1
00:00:02,070 --> 00:00:04,590
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,590 --> 00:00:13,410
Deze keer behandelen we Spreuken 6
vers 20 tot en met hoofdstuk 7 vers 27.

3
00:00:13,410 --> 00:00:16,170
We moeten naar het zesde
hoofdstuk van Spreuken gaan

4
00:00:16,170 --> 00:00:19,290
en doorgaan met ons
tamelijk langzame overzicht.

5
00:00:19,290 --> 00:00:22,710
Het lijkt misschien alsof we
vers voor vers te werk gaan,

6
00:00:22,710 --> 00:00:25,470
en in zekere zin doen we
dat in dit gedeelte ook,

7
00:00:25,470 --> 00:00:29,850
omdat dit gedeelte van Spreuken anders
is dan het grootste deel van het boek.

8
00:00:29,850 --> 00:00:33,690
De eerste negen hoofdstukken zijn niet
zomaar een willekeurige verzameling

9
00:00:33,690 --> 00:00:37,650
afzonderlijke verzen die elk
een aparte spreuk bevatten.

10
00:00:37,650 --> 00:00:42,750
Er wordt uitgebreider bij één thema
stilgestaan, soms vele verzen lang.

11
00:00:42,750 --> 00:00:47,250
Het overkoepelende thema van dit gedeelte
is het pleidooi om oog te krijgen voor de

12
00:00:47,250 --> 00:00:51,810
waarde van wijsheid en wijsheid te zoeken
als het voornaamste wat je in je leven

13
00:00:51,810 --> 00:00:53,730
waardeert en verlangt.

14
00:00:53,730 --> 00:00:57,930
Salomo heeft de waarde van wijsheid
toegepast op praktische terreinen.

15
00:00:57,930 --> 00:01:01,050
Zoals we in het eerdere
deel van hoofdstuk 6 zagen,

16
00:01:01,050 --> 00:01:04,110
deed hij dat onder andere
op financieel gedrag.

17
00:01:04,110 --> 00:01:07,770
Financiën vormen uiteraard een heel
belangrijk onderdeel van het leven,

18
00:01:07,770 --> 00:01:09,990
omdat ze te maken hebben met eten,

19
00:01:09,990 --> 00:01:13,590
onderdak en de dingen die
noodzakelijk zijn voor het leven.

20
00:01:13,590 --> 00:01:17,670
Geld hebben, het verwerven,
het verdelen en het beheren

21
00:01:17,670 --> 00:01:21,930
zijn allemaal zaken die in ieders
leven grote aandacht vragen.

22
00:01:21,930 --> 00:01:27,090
Wijsheid moet al die dingen bepalen, en
Salomo komt vaak op dat onderwerp terug.

23
00:01:27,090 --> 00:01:31,230
Maar nu keert hij terug naar een ander
onderwerp dat hem vaak bezighoudt,

24
00:01:31,230 --> 00:01:33,810
vooral wanneer hij zijn zoon raad geeft.

25
00:01:33,810 --> 00:01:38,250
We weten niet hoe oud zijn zoon was,
en zelfs niet welke zoon hij op dit

26
00:01:38,250 --> 00:01:39,810
punt raad geeft.

27
00:01:39,810 --> 00:01:42,750
Waarschijnlijk Rehabeam,
maar dat weten we niet.

28
00:01:42,750 --> 00:01:47,970
Eén ding wist Salomo uit eigen
ervaring: een man, vooral een jonge man,

29
00:01:47,970 --> 00:01:51,450
maar eigenlijk iedere man,
kan door vrouwen en door

30
00:01:51,450 --> 00:01:54,810
ongeremd seksueel verlangen
in moeilijkheden raken.

31
00:01:54,810 --> 00:01:59,430
Daarom blijft hij op dit thema
terugkomen om zijn zoon te waarschuwen.

32
00:01:59,430 --> 00:02:01,830
Dit is niet alleen moreel onderricht.

33
00:02:01,830 --> 00:02:04,110
Dit maakt deel uit van wijsheid.

34
00:02:04,110 --> 00:02:09,030
Het is immoreel om immorele
seksuele daden te bedrijven,

35
00:02:09,030 --> 00:02:11,070
maar het is ook onverstandig.

36
00:02:11,070 --> 00:02:13,710
Juist het feit dat het onverstandig is,

37
00:02:13,710 --> 00:02:17,070
rechtvaardigt dat hij in
dit specifieke gedeelte

38
00:02:17,070 --> 00:02:19,410
zo vaak op het onderwerp terugkomt.

39
00:02:19,410 --> 00:02:22,290
Want wijsheid zal je
hiervan redden, zegt hij.

40
00:02:22,290 --> 00:02:26,910
Als je wijs bent, zul je niet in de
valstrikken van de immorele vrouw lopen

41
00:02:26,910 --> 00:02:29,190
of voor haar verleiding bezwijken.

42
00:02:29,190 --> 00:02:32,850
Zoals ik eerder zei, richt hij
zich natuurlijk tot zijn zoon,

43
00:02:32,850 --> 00:02:36,210
en daarom waarschuwt hij voor
de verleidingen van een vrouw.

44
00:02:36,210 --> 00:02:40,350
Als hij aan zijn dochter schreef, zou hij
misschien soortgelijke dingen zeggen over

45
00:02:40,350 --> 00:02:43,110
de verleidingen van een
man, want verleiding kan in

46
00:02:43,110 --> 00:02:44,970
beide richtingen plaatsvinden.

47
00:02:44,970 --> 00:02:48,990
Maar wat tegen een zoon wordt gezegd
om hem voor vrouwen te waarschuwen,

48
00:02:48,990 --> 00:02:52,170
kan in veel gevallen ook
andersom worden toegepast.

49
00:02:52,170 --> 00:02:55,530
De meeste bijzonderheden zouden ook
van toepassing zijn op een man die

50
00:02:55,530 --> 00:02:56,970
een vrouw verleidt.

51
00:02:56,970 --> 00:03:00,090
Hij zegt in vers 20 van hoofdstuk 6:

52
00:03:00,090 --> 00:03:03,630
Mijn zoon, neem het gebod
van je vader in acht en

53
00:03:03,630 --> 00:03:06,630
veronachtzaam het onderricht
van je moeder niet.

54
00:03:06,630 --> 00:03:09,750
Dit lijkt sterk op wat hij zo vaak zegt.

55
00:03:09,750 --> 00:03:15,030
Hij zegt: “Luister, je moeder en je
vader hebben je de juiste weg geleerd.

56
00:03:15,030 --> 00:03:19,590
Trek niet op met de jonge dwazen die hun
eigen moraal bedenken en als het ware het

57
00:03:19,590 --> 00:03:23,310
wiel opnieuw uitvinden,
maar luister naar de aloude,

58
00:03:23,310 --> 00:03:25,830
traditionele wijsheid van je ouders.”

59
00:03:25,830 --> 00:03:28,410
We moeten natuurlijk wel
bedenken dat onze ouders niet

60
00:03:28,410 --> 00:03:31,050
altijd de meest wijze mensen zijn.

61
00:03:31,050 --> 00:03:34,770
Het kan zijn dat onze ouders het
product zijn van behoorlijk vernieuwende

62
00:03:34,770 --> 00:03:37,050
denkbeelden uit hun generatie.

63
00:03:37,050 --> 00:03:40,170
Soms moet je verder
teruggaan, naar vroegere,

64
00:03:40,170 --> 00:03:44,010
deugdelijkere fundamenten dan
die welke je rechtstreeks van je

65
00:03:44,010 --> 00:03:45,810
ouders hebt meegekregen.

66
00:03:45,810 --> 00:03:49,710
Eerlijk gezegd hebben veel kinderen
die door babyboomers zijn opgevoed

67
00:03:49,710 --> 00:03:52,650
misschien zeer ondeugdelijk
advies gekregen.

68
00:03:52,650 --> 00:03:55,650
Ik weet niet meer hoeveel christelijke
vrouwen mij hebben verteld

69
00:03:55,650 --> 00:04:00,570
dat hun moeder hun leerde: “Maak
jezelf nooit afhankelijk van een man.”

70
00:04:00,570 --> 00:04:05,610
De reden is dat er in onze tijd zoveel
echtscheidingen zijn en mannen hun gezin

71
00:04:05,610 --> 00:04:07,650
zo vaak in de steek hebben gelaten,

72
00:04:07,650 --> 00:04:11,850
dat het eenvoudigweg verstandig lijkt
als een vrouw haar vertrouwen niet op

73
00:04:11,850 --> 00:04:13,230
een man stelt.

74
00:04:13,230 --> 00:04:15,690
Maar zo hoort het eigenlijk niet te zijn.

75
00:04:15,690 --> 00:04:18,990
Mannen horen betrouwbare
echtgenoten te zijn.

76
00:04:18,990 --> 00:04:22,170
Vrouwen horen hen zonder
gevaar te kunnen vertrouwen,

77
00:04:22,170 --> 00:04:24,210
hun vertrouwen in hen te kunnen stellen

78
00:04:24,210 --> 00:04:28,110
en zichzelf zelfs afhankelijk
te kunnen maken van hun man.

79
00:04:28,110 --> 00:04:31,050
Eeuwenlang was dat de
manier waarop het ging.

80
00:04:31,050 --> 00:04:35,310
Uiteraard veranderen de dingen, maar dat
betekent niet dat we die verandering,

81
00:04:35,310 --> 00:04:38,370
die nieuwe regeling,
moeten laten voortduren.

82
00:04:38,370 --> 00:04:43,350
Wat juist is, moet worden gevolgd, of het
nu de nieuwste filosofie is of een oudere.

83
00:04:43,350 --> 00:04:49,290
In het geval van Salomo droegen de ouders
van zijn zoon, Salomo en zijn vrouw,

84
00:04:49,290 --> 00:04:50,970
oude wijsheid over.

85
00:04:50,970 --> 00:04:55,350
Het was niet het soort dingen dat sommige
mensen misschien van hun ouders meekrijgen

86
00:04:55,350 --> 00:04:57,930
wanneer hun ouders niet godvruchtig zijn.

87
00:04:57,930 --> 00:05:02,190
Als de denkwijze van je ouders gebaseerd
was op moderne ideeën die van de oude

88
00:05:02,190 --> 00:05:05,910
wijsheid waren afgeweken,
volg die dan natuurlijk niet.

89
00:05:05,910 --> 00:05:09,810
Er groeit een hele generatie op in
een samenleving die zal zeggen dat het

90
00:05:09,810 --> 00:05:14,130
huwelijk slechts een verbintenis is
tussen twee mensen die om elkaar geven.

91
00:05:14,130 --> 00:05:17,490
Het maakt niet uit wat hun
geslacht is of iets dergelijks.

92
00:05:17,490 --> 00:05:21,810
Onze ouders en onze generatie zijn
opgegroeid met het idee dat een huwelijk

93
00:05:21,810 --> 00:05:23,310
ontbonden kan worden.

94
00:05:23,310 --> 00:05:26,970
Als je niet echt gelukkig bent in
een huwelijk, heb je maar één leven.

95
00:05:26,970 --> 00:05:31,710
Dan kun je er net zo goed uitstappen
en geluk zoeken voordat het te laat is.

96
00:05:31,710 --> 00:05:35,370
Dat was uiteraard het nieuwe paradigma
voor het huwelijk in de afgelopen

97
00:05:35,370 --> 00:05:37,050
generatie of twee.

98
00:05:37,050 --> 00:05:41,550
Het nieuwe paradigma voor de volgende
generatie is dat het niet uitmaakt welk

99
00:05:41,550 --> 00:05:43,470
geslacht je partner heeft.

100
00:05:43,470 --> 00:05:48,270
En daarna zullen er natuurlijk nog
vreemdere en nieuwere paradigma’s komen.

101
00:05:48,270 --> 00:05:52,230
Je kunt dus niet altijd zeggen dat het
onderricht dat je moeder en vader je geven

102
00:05:52,230 --> 00:05:54,510
van het hoogste niveau zal zijn.

103
00:05:54,510 --> 00:05:58,170
Moeders en vaders kunnen namelijk
zijn afgeweken van de wijze

104
00:05:58,170 --> 00:06:00,210
raad van hun voorouders.

105
00:06:00,210 --> 00:06:05,130
Salomo is er in elk geval van overtuigd
dat wat hij aan zijn zoon doorgeeft de

106
00:06:05,130 --> 00:06:07,890
oude wijsheid en de oude moraal is.

107
00:06:07,890 --> 00:06:12,090
Die behoren natuurlijk aan Israël toe
door de wetten die God heeft gegeven.

108
00:06:12,090 --> 00:06:14,250
Dat is wat hij voor ogen heeft.

109
00:06:14,250 --> 00:06:16,710
Over deze geboden en wetten zegt hij:

110
00:06:16,710 --> 00:06:20,130
Bind ze voortdurend op je
hart, hang ze om je hals.

111
00:06:20,130 --> 00:06:24,510
Als je op weg gaat, zal het je leiden,
als je neerligt, over je waken,

112
00:06:24,510 --> 00:06:27,390
als je ontwaakt, zal dat tot je spreken.

