 00:32:00,090
Dat gebeurt op momenten
waarop je wordt vermaakt.

548
00:32:00,090 --> 00:32:03,330
Juist het kanaal van
vermaak is een open kanaal

549
00:32:03,330 --> 00:32:06,330
waardoor gedachten en
filosofieën tot je kunnen komen.

550
00:32:06,330 --> 00:32:11,250
Als je veel naar komieken of naar allerlei
andere dingen luistert, waaronder muziek,

551
00:32:11,250 --> 00:32:15,450
dan worden gedachten die je de eerste keer
dat je ze hoorde geschokt zouden hebben,

552
00:32:15,450 --> 00:32:17,370
uiteindelijk gewoon voor je.

553
00:32:17,370 --> 00:32:19,350
Je raakt er afgestompt voor.

554
00:32:19,350 --> 00:32:22,230
Je hart raakt er ongevoelig voor.

555
00:32:22,230 --> 00:32:26,550
Uiteindelijk worden ze niet echt meer
beschouwd als iets waarover je verontrust

556
00:32:26,550 --> 00:32:27,870
zou moeten zijn.

557
00:32:27,870 --> 00:32:32,550
In zekere zin zijn we tevreden met
onszelf als we op een punt komen

558
00:32:32,550 --> 00:32:35,010
waarop we niet echt meer geschokt zijn.

559
00:32:35,010 --> 00:32:36,750
We hebben er geen moeite mee.

560
00:32:36,750 --> 00:32:38,670
We zijn niet al te preuts.

561
00:32:38,670 --> 00:32:43,230
Maar de neiging om niet langer geschokt
te zijn door dingen die ons ooit schokten,

562
00:32:43,230 --> 00:32:45,450
hoeft geen goed teken te zijn.

563
00:32:45,450 --> 00:32:49,650
Het hoeft geen teken te zijn van
toegenomen geestelijke gevoeligheid,

564
00:32:49,650 --> 00:32:53,490
maar misschien juist van
toegenomen geestelijke afstomping.

565
00:32:53,490 --> 00:32:58,110
Ons hart wordt langzaam hervormd
door invloeden waarvan we toelaten

566
00:32:58,110 --> 00:32:59,730
dat ze het hervormen.

567
00:32:59,730 --> 00:33:04,470
We moeten dus voorzichtig zijn met de
invloeden die we in ons leven toelaten,

568
00:33:04,470 --> 00:33:07,590
anders begint ons hart
misschien hervormd te worden.

569
00:33:07,590 --> 00:33:11,370
Toen mijn kinderen opgroeiden,
stonden we thuis geen enkele film met

570
00:33:11,370 --> 00:33:13,650
een R-classificatie toe.

571
00:33:13,650 --> 00:33:16,110
Alleen kinderfilms waren toegestaan.

572
00:33:16,110 --> 00:33:21,510
Toen mijn kinderen ouder werden, zagen
ze enkele films met een R-classificatie.

573
00:33:21,510 --> 00:33:27,330
Die hadden die classificatie niet vanwege
morele inhoud, maar meer vanwege geweld,

574
00:33:27,330 --> 00:33:29,550
films zoals Braveheart.

575
00:33:29,550 --> 00:33:33,030
Natuurlijk spelen er in die
film ook enkele morele kwesties,

576
00:33:33,030 --> 00:33:36,750
maar veel oorlogsfilms
krijgen een R-classificatie

577
00:33:36,750 --> 00:33:40,950
omdat het geweld er nadrukkelijker en
aanschouwelijker in beeld wordt gebracht.

578
00:33:40,950 --> 00:33:45,690
Toen mijn kinderen oudere tieners waren,
begonnen ze zulke films te bekijken bij

579
00:33:45,690 --> 00:33:47,790
vrienden thuis en dergelijke.

580
00:33:47,790 --> 00:33:51,690
Uiteindelijk betekende die
R-classificatie niet zoveel meer,

581
00:33:51,690 --> 00:33:55,590
en keken we af en toe naar
films met een R-classificatie.

582
00:33:55,590 --> 00:33:59,190
Uiteindelijk komen er natuurlijk
ook andere dingen in die films voor.

583
00:33:59,190 --> 00:34:04,050
Je ziet die en denkt: ‘Als christen
voel ik me hier niet erg prettig bij,

584
00:34:04,050 --> 00:34:08,550
maar over een paar seconden is
het voorbij. De film is goed.

585
00:34:08,550 --> 00:34:11,130
Deze scène is niet erg aangenaam.

586
00:34:11,130 --> 00:34:15,330
Ik voel me niet goed bij wat er
in deze specifieke scène gebeurt,

587
00:34:15,330 --> 00:34:20,070
of bij de morele kwesties die daarin
spelen, maar het is snel voorbij.

588
00:34:20,070 --> 00:34:24,210
Daarna gaat de film verder en kunnen
we er nog steeds van genieten.’

589
00:34:24,210 --> 00:34:27,750
Dat is ongetwijfeld iets wat
veilig kan worden gedaan.

590
00:34:27,750 --> 00:34:31,350
Je kunt eenvoudig zeggen:
‘Ik keur dat niet goed.

591
00:34:31,350 --> 00:34:33,990
Over het algemeen is de film goed.

592
00:34:33,990 --> 00:34:38,610
Aan het einde van de film geeft hij
me zelfs een bijna opbouwend gevoel,

593
00:34:38,610 --> 00:34:41,130
vanwege de manier waarop hij afloopt.

594
00:34:41,130 --> 00:34:44,790
Aan het eind heb je een
goed gevoel over alles.

595
00:34:44,790 --> 00:34:48,090
Maar er zijn bepaalde delen
die ik niet goed vind.

596
00:34:48,090 --> 00:34:51,270
Ik houd niet van de taal
die die persoon gebruikt.

597
00:34:51,270 --> 00:34:56,070
Ik houd niet van wat er op seksueel
gebied tussen deze twee personages speelt.

598
00:34:56,070 --> 00:34:59,970
Maar over het algemeen
is de film best goed.’

599
00:34:59,970 --> 00:35:04,590
Zo beginnen we tegenover die andere
gedeelten minder op onze hoede te zijn.

600
00:35:04,590 --> 00:35:09,930
Ik herinner me dat ik, toen mijn kinderen
klein waren en we niet veel films keken,

601
00:35:09,930 --> 00:35:14,190
er echt last van had als ik ooit
grove taal in een film hoorde.

602
00:35:14,190 --> 00:35:16,710
Ik dacht: ‘Ik hoor dat niet graag.’

603
00:35:16,710 --> 00:35:20,250
Maar uiteindelijk hoorde ik het vaak
genoeg dat ik er niet zoveel last

604
00:35:20,250 --> 00:35:21,390
meer van had.

605
00:35:21,390 --> 00:35:24,750
Ik dacht: ‘Dat is geen goede ontwikkeling.

606
00:35:24,750 --> 00:35:28,110
Ik denk dat ik er waarschijnlijk
wel last van zou moeten hebben.’

607
00:35:28,110 --> 00:35:33,330
Aan de andere kant leven we in een wereld
waarin we dat voortdurend zullen horen.

608
00:35:33,330 --> 00:35:35,850
Als we al te preuts zijn en moeten zeggen:

609
00:35:35,850 --> 00:35:38,730
‘Ik kan niet in de buurt zijn
van mensen die zo praten,’

610
00:35:38,730 --> 00:35:41,430
dan lijken we misschien
niet echt op Jezus.

611
00:35:41,430 --> 00:35:44,190
Want de mensen met wie
Hij tijd doorbracht,

612
00:35:44,190 --> 00:35:46,350
praatten waarschijnlijk soms ook zo.

613
00:35:46,350 --> 00:35:50,070
Maar we moeten in de gaten houden
wat er in ons hart gebeurt.

614
00:35:50,070 --> 00:35:52,590
Dat is hier de voornaamste les.

615
00:35:52,590 --> 00:35:56,790
Het is niet zo dat je jezelf niet mag
toestaan iets te horen of te zien wat

616
00:35:56,790 --> 00:35:58,650
moreel twijfelachtig is.

617
00:35:58,650 --> 00:36:01,170
Maar als je merkt dat
je houding ertegenover

618
00:36:01,170 --> 00:36:05,610
verandert in een richting die niet
positief is, dan pas je iets aan.

619
00:36:05,610 --> 00:36:09,390
Er is seculiere muziek uit de
jaren zeventig die ik mooi vind.

620
00:36:09,390 --> 00:36:13,110
Over het algemeen heeft die
een positieve uitwerking op me.

621
00:36:13,110 --> 00:36:18,150
Hoewel het seculiere muziek is, herinnert
ze me namelijk aan de Jezusbeweging.

622
00:36:18,150 --> 00:36:23,310
Ze herinnert me aan de jaren zeventig, die
voor mij geestelijk goede tijden waren.

623
00:36:23,310 --> 00:36:27,630
Maar als ik er te lang naar luister, merk
ik dat ik die liedjes gewoon in mijn hoofd

624
00:36:27,630 --> 00:36:28,950
begin te krijgen.

625
00:36:28,950 --> 00:36:32,610
Ik besef dat dit niet is wat ik
in mijn hoofd behoor te hebben.

626
00:36:32,610 --> 00:36:35,250
Ik wil die liedjes niet
in mijn hoofd hebben.

627
00:36:35,250 --> 00:36:37,290
Je stelt niet zomaar een wet in.

628
00:36:37,290 --> 00:36:41,130
We zijn niet wettisch en zeggen niet dat
je nooit een werelds liedje mag horen.

629
00:36:41,130 --> 00:36:45,510
Maar je moet je hart in de gaten houden
en zeggen: ‘Wat doet dit nu met mij?’

630
00:36:45,510 --> 00:36:48,090
Toen ik gisteren naar
deze muziek luisterde,

631
00:36:48,090 --> 00:36:51,870
deed die me denken aan de goede
oude tijd van de Jezusbeweging.

632
00:36:51,870 --> 00:36:55,290
Ik voelde me teruggebracht naar de
positieve geestelijke herinneringen

633
00:36:55,290 --> 00:36:56,430
aan die tijd.

634
00:36:56,430 --> 00:37:01,710
Maar vandaag luister ik ernaar en
heeft die muziek dat effect niet op me.

635
00:37:01,710 --> 00:37:05,610
In plaats van wetten en regels
op te stellen, bewaak je je hart.

636
00:37:05,610 --> 00:37:09,450
Je zet daar een wachtpost neer en
zegt: ‘Welke invloed heeft dit,

637
00:37:09,450 --> 00:37:11,790
wat ik binnenlaat, op mijn hart?

638
00:37:11,790 --> 00:37:14,910
Is het tijd om die invloed
voorlopig niet meer binnen te laten,

639
00:37:14,910 --> 00:37:17,370
totdat die invloed er
niet meer van uitgaat?’

640
00:37:17,370 --> 00:37:21,810
Het verzorgen van je ziel kost volgens mij
net zoveel arbeid als het grootbrengen van

641
00:37:21,810 --> 00:37:25,650
een kind, of het verzorgen van een tuin
waarvan je goede vruchten probeert te

642
00:37:25,650 --> 00:37:29,670
krijgen en waarin onkruid en
roofdieren en dergelijke zijn.

643
00:37:29,670 --> 00:37:31,170
Je moet het bijhouden.

644
00:37:31,170 --> 00:37:33,030
Je moet het in het oog houden.

645
00:37:33,030 --> 00:37:36,690
Je kunt de zaak niet gewoon op de
automatische piloot zetten en een paar

646
00:37:36,690 --> 00:37:40,050
maanden later terugkomen om te
zien hoe alles ervoor staat.

647
00:37:40,050 --> 00:37:45,630
Je moet over je hart waken, want als
het verdorven raakt, raak jij verdorven.

648
00:37:45,630 --> 00:37:48,630
Uit je hart en uit de gesteldheid ervan

649
00:37:48,630 --> 00:37:52,890
zullen de dingen voortkomen die
bepalen wie je bent en wat je doet.

650
00:37:52,890 --> 00:37:56,790
De bronnen van het leven ontspringen
aan die fontein van je hart.

651
00:37:56,790 --> 00:37:58,470
Vers 24:

652
00:37:58,470 --> 00:38:03,990
Doe weg van jou valsheid van mond en houd
bedrog van lippen ver van je verwijderd.

653
00:38:03,990 --> 00:38:08,850
Natuurlijk zijn hart en mond heel nauw
met elkaar verbonden. Zoals Jezus zei:

654
00:38:08,850 --> 00:38:12,150
Waar het hart vol van is,
loopt de mond van over.

655
00:38:12,150 --> 00:38:16,170
Daarom zei Jezus in dezelfde
context, in Mattheüs 12,

656
00:38:16,170 --> 00:38:21,150
dat een mens van elk ijdel woord
dat hij spreekt rekenschap zal geven

657
00:38:21,150 --> 00:38:24,450
op de oordeelsdag. Waarom is dat zo?

658
00:38:24,450 --> 00:38:29,670
Omdat de ijdele woorden die je spreekt,
onthullen wat er in je hart is.

659
00:38:29,670 --> 00:38:34,470
Op de oordeelsdag zal het erom
gaan hoe je hart ervoor staat.

660
00:38:34,470 --> 00:38:40,050
Maar in plaats dat God je moet oordelen
op grond van zoiets abstracts en

661
00:38:40,050 --> 00:38:43,350
onzichtbaars als de toestand
van je hart, kan Hij

662
00:38:43,350 --> 00:38:48,690
eenvoudig je woorden laten zien en
zeggen: ‘Dit is wat er in je hart is.’

663
00:38:48,690 --> 00:38:51,391
Elk ijdel woord dat je spreekt —

664
00:38:51,391 --> 00:38:56,460
met ijdele woorden worden dus
ondoordachte woorden bedoeld —

665
00:38:56,460 --> 00:38:58,830
weerspiegelt wat er in je hart is.

666
00:38:58,830 --> 00:39:04,470
Natuurlijk kun je een slecht hart hebben
en, als je niet ondoordacht te werk gaat,

667
00:39:04,470 --> 00:39:10,470
er zorgvuldig voor zorgen dat je goede,
aanvaardbare godsdienstige dingen zegt.