113
00:06:27,390 --> 00:06:31,050
Want een gebod is een lamp,
en onderricht is een licht,

114
00:06:31,050 --> 00:06:34,230
bestraffingen en vermaning
zijn de weg van het leven,

115
00:06:34,230 --> 00:06:35,610
Dan gaat hij verder:

116
00:06:35,610 --> 00:06:37,890
om je te bewaren voor een slechte vrouw,

117
00:06:37,890 --> 00:06:40,590
voor het gevlei van de
tong van een onbekende.

118
00:06:40,590 --> 00:06:43,770
Dat zal hij in de volgende
verzen nader uitwerken.

119
00:06:43,770 --> 00:06:45,930
Maar dan dit binden van de wetten.

120
00:06:45,930 --> 00:06:48,330
En dit zouden natuurlijk Gods wetten zijn,

121
00:06:48,330 --> 00:06:51,450
want deze vader en
moeder zijn Israëlieten.

122
00:06:51,450 --> 00:06:55,950
Als je de wetten die zij je hebben geleerd
aan je hart bindt en ze om je hals knoopt,

123
00:06:55,950 --> 00:06:59,970
is dat knopen om je hals waarschijnlijk
een verwijzing naar een sieraad.

124
00:06:59,970 --> 00:07:04,470
Het zal je tot sieraad zijn om
godvruchtig en gehoorzaam aan God te zijn.

125
00:07:04,470 --> 00:07:09,990
Al zou „ze om je hals knopen” ook kunnen
betekenen dat je ze vastmaakt zoals iemand

126
00:07:09,990 --> 00:07:12,450
een touw om de hals van een dier bindt.

127
00:07:12,450 --> 00:07:15,030
Dat lijkt een beetje op wat Jezus zei:

128
00:07:15,030 --> 00:07:20,130
Neem Mijn juk op u, en leer van Mij dat
Ik zachtmoedig ben en nederig van hart;

129
00:07:20,130 --> 00:07:22,530
en u zult rust vinden voor uw ziel;

130
00:07:22,530 --> 00:07:26,970
en laat je door Mij leiden, zoals een dier
door zijn meester wordt geleid met een

131
00:07:26,970 --> 00:07:30,150
touw om zijn hals of een juk op zijn nek.

132
00:07:30,150 --> 00:07:33,690
Waarschijnlijk heeft hij een
halssieraad voor ogen, een halsketting,

133
00:07:33,690 --> 00:07:35,730
maar dat is niet helemaal duidelijk.

134
00:07:35,730 --> 00:07:38,370
Hij spreekt erover dat
je ze aan je hart bindt.

135
00:07:38,370 --> 00:07:42,210
Het idee is duidelijk dat je hart
onafscheidelijk met ze verbonden is.

136
00:07:42,210 --> 00:07:46,350
Als de tweede zinsnede zoiets
betekent als iets om je hals binden,

137
00:07:46,350 --> 00:07:51,210
als een touw of een leidsel, dan zou hij
zeggen dat je als een gehoorzame koe moet

138
00:07:51,210 --> 00:07:55,410
zijn die door haar meester wordt
geleid met een touw om haar hals.

139
00:07:55,410 --> 00:07:59,070
Dat wil zeggen: laat
je leiden door de wet.

140
00:07:59,070 --> 00:08:01,530
Houd die altijd in gedachten.

141
00:08:01,530 --> 00:08:04,050
Laat die altijd je stappen leiden.

142
00:08:04,050 --> 00:08:08,790
Laat die altijd datgene zijn wat je
de moeite waard vindt om te bekijken

143
00:08:08,790 --> 00:08:11,610
en waarover je dag en nacht nadenkt.

144
00:08:11,610 --> 00:08:14,910
Wanneer je dat doet, worden
er drie dingen gezegd:

145
00:08:14,910 --> 00:08:17,490
Als je rondtrekt, zal het je leiden.

146
00:08:17,490 --> 00:08:20,130
Als je slaapt, zal het je beschermen.

147
00:08:20,130 --> 00:08:23,550
Als je wakker wordt,
zullen ze tegen je spreken.

148
00:08:23,550 --> 00:08:24,630
De woorden:

149
00:08:24,630 --> 00:08:27,570
Als je rondtrekt, zullen ze je leiden,

150
00:08:27,570 --> 00:08:31,710
betekenen duidelijk dat je door de
voorschriften van de wijsheid geleid zult

151
00:08:31,710 --> 00:08:36,510
worden wanneer je eropuit bent en
in de wereld je bezigheden verricht,

152
00:08:36,510 --> 00:08:39,270
als je die aan je hart hebt gebonden.

153
00:08:39,270 --> 00:08:43,050
Bind ze voortdurend op je
hart, hang ze om je hals.

154
00:08:43,050 --> 00:08:48,150
Als je op weg gaat, zal het je leiden,
als je neerligt, over je waken,

155
00:08:48,150 --> 00:08:51,510
als je ontwaakt, zal dat tot je spreken.

156
00:08:51,510 --> 00:08:55,470
Want een gebod is een lamp,
en onderricht is een licht,

157
00:08:55,470 --> 00:08:58,890
bestraffingen en vermaning
zijn de weg van het leven,

158
00:08:58,890 --> 00:09:01,650
Het is moeilijk te weten wat dat betekent.

159
00:09:01,650 --> 00:09:06,390
Misschien wordt ermee bedoeld dat je
rustig zult slapen in plaats van onrustig,

160
00:09:06,390 --> 00:09:08,790
omdat je in wijsheid hebt geleefd.

161
00:09:08,790 --> 00:09:10,410
Je hebt geen spijt.

162
00:09:10,410 --> 00:09:15,750
Als je eropuit gaat en dwaze dingen doet,
slaap je ’s nachts misschien niet goed.

163
00:09:15,750 --> 00:09:20,130
Je ligt dan in bed en beseft
welke dwaze dingen je hebt gedaan

164
00:09:20,130 --> 00:09:22,650
en welke gevolgen je
misschien zullen treffen.

165
00:09:22,650 --> 00:09:28,170
Salomo geeft vaak aan dat een wijs of
goed leven iemands slaap zal verbeteren,

166
00:09:28,170 --> 00:09:30,870
en misschien is dat wat
hij hier voor ogen heeft.

167
00:09:30,870 --> 00:09:31,890
Er staat:

168
00:09:31,890 --> 00:09:34,650
Als je wakker wordt,
zullen ze met je praten.

169
00:09:34,650 --> 00:09:37,950
Dat wil zeggen: als ze
altijd in je gedachten zijn,

170
00:09:37,950 --> 00:09:41,010
zullen ze in je opkomen
zodra je wakker wordt.

171
00:09:41,010 --> 00:09:45,510
Ik herinner me dat ik aan deze verzen
dacht in verband met enkele ervaringen die

172
00:09:45,510 --> 00:09:49,050
ik had toen ik als jonge man
naar het buitenland reisde.

173
00:09:49,050 --> 00:09:53,190
Dit gebeurde vaker wanneer ik op
reis was dan wanneer ik thuis was.

174
00:09:53,190 --> 00:09:57,150
Toch dacht ik vrijwel
voortdurend na over de Schriften,

175
00:09:57,150 --> 00:09:59,610
of ik nu thuis was of in het buitenland.

176
00:09:59,610 --> 00:10:01,590
Maar wanneer ik in het buitenland was,

177
00:10:01,590 --> 00:10:04,650
werd ik vaak wakker met een
Schriftwoord in mijn gedachten,

178
00:10:04,650 --> 00:10:06,810
nog voordat ik helemaal wakker was.

179
00:10:06,810 --> 00:10:09,570
Ik herinner me dat ik een
Schriftwoord in mijn hoofd had

180
00:10:09,570 --> 00:10:14,010
op het moment dat ik me er ’s morgens
net van bewust werd dat ik wakker was,

181
00:10:14,010 --> 00:10:17,370
en dat dit Schriftwoord daarna
in mijn gedachten bleef.

182
00:10:17,370 --> 00:10:21,390
Toen ik bijvoorbeeld de eerste keer
in Duitsland was, gaf ik elke ochtend,

183
00:10:21,390 --> 00:10:25,410
elke middag en elke avond
onderwijs of preekte ik.

184
00:10:25,410 --> 00:10:29,910
Daarom beschouwde ik het Schriftwoord dat
in mijn gedachten was toen ik wakker werd

185
00:10:29,910 --> 00:10:33,210
vaak als misschien het Schriftwoord
waarover ik die ochtend moest

186
00:10:33,210 --> 00:10:35,490
preken of lesgeven.

187
00:10:35,490 --> 00:10:38,730
Meestal deed ik dat ook,
omdat dit gemakkelijker was

188
00:10:38,730 --> 00:10:40,470
dan iets anders te bedenken.

189
00:10:40,470 --> 00:10:44,310
Vaak zeiden mensen achteraf: „Dat
was precies op het juiste moment

190
00:10:44,310 --> 00:10:45,990
een woord voor mij.”

191
00:10:45,990 --> 00:10:50,070
Dan dacht ik: „Dan is het wel heel
gelukkig dat God het in mijn gedachten had

192
00:10:50,070 --> 00:10:53,790
gelegd toen ik vanmorgen wakker werd,
want zo is het het onderwerp van

193
00:10:53,790 --> 00:10:55,410
mijn toespraak geworden.”

194
00:10:55,410 --> 00:10:59,190
Ik ken dus het verschijnsel dat je ’s
morgens wakker wordt en het Woord van God

195
00:10:59,190 --> 00:11:02,910
al tot je spreekt, zelfs als
je nog nauwelijks wakker bent.

196
00:11:02,910 --> 00:11:04,830
Daarom dacht ik aan dit vers:

197
00:11:04,830 --> 00:11:07,710
Als je wakker wordt,
zullen ze tegen je spreken.

198
00:11:07,710 --> 00:11:11,910
Ik neem aan dat Salomo die ervaring
kende en hoopte dat zijn zoon die

199
00:11:11,910 --> 00:11:13,170
ook zou hebben.

200
00:11:13,170 --> 00:11:14,250
Er staat:

201
00:11:14,250 --> 00:11:17,490
Het gebod is een lamp; de wet is licht.

202
00:11:17,490 --> 00:11:21,090
Dit lijkt op Psalm 119:105:

203
00:11:21,090 --> 00:11:25,110
Uw woord is een lamp voor mijn
voet en een licht op mijn pad.

204
00:11:25,110 --> 00:11:29,730
Met andere woorden, ik zou niet weten hoe
ik moest lopen of welke kant ik op moest

205
00:11:29,730 --> 00:11:33,510
gaan als ik Uw Woord niet had,
want buiten is het donker.

206
00:11:33,510 --> 00:11:36,030
De wereld is een donkere plaats.

207
00:11:36,030 --> 00:11:38,430
Als je niet de onderwijzing
uit het Woord van God,

208
00:11:38,430 --> 00:11:44,310
uit Gods geboden en uit de wijsheid van
God hebt, ben je op jezelf aangewezen.

209
00:11:44,310 --> 00:11:48,210
Mensen die in het donker op zichzelf
zijn aangewezen, struikelen,

210
00:11:48,210 --> 00:11:51,630
zetten verkeerde stappen,
botsen tegen dingen aan,

211
00:11:51,630 --> 00:11:54,750
beschadigen dingen en
beschadigen zichzelf.

212
00:11:54,750 --> 00:12:00,090
Maar als je Gods onderwijzing hebt, werpt
die licht op je pad. Het is een lamp.

213
00:12:00,090 --> 00:12:03,630
In die tijd hadden ze geen krachtige
zaklampen om zich in de donkere nacht

214
00:12:03,630 --> 00:12:05,130
mee te verplaatsen.

215
00:12:05,130 --> 00:12:08,970
Ze hadden alleen een lamp die een
klein beetje licht om hen heen wierp,

216
00:12:08,970 --> 00:12:11,130
op de grond vlak voor hen.

217
00:12:11,130 --> 00:12:15,750
Maar dat was genoeg om niet in een kuil
te vallen of over een boomstam of iets

218
00:12:15,750 --> 00:12:18,810
dergelijks te struikelen
als ze een lamp vasthielden.

219
00:12:18,810 --> 00:12:23,850
Maar het Woord van God geeft je niet
altijd—eigenlijk geeft het volgen van God

220
00:12:23,850 --> 00:12:26,910
je niet altijd zicht op
wat verder voor je ligt.

221
00:12:26,910 --> 00:12:31,170
Soms laat het je alleen zien wat de
volgende stap is die je moet zetten.

222
00:12:31,170 --> 00:12:35,310
Hij zegt dat het gebod zo werkt:
zet gewoon de volgende stap

223
00:12:35,310 --> 00:12:39,090
en volg daarbij het licht van de
onderwijzing die je hebt ontvangen.

224
00:12:39,090 --> 00:12:42,570
Hij zegt dat deze
terechtwijzingen, deze geboden,

225
00:12:42,570 --> 00:12:45,690
volgens vers 24 hiervoor zullen dienen:

226
00:12:45,690 --> 00:12:48,210
om je te bewaren voor een slechte vrouw,

227
00:12:48,210 --> 00:12:50,670
voor het gevlei van de
tong van een onbekende.