668
00:39:10,470 --> 00:39:14,490
Zo kun je mensen laten denken dat
je een heel rechtvaardig mens bent,

669
00:39:14,490 --> 00:39:19,230
omdat je ervoor hebt gezorgd dat je alleen
rechtvaardige dingen zegt wanneer je

670
00:39:19,230 --> 00:39:21,330
onder rechtvaardige mensen bent.

671
00:39:21,330 --> 00:39:24,270
Maar dat komt doordat je je mond beheerst.

672
00:39:24,270 --> 00:39:27,330
De ondoordachte woorden
die uit je mond komen,

673
00:39:27,330 --> 00:39:30,210
de woorden die je er onbewaakt uit flapt,

674
00:39:30,210 --> 00:39:33,810
zullen zo ongeveer laten
zien hoe je ervoor staat.

675
00:39:33,810 --> 00:39:34,890
En dus:

676
00:39:34,890 --> 00:39:39,270
Praat niet bedrieglijk en
blijf ver van verdorven taal.

677
00:39:39,270 --> 00:39:45,090
Na het hart en de mond te hebben genoemd,
spreken we nu over de ogen en de voeten.

678
00:39:45,090 --> 00:39:46,170
Hij zegt:

679
00:39:46,170 --> 00:39:52,110
Laten je ogen recht vooruitkijken en
je oogleden zich recht vóór je houden.

680
00:39:52,110 --> 00:39:56,250
Baan het spoor voor je voet,
en laten al je wegen vaststaan.

681
00:39:56,250 --> 00:40:00,750
Wijk niet af naar rechts of naar
links, keer je voet af van het kwade!

682
00:40:00,750 --> 00:40:04,590
Natuurlijk hoef je daar maar even over na
te denken om te beseffen dat hij het niet

683
00:40:04,590 --> 00:40:08,490
over je letterlijke ogen en
je letterlijke voeten heeft.

684
00:40:08,490 --> 00:40:11,190
Hij zegt niet dat je
je ogen in letterlijke,

685
00:40:11,190 --> 00:40:15,750
lichamelijke zin gericht moet houden
op de weg die direct voor je ligt.

686
00:40:15,750 --> 00:40:20,550
Het is ook geen zonde om linksaf te slaan
als de weg nu eenmaal naar links buigt,

687
00:40:20,550 --> 00:40:24,390
of als je die kant op moet om
te komen waar je naartoe wilt.

688
00:40:24,390 --> 00:40:29,250
In lichamelijke zin is het niet verkeerd
om rechtsaf of linksaf te slaan.

689
00:40:29,250 --> 00:40:31,110
Hij spreekt beeldend.

690
00:40:31,110 --> 00:40:35,010
Houd je ogen gericht op datgene
waarop ze gericht moeten zijn,

691
00:40:35,010 --> 00:40:36,870
en je voeten zullen volgen.

692
00:40:36,870 --> 00:40:39,030
De ogen leiden de voeten.

693
00:40:39,030 --> 00:40:42,150
Als ze dat niet doen,
loop je ergens tegenaan.

694
00:40:42,150 --> 00:40:45,570
Soms kijk je de ene kant op
en loop je de andere kant op,

695
00:40:45,570 --> 00:40:47,970
en dan bots je ergens tegenaan.

696
00:40:47,970 --> 00:40:52,590
Normaal gesproken volgen je voeten
vanzelf de richting waarin je ogen kijken.

697
00:40:52,590 --> 00:40:57,090
Waar je voeten naartoe gaan, zal
je bestemming bepalen, de uitkomst.

698
00:40:57,090 --> 00:41:01,590
Daarom moet je, voordat je handelt,
nadenken over waar je naar kijkt.

699
00:41:01,590 --> 00:41:05,130
Je moet beslissen waarop je
je aandacht zult richten.

700
00:41:05,130 --> 00:41:07,770
Zullen je ogen op Christus gericht zijn?

701
00:41:07,770 --> 00:41:11,670
Zullen je ogen gericht zijn op
het nastreven van godsvrucht?

702
00:41:11,670 --> 00:41:15,570
Of zullen ze gericht zijn op
alles in de wereld wat ze afleidt?

703
00:41:15,570 --> 00:41:18,990
Hij zegt dat je je ogen
rechtstreeks gericht moet houden

704
00:41:18,990 --> 00:41:22,290
op datgene waarop ze
gericht horen te zijn.

705
00:41:22,290 --> 00:41:25,050
Dan overweeg je het pad van je voeten.

706
00:41:25,050 --> 00:41:29,310
In feite kies je je pad, in plaats
van zomaar doelloos rond te dwalen.

707
00:41:29,310 --> 00:41:33,510
Waarop je je ogen richt, zal
bepalen waar je voeten naartoe gaan.

708
00:41:33,510 --> 00:41:35,850
Nu staat er in hoofdstuk 5:

709
00:41:35,850 --> 00:41:41,070
Mijn zoon, sla acht op mijn wijsheid,
neig je oor tot mijn inzicht,

710
00:41:41,070 --> 00:41:45,390
zodat je bedachtzaamheid in acht
neemt, en je lippen kennis bewaren.

711
00:41:45,390 --> 00:41:48,870
Nu begint hij over een
immorele vrouw te spreken.

712
00:41:48,870 --> 00:41:53,370
Dit is de tweede keer dat we deze vrouw
in Spreuken tegenkomen, want eerder,

713
00:41:53,370 --> 00:41:58,290
in hoofdstuk 2, sprak hij erover dat
onderscheidingsvermogen en wijsheid

714
00:41:58,290 --> 00:42:01,110
je voor de immorele vrouw zullen bewaren.

715
00:42:01,110 --> 00:42:03,570
In hoofdstuk 2, vers 16:

716
00:42:03,570 --> 00:42:08,190
om je te redden van de vreemde vrouw,
de onbekende die met haar woorden vleit,

717
00:42:08,190 --> 00:42:12,810
die de leidsman van haar jeugd verlaat,
en het verbond van haar God vergeet.

718
00:42:12,810 --> 00:42:15,630
Dat wil zeggen, ze bedriegt haar man.

719
00:42:15,630 --> 00:42:20,310
Daarna gaat het verder over deze
immorele vrouw, die je moet mijden.

720
00:42:20,310 --> 00:42:24,690
Wijsheid zal je ervoor bewaren dat
je voor haar verleiding bezwijkt.

721
00:42:24,690 --> 00:42:29,970
Ook in hoofdstuk 5, hoofdstuk
6, hoofdstuk 7 en hoofdstuk 9

722
00:42:29,970 --> 00:42:32,610
keert hij steeds weer
terug naar dit onderwerp:

723
00:42:32,610 --> 00:42:38,010
de gevaren rond ongeoorloofde seks
waarvan zijn zoon zich bewust moet zijn.

724
00:42:38,010 --> 00:42:40,530
Het gaat over de immorele vrouw.

725
00:42:40,530 --> 00:42:45,570
Uiteraard zal zij geen probleem vormen
tenzij hij ook een immorele man is.

726
00:42:45,570 --> 00:42:48,810
Immorele vrouwen bezorgen
immorele mannen problemen,

727
00:42:48,810 --> 00:42:53,250
maar ze kunnen ook problemen bezorgen
aan mannen die moreel willen leven.