228
00:12:50,670 --> 00:12:51,870
Hij zegt:

229
00:12:51,870 --> 00:12:56,490
Begeer haar schoonheid niet in je hart en
laat ze je niet vangen met haar oogleden,

230
00:12:56,490 --> 00:13:00,390
Haar knipoogjes en het knipperen
met haar ogen, neem ik aan,

231
00:13:00,390 --> 00:13:03,630
of misschien de manier waarop
ze haar oogleden opmaakt.

232
00:13:03,630 --> 00:13:07,590
want door een vrouw die een hoer
is, komt men tot een homp brood,

233
00:13:07,590 --> 00:13:11,910
en de vrouw van een getrouwde
man jaagt op een kostbare ziel.

234
00:13:11,910 --> 00:13:16,290
De overspelige vrouw hier is
niet alleen maar een verleidster.

235
00:13:16,290 --> 00:13:18,990
Ze probeert geld aan de man te verdienen.

236
00:13:18,990 --> 00:13:22,350
Ze heeft er een handeltje
bij terwijl haar man weg is,

237
00:13:22,350 --> 00:13:25,350
en dus is hij voor haar
slechts handelswaar.

238
00:13:25,350 --> 00:13:27,150
Ze geeft niets om hem.

239
00:13:27,150 --> 00:13:31,770
Ze maakt van seks geen liefdesdaad,
maar een zakelijke transactie.

240
00:13:31,770 --> 00:13:35,550
Voor haar is hij als het
ware gewoon een stuk brood.

241
00:13:35,550 --> 00:13:39,330
Een man hoort werkelijk meer
eer en waardigheid te hebben dan

242
00:13:39,330 --> 00:13:43,470
slechts handelswaar te zijn, of iemand
aan wie zij zichzelf verkoopt om

243
00:13:43,470 --> 00:13:44,790
geld te verdienen.

244
00:13:44,790 --> 00:13:50,130
Het maakt de hele intimiteit tussen een
man en een vrouw tot louter zakendoen,

245
00:13:50,130 --> 00:13:54,150
en het teert op het leven zelf
van degene die eraan deelneemt.

246
00:13:54,150 --> 00:13:55,290
Hij zegt:

247
00:13:55,290 --> 00:13:57,690
Als iemand vuur in zijn boezem neemt,

248
00:13:57,690 --> 00:14:00,210
zullen dan zijn kleren
niet in brand vliegen?

249
00:14:00,210 --> 00:14:05,010
Als iemand op gloeiende kolen loopt,
zullen dan zijn voeten niet verbranden?

250
00:14:05,010 --> 00:14:09,810
Zo ook wie naar de vrouw van zijn
naaste gaat: al wie haar aanraakt,

251
00:14:09,810 --> 00:14:12,450
zal niet voor onschuldig gehouden worden.

252
00:14:12,450 --> 00:14:14,610
of letterlijk in het Hebreeuws:

253
00:14:14,610 --> 00:14:16,890
komt er niet ongestraft vanaf.

254
00:14:16,890 --> 00:14:21,570
Het is interessant hoe hij het met
vuur vergelijkt. Paulus doet dat ook.

255
00:14:21,570 --> 00:14:25,710
Wanneer Paulus over seksueel
verlangen spreekt, noemt hij het vuur.

256
00:14:25,710 --> 00:14:30,030
Hij spreekt over een man die zijn
seksuele verlangens niet kan bedwingen

257
00:14:30,030 --> 00:14:34,710
en zegt dat hij moet trouwen, want het
is beter te trouwen dan te branden.

258
00:14:34,710 --> 00:14:38,250
Hij bedoelt branden van
onbevredigde begeerte.

259
00:14:38,250 --> 00:14:42,930
Seks hebben met de vrouw van een andere
man is alsof je vuur tegen je borst neemt

260
00:14:42,930 --> 00:14:45,930
en hoopt dat je je er
niet aan zult branden.

261
00:14:45,930 --> 00:14:49,470
Je kunt net zo goed gloeiende
kolen in je borstzak stoppen,

262
00:14:49,470 --> 00:14:54,330
of er met blote voeten overheen
lopen en hopen dat je je niet brandt.

263
00:14:54,330 --> 00:14:59,730
Seksueel verlangen is als vuur, en voor
zover ik weet hebben predikers dit punt

264
00:14:59,730 --> 00:15:01,470
altijd al gemaakt.

265
00:15:01,470 --> 00:15:04,170
Paulus gebruikte het beeld van branden, en

266
00:15:04,170 --> 00:15:08,490
predikers wijzen er altijd op
dat vuur niet iets slechts is.

267
00:15:08,490 --> 00:15:12,330
Vuur is iets heel goeds wanneer
het op de juiste plaats is.

268
00:15:12,330 --> 00:15:15,030
Als het in bedwang wordt
gehouden op de plaats waar

269
00:15:15,030 --> 00:15:19,410
vuur in bedwang hoort te worden
gehouden, is het een nuttig hulpmiddel.

270
00:15:19,410 --> 00:15:22,230
Het verwarmt ons leven en verrijkt het.

271
00:15:22,230 --> 00:15:24,450
De mens is veel beter af dan de dieren,

272
00:15:24,450 --> 00:15:28,950
omdat de mens weet hoe hij vuur
moet maken en dieren dat niet weten.

273
00:15:28,950 --> 00:15:30,690
De mens kan zich warmen.

274
00:15:30,690 --> 00:15:32,730
Hij kan zijn omgeving beheersen.

275
00:15:32,730 --> 00:15:34,470
Hij kan zijn voedsel bereiden.

276
00:15:34,470 --> 00:15:38,430
Hij kan dingen steriliseren.
Vuur is heel goed.

277
00:15:38,430 --> 00:15:42,330
Maar als het onbeheerst terechtkomt
op plaatsen waar het niet thuishoort,

278
00:15:42,330 --> 00:15:46,350
is het buitengewoon verwoestend,
verwoestender dan bijna al het andere

279
00:15:46,350 --> 00:15:47,670
in de natuur.

280
00:15:47,670 --> 00:15:52,290
Naar de vrouw van je naaste gaan, is het
vuur uit de haard halen en het neerleggen

281
00:15:52,290 --> 00:15:55,410
waar het niet thuishoort.
Je zult je branden.

282
00:15:55,410 --> 00:15:58,350
Je zult daarvoor lijden. Er staat:

283
00:15:58,350 --> 00:16:03,210
Wie de vrouw van zijn buurman aanraakt,
komt er niet ongestraft vanaf.

284
00:16:03,210 --> 00:16:05,010
Vers 30 zegt:

285
00:16:05,010 --> 00:16:08,610
Men veracht een dief niet als hij
steelt om zijn mond te vullen,

286
00:16:08,610 --> 00:16:10,230
als hij honger heeft.

287
00:16:10,230 --> 00:16:14,190
Als hij gevonden wordt,
vergoedt hij het zevenvoudig:

288
00:16:14,190 --> 00:16:17,010
al het bezit van zijn huis moet hij geven.

289
00:16:17,010 --> 00:16:22,170
Dit verwijst naar de wet in Exodus, die
zegt dat als een dief wordt betrapt,

290
00:16:22,170 --> 00:16:26,250
hij moet vergoeden wat hij
heeft gestolen, en nog meer.

291
00:16:26,250 --> 00:16:30,870
Het extra deel is als het ware
de straf voor de diefstal.

292
00:16:30,870 --> 00:16:35,250
Door het voorwerp zelf terug te geven,
breng je de zaken alleen maar terug naar

293
00:16:35,250 --> 00:16:39,330
de beginsituatie, maar
daarnaast is er een straf.

294
00:16:39,330 --> 00:16:43,890
Als een man een schaap of een rund
had gestolen en ermee werd betrapt,

295
00:16:43,890 --> 00:16:47,550
en hij het aan de eigenaar kon
teruggeven, moest hij dat doen

296
00:16:47,550 --> 00:16:49,470
en er nog een bij geven.

297
00:16:49,470 --> 00:16:52,830
Er stond dus een straf
van honderd procent op.

298
00:16:52,830 --> 00:16:57,150
Maar als hij het had verkocht,
opgegeten of van de hand gedaan,

299
00:16:57,150 --> 00:16:59,910
en het oorspronkelijke
dier niet kon teruggeven,

300
00:16:59,910 --> 00:17:03,030
moest hij een nog hogere straf betalen.

301
00:17:03,030 --> 00:17:06,330
Voor een schaap moest hij
vier schapen terugbetalen,

302
00:17:06,330 --> 00:17:08,850
en voor een rund vijf runderen.

303
00:17:08,850 --> 00:17:13,410
Dat wil zeggen: hoe groter de
waarde van het gestolen voorwerp,

304
00:17:13,410 --> 00:17:17,070
des te hoger zelfs het
percentage van de straf.

305
00:17:17,070 --> 00:17:22,650
Om mensen sterk te ontmoedigen dingen te
stelen, was er duidelijk deze zware straf.

306
00:17:22,650 --> 00:17:25,950
Hier staat dat als iemand
op diefstal wordt betrapt,

307
00:17:25,950 --> 00:17:28,950
hij het zevenvoudig zal moeten vergoeden.

308
00:17:28,950 --> 00:17:31,650
Zevenvoudig is niet wat de wet zegt.

309
00:17:31,650 --> 00:17:36,390
De wet zegt viervoudig,
vijfvoudig of tweevoudig,

310
00:17:36,390 --> 00:17:39,990
afhankelijk van de
omstandigheden, nooit zevenvoudig.

311
00:17:39,990 --> 00:17:44,190
Maar zeven is een getal dat in
de poëtische literatuur en in het

312
00:17:44,190 --> 00:17:48,390
Israëlitische denken het
getal van volkomenheid is.

313
00:17:48,390 --> 00:17:52,110
En zo wordt het van tijd tot
tijd gebruikt in Spreuken.

314
00:17:52,110 --> 00:17:56,310
Zo zullen we bijvoorbeeld in
hoofdstuk 9, vers 1, lezen:

315
00:17:56,310 --> 00:18:01,410
De hoogste Wijsheid heeft Haar huis
gebouwd, Haar zeven pilaren uitgehakt.

316
00:18:01,410 --> 00:18:04,590
Het huis van de wijsheid
heeft zeven pilaren.

317
00:18:04,590 --> 00:18:08,970
Het zou verleidelijk zijn om te proberen
zeven dingen aan te wijzen die de pilaren

318
00:18:08,970 --> 00:18:13,410
van het huis van de wijsheid zouden zijn,
maar ik denk niet dat dit mogelijk is.

319
00:18:13,410 --> 00:18:15,750
De Bijbel noemt ze in elk geval niet.

320
00:18:15,750 --> 00:18:20,670
Het betekent dat het huis van de wijsheid
een volledig aantal pilaren heeft.

321
00:18:20,670 --> 00:18:22,890
Er ontbreekt er geen enkele.

322
00:18:22,890 --> 00:18:26,910
Zeven is het getal van
volkomenheid, van volledigheid.

323
00:18:26,910 --> 00:18:30,030
Een pilaar is dat wat
een gebouw stabiel maakt.

324
00:18:30,030 --> 00:18:35,070
Het huis van de wijsheid is dus
volkomen en volledig sterk en stabiel,

325
00:18:35,070 --> 00:18:37,170
bestand tegen aardbevingen.

326
00:18:37,170 --> 00:18:39,270
Het heeft zeven pilaren.

327
00:18:39,270 --> 00:18:41,670
Het hoeven er niet
letterlijk zeven te zijn,

328
00:18:41,670 --> 00:18:45,270
want in de Hebreeuwse denkwereld
heeft zeven een betekenis

329
00:18:45,270 --> 00:18:48,150
die verder gaat dan
zijn wiskundige waarde.

330
00:18:48,150 --> 00:18:50,610
Het heeft een beeldende waarde.

331
00:18:50,610 --> 00:18:52,650
Zeven is volkomenheid.

332
00:18:52,650 --> 00:18:57,330
Zo betekent ook de uitspraak dat de
dief het zevenvoudig moet terugbetalen

333
00:18:57,330 --> 00:19:01,050
eenvoudig dat hij de volledige
vergoeding zal moeten betalen.

334
00:19:01,050 --> 00:19:02,970
Het is een manier van spreken.

335
00:19:02,970 --> 00:19:07,230
Het betekent niet dat hij werkelijk
zeven keer zoveel zal moeten teruggeven.

336
00:19:07,230 --> 00:19:10,950
Maar hij zal de volledige vergoeding
moeten betalen die volgens de wet voor

337
00:19:10,950 --> 00:19:12,750
zijn daad vereist is.

338
00:19:12,750 --> 00:19:15,510
Hij zegt dat diefstal één ding is.