728
00:42:53,250 --> 00:42:58,710
Dat wil zeggen, ze kiezen ervoor moreel
te leven, maar ze kunnen verleid worden.

729
00:42:58,710 --> 00:43:01,110
Daarom wordt zij een verleidster genoemd.

730
00:43:01,110 --> 00:43:03,990
Hetzelfde geldt natuurlijk ook andersom.

731
00:43:03,990 --> 00:43:06,030
Een man kan ook een vrouw verleiden.

732
00:43:06,030 --> 00:43:09,090
Maar Salomo geeft geen
raad aan zijn dochters,

733
00:43:09,090 --> 00:43:12,150
anders zou hij het misschien
over de verleidende man hebben.

734
00:43:12,150 --> 00:43:16,050
Hij spreekt tot zijn zoon over een
zwakheid die kenmerkend is voor jonge

735
00:43:16,050 --> 00:43:19,590
mannen: hun aantrekkingskracht
tot vrouwen.

736
00:43:19,590 --> 00:43:22,650
Vrouwen zijn niet allemaal
verleidsters, al kan een man die

737
00:43:22,650 --> 00:43:27,270
kwaad in zijn hart heeft geneigd zijn
hen allemaal als seksobjecten te zien.

738
00:43:27,270 --> 00:43:30,150
Er zijn vrouwen die dat
werkelijk aanmoedigen.

739
00:43:30,150 --> 00:43:34,410
Salomo waarschuwt zijn zoon in het
bijzonder voor de vrouwen die immorele

740
00:43:34,410 --> 00:43:36,330
verhoudingen zullen aanmoedigen.

741
00:43:36,330 --> 00:43:38,130
Hij zegt in vers 3:

742
00:43:38,130 --> 00:43:42,150
Want de lippen van een vreemde
vrouw druipen van honingzeem,

743
00:43:42,150 --> 00:43:44,430
haar gehemelte is gladder dan olie,

744
00:43:44,430 --> 00:43:47,070
Dat wil zeggen, ze
probeert hem met gladde,

745
00:43:47,070 --> 00:43:49,470
verleidelijke praat voor zich te winnen.

746
00:43:49,470 --> 00:43:53,430
Ook in hoofdstuk 7, vers 14 tot en met 21,

747
00:43:53,430 --> 00:43:57,270
wordt verwezen naar haar woorden
waarmee ze een man verleidt.

748
00:43:57,270 --> 00:43:59,370
Daar nemen we nu niet de tijd voor,

749
00:43:59,370 --> 00:44:03,990
want later zullen we dit onderwerp
afzonderlijk bekijken in onze thematische

750
00:44:03,990 --> 00:44:05,550
studie van Spreuken.

751
00:44:05,550 --> 00:44:10,830
In hoofdstuk 7, vers 14, hebben we een
voorbeeld van hoe ze tegen een jonge man

752
00:44:10,830 --> 00:44:15,270
spreekt wanneer ze hem probeert
te verleiden. Ze zegt tegen hem:

753
00:44:15,270 --> 00:44:20,070
Ik moet dankoffers brengen, ik ben
vandaag mijn geloften nagekomen.

754
00:44:20,070 --> 00:44:25,650
Met andere woorden, ik ben naar de kerk
geweest, dus met God heb ik afgerekend.

755
00:44:25,650 --> 00:44:28,650
Nu kunnen we zondigen
tot de volgende keer.

756
00:44:28,650 --> 00:44:31,230
Zo denken veel mensen over hun godsdienst.

757
00:44:31,230 --> 00:44:35,490
Zolang ik naar de kerk ga, mijn
tienden geef en de gebeden uitspreek,

758
00:44:35,490 --> 00:44:38,730
of ga biechten als ik
katholiek ben, of wat dan ook,

759
00:44:38,730 --> 00:44:41,550
maakt het niet uit hoe
ik in de tussentijd leef.

760
00:44:41,550 --> 00:44:45,450
Zo staat zij erin: met
God heb ik afgerekend.

761
00:44:45,450 --> 00:44:46,650
Ze zegt tegen de man:

762
00:44:46,650 --> 00:44:51,571
Daarom ben ik naar buiten gegaan, jou
tegemoet om je ijverig te zoeken en —

763
00:44:51,571 --> 00:44:52,830
daar vond ik je!

764
00:44:52,830 --> 00:44:58,890
Ik heb mijn rustbank opgemaakt met dekens,
kleurige spreien van Egyptisch linnen.

765
00:44:58,890 --> 00:45:03,750
Mijn slaapplaats heb ik besprenkeld
met mirre, aloë en kaneel.

766
00:45:03,750 --> 00:45:07,290
Daarmee spreekt ze tot zijn
verbeelding en tot zijn zintuigen,

767
00:45:07,290 --> 00:45:11,190
zijn gezichtsvermogen
en zijn reuk. Ze zegt:

768
00:45:11,190 --> 00:45:15,150
Kom, laten we dronken worden
van liefde, tot de morgen toe,

769
00:45:15,150 --> 00:45:18,270
laten we samen genieten van grote liefde.

770
00:45:18,270 --> 00:45:22,230
Want mijn man is niet thuis, hij
is voor een verre reis vertrokken.

771
00:45:22,230 --> 00:45:24,870
Hij heeft de geldbuidel
in zijn hand meegenomen,

772
00:45:24,870 --> 00:45:28,050
op de dag van de volle
maan zal hij thuiskomen.

773
00:45:28,050 --> 00:45:32,790
Met andere woorden, hij heeft veel
geld bij zich en zal lang wegblijven.

774
00:45:32,790 --> 00:45:36,330
Het idee is: we zullen
niet betrapt worden.

775
00:45:36,330 --> 00:45:41,370
Zo maakt ze met haar gladde woorden alles
gereed om haar doelwit te verleiden.

776
00:45:41,370 --> 00:45:45,150
In Spreuken 5:3 druipen
haar lippen van honing.

777
00:45:45,150 --> 00:45:48,990
Haar mond is gladder dan olie,
waarmee haar woorden worden bedoeld.

778
00:45:48,990 --> 00:45:54,450
maar het laatste van haar is bitter als
alsem, scherp als een tweesnijdend zwaard.

779
00:45:54,450 --> 00:45:59,130
Haar voeten dalen af naar de dood, haar
voetstappen sturen aan op het graf;

780
00:45:59,130 --> 00:46:03,090
Hier wordt het vertaald met
‘hel’; eigenlijk staat er Sheol,

781
00:46:03,090 --> 00:46:04,830
de plaats van de doden.

782
00:46:04,830 --> 00:46:07,830
opdat je het pad ten
leven niet zou inslaan,

783
00:46:07,830 --> 00:46:10,410
zwalken haar sporen
zonder dat je het beseft.

784
00:46:10,410 --> 00:46:14,970
Ik denk dat ‘je kent ze niet’ betekent
dat je niet vertrouwd bent met het pad

785
00:46:14,970 --> 00:46:16,470
dat zij bewandelt.

786
00:46:16,470 --> 00:46:18,870
Ze is voor jou onvoorspelbaar.