339
00:19:15,510 --> 00:19:19,950
Het is niet aanvaardbaar, maar niemand
veracht een dief wanneer hij bezwijkt voor

340
00:19:19,950 --> 00:19:23,790
de verleiding om een stuk brood
te stelen omdat hij verhongert

341
00:19:23,790 --> 00:19:25,890
of omdat zijn gezin honger heeft.

342
00:19:25,890 --> 00:19:27,450
Hij mag er niet mee wegkomen.

343
00:19:27,450 --> 00:19:31,410
Het is een misdrijf en hij behoort
ervoor gestraft te worden zoals de wet

344
00:19:31,410 --> 00:19:35,130
voorschrijft, maar mensen
hebben wel medelijden met hem.

345
00:19:35,130 --> 00:19:37,290
Mensen verachten hem er niet om.

346
00:19:37,290 --> 00:19:41,190
Ze laten het recht aan hem
voltrekken, omdat de wet dat eist,

347
00:19:41,190 --> 00:19:43,950
maar zonder enige minachting voor de man.

348
00:19:43,950 --> 00:19:46,710
Hij heeft iets gedaan
wat heel begrijpelijk is.

349
00:19:46,710 --> 00:19:50,730
Daartegenover maakt hij duidelijk
dat de man die overspel pleegt in een

350
00:19:50,730 --> 00:19:52,590
andere categorie valt.

351
00:19:52,590 --> 00:19:56,310
Wie met een vrouw overspel
pleegt, is zonder verstand.

352
00:19:56,310 --> 00:19:59,370
Wie dat doet, richt zijn ziel te gronde.

353
00:19:59,370 --> 00:20:04,110
Plaag en schande zal hij vinden en
zijn smaad zal niet uitgewist worden,

354
00:20:04,110 --> 00:20:08,370
Waarschijnlijk zouden de plaag en
schande van de jaloerse echtgenoot komen.

355
00:20:08,370 --> 00:20:12,030
Volgens de wet zou hij eigenlijk
ter dood gebracht moeten worden,

356
00:20:12,030 --> 00:20:14,550
maar we lezen nooit dat dit gebeurde.

357
00:20:14,550 --> 00:20:18,690
Er zijn veel dingen waarvan in de wet
wordt gezegd dat daarop de doodstraf

358
00:20:18,690 --> 00:20:22,950
staat, maar we lezen nergens dat
dit ook daadwerkelijk gebeurde.

359
00:20:22,950 --> 00:20:26,430
Het is mogelijk dat Israël
soms de straffen die de wet

360
00:20:26,430 --> 00:20:28,590
voorschreef niet uitvoerde.

361
00:20:28,590 --> 00:20:33,690
We weten bijvoorbeeld dat Israël
dat in de dagen van Jezus niet deed.

362
00:20:33,690 --> 00:20:37,650
Toch kwamen ze bij Jezus met
een overspelige vrouw en zeiden:

363
00:20:37,650 --> 00:20:41,970
De wet zegt dat we haar ter
dood moeten brengen. Wat zegt U?

364
00:20:41,970 --> 00:20:44,490
We weten dat Jezus dit ontmoedigde.

365
00:20:44,490 --> 00:20:47,310
Maar de reden waarom ze
dit deden, zo staat er,

366
00:20:47,310 --> 00:20:49,710
was om Hem op de proef te stellen.

367
00:20:49,710 --> 00:20:52,350
Ze zochten iets waarvan ze
Hem konden beschuldigen.

368
00:20:52,350 --> 00:20:56,850
Als Hij had gezegd: „Nee, stenig haar
niet”, dan zou Hij hebben gezegd:

369
00:20:56,850 --> 00:20:58,950
„Gehoorzaam de wet van Mozes niet.”

370
00:20:58,950 --> 00:21:01,650
Het kan zijn dat de wet
niet altijd werd nageleefd,

371
00:21:01,650 --> 00:21:05,370
maar niemand kon openlijk zeggen
dat de wet verkeerd was en niet

372
00:21:05,370 --> 00:21:07,050
gehoorzaamd moest worden.

373
00:21:07,050 --> 00:21:10,350
Dus als Jezus zei: „Nee, stenig haar niet.

374
00:21:10,350 --> 00:21:12,270
Dat is niet het juiste om te doen”,

375
00:21:12,270 --> 00:21:15,570
dan konden ze Hem beschuldigen
door te zeggen dat Hij de wet van

376
00:21:15,570 --> 00:21:18,990
Mozes trotseerde, wat Hij
dan inderdaad zou doen.

377
00:21:18,990 --> 00:21:22,890
Maar als Hij zei: „Ja, stenig
haar”, wat de enige andere

378
00:21:22,890 --> 00:21:27,750
mogelijkheid was die ze Hem boden, dan
zou Hij het Romeinse gezag trotseren.

379
00:21:27,750 --> 00:21:31,650
Toen de Romeinen het gebied hadden
veroverd, hadden ze het Sanhedrin,

380
00:21:31,650 --> 00:21:36,870
het Joodse hooggerechtshof, de bevoegdheid
gegeven om misdadigers te straffen,

381
00:21:36,870 --> 00:21:39,570
met uitzondering van de doodstraf.

382
00:21:39,570 --> 00:21:44,010
Rome had de Joden het recht onthouden
om mensen met de dood te straffen.

383
00:21:44,010 --> 00:21:46,710
Daarom kon het Sanhedrin Jezus niet doden

384
00:21:46,710 --> 00:21:50,370
toen het Hem wegens godslastering
ter dood veroordeelde.

385
00:21:50,370 --> 00:21:54,270
Ze moesten Hem naar Pilatus,
de Romeinse gezagsdrager,

386
00:21:54,270 --> 00:21:59,370
brengen en proberen Pilatus ervan te
overtuigen dat Jezus iets had gedaan

387
00:21:59,370 --> 00:22:01,530
waarvoor Hij de dood verdiende.

388
00:22:01,530 --> 00:22:06,150
Jezus werd pas gekruisigd nadat de
Romeinen hun goedkeuring hadden gegeven.

389
00:22:06,150 --> 00:22:09,870
Want de Joden hadden, zoals
ze zelfs tegen Pilatus zeiden,

390
00:22:09,870 --> 00:22:12,930
niet de bevoegdheid om
iemand ter dood te brengen.

391
00:22:12,930 --> 00:22:15,690
De Romeinse wet stond hun dat niet toe.

392
00:22:15,690 --> 00:22:19,470
Toen aan Jezus werd gevraagd:
„Zullen we haar stenigen?”,

393
00:22:19,470 --> 00:22:23,010
zou Hij de wet van Mozes
trotseren als Hij nee zei.

394
00:22:23,010 --> 00:22:28,770
Als Hij zou zeggen: „Ja, stenig haar”,
dan zou Hij de Romeinse wet trotseren.

395
00:22:28,770 --> 00:22:32,730
Hij kon voor de rechter worden
gebracht, en dan konden ze zeggen:

396
00:22:32,730 --> 00:22:36,990
„Deze man pleit ervoor dat wij mensen
voor misdrijven ter dood brengen.”

397
00:22:36,990 --> 00:22:40,470
Ze dachten dat ze Hem voor een
onmogelijk dilemma hadden geplaatst.

398
00:22:40,470 --> 00:22:45,210
Maar in plaats daarvan bevestigde
Hij de wet van Mozes en zei dat

399
00:22:45,210 --> 00:22:49,770
wie haar wilde stenigen, ervoor moest
zorgen dat hij daartoe bevoegd was.

400
00:22:49,770 --> 00:22:53,490
Hij zei niet: „Stenig haar niet.” Hij zei:

401
00:22:53,490 --> 00:22:58,590
En toen zij Hem dit bleven vragen,
richtte Hij Zich op en zei tegen hen:

402
00:22:58,590 --> 00:23:03,690
Wie van u zonder zonde is, laat die
als eerste de steen op haar werpen.

403
00:23:03,690 --> 00:23:08,790
Eigenlijk zei Hij: „Ga je gang, gooi
stenen als je daartoe bevoegd bent.”

404
00:23:08,790 --> 00:23:13,350
Hij zei niet dat ze niet gestenigd moest
worden, maar Hij zei wel tegen haar:

405
00:23:13,350 --> 00:23:16,230
En zij zei: Niemand, Heere.

406
00:23:16,230 --> 00:23:22,650
En Jezus zei tegen haar: Ook Ik veroordeel
u niet; ga heen en zondig niet meer.

407
00:23:22,650 --> 00:23:27,210
Hier hebben we een geval waarin Jezus
de wet van Mozes niet uitvoerde.

408
00:23:27,210 --> 00:23:30,750
Toch deed in die tijd waarschijnlijk
niemand dat op dit punt.

409
00:23:30,750 --> 00:23:35,970
Toen Jozef ontdekte dat Maria zwanger
was, wees al het bewijs erop dat zij de

410
00:23:35,970 --> 00:23:38,910
verloving op seksueel
gebied had geschonden.

411
00:23:38,910 --> 00:23:42,210
Volgens de Joodse wet
stond daar de doodstraf op.

412
00:23:42,210 --> 00:23:45,930
Maar Jozef overwoog niet eens
haar ter dood te laten brengen.

413
00:23:45,930 --> 00:23:50,190
Hij overwoog haar in stilte weg
te sturen, van haar te scheiden,

414
00:23:50,190 --> 00:23:54,810
omdat de Romeinse wet hun blijkbaar niet
eens toestond te overwegen haar ter dood

415
00:23:54,810 --> 00:23:57,810
te brengen, hoewel de
Joodse wet dat voorschreef.

416
00:23:57,810 --> 00:24:01,650
Dus het enige andere wat hij kon
doen, was gewoon van haar scheiden.

417
00:24:01,650 --> 00:24:03,750
Dat kan ook de reden zijn waarom Jezus

418
00:24:03,750 --> 00:24:07,770
aangaf dat echtscheiding
toegestaan is op grond van ontucht.

419
00:24:07,770 --> 00:24:11,910
Onder de wet van Mozes zouden mensen
daarvoor ter dood zijn gebracht,

420
00:24:11,910 --> 00:24:14,610
en dan zou je niet meer
in het huwelijk zitten.

421
00:24:14,610 --> 00:24:18,390
Als je huwelijkspartner wegens
overspel ter dood wordt gebracht,

422
00:24:18,390 --> 00:24:20,370
zit je niet meer in het huwelijk.

423
00:24:20,370 --> 00:24:24,270
Maar in een land waar je hem of
haar niet ter dood mag brengen,

424
00:24:24,270 --> 00:24:27,150
is in elk geval echtscheiding toegestaan.

425
00:24:27,150 --> 00:24:31,230
Het punt hier is dat de wet
soms niet werd uitgevoerd.

426
00:24:31,230 --> 00:24:36,630
En het kan zijn dat de wet om overspelige
mannen en vrouwen te stenigen nooit echt

427
00:24:36,630 --> 00:24:38,610
consequent is uitgevoerd.

428
00:24:38,610 --> 00:24:42,030
We kennen geen enkel geval in
de Bijbel waarin dat gebeurde.

429
00:24:42,030 --> 00:24:47,190
Een echtgenoot kon echter wraak nemen op
een man die met zijn vrouw had geslapen,

430
00:24:47,190 --> 00:24:49,530
en waarschijnlijk wordt dat hier bedoeld.

431
00:24:49,530 --> 00:24:53,310
Wie met een vrouw overspel
pleegt, is zonder verstand.

432
00:24:53,310 --> 00:24:56,670
Wie dat doet, richt zijn ziel te gronde.

433
00:24:56,670 --> 00:25:01,650
Plaag en schande zal hij vinden en
zijn smaad zal niet uitgewist worden,

434
00:25:01,650 --> 00:25:06,150
in tegenstelling tot de man die steelt om
in zijn behoeften te voorzien en die wel

435
00:25:06,150 --> 00:25:08,790
gestraft, maar niet gehaat zal worden.

436
00:25:08,790 --> 00:25:13,590
De man die overspel pleegt,
zal gestraft én gehaat worden.

437
00:25:13,590 --> 00:25:16,410
De overtreding van de
dief is te begrijpen.

438
00:25:16,410 --> 00:25:19,470
Hij deed het om zijn eigen
leven in stand te houden.

439
00:25:19,470 --> 00:25:23,370
Een man slaapt niet met de vrouw
van zijn naaste om te overleven.

440
00:25:23,370 --> 00:25:27,330
Hij doet dat alleen omdat hij
roekeloos toegeeft aan zijn begeerten,

441
00:25:27,330 --> 00:25:31,530
het vertrouwen van zijn naaste
schendt en Gods normen overtreedt.

442
00:25:31,530 --> 00:25:35,730
Overspel is in alle opzichten volkomen
slecht, en de man die het pleegt,

443
00:25:35,730 --> 00:25:39,270
zal een smaad dragen die
nooit zal worden uitgewist.

444
00:25:39,270 --> 00:25:41,610
Tenzij hij natuurlijk een beroemdheid is.

445
00:25:41,610 --> 00:25:46,050
Maar zelfs als hij een beroemde
politicus is, zal hij smaad dragen.

446
00:25:46,050 --> 00:25:48,510
Als hij een filmster is, misschien niet.

447
00:25:48,510 --> 00:25:52,290
Er zijn verschillende soorten mensen
die immuun lijken te zijn voor het

448
00:25:52,290 --> 00:25:55,050
oordeel van de samenleving
over zulke dingen.

449
00:25:55,050 --> 00:26:00,030
Maar we hebben zeker gezien dat er
politici zijn die op precies deze manier

450
00:26:00,030 --> 00:26:03,390
hun loopbaan hebben verwoest,
door vreemd te gaan.

451
00:26:03,390 --> 00:26:06,810
Als je aan zo iemand
denkt, denk je aan dat ene.

452
00:26:06,810 --> 00:26:11,250
Je denkt: „Wat een schoft, en te
bedenken dat we zo’n man misschien wel

453
00:26:11,250 --> 00:26:12,990
gekozen zouden hebben.”

454
00:26:12,990 --> 00:26:15,570
Zijn smaad blijft voorgoed op hem rusten.

455
00:26:15,570 --> 00:26:18,510
want jaloersheid is de woede van een man

456
00:26:18,510 --> 00:26:21,930
en hij zal geen medelijden
hebben op de dag van de wraak.

457
00:26:21,930 --> 00:26:25,830
Daar zullen de verwondingen en de
schande waarschijnlijk vandaan komen.

458
00:26:25,830 --> 00:26:29,730
Hij zal geen enkel losgeld
aannemen, en er niet in bewilligen,

459
00:26:29,730 --> 00:26:31,650
al vergroot men het geschenk.

460
00:26:31,650 --> 00:26:35,970
Je slaapt met de vrouw van een man,
hij komt erachter en wordt kwaad.

461
00:26:35,970 --> 00:26:41,730
Je zegt: „Luister, laat mij je zoveel
geld betalen, dan zijn we weer vrienden.”

462
00:26:41,730 --> 00:26:44,190
Daar zal hij geen geld voor aannemen.

463
00:26:44,190 --> 00:26:48,870
Daarmee zal hij niet tot bedaren worden
gebracht, als hij om zijn vrouw geeft.

464
00:26:48,870 --> 00:26:54,210
Trouwens, de echtgenoot wiens toorn,
wiens woede, uit jaloezie voortkomt,

465
00:26:54,210 --> 00:26:56,730
wordt hier niet als een
slecht mens beschouwd.

466
00:26:56,730 --> 00:27:00,090
Hij is een man die van zijn huwelijk
houdt en het waardevol vindt.

467
00:27:00,090 --> 00:27:03,750
Dat hij jaloers wordt genoemd,
betekent niet dat er iets slechts over

468
00:27:03,750 --> 00:27:04,950
hem wordt gezegd.

469
00:27:04,950 --> 00:27:08,730
Wanneer wij als christenen bij het
woord jaloezie aan iets denken,

470
00:27:08,730 --> 00:27:11,130
denken we meestal aan iets slechts.

471
00:27:11,130 --> 00:27:15,510
Jaloezie wordt soms inderdaad in een
zeer negatieve betekenis gebruikt,

472
00:27:15,510 --> 00:27:17,490
vooral in het Nieuwe Testament.

473
00:27:17,490 --> 00:27:21,690
In het Oude Testament is jaloezie
bijna altijd iets positiefs.

474
00:27:21,690 --> 00:27:24,750
In veel gevallen wordt het
zelfs voor God gebruikt.

475
00:27:24,750 --> 00:27:26,790
God is een jaloerse God.

476
00:27:26,790 --> 00:27:29,430
Jaloezie is niet altijd verkeerd.

477
00:27:29,430 --> 00:27:34,290
Jaloezie is verkeerd wanneer het
eenvoudigweg gaat om afgunst op de positie

478
00:27:34,290 --> 00:27:39,210
of de bezittingen van iemand anders, of
op iets wat zij hebben en waarvan jij zou

479
00:27:39,210 --> 00:27:40,710
willen dat jij het had.

480
00:27:40,710 --> 00:27:43,110
Het wordt dan een kwestie
van hen verachten,

481
00:27:43,110 --> 00:27:47,010
terwijl je in feite geen enkel
bijzonder recht hebt op wat zij hebben.

482
00:27:47,010 --> 00:27:51,030
Je zou alleen willen dat jij het had
in plaats van dat zij het hadden.

483
00:27:51,030 --> 00:27:54,030
Dat is beslist een
zondige vorm van jaloezie.

484
00:27:54,030 --> 00:27:59,130
Maar wanneer God jaloers is om Israël,
komt dat doordat het van Hem is.

485
00:27:59,130 --> 00:28:02,250
Er bestaat een verbond
tussen Hem en Israël.

486
00:28:02,250 --> 00:28:04,890
Niemand heeft enig recht dat te schenden.

487
00:28:04,890 --> 00:28:07,170
Een verbond is iets heiligs.

488
00:28:07,170 --> 00:28:11,370
Als iemand dat verbond binnendringt,
is God jaloers en woedend,

489
00:28:11,370 --> 00:28:14,070
zoals we in het Oude
Testament kunnen zien.

490
00:28:14,070 --> 00:28:17,130
Salomo geeft aan dat een echtgenoot zo is.

491
00:28:17,130 --> 00:28:19,890
Hij zegt niet dat dit goed of verkeerd is.

492
00:28:19,890 --> 00:28:23,610
Hij zegt alleen dat het nu eenmaal zo is.

493
00:28:23,610 --> 00:28:28,230
Maar we moeten voorzichtig zijn
voordat we zeggen dat het verkeerd is.

494
00:28:28,230 --> 00:28:32,550
Een man die kan zien dat zijn vrouw
allerlei affaires heeft en niet

495
00:28:32,550 --> 00:28:35,790
kwaad wordt, is een man die
niet om zijn vrouw geeft.

496
00:28:35,790 --> 00:28:41,130
Het lijkt op wat ik over boosheid zei toen
we het over Jezus en Zijn boosheid hadden.

497
00:28:41,130 --> 00:28:43,830
Ik zei dat niet alle boosheid zondig is.

498
00:28:43,830 --> 00:28:46,350
Niet alle jaloezie is zondig.

499
00:28:46,350 --> 00:28:50,610
Jaloezie kan je er beslist toe
brengen zondige dingen te doen.

500
00:28:50,610 --> 00:28:54,330
Als een jaloerse echtgenoot
eropuit gaat om wraak te nemen,

501
00:28:54,330 --> 00:28:58,170
kan het zijn dat hij verdergaat
dan wat God wil dat Hij doet.

502
00:28:58,170 --> 00:29:00,030
Natuurlijk moeten we vergeven.

503
00:29:00,030 --> 00:29:02,370
Toen ik jong was, had ik een vrouw die

504
00:29:02,370 --> 00:29:06,750
overspel pleegde met iemand van wie ik
dacht dat hij een van mijn vrienden was.

505
00:29:06,750 --> 00:29:10,830
Dat was een enorme teleurstelling
voor mij. Ik heb hem vergeven.

506
00:29:10,830 --> 00:29:15,930
Ik heb er met hem over gesproken, hij
kwam tot bekering en ik heb hem vergeven.

507
00:29:15,930 --> 00:29:20,670
Ik vond dat ik hem als christen moest
vergeven als hij tot bekering kwam.

508
00:29:20,670 --> 00:29:23,610
Maar dat betekent niet
dat ik niet jaloers was.

509
00:29:23,610 --> 00:29:27,030
Het betekent niet dat ik niet
jaloers had behoren te zijn.

510
00:29:27,030 --> 00:29:30,510
Als het je niets kan schelen met
hoeveel mannen je vrouw naar bed gaat,

511
00:29:30,510 --> 00:29:33,090
geef je eenvoudigweg niets om je vrouw.

512
00:29:33,090 --> 00:29:35,250
Je geeft niets om je huwelijk.

513
00:29:35,250 --> 00:29:38,550
Als je de verbondsrelatie
begrijpt en op waarde schat,

514
00:29:38,550 --> 00:29:41,430
zul je daar natuurlijk
met na-ijver over waken.

515
00:29:41,430 --> 00:29:44,490
Als je dat niet doet,
ben je niet zoals God.

516
00:29:44,490 --> 00:29:48,330
God waakt met na-ijver over
Zijn verbond met Zijn volk.

517
00:29:48,330 --> 00:29:52,290
Het wordt als een axioma gesteld,
niet per se als een regel die je moet

518
00:29:52,290 --> 00:29:54,390
goedkeuren of afkeuren.

519
00:29:54,390 --> 00:29:59,490
Het is eenvoudigweg een axioma:
jaloezie is de woede van een echtgenoot.

520
00:29:59,490 --> 00:30:02,250
Een man is jaloers als
het om zijn vrouw gaat.

521
00:30:02,250 --> 00:30:06,150
Natuurlijk is onze samenleving,
en dan vooral mijn generatie,

522
00:30:06,150 --> 00:30:10,410
en waarschijnlijk ook de generatie
daarna, opgegroeid met een andere houding,

523
00:30:10,410 --> 00:30:13,050
met vrije liefde en dat soort dingen.

524
00:30:13,050 --> 00:30:16,770
Het was niet zo dat iedereen in
onze generatie er zo over dacht,

525
00:30:16,770 --> 00:30:18,270
maar dat was zo’n beetje—

526
00:30:18,270 --> 00:30:20,610
wat je als nieuwe hippie deed.

527
00:30:20,610 --> 00:30:24,870
En het heeft de denkwijze van het
publiek in hoge mate doordrongen.

528
00:30:24,870 --> 00:30:30,630
Niet volledig, maar wel zozeer dat het
soms niet cool is om jaloers te zijn.

529
00:30:30,630 --> 00:30:36,270
Het is niet cool om je echtgenoot of
echtgenote als de jouwe te beschouwen.

530
00:30:36,270 --> 00:30:41,130
Als die een beetje wil rondzwerven,
nou ja, dit is de eenentwintigste eeuw.

531
00:30:41,130 --> 00:30:42,690
Dat is het probleem.

532
00:30:42,690 --> 00:30:45,390
Het is de eenentwintigste eeuw, en de

533
00:30:45,390 --> 00:30:48,990
eenentwintigste eeuw heeft de
moraal uit het oog verloren.

534
00:30:48,990 --> 00:30:52,650
Maar christenen worden geacht
die moraal terug te vinden,

535
00:30:52,650 --> 00:30:56,370
en soms brengt dat hen in
conflict met de tijdgeest.

536
00:30:56,370 --> 00:31:00,690
Het is niet ongepast om je echtgenoot
of echtgenote te beschermen

537
00:31:00,690 --> 00:31:05,610
en met jaloezie over diegene te waken, of
je nu een vrouw bent die jaloers is als

538
00:31:05,610 --> 00:31:10,950
het om haar man gaat, of een man die
jaloers is als het om zijn vrouw gaat.

539
00:31:10,950 --> 00:31:15,270
Het is alleen politiek incorrect,
maar het is niet ongepast.

540
00:31:15,270 --> 00:31:18,030
En het is heel duidelijk
de natuurlijke reactie

541
00:31:18,030 --> 00:31:23,370
wanneer je de heiligheid van het verbond
net zo waardeert als God Zelf dat doet.

542
00:31:23,370 --> 00:31:26,970
Zelfs mannen die van nature
niet erg godvrezend zijn,

543
00:31:26,970 --> 00:31:32,670
zijn meestal jaloers als het om hun vrouw
gaat, en vrouwen als het om hun man gaat.

544
00:31:32,670 --> 00:31:37,530
Totdat ze eenvoudigweg besluiten:
‘Mijn vrouw of mijn man is zo’n losbol,

545
00:31:37,530 --> 00:31:42,210
gaat zo vaak vreemd, dat het geen
zin heeft om jaloers te zijn.’

546
00:31:42,210 --> 00:31:44,370
Ze leren er gewoon mee leven.

547
00:31:44,370 --> 00:31:48,210
Ik kreeg een e-mail van een christelijke
vrouw die haar vrienden geregeld een

548
00:31:48,210 --> 00:31:50,550
e-mail met gebedspunten stuurt.

549
00:31:50,550 --> 00:31:52,350
Haar man drinkt zwaar.

550
00:31:52,350 --> 00:31:54,090
Hij is alcoholist, zeggen ze.

551
00:31:54,090 --> 00:31:59,070
Ze hebben twee kinderen, tieners, en haar
man gaat ervandoor en heeft een andere

552
00:31:59,070 --> 00:32:02,430
vrouw met wie hij naar bed
gaat en bij wie hij verblijft.

553
00:32:02,430 --> 00:32:06,870
Wanneer zij hem vervolgens het huis uit
zet, komt hij terug naar zijn vrouw.

554
00:32:06,870 --> 00:32:09,570
Nu gaat de vrouw heel
kalm met dit alles om.

555
00:32:09,570 --> 00:32:11,070
Dat heeft ze geleerd.

556
00:32:11,070 --> 00:32:14,970
Het is gewoon het gedrag van haar
man waaraan ze in de loop der jaren

557
00:32:14,970 --> 00:32:16,350
gewend is geraakt.