787
00:46:18,870 --> 00:46:22,770
Daarom zul je in zekere zin in
verwarring raken als je haar pad kiest.

788
00:46:22,770 --> 00:46:27,330
Je weet niet welke kant het op zal gaan
en waar je uiteindelijk zult uitkomen.

789
00:46:27,330 --> 00:46:32,610
Nu dan, kinderen, luister naar mij en
wijk niet af van de woorden van mijn mond.

790
00:46:32,610 --> 00:46:36,510
Houd je weg ver bij haar vandaan en
kom niet in de nabijheid van de deur

791
00:46:36,510 --> 00:46:37,530
van haar huis,

792
00:46:37,530 --> 00:46:41,250
Met andere woorden, vermijd zelfs
de plaats waar de verleiding je

793
00:46:41,250 --> 00:46:42,810
waarschijnlijk zal treffen.

794
00:46:42,810 --> 00:46:47,850
opdat je je waardigheid niet aan anderen
geeft en je jaren aan een meedogenloze,

795
00:46:47,850 --> 00:46:51,450
In het Hebreeuws staat er
eigenlijk ‘aan een wreedaard’.

796
00:46:51,450 --> 00:46:54,690
Het verwijst niet noodzakelijk
naar een bepaalde persoon.

797
00:46:54,690 --> 00:46:59,610
De commentatoren kunnen werkelijk niet
met zekerheid zeggen wie die wreedaard is.

798
00:46:59,610 --> 00:47:02,610
Maar het kan gewoon een
algemene aanduiding zijn

799
00:47:02,610 --> 00:47:05,130
voor iemand die je zou kunnen chanteren.

800
00:47:05,130 --> 00:47:07,470
Je gaat met de vrouw
van je buurman naar bed,

801
00:47:07,470 --> 00:47:10,290
en vervolgens kun je gechanteerd worden.

802
00:47:10,290 --> 00:47:13,650
Sterker nog, misschien
chanteert zij je zelf wel.

803
00:47:13,650 --> 00:47:15,270
Dat is moeilijk te zeggen.

804
00:47:15,270 --> 00:47:18,570
Als je er een of ander geheim
immoreel leven op nahoudt,

805
00:47:18,570 --> 00:47:22,350
ben je kwetsbaar voor chantage
en kun je gedwongen worden je eer

806
00:47:22,350 --> 00:47:24,630
te verliezen, enzovoort.

807
00:47:24,630 --> 00:47:27,510
opdat vreemden zich niet
verzadigen met jouw kracht,

808
00:47:27,510 --> 00:47:31,050
en je zwoegen ten goede komt
aan het huis van een onbekende,

809
00:47:31,050 --> 00:47:36,810
De Engelse vertaling waarop deze uitleg
berust, spreekt hier over ‘rijkdom’.

810
00:47:36,810 --> 00:47:41,250
Dat wil zeggen, als ze je
chanteren, moet je hen afkopen.

811
00:47:41,250 --> 00:47:44,850
Politici moeten mensen soms
betalen om hun mond te houden.

812
00:47:44,850 --> 00:47:47,670
Is dat onlangs eigenlijk
niet in het nieuws gebeurd?

813
00:47:47,670 --> 00:47:51,750
Ik weet niet meer welke politicus
het was; het zijn er zo veel.

814
00:47:51,750 --> 00:47:53,250
Het zijn er zo veel.

815
00:47:53,250 --> 00:47:57,090
Maar volgens mij werd er onlangs
een politicus betrapt omdat hij zijn

816
00:47:57,090 --> 00:48:01,410
minnares had afbetaald, of zoiets,
om het geheim te houden toen hij

817
00:48:01,410 --> 00:48:03,330
zich verkiesbaar stelde.

818
00:48:03,330 --> 00:48:05,370
Dat was Edwards, nietwaar?

819
00:48:05,370 --> 00:48:07,470
Dit is een voorbeeld van zoiets.

820
00:48:07,470 --> 00:48:12,030
Uiteindelijk moet je je rijkdom geven
aan iemand die je chanteert omdat diegene

821
00:48:12,030 --> 00:48:13,410
je verleid heeft.

822
00:48:13,410 --> 00:48:15,450
En je geeft je arbeid weg:

823
00:48:15,450 --> 00:48:19,950
de opbrengst van je harde werk komt
in het huis van een vreemde terecht.

824
00:48:19,950 --> 00:48:22,410
De vreemdeling is de vrouw zelf.

825
00:48:22,410 --> 00:48:26,970
De gedachte hier is dat de prostituee,
of de vrouw die haar man bedriegt,

826
00:48:26,970 --> 00:48:30,450
waarschijnlijk een van de
vreemde vrouwen in Israël is.

827
00:48:30,450 --> 00:48:34,410
Niet dat een Joodse vrouw niet
immoreel of overspelig kon zijn,

828
00:48:34,410 --> 00:48:36,810
maar de Joden hadden tenminste de wet.

829
00:48:36,810 --> 00:48:41,730
De vreemdelingen die onder hen woonden,
brachten hun culturele denkbeelden mee,

830
00:48:41,730 --> 00:48:43,770
waaronder het open huwelijk.

831
00:48:43,770 --> 00:48:47,370
Niet echt een open
huwelijk, maar immoraliteit.

832
00:48:47,370 --> 00:48:51,210
De heidenen hadden natuurlijk
zeer losse seksuele normen.

833
00:48:51,210 --> 00:48:55,770
Daarom wordt de immorele vrouw
vaak de vreemde vrouw genoemd.

834
00:48:55,770 --> 00:48:59,070
‘Vreemd’ betekent in de
Bijbel doorgaans buitenlands,

835
00:48:59,070 --> 00:49:03,030
maar het kan ook gewoon betekenen
dat zij vreemd is voor jou.

836
00:49:03,030 --> 00:49:04,950
Zij is niet jouw vrouw.

837
00:49:04,950 --> 00:49:09,930
Zij is niet jouw echtgenote; zij
is de echtgenote van iemand anders.

838
00:49:09,930 --> 00:49:13,950
Het hoeft niet te betekenen dat zij
werkelijk uit een ander ras of een ander

839
00:49:13,950 --> 00:49:19,890
volk komt, hoewel dat wel zou kunnen, want
er woonden genoeg vreemdelingen in Israël.

840
00:49:19,890 --> 00:49:23,910
Zoals ik al zei, deelden zij de
morele normen van Gods wet niet.

841
00:49:23,910 --> 00:49:27,510
Soms denkt hij misschien aan een echte
buitenlandse vrouw die zich prostitueert

842
00:49:27,510 --> 00:49:29,610
en de Joodse mannen verleidt.

843
00:49:29,610 --> 00:49:32,130
Salomo wist veel van buitenlandse vrouwen.

844
00:49:32,130 --> 00:49:36,870
Hij trouwde met veel buitenlandse vrouwen
en zij keerden zijn hart van God af.

845
00:49:36,870 --> 00:49:40,410
Hij volgde het advies dat hij
zijn zoon gaf zelf niet op,

846
00:49:40,410 --> 00:49:42,090
maar het advies was goed.

847
00:49:42,090 --> 00:49:45,810
Het zou ook voor hem goed zijn
geweest om het op te volgen.