558
00:32:16,350 --> 00:32:21,090
Ik weet zeker dat het pijn doet, maar het
doet minder pijn wanneer je jezelf ervoor

559
00:32:21,090 --> 00:32:25,530
verdooft en zegt: ‘Dit stelt
eigenlijk niet veel voor als huwelijk.

560
00:32:25,530 --> 00:32:28,050
Voor de wet zijn we nog steeds getrouwd.’

561
00:32:28,050 --> 00:32:29,970
Waarom scheidt ze niet van hem?

562
00:32:29,970 --> 00:32:34,050
Ze scheidt niet van hem omdat ze bang
is dat er juridische kwesties rond de

563
00:32:34,050 --> 00:32:39,090
kinderen zouden ontstaan en dat hij een
deel van de voogdij over hen zou krijgen.

564
00:32:39,090 --> 00:32:44,370
Op dit moment is hij bereid om gewoon weg
te gaan en bij zijn maîtresse te zijn.

565
00:32:44,370 --> 00:32:47,550
Maar zij is bang dat, als
er een scheiding komt,

566
00:32:47,550 --> 00:32:51,210
de rechter haar misschien zal dwingen
te stoppen met het thuisonderwijs aan

567
00:32:51,210 --> 00:32:53,550
haar zoon, enzovoort.

568
00:32:53,550 --> 00:32:57,150
Ze wil niet dat de rechterlijke
macht zich ermee gaat bemoeien en ze

569
00:32:57,150 --> 00:32:58,770
wil geen scheiding.

570
00:32:58,770 --> 00:33:04,170
Dus laat ze hem telkens
komen en gaan, komen en gaan.

571
00:33:04,170 --> 00:33:06,630
Maar wanneer mensen op dat punt belanden,

572
00:33:06,630 --> 00:33:09,690
stelt het eigenlijk niet
veel meer voor als huwelijk.

573
00:33:09,690 --> 00:33:12,210
Mensen moeten op het
punt komen dat ze zeggen:

574
00:33:12,210 --> 00:33:14,550
‘Het huwelijk kan me niets schelen.

575
00:33:14,550 --> 00:33:17,070
Deze persoon kan me niets meer schelen.

576
00:33:17,070 --> 00:33:19,830
Diegene woont bij mij onder hetzelfde dak.

577
00:33:19,830 --> 00:33:22,710
We hebben papieren waarop
staat dat we getrouwd zijn,

578
00:33:22,710 --> 00:33:25,590
maar we zijn niet getrouwd.’
Dat is niet gezond.

579
00:33:25,590 --> 00:33:30,210
Ik neem het deze vrouw niet kwalijk dat
ze op dat punt is beland. Wat kun je doen?

580
00:33:30,210 --> 00:33:32,190
Je staat in de overlevingsstand.

581
00:33:32,190 --> 00:33:34,530
Het is emotioneel overleven.

582
00:33:34,530 --> 00:33:37,410
Maar wat een afschuwelijke
situatie is dat.

583
00:33:37,410 --> 00:33:40,290
Wat een onnatuurlijke situatie is dat.

584
00:33:40,290 --> 00:33:42,930
Het is natuurlijker dat
een vrouw jaloers is

585
00:33:42,930 --> 00:33:45,810
als het om haar man gaat
wanneer hij rondzwerft,

586
00:33:45,810 --> 00:33:49,230
en dat een man jaloers is
als het om zijn vrouw gaat.

587
00:33:49,230 --> 00:33:51,690
Ik geloof dat dit niet verkeerd is.

588
00:33:51,690 --> 00:33:55,410
Jaloezie kan in bepaalde
omstandigheden heel verkeerd zijn,

589
00:33:55,410 --> 00:33:57,510
namelijk wanneer ze ongepast is.

590
00:33:57,510 --> 00:34:01,170
Maar ook woede kan in bepaalde
omstandigheden slecht zijn.

591
00:34:01,170 --> 00:34:05,250
In andere omstandigheden is ze
eenvoudigweg de gepaste reactie van

592
00:34:05,250 --> 00:34:07,230
verontwaardiging over het kwaad.

593
00:34:07,230 --> 00:34:10,170
Het is verontwaardiging
over iets afschuwelijks.

594
00:34:10,170 --> 00:34:12,390
We gaan verder met hoofdstuk 7:

595
00:34:12,390 --> 00:34:17,370
Mijn zoon, neem mijn woorden in
acht, berg mijn geboden bij jou op.

596
00:34:17,370 --> 00:34:22,770
Neem mijn geboden in acht en leef, en neem
mijn onderricht in acht als je oogappel.

597
00:34:22,770 --> 00:34:26,430
Bind ze aan je vingers, schrijf
ze op de tafel van je hart.

598
00:34:26,430 --> 00:34:29,430
Zeg tegen de wijsheid:
Jij bent mijn zuster,

599
00:34:29,430 --> 00:34:31,590
en noem het inzicht je bloedverwant,

600
00:34:31,590 --> 00:34:35,430
Met andere woorden, omarm de
wijsheid en heb haar lief.

601
00:34:35,430 --> 00:34:38,490
Dat is wat al die dichterlijke
taal duidelijk maakt.

602
00:34:38,490 --> 00:34:41,130
Het gaat verder over de immorele vrouw:

603
00:34:41,130 --> 00:34:43,650
opdat zij je bewaren
voor de vreemde vrouw,

604
00:34:43,650 --> 00:34:47,130
voor de onbekende die jou
met haar woorden vleit.

605
00:34:47,130 --> 00:34:51,270
Vleierij wordt herhaaldelijk genoemd
als de bezigheid van de verleidster.

606
00:34:51,270 --> 00:34:55,410
Eerder staat—de spreker noemt
hier abusievelijk hoofdstuk 4,

607
00:34:55,410 --> 00:34:58,770
vers 3—in hoofdstuk 5, vers 3:

608
00:34:58,770 --> 00:35:03,630
Want de lippen van een vreemde vrouw
druipen van honingzeem en haar gehemelte

609
00:35:03,630 --> 00:35:05,610
is gladder dan olie.

610
00:35:05,610 --> 00:35:08,670
Dit is vrijwel zeker een
verwijzing naar vleierij.

611
00:35:08,670 --> 00:35:13,230
Ze vleit de man die ze op het oog heeft
terwijl ze hem probeert te verleiden.

612
00:35:13,230 --> 00:35:15,450
Mannen zijn trotse wezens.

613
00:35:15,450 --> 00:35:19,650
Vrouwen soms ook, maar een man kan
door vleierij worden ingepalmd.

614
00:35:19,650 --> 00:35:22,410
Het is interessant dat het
bij overspel vaak niet alleen

615
00:35:22,410 --> 00:35:25,050
seksuele begeerte is die een man wegtrekt.

616
00:35:25,050 --> 00:35:28,410
Hij kan zich tot een vrouw
aangetrokken voelen omdat zij hem een

617
00:35:28,410 --> 00:35:30,090
goed gevoel geeft.

618
00:35:30,090 --> 00:35:33,750
Ze lijkt respect voor hem
te hebben. Ze vleit hem.

619
00:35:33,750 --> 00:35:35,670
Ze geeft hem complimenten.

620
00:35:35,670 --> 00:35:37,470
Zijn vrouw doet dat niet.

621
00:35:37,470 --> 00:35:40,950
Zijn vrouw is hem als
vanzelfsprekend gaan beschouwen.

622
00:35:40,950 --> 00:35:45,150
Daarom voelt hij zich sterker
aangetrokken tot die vrouw op kantoor,

623
00:35:45,150 --> 00:35:48,210
of tot iemand anders die hij
ergens anders heeft ontmoet

624
00:35:48,210 --> 00:35:51,030
en die hem voortdurend vleit en bevestigt.

625
00:35:51,030 --> 00:35:53,730
Zijn ego trekt hem de affaire in.

626
00:35:53,730 --> 00:35:56,790
Soms loopt het niet eens
uit op een seksuele affaire,

627
00:35:56,790 --> 00:36:00,210
maar blijft het alleen bij
een emotionele affaire.

628
00:36:00,210 --> 00:36:03,810
Het punt is dat hij meer waarde
hecht aan deze andere vrouw

629
00:36:03,810 --> 00:36:07,590
dan aan zijn eigen vrouw, omdat
zijn vrouw hem niet vleit.

630
00:36:07,590 --> 00:36:11,430
Ze bevestigt hem niet en
lijkt hem niet te waarderen.

631
00:36:11,430 --> 00:36:13,410
Mannen willen gerespecteerd worden.

632
00:36:13,410 --> 00:36:17,790
Vrouwen hebben hun eigen redenen om zich
in immorele avontuurtjes te storten,

633
00:36:17,790 --> 00:36:20,730
en ook die zijn niet
altijd seksueel van aard.

634
00:36:20,730 --> 00:36:25,110
Het kan zelfs boosheid op een echtgenoot
zijn, of iets wat ze doet om hem terug te

635
00:36:25,110 --> 00:36:27,870
pakken voor iets wat hij heeft gedaan.

636
00:36:27,870 --> 00:36:30,150
Misschien heeft hij een affaire gehad.

637
00:36:30,150 --> 00:36:34,410
Soms hebben mannen affaires met vrouwen
omdat ze boos zijn op hun eigen vrouw,

638
00:36:34,410 --> 00:36:35,670
of wat dan ook.

639
00:36:35,670 --> 00:36:39,390
Het komt niet altijd uitsluitend
door de seksuele drang.

640
00:36:39,390 --> 00:36:41,550
Er spelen ook andere dingen mee.

641
00:36:41,550 --> 00:36:43,230
En de veelvuldige...

642
00:36:43,230 --> 00:36:46,830
De veelvuldige verwijzing naar
de vleierij van de verleidster

643
00:36:46,830 --> 00:36:49,350
betekent dat zij dat instinct heeft.

644
00:36:49,350 --> 00:36:52,530
Ze weet dat een man met
complimenten verleid kan worden,

645
00:36:52,530 --> 00:36:55,290
door het gevoel dat deze
vrouw hem respecteert

646
00:36:55,290 --> 00:37:00,930
en waardeert wat hij doet en wie hij
is, en welke gaven hij heeft, enzovoort.

647
00:37:00,930 --> 00:37:03,150
Hij geeft een concreet voorbeeld.

648
00:37:03,150 --> 00:37:06,630
Hij heeft daadwerkelijk een verleiding
zien plaatsvinden toen hij uit

649
00:37:06,630 --> 00:37:08,130
zijn raam keek.

650
00:37:08,130 --> 00:37:09,930
In vers 6 staat:

651
00:37:09,930 --> 00:37:14,430
Want door het venster van mijn huis,
door mijn traliewerk, zag ik neer.

652
00:37:14,430 --> 00:37:18,570
Dat wil zeggen, hij stond niet
open en bloot in het zicht.

653
00:37:18,570 --> 00:37:21,990
Er was een traliewerk, zodat
hij verborgen kon blijven

654
00:37:21,990 --> 00:37:25,290
en de mensen buiten hem daar
niet konden zien staan kijken.

655
00:37:25,290 --> 00:37:28,950
Hij kon onopgemerkt bespieden
wat er buiten gebeurde.

656
00:37:28,950 --> 00:37:30,090
Hij zegt:

657
00:37:30,090 --> 00:37:33,810
Ik zag bij de onverstandigen, ik
merkte onder de jongeren een jongen

658
00:37:33,810 --> 00:37:35,190
zonder verstand op

659
00:37:35,190 --> 00:37:38,010
Deze man zal naar een
overspelige vrouw gaan,

660
00:37:38,010 --> 00:37:41,310
maar zijn beschrijving van hem
is allereerst dat hij een man

661
00:37:41,310 --> 00:37:42,510
zonder verstand is.

662
00:37:42,510 --> 00:37:47,070
Als hij meer verstand had gehad, als
hij wijzer en alerter was geweest,

663
00:37:47,070 --> 00:37:49,710
dan zou hij hier niet voor zijn gevallen.

664
00:37:49,710 --> 00:37:54,690
die de straat overstak bij haar hoek en
voortschreed in de richting van haar huis,

665
00:37:54,690 --> 00:38:00,270
in de schemering, in de avond van de
dag, te middernacht en in het donker.

666
00:38:00,270 --> 00:38:02,730
Er kwam een vrouw naar
buiten die hem verleidde,

667
00:38:02,730 --> 00:38:05,550
maar hij was zelf al het
onheil aan het opzoeken.

668
00:38:05,550 --> 00:38:08,310
Hij zwierf rond in de rosse buurt.

669
00:38:08,310 --> 00:38:09,990
Hij ging naar haar straat.

670
00:38:09,990 --> 00:38:13,590
Hij ging vlak langs haar
huis en dwaalde die kant op,

671
00:38:13,590 --> 00:38:17,010
alleen maar om te zien of zich
misschien iets zou voordoen.

672
00:38:17,010 --> 00:38:20,370
Hij gebruikte tegenover haar
geen verleidelijke woorden,

673
00:38:20,370 --> 00:38:23,430
zodat hij misschien het
onschuldige doelwit lijkt,

674
00:38:23,430 --> 00:38:25,410
maar hij was niet onschuldig.

675
00:38:25,410 --> 00:38:29,910
Hij begaf zich naar een plek waarvan
hij wist dat daar verleiding zou zijn.

676
00:38:29,910 --> 00:38:31,950
Hij deed het, staat er:

677
00:38:31,950 --> 00:38:36,810
in de schemering, in de avond, in
het zwart en donker van de nacht.

678
00:38:36,810 --> 00:38:41,430
Kennelijk was dat tijdstip gekozen om
dingen in het verborgene te kunnen doen

679
00:38:41,430 --> 00:38:43,830
en niet per se gezien te worden.

680
00:38:43,830 --> 00:38:49,470
De man nam voorzorgsmaatregelen om niet
gezien te worden. Maar niet genoeg.

681
00:38:49,470 --> 00:38:50,910
Salomo zag hem.

682
00:38:50,910 --> 00:38:54,990
Als je iets in het geheim probeert te
doen en je doet het op zo’n manier dat

683
00:38:54,990 --> 00:38:56,810
zelfs de overheid het kan zien —

684
00:38:56,810 --> 00:39:00,090
en hij had niet op ieder
verkeerskruispunt camera’s —

685
00:39:00,090 --> 00:39:02,850
dan was die man niet voorzichtig genoeg.

686
00:39:02,850 --> 00:39:05,310
De koning zelf kon hem gadeslaan.

687
00:39:05,310 --> 00:39:06,690
Maar er staat:

688
00:39:06,690 --> 00:39:09,390
En zie, een vrouw kwam hem tegemoet,

689
00:39:09,390 --> 00:39:13,110
uitgedost als een hoer
en arglistig van hart.

690
00:39:13,110 --> 00:39:16,890
Salomo noemt een aantal dingen
wanneer hij deze vrouw beschrijft.

691
00:39:16,890 --> 00:39:18,450
Ze is een getrouwde vrouw.

692
00:39:18,450 --> 00:39:21,750
Dit is niet de doorsnee straatprostituee.

693
00:39:21,750 --> 00:39:27,150
In feite gaat Salomo er in deze verhalen
en waarschuwingen altijd van uit

694
00:39:27,150 --> 00:39:30,570
dat de vrouw over wie het
gaat met iemand getrouwd is.

695
00:39:30,570 --> 00:39:34,410
Hij verwijst altijd naar haar als
een vrouw die haar man bedriegt,

696
00:39:34,410 --> 00:39:35,850
of iets dergelijks.

697
00:39:35,850 --> 00:39:40,170
Kennelijk waren er vrouwen van wie
de echtgenoten zakenmannen waren.

698
00:39:40,170 --> 00:39:45,270
Ze waren vaak van huis, en deze vrouwen
waren thuis misschien emotioneel of

699
00:39:45,270 --> 00:39:49,170
seksueel onbevredigd, en
daarom bedrogen ze hun man.

700
00:39:49,170 --> 00:39:51,150
Dat is het vaste voorbeeld.

701
00:39:51,150 --> 00:39:55,710
Maar wat over deze vrouw wordt gezegd, kan
worden gezegd over het hele terrein van

702
00:39:55,710 --> 00:39:57,570
verleiding in het algemeen.

703
00:39:57,570 --> 00:40:01,890
De manier waarop ze gekleed was, maakte
aan een man op straat duidelijk dat

704
00:40:01,890 --> 00:40:03,450
ze beschikbaar was.

705
00:40:03,450 --> 00:40:05,790
Ze droeg de kleding van een hoer.

706
00:40:05,790 --> 00:40:11,490
Veel vrouwen in onze samenleving dragen
kleding die zo zou kunnen worden opgevat,

707
00:40:11,490 --> 00:40:13,530
hoewel ze dat niet zo bedoelen.

708
00:40:13,530 --> 00:40:15,450
Zo is de mode nu eenmaal.

709
00:40:15,450 --> 00:40:19,470
Maar ik denk dat meisjes die
onschuldiger zijn dan ze eruitzien,

710
00:40:19,470 --> 00:40:23,430
zichzelf vaak presenteren alsof
ze seksueel beschikbaar zijn,

711
00:40:23,430 --> 00:40:26,310
terwijl ze dat eigenlijk
helemaal niet van plan zijn.

712
00:40:26,310 --> 00:40:30,210
Misschien vinden ze de positieve aandacht
die ze van mannen krijgen prettig,

713
00:40:30,210 --> 00:40:33,690
maar ze zijn niet bepaald van
plan met hen naar bed te gaan.

714
00:40:33,690 --> 00:40:35,850
Misschien ben ik naïever dan ik denk.

715
00:40:35,850 --> 00:40:38,430
Ik denk dat er misschien
heel wat meisjes zijn

716
00:40:38,430 --> 00:40:41,130
die wel van plan zijn met
mannen naar bed te gaan.

717
00:40:41,130 --> 00:40:46,350
Maar ik denk echt dat een groter aantal
vrouwen zich kleedt zoals hoeren vroeger

718
00:40:46,350 --> 00:40:50,730
gekleed gingen en zichzelf daarmee
als beschikbaar presenteert,

719
00:40:50,730 --> 00:40:54,210
zonder te beseffen dat
dit is wat ze uitstralen.

720
00:40:54,210 --> 00:40:57,450
Ze zijn niet van plan reclame
te maken voor een product.

721
00:40:57,450 --> 00:41:00,870
Ze zijn niet van plan het
vervolgens ook te leveren.

722
00:41:00,870 --> 00:41:04,890
Maar vrouwen moeten hierover
worden ingelicht, en mannen ook.

723
00:41:04,890 --> 00:41:09,930
Dit geldt veel sterker voor vrouwen,
omdat mannen visueler zijn ingesteld.

724
00:41:09,930 --> 00:41:14,430
Mannen worden sterker dan vrouwen
aangetrokken door visuele prikkels.

725
00:41:14,430 --> 00:41:16,110
Zo zit de man in elkaar.

726
00:41:16,110 --> 00:41:19,530
Dat wil niet zeggen dat vrouwen soms niet
worden aangetrokken door het uiterlijk

727
00:41:19,530 --> 00:41:20,550
van een man.

728
00:41:20,550 --> 00:41:24,510
Maar de man zit zo in elkaar dat het
uiterlijk van een vrouw het eerste

729
00:41:24,510 --> 00:41:28,050
zal zijn wat hem opvalt
en wat hem aantrekt.

730
00:41:28,050 --> 00:41:31,890
Een van de voornaamste aspecten van
iemands uiterlijk is de kleding die

731
00:41:31,890 --> 00:41:33,510
die persoon draagt.

732
00:41:33,510 --> 00:41:36,630
Wanneer je je kleedt,
zend je een boodschap uit.

733
00:41:36,630 --> 00:41:39,450
Ik neem aan dat dit altijd zo is geweest.

734
00:41:39,450 --> 00:41:42,930
In die tijd droegen ze allemaal
lange gewaden die een groot deel van

735
00:41:42,930 --> 00:41:44,490
het lichaam bedekten.

736
00:41:44,490 --> 00:41:48,390
Ik neem aan dat de boodschap
was: ‘Ik ben niet beschikbaar.

737
00:41:48,390 --> 00:41:50,190
Ik maak geen reclame.

738
00:41:50,190 --> 00:41:52,410
Ik heb hier geen product te koop.’

739
00:41:52,410 --> 00:41:55,110
Maar als een vrouw zich op
een bepaalde manier kleedde —

740
00:41:55,110 --> 00:41:57,790
ik weet niet wat de
stijl van een hoer was —

741
00:41:57,790 --> 00:42:01,410
dan gebruikte ze waarschijnlijk
meer kleur, meer make-up,

742
00:42:01,410 --> 00:42:04,830
meer sieraden dan
gemiddeld, en meer parfum.

743
00:42:04,830 --> 00:42:07,350
Ze noemt parfums en dergelijke.

744
00:42:07,350 --> 00:42:09,990
In verschillende culturen
hebben verschillende dingen

745
00:42:09,990 --> 00:42:11,550
mannen sterker aangetrokken.

746
00:42:11,550 --> 00:42:14,190
Maar iemand die zich als een hoer kleedde,

747
00:42:14,190 --> 00:42:17,070
kleedde zich anders dan
de fatsoenlijke vrouwen.

748
00:42:17,070 --> 00:42:21,270
Haar kleding was als het ware
haar uithangbord, waarop stond:

749
00:42:21,270 --> 00:42:23,610
‘Ik ben beschikbaar en te koop.’

750
00:42:23,610 --> 00:42:27,030
Moderne vrouwen moeten daar
natuurlijk heel voorzichtig mee zijn,

751
00:42:27,030 --> 00:42:29,430
omdat stijlen veranderd zijn.

752
00:42:29,430 --> 00:42:33,150
Mannen en vrouwen dragen tegenwoordig
veel van dezelfde stijlen,

753
00:42:33,150 --> 00:42:35,730
en ik denk niet dat daar iets mis mee is.

754
00:42:35,730 --> 00:42:39,690
Ik denk bijvoorbeeld niet dat het
verkeerd is als vrouwen een broek dragen.

755
00:42:39,690 --> 00:42:43,950
Er zijn ouderwetse mensen die denken
dat een vrouw geen broek mag dragen,

756
00:42:43,950 --> 00:42:47,190
omdat de Bijbel vrouwen verbiedt
mannenkleding te dragen,

757
00:42:47,190 --> 00:42:49,890
alsof een broek altijd mannenkleding is.

758
00:42:49,890 --> 00:42:53,910
Ik heb vrouwen broeken zien
dragen die ik nooit zou dragen.

759
00:42:53,910 --> 00:42:56,250
Voor mij zou dat niet
op mannenkleding lijken.

760
00:42:56,250 --> 00:43:00,030
Ik denk niet dat je op grond van het
idee dat een broek mannenkleding is,

761
00:43:00,030 --> 00:43:03,330
kunt aanvoeren dat vrouwen
geen broek mogen dragen.

762
00:43:03,330 --> 00:43:07,710
Het is duidelijk dat het gebod over
kleding gericht is tegen het dragen van

763
00:43:07,710 --> 00:43:09,930
kleding van het andere geslacht.

764
00:43:09,930 --> 00:43:12,090
Dat gebod gaat om iets anders.

765
00:43:12,090 --> 00:43:15,330
Niettemin zijn de kledingstijlen
voor vrouwen veranderd,

766
00:43:15,330 --> 00:43:18,690
en ze zijn jarenlang
voortdurend blijven veranderen.

767
00:43:18,690 --> 00:43:22,290
Mensen waren geneigd zich op een
traditionele manier te kleden,

768
00:43:22,290 --> 00:43:26,550
en toen werden alle remmen losgegooid,
waarschijnlijk in de hippietijd.

769
00:43:26,550 --> 00:43:30,210
Ik weet niet of ik onze generatie
daarvoor te veel eer geef,

770
00:43:30,210 --> 00:43:33,330
maar de hippies deden beslist
vreemde dingen met hun kleding die

771
00:43:33,330 --> 00:43:35,010
daarvoor niemand deed.

772
00:43:35,010 --> 00:43:38,790
Misschien waren het vóór hen de
beatniks, ik weet het niet zeker.

773
00:43:38,790 --> 00:43:42,030
Maar toen eenmaal de
conventies waren doorbroken die

774
00:43:42,030 --> 00:43:45,390
eeuwenlang de conventies voor
kledingstijlen waren geweest,

775
00:43:45,390 --> 00:43:48,450
leek het wel alsof we verslaafd
raakten aan verandering.

776
00:43:48,450 --> 00:43:51,750
De broeken van mannen
moeten steeds lager komen,

777
00:43:51,750 --> 00:43:55,650
zo laag dat ze bijna over het
kruis van hun broek struikelen,

778
00:43:55,650 --> 00:43:58,710
omdat je niet veel andere
manieren kunt bedenken om de

779
00:43:58,710 --> 00:44:00,570
stijl voor mannen te veranderen.

780
00:44:00,570 --> 00:44:03,450
Je moet de dingen blijven veranderen.

781
00:44:03,450 --> 00:44:06,630
De stijlen voor vrouwen
veranderen radicaal.

782
00:44:06,630 --> 00:44:10,950
Dat maakt het ongetwijfeld moeilijk
voor een godvrezende vrouw die niet

783
00:44:10,950 --> 00:44:14,970
ouderwets gekleed wil gaan,
maar tegelijk moet beoordelen:

784
00:44:14,970 --> 00:44:16,890
‘Wat doet deze nieuwe stijl?

785
00:44:16,890 --> 00:44:19,770
Wat zegt deze nieuwe stijl tegen mensen?’

786
00:44:19,770 --> 00:44:23,130
Mensen kijken naar wat je
draagt en vragen zich af:

787
00:44:23,130 --> 00:44:25,710
‘Welke boodschap zendt deze vrouw uit?’

788
00:44:25,710 --> 00:44:29,430
Wij oudere mensen kunnen het heel
gemakkelijk zien wanneer we naar jongere

789
00:44:29,430 --> 00:44:33,990
meisjes kijken en naar de manier
waarop ze zich in winkelcentra kleden.