848
00:49:45,810 --> 00:49:49,830
Vers 12: ‘En dan zul je
zeggen’ — dat wil zeggen,

849
00:49:49,830 --> 00:49:52,410
wanneer je in deze toestand
terecht bent gekomen:

850
00:49:52,410 --> 00:49:55,710
en je zegt: Hoe heb ik
vermaning kunnen haten,

851
00:49:55,710 --> 00:49:58,410
en heeft mijn hart
bestraffing kunnen verwerpen,

852
00:49:58,410 --> 00:50:01,770
en heb ik niet geluisterd
naar de stem van mijn leraren,

853
00:50:01,770 --> 00:50:04,890
mijn oren niet geneigd
tot mijn leermeesters!

854
00:50:04,890 --> 00:50:08,130
Hij zegt: ‘Ik had beter moeten weten.

855
00:50:08,130 --> 00:50:11,610
Mij was dit verteld voordat
ik deze dingen deed.

856
00:50:11,610 --> 00:50:16,110
Mijn vader, mijn leraren en mijn rabbijnen
hadden mij gezegd dat ik hier niet

857
00:50:16,110 --> 00:50:17,550
in moest vervallen.’

858
00:50:17,550 --> 00:50:21,390
Als je er eenmaal in vervalt,
zul je wensen dat je had opgelet.

859
00:50:21,390 --> 00:50:24,630
De volgende keer weet je beter, maar
voor jou is het dan misschien een

860
00:50:24,630 --> 00:50:26,010
beetje te laat.

861
00:50:26,010 --> 00:50:29,670
In bijna alle kwaad heb ik verkeerd,
in het midden van de gemeente

862
00:50:29,670 --> 00:50:31,110
en de gemeenschap!

863
00:50:31,110 --> 00:50:34,590
Ik weet niet zeker wat de verwijzing
naar het midden van de gemeente

864
00:50:34,590 --> 00:50:36,750
en de samenkomst betekent.

865
00:50:36,750 --> 00:50:41,430
Misschien zegt hij dat hier geen excuus
voor was, omdat hij volop steun had.

866
00:50:41,430 --> 00:50:45,030
Hij had de gemeenschap die
God aanbad om zich heen.

867
00:50:45,030 --> 00:50:49,530
Hoe kon het dan dat hij geen aandacht
schonk aan hun onderwijs en zichzelf

868
00:50:49,530 --> 00:50:50,610
te gronde richtte?

869
00:50:50,610 --> 00:50:54,330
Dit volgende gedeelte,
vers 15 tot en met 19,

870
00:50:54,330 --> 00:50:58,470
is echt een klassieke passage over
hoe je seksuele zonde vermijdt, en

871
00:50:58,470 --> 00:51:00,330
dat is: trouwen.

872
00:51:00,330 --> 00:51:03,630
Het is duidelijk dat niet
iedereen die mogelijkheid heeft.

873
00:51:03,630 --> 00:51:05,730
Veel mensen zouden graag willen trouwen,

874
00:51:05,730 --> 00:51:08,490
maar de gelegenheid heeft
zich niet voorgedaan.

875
00:51:08,490 --> 00:51:12,150
Het is dus niet het wondermiddel,
de alles genezende oplossing die

876
00:51:12,150 --> 00:51:13,530
voor iedereen werkt.

877
00:51:13,530 --> 00:51:16,650
Maar Paulus zei natuurlijk
iets wat daar sterk op leek.

878
00:51:16,650 --> 00:51:21,150
Toen hij in 1 Korinthe 7 sprak
tot mensen die overwogen om bewust

879
00:51:21,150 --> 00:51:23,610
ongehuwd te blijven, zei hij:

880
00:51:23,610 --> 00:51:27,270
Als je jezelf kunt beheersen,
blijf dan ongehuwd.

881
00:51:27,270 --> 00:51:29,490
Dat is een uitstekende mogelijkheid.

882
00:51:29,490 --> 00:51:30,750
Maar hij zei:

883
00:51:30,750 --> 00:51:35,670
Als je jezelf niet kunt beheersen, als
je geen zelfbeheersing hebt, trouw dan,

884
00:51:35,670 --> 00:51:38,670
want het is beter te
trouwen dan te branden.

885
00:51:38,670 --> 00:51:41,850
Paulus ziet het huwelijk als
een legitieme mogelijkheid,

886
00:51:41,850 --> 00:51:45,990
zelfs als een oplossing voor het probleem
van de onbeheersbare begeerten van

887
00:51:45,990 --> 00:51:47,910
een ongehuwde man.

888
00:51:47,910 --> 00:51:49,710
Salomo ziet dat ook.

889
00:51:49,710 --> 00:51:52,050
Waarschijnlijk zou zijn zoon trouwen.

890
00:51:52,050 --> 00:51:55,650
Waarschijnlijk hadden ze in die
tijd gearrangeerde huwelijken.

891
00:51:55,650 --> 00:51:57,810
In vers 15 zegt hij:

892
00:51:57,810 --> 00:52:02,610
Drink water uit je eigen bak,
stromend water uit je eigen put.

893
00:52:02,610 --> 00:52:05,430
Dat was een metafoor
voor zijn eigen vrouw.

894
00:52:05,430 --> 00:52:10,650
Verkwik jezelf seksueel; bevredig jezelf
met de voorraad die zich in je eigen huis

895
00:52:10,650 --> 00:52:14,970
bevindt, in je eigen waterbak,
niet die van je naaste.

896
00:52:14,970 --> 00:52:19,770
Laten je bronnen zich naar buiten toe
verspreiden, de waterbeken op de pleinen?

897
00:52:19,770 --> 00:52:22,890
De hele seksuele relatie
tussen man en vrouw

898
00:52:22,890 --> 00:52:28,050
wordt beschreven als jezelf verkwikken
met een glas koud water op een warme dag.

899
00:52:28,050 --> 00:52:33,030
Zeker in een samenleving als de onze is
het alsof je je seksueel, of geestelijk,

900
00:52:33,030 --> 00:52:36,870
in een woestijn bevindt waar
een hevige dorst kan opkomen.

901
00:52:36,870 --> 00:52:40,950
Dat geldt waarschijnlijk nog meer voor
onze samenleving dan voor die van hen,

902
00:52:40,950 --> 00:52:46,110
vanwege alle beelden die overal waar we
kijken immoraliteit bij ons oproepen.

903
00:52:46,110 --> 00:52:50,430
Maar er moet een legitieme manier
zijn om die dorst te lessen.

904
00:52:50,430 --> 00:52:53,190
Hij zegt dat je water moet
drinken tegen die dorst.

905
00:52:53,190 --> 00:52:57,570
Dat wil zeggen: heb een intieme
relatie, maar met je eigen vrouw.

906
00:52:57,570 --> 00:53:01,290
Hij maakt dat duidelijk
in vers 18. Hij zegt:

907
00:53:01,290 --> 00:53:06,450
Moge je levensbron gezegend zijn en
verblijd je over de vrouw van je jeugd:

908
00:53:06,450 --> 00:53:10,350
een zeer lieflijke hinde,
een bevallig steengeitje.

909
00:53:10,350 --> 00:53:13,710
Laten haar borsten jou te
allen tijde dronken maken,

910
00:53:13,710 --> 00:53:16,170
dool voortdurend rond in haar liefde.

911
00:53:16,170 --> 00:53:21,090
We zien dezelfde metaforen die hij in
Hooglied gebruikt — vreemde metaforen,

912
00:53:21,090 --> 00:53:23,430
maar beslist kenmerkend voor hem:

913
00:53:23,430 --> 00:53:26,370
Laat je altijd meeslepen door haar liefde.

914
00:53:26,370 --> 00:53:29,850
In plaats van kwetsbaar te zijn voor
verleidingen buiten het huwelijk,

915
00:53:29,850 --> 00:53:33,330
moet je een verrukkelijke relatie
met je eigen vrouw ontwikkelen,

916
00:53:33,330 --> 00:53:38,190
zodat je verkwikt wordt en die
dorst, die honger, wordt gestild.

917
00:53:38,190 --> 00:53:42,450
Dan loop je niet over straat terwijl
je hunkert naar seksuele intimiteit,

918
00:53:42,450 --> 00:53:44,430
omdat je die thuis niet krijgt.

919
00:53:44,430 --> 00:53:46,530
Dit is natuurlijk onderwijs aan een man,

920
00:53:46,530 --> 00:53:50,070
maar hierin ligt ook een
impliciet gebod aan de vrouw.

921
00:53:50,070 --> 00:53:52,230
Een vrouw die zich op deze manier

922
00:53:52,230 --> 00:53:55,410
zonder terughoudendheid
beschikbaar stelt voor haar man,

923
00:53:55,410 --> 00:53:59,010
beschermt hem en zichzelf tegen
de vernietiging van hun huwelijk.

924
00:53:59,010 --> 00:54:01,830
Het is duidelijk dat een
vrouw zou kunnen zeggen: ‘Nou,

925
00:54:01,830 --> 00:54:04,650
ik heb er gewoon niet zo veel
behoefte aan als mijn man,

926
00:54:04,650 --> 00:54:06,810
en hij moet daar maar mee omgaan.’

927
00:54:06,810 --> 00:54:10,890
Dat is ook zo, maar misschien
gaat hij er niet goed mee om.

928
00:54:10,890 --> 00:54:15,930
Vaak begrijpen vrouwen, echtgenotes,
de behoeften van hun man niet.

929
00:54:15,930 --> 00:54:19,530
Eerlijk gezegd begrijpen mannen
de behoeften van hun vrouw niet.

930
00:54:19,530 --> 00:54:21,750
Dat is een veelvoorkomend probleem.

931
00:54:21,750 --> 00:54:25,711
Maar een van de behoeften die
zowel mannen als vrouwen hebben —

932
00:54:25,711 --> 00:54:28,410
en ik ben me daar bij
mannen meer van bewust,

933
00:54:28,410 --> 00:54:31,171
omdat ik meer met getrouwde mannen praat —

934
00:54:31,171 --> 00:54:35,790
is dat mannen het gevoel hebben dat ze
thuis een bepaalde soort relatie nodig

935
00:54:35,790 --> 00:54:39,810
hebben die hen beschermt tegen
de verleidingen buitenshuis.

936
00:54:39,810 --> 00:54:45,870
Nu hebben vrouwen dat ook nodig, des te
meer omdat vrouwen vaker buitenshuis zijn.

937
00:54:45,870 --> 00:54:50,070
In alle generaties vóór die
van ons of die van onze ouders

938
00:54:50,070 --> 00:54:52,230
waren vrouwen meestal thuis.

939
00:54:52,230 --> 00:54:55,590
Ze waren misschien net zo vatbaar
voor verleiding als mannen,

940
00:54:55,590 --> 00:54:59,610
maar ze kwamen niet zo vaak in
die situaties terecht als mannen.

941
00:54:59,610 --> 00:55:01,710
Mannen waren op de markt.

942
00:55:01,710 --> 00:55:05,010
Mannen waren op straat,
bezig met hun werk,

943
00:55:05,010 --> 00:55:08,550
en kwamen soms verleidsters
en dergelijke tegen.

944
00:55:08,550 --> 00:55:13,410
Maar getrouwde vrouwen waren gewoonlijk
thuis, zorgden voor de kinderen,

945
00:55:13,410 --> 00:55:17,910
deden het huishouden en bevonden
zich niet in die situaties.

946
00:55:17,910 --> 00:55:21,270
Aan die instructie lag dus de
veronderstelling ten grondslag

947
00:55:21,270 --> 00:55:25,350
dat de man degene is die gevaar
loopt, en dat hij en zijn vrouw

948
00:55:25,350 --> 00:55:28,350
goed van dat gevaar op
de hoogte moeten zijn.

949
00:55:28,350 --> 00:55:32,250
In vervoering raken door elkaars
liefde duidt duidelijk op een

950
00:55:32,250 --> 00:55:34,050
zeer erotische relatie.

951
00:55:34,050 --> 00:55:38,430
Als je denkt dat Salomo in de Bijbel
niet in erotische relaties geloofde,

952
00:55:38,430 --> 00:55:40,830
lees dan het Hooglied van Salomo.

953
00:55:40,830 --> 00:55:45,150
Je zult merken dat hij daar precies
hetzelfde standpunt inneemt als hier.

954
00:55:45,150 --> 00:55:48,030
Het idee is dat je maar
één vrouw nodig hebt.

955
00:55:48,030 --> 00:55:51,630
Als je een goede vrouw hebt en een
goede relatie met haar kunt hebben,

956
00:55:51,630 --> 00:55:54,750
zul je niet zo sterk, en
misschien helemaal niet,

957
00:55:54,750 --> 00:55:57,510
verleid worden door vrouwen buitenshuis.

958
00:55:57,510 --> 00:56:00,150
Dat is wat hij zijn zoon opdraagt te doen.

959
00:56:00,150 --> 00:56:03,510
Die verleidster is daarbuiten,
maar jouw bescherming is

960
00:56:03,510 --> 00:56:07,110
dat je ervoor zorgt dat jij
en je vrouw thuis een zeer

961
00:56:07,110 --> 00:56:09,150
bevredigende relatie hebben.

962
00:56:09,150 --> 00:56:13,710
Natuurlijk geldt in onze tijd, nu vrouwen
bijna net zo veel op de markt zijn als

963
00:56:13,710 --> 00:56:16,710
mannen, hetzelfde in de andere richting.

964
00:56:16,710 --> 00:56:19,170
Een man moet beschikbaar
zijn voor zijn vrouw,

965
00:56:19,170 --> 00:56:24,270
omdat ook zij buitenshuis met seksuele
toenaderingen te maken zal krijgen.

966
00:56:24,270 --> 00:56:26,790
Het zou fijn zijn als dat niet waar was,

967
00:56:26,790 --> 00:56:29,730
maar dit is de werkelijkheid
waarin we leven.

968
00:56:29,730 --> 00:56:32,790
Hij zegt in vers 20 en 21:

969
00:56:32,790 --> 00:56:38,310
Waarom zou je, mijn zoon, in
vervoering raken van een immorele vrouw

970
00:56:38,310 --> 00:56:41,010
en de armen van een verleidster omhelzen?

971
00:56:41,010 --> 00:56:45,030
De wegen van een mens liggen
immers voor de ogen van de HEERE,

972
00:56:45,030 --> 00:56:47,070
en Hij overziet al zijn paden.

973
00:56:47,070 --> 00:56:52,170
Dat is de manier om immoraliteit
te vermijden: houd dat voor ogen.

974
00:56:52,170 --> 00:56:56,610
Mensen die zich immoreel gedragen, doen
dat gewoonlijk in wat naar zij hopen

975
00:56:56,610 --> 00:56:58,590
volledige afzondering is.

976
00:56:58,590 --> 00:57:01,410
Maar je hebt nooit volledige afzondering.

977
00:57:01,410 --> 00:57:04,470
Er kijkt altijd Iemand toe, en dat is God.

978
00:57:04,470 --> 00:57:07,950
De wegen van een man
liggen voor Gods ogen.

979
00:57:07,950 --> 00:57:11,910
Als je niet aan een seksuele zonde
zou toegeven wanneer iemand toekijkt,

980
00:57:11,910 --> 00:57:16,590
moet je beseffen dat er Iemand
toekijkt, en dat is de Heere.

981
00:57:16,590 --> 00:57:20,850
Zo probeert hij zijn zoon bewust
te maken van Gods aanwezigheid.

982
00:57:20,850 --> 00:57:25,590
Dat zal hem de beste aansporing en de
beste hulp geven om de verleidingen van

983
00:57:25,590 --> 00:57:27,990
immoraliteit af te weren.

984
00:57:27,990 --> 00:57:29,490
Vers 22:

985
00:57:29,490 --> 00:57:33,210
Zijn ongerechtigheden nemen
de goddeloze gevangen:

986
00:57:33,210 --> 00:57:36,450
met de banden van zijn zonde
wordt hij vastgehouden.

987
00:57:36,450 --> 00:57:40,230
Met andere woorden, God
hoeft hem niets aan te doen.

988
00:57:40,230 --> 00:57:42,630
De zonden zelf halen hem in.

989
00:57:42,630 --> 00:57:46,710
De gevolgen van zijn eigen
daden zijn al ernstig genoeg.

990
00:57:46,710 --> 00:57:49,770
Híj zal sterven omdat
er geen vermaning was,

991
00:57:49,770 --> 00:57:52,950
door zijn grote dwaasheid
zal hij verdwalen.

992
00:57:52,950 --> 00:57:57,810
Dit alles zien wij misschien slechts
als wellustige dartelheid van een man

993
00:57:57,810 --> 00:58:02,250
die eropuit trekt en achter de
vrouwen aan gaat, of iets dergelijks.

994
00:58:02,250 --> 00:58:05,670
Maar het gaat er niet om dat
hij een dartel mannetje is.

995
00:58:05,670 --> 00:58:08,070
Het gaat erom dat hij een dwaas is.

996
00:58:08,070 --> 00:58:12,330
Het gaat erom dat hij niet de wijsheid
heeft om de uiteindelijke afloop van iets

997
00:58:12,330 --> 00:58:15,810
te zien, en dat hij voor
onmiddellijke bevrediging kiest

998
00:58:15,810 --> 00:58:19,170
in plaats van vooruit te kijken naar
het moment waarop hij zal zeggen:

999
00:58:19,170 --> 00:58:22,290
en je zegt: Hoe heb ik
vermaning kunnen haten,

1000
00:58:22,290 --> 00:58:24,930
en heeft mijn hart
bestraffing kunnen verwerpen,

1001
00:58:24,930 --> 00:58:28,290
en heb ik niet geluisterd
naar de stem van mijn leraren,

1002
00:58:28,290 --> 00:58:31,470
mijn oren niet geneigd
tot mijn leermeesters!

1003
00:58:31,470 --> 00:58:35,430
In bijna alle kwaad heb ik verkeerd,
in het midden van de gemeente

1004
00:58:35,430 --> 00:58:36,930
en de gemeenschap!

1005
00:58:36,930 --> 00:58:41,190
Wanneer Salomo dus spreekt over het
seksueel zedelijke leven van zijn zoon

1006
00:58:41,190 --> 00:58:45,450
en hem aanspoort om zo te leven,
maakt hij dat alles onderdeel van zijn

1007
00:58:45,450 --> 00:58:47,430
aansporing om wijs te zijn.

1008
00:58:47,430 --> 00:58:50,670
Nu is wijs zijn het ene en
zedelijk zijn het andere,

1009
00:58:50,670 --> 00:58:53,550
maar die twee staan niet los van elkaar.

1010
00:58:53,550 --> 00:58:57,450
Voor een godvruchtig man is
wijsheid een morele kwestie.

1011
00:58:57,450 --> 00:59:02,550
Iedere keer dat je Gods wet overtreedt,
haal je je Gods ongenoegen op de hals.

1012
00:59:02,550 --> 00:59:06,990
Niemand die God tot zijn vijand maakt,
kan als verstandig worden beschouwd.

1013
00:59:06,990 --> 00:59:10,770
In hoofdstuk 4 van Jakobus
wordt naar de wereld verwezen.

1014
00:59:10,770 --> 00:59:14,490
Hij zegt in vers 4, Jakobus 4:4:

1015
00:59:14,490 --> 00:59:18,870
Overspelige mannen en vrouwen, weet u
dan niet dat de vriendschap met de wereld

1016
00:59:18,870 --> 00:59:20,910
vijandschap tegen God is?

1017
00:59:20,910 --> 00:59:25,890
Wie dan nu een vriend van de wereld wil
zijn, wordt als vijand van God aangemerkt.

1018
00:59:25,890 --> 00:59:29,490
Wil je de vijand zijn van Iemand Die
je als een insect kan verpletteren,

1019
00:59:29,490 --> 00:59:33,150
en dat ook zal doen als je
volhardt in je opstand tegen Hem?

1020
00:59:33,150 --> 00:59:36,510
Dat is niet het soort vijand dat
je wilt krijgen. Het is niet wijs.

1021
00:59:36,510 --> 00:59:41,250
God aan jouw kant houden is de weg
van de wijsheid, en daarom geldt:

1022
00:59:41,250 --> 00:59:44,910
Het beginsel van wijsheid
is de vreze des HEEREN

1023
00:59:44,910 --> 00:59:47,550
en de kennis van de heiligen is inzicht.

1024
00:59:47,550 --> 00:59:52,830
Gods wetten overtreden terwijl God
ieder moment toekijkt, is gewoon dom.

1025
00:59:52,830 --> 00:59:54,930
Er is geen beter woord voor.

1026
00:59:54,930 --> 00:59:56,970
Dat is wat Salomo zegt.

1027
00:59:56,970 --> 01:00:01,230
Dwaas is het woord dat hij
gebruikt. Wij zeggen dom.

1028
01:00:01,230 --> 01:00:06,270
Wijsheid zal iemand van dat gedrag
weerhouden, zegt hij tegen zijn zoon.

1029
01:00:06,270 --> 01:00:11,190
Zoek daarom wijsheid, en die zal voorkomen
dat je in die valstrikken terechtkomt.