790
00:44:33,990 --> 00:44:37,230
Heel vaak zou iedereen van
onze generatie herkennen dat

791
00:44:37,230 --> 00:44:41,970
zo’n meisje zichzelf presenteert als
iemand die seksueel beschikbaar is.

792
00:44:41,970 --> 00:44:44,370
Het meisje is misschien dertien jaar oud

793
00:44:44,370 --> 00:44:47,550
en heeft daar misschien zelf
helemaal niet aan gedacht.

794
00:44:47,550 --> 00:44:50,010
Ze weet niet waarvoor ze reclame maakt.

795
00:44:50,010 --> 00:44:54,090
Vrouwen moeten zich ervan bewust
zijn, vooral als het om mannen gaat,

796
00:44:54,090 --> 00:44:57,030
dat mannen heel visueel ingesteld zijn.

797
00:44:57,030 --> 00:44:59,970
Wanneer ze een vrouw zien
die zichzelf op zo’n manier

798
00:44:59,970 --> 00:45:04,410
toont dat ze de indruk wekt beschikbaar
te zijn, wordt dat een verleiding.

799
00:45:04,410 --> 00:45:07,890
Een vrouw die met haar kleding
een andere boodschap uitzendt,

800
00:45:07,890 --> 00:45:10,890
vormt niet in dezelfde
mate een verleiding.

801
00:45:10,890 --> 00:45:13,710
Vrouwen zouden zich daar
zorgen over moeten maken.

802
00:45:13,710 --> 00:45:17,310
Ik weet dat veel vrouwen
zeggen: ‘Ik kan me zo kleden,

803
00:45:17,310 --> 00:45:19,170
maar ik ga niet met iemand naar bed.

804
00:45:19,170 --> 00:45:21,450
Ik ga geen compromissen sluiten.’

805
00:45:21,450 --> 00:45:23,610
Nou, dan bedrieg je iemand.

806
00:45:23,610 --> 00:45:27,750
Je maakt reclame voor een product en wekt
bij mensen belangstelling voor iets wat je

807
00:45:27,750 --> 00:45:29,670
niet bereid bent te leveren.

808
00:45:29,670 --> 00:45:31,710
Je speelt alleen maar met mensen.

809
00:45:31,710 --> 00:45:35,610
Je loopt ze uit te dagen, al weet
je misschien niet dat je dat doet.

810
00:45:35,610 --> 00:45:40,290
Er zijn beslist veel vrouwen in onze
samenleving die anderen zo uitdagen.

811
00:45:40,290 --> 00:45:42,930
Het is een uitdaging voor
een christelijke vrouw,

812
00:45:42,930 --> 00:45:47,010
omdat ze voortdurend wordt geconfronteerd
met nieuwe stijlen die zijzelf

813
00:45:47,010 --> 00:45:50,010
en de mensen om haar heen
aantrekkelijk vinden.

814
00:45:50,010 --> 00:45:54,150
Toch moet ze onderscheidingsvermogen
gebruiken. ‘Is dit gepast?

815
00:45:54,150 --> 00:45:57,570
Als ik me zo kleed, zal ik
dan iemand ten val brengen?’

816
00:45:57,570 --> 00:46:00,990
Christenen vinden dat belangrijker
dan andere fatsoenlijke mensen,

817
00:46:00,990 --> 00:46:02,850
omdat christenen weten dat

818
00:46:02,850 --> 00:46:06,930
Maar Ik zeg u dat al wie naar een
vrouw kijkt om haar te begeren,

819
00:46:06,930 --> 00:46:10,170
in zijn hart al overspel
met haar gepleegd heeft.

820
00:46:10,170 --> 00:46:12,570
Daarmee brengt ze hem ten val.

821
00:46:12,570 --> 00:46:16,230
Vrouwen zouden zich bewust moeten zijn
van de dingen die ze misschien doen,

822
00:46:16,230 --> 00:46:18,870
of van de manieren waarop
ze zich misschien kleden,

823
00:46:18,870 --> 00:46:22,650
waardoor ze ertoe zouden kunnen
bijdragen dat hun broeders ten val komen.

824
00:46:22,650 --> 00:46:27,630
Ik heb heel, heel, heel, heel
veel mannen horen klagen dat ze,

825
00:46:27,630 --> 00:46:31,770
wanneer ze naar de gemeente gaan, ten val
worden gebracht door de manier waarop de

826
00:46:31,770 --> 00:46:34,110
vrouwen in de gemeente gekleed zijn.

827
00:46:34,110 --> 00:46:36,690
De vrouw die vóór hen
in de kerkbank staat,

828
00:46:36,690 --> 00:46:41,130
is zo gekleed dat de man moeite heeft
zijn ogen op de PowerPointpresentatie

829
00:46:41,130 --> 00:46:41,910
gericht te houden.

830
00:46:41,910 --> 00:46:45,870
Op de een of andere manier moeten vrouwen
zichzelf hierin in de gaten houden,

831
00:46:45,870 --> 00:46:49,890
omdat het voor mannen echt moeilijk
is om hierover met hen te praten.

832
00:46:49,890 --> 00:46:53,910
Het is voor predikers echt moeilijk
om hierover met hen te praten.

833
00:46:53,910 --> 00:46:56,670
Eigenlijk zouden de oudere
vrouwen hierover met de jongere

834
00:46:56,670 --> 00:46:58,290
vrouwen moeten praten.

835
00:46:58,290 --> 00:47:03,930
Dat is wat Paulus zei: laat de oudere
vrouwen de jongere vrouwen onderwijzen.

836
00:47:03,930 --> 00:47:08,010
Maar zelfs dan kunnen de oudere
vrouwen soms ouderwets lijken.

837
00:47:08,010 --> 00:47:11,550
De jongere vrouwen kunnen denken dat
zij geen voeling hebben met moderne

838
00:47:11,550 --> 00:47:13,950
opvattingen of wat dan ook.

839
00:47:13,950 --> 00:47:18,570
Zo worden jonge mensen tegenwoordig
getraind om over oudere mensen te denken.

840
00:47:18,570 --> 00:47:23,310
Daarom moeten jongere vrouwen zichzelf ook
bij dit soort dingen in de gaten houden.

841
00:47:23,310 --> 00:47:27,150
Christenen moeten zich bewust
zijn van alles wat ze doen.

842
00:47:27,150 --> 00:47:30,270
En alles wat u doet met
woorden of met daden,

843
00:47:30,270 --> 00:47:33,150
doe dat alles in de
Naam van de Heere Jezus,

844
00:47:33,150 --> 00:47:36,510
terwijl u God en de Vader dankt door Hem.

845
00:47:36,510 --> 00:47:39,390
Daar valt beslist ook onder wat je draagt.

846
00:47:39,390 --> 00:47:43,230
Mensen moeten zich ervan bewust
zijn of ze kleding dragen die

847
00:47:43,230 --> 00:47:46,590
anderen zouden kunnen opvatten
als de kleding van een hoer.

848
00:47:46,590 --> 00:47:51,270
Want de kleding van een vrouw is een
van de eerste dingen die een man opmerkt

849
00:47:51,270 --> 00:47:54,810
wanneer hij ertoe gebracht
wordt met een vrouw te zondigen.

850
00:47:54,810 --> 00:47:59,370
Nu staat er dat ze een listig hart
heeft, dus ze weet wat ze doet.

851
00:47:59,370 --> 00:48:04,590
In vers 10 draagt ze niet in alle onschuld
kleding waarvan ze geen idee heeft

852
00:48:04,590 --> 00:48:07,950
dat die hem zal verleiden. Ze is listig.

853
00:48:07,950 --> 00:48:09,870
Ze doet dit met opzet.

854
00:48:09,870 --> 00:48:12,570
Ze is luidruchtig en opstandig.

855
00:48:12,570 --> 00:48:14,790
Haar voeten wilden niet thuisblijven.

856
00:48:14,790 --> 00:48:19,410
Ze is geen thuisblijver, terwijl thuis
blijkbaar de beste plek is waar vrouwen

857
00:48:19,410 --> 00:48:22,350
kunnen zijn als ze dit soort
problemen willen vermijden.

858
00:48:22,350 --> 00:48:27,090
Het idee dat een vrouw huisvrouw is,
is in onze moderne cultuur beslist uit

859
00:48:27,090 --> 00:48:28,590
de gratie geraakt.

860
00:48:28,590 --> 00:48:32,310
En sommige vrouwen kunnen
dat eenvoudigweg niet zijn.

861
00:48:32,310 --> 00:48:36,090
Om te beginnen hebben veel mannen
hun vrouw in de steek gelaten,

862
00:48:36,090 --> 00:48:40,110
en dan moeten de vrouwen buitenshuis
gaan werken om hun kinderen en

863
00:48:40,110 --> 00:48:42,090
zichzelf te onderhouden.

864
00:48:42,090 --> 00:48:45,090
Zo hoort het niet te
zijn, maar zo is het wel.

865
00:48:45,090 --> 00:48:48,390
Er zijn veel dingen die
vrouwen het huis uit dwingen.

866
00:48:48,390 --> 00:48:53,790
Vroeger, toen vrouwen meestal thuis waren
en er minder vrouwen buitenshuis werkten,

867
00:48:53,790 --> 00:48:59,550
hoorde je soms over overspel, en er
waren zelfs schuine moppen over overspel.

868
00:48:59,550 --> 00:49:01,770
Maar meestal ontmoette de vrouw de man

869
00:49:01,770 --> 00:49:06,990
doordat hij de postbode of de melkboer
was, of iemand anders die aan huis kwam,

870
00:49:06,990 --> 00:49:09,450
want daar ontmoetten vrouwen mannen.

871
00:49:09,450 --> 00:49:13,890
Ze ontmoetten hen niet buiten op de
markt, want vrouwen kwamen daar niet.

872
00:49:13,890 --> 00:49:18,150
Het spreekt vanzelf dat zonde kan
plaatsvinden ongeacht wat voor

873
00:49:18,150 --> 00:49:21,810
werk een vrouw doet, zolang er
maar een man beschikbaar is.

874
00:49:21,810 --> 00:49:25,230
Maar vroeger kwamen er in de loop van
een dag niet zo veel mannen met een

875
00:49:25,230 --> 00:49:27,090
vrouw in aanraking.

876
00:49:27,090 --> 00:49:31,230
Tegenwoordig is het eenvoudigweg
een feit, een statistisch feit,

877
00:49:31,230 --> 00:49:34,230
dat de meeste affaires
plaatsvinden tussen een vrouw

878
00:49:34,230 --> 00:49:36,990
en een man die elkaar
op het werk ontmoeten.

879
00:49:36,990 --> 00:49:41,250
Of de een is klant bij de ander, of
ze zijn collega's op een kantoor,

880
00:49:41,250 --> 00:49:45,210
of ze hebben elkaar op de een of andere
manier leren kennen doordat ze allebei

881
00:49:45,210 --> 00:49:48,150
regelmatig in dezelfde omgeving werken.

882
00:49:48,150 --> 00:49:49,890
Wat kunnen we daarvan zeggen?

883
00:49:49,890 --> 00:49:52,110
We kunnen dat allemaal
niet echt veranderen.

884
00:49:52,110 --> 00:49:55,350
We moeten ons gewoon bewust
zijn van het gevaar daarvan.

885
00:49:55,350 --> 00:49:59,610
Want de vrouw in dit geval kwam met
opzet in de problemen doordat ze niet in

886
00:49:59,610 --> 00:50:01,050
huis kon blijven.

887
00:50:01,050 --> 00:50:04,530
Ze wilde naar buiten gaan, waar
andere mannen beschikbaar waren,

888
00:50:04,530 --> 00:50:07,170
en ze wilde zichzelf beschikbaar stellen.

889
00:50:07,170 --> 00:50:09,690
Deze vrouw had thuis kunnen blijven.

890
00:50:09,690 --> 00:50:11,430
Ze wilde het gewoon niet.

891
00:50:11,430 --> 00:50:15,150
Ze wilde daar niet zijn,
ongetwijfeld vanwege de zaakjes die

892
00:50:15,150 --> 00:50:16,710
ze wilde afhandelen.

893
00:50:16,710 --> 00:50:21,270
Er zijn vrouwen die graag thuis
zouden blijven, maar dat niet kunnen.

894
00:50:21,270 --> 00:50:25,410
Onze samenleving heeft het vrouwen
op die manier moeilijker gemaakt,

895
00:50:25,410 --> 00:50:28,170
en daardoor ook huwelijken
in het algemeen.

896
00:50:28,170 --> 00:50:29,370
Er staat:

897
00:50:29,370 --> 00:50:34,410
Nu eens op straat, dan weer op de
pleinen, zij loerde bij alle hoeken.

898
00:50:34,410 --> 00:50:37,110
Zij greep hem vast en kuste hem.

899
00:50:37,110 --> 00:50:41,970
Zij trok een stalen gezicht en zei
tegen hem: Ik moet dankoffers brengen,

900
00:50:41,970 --> 00:50:44,730
ik ben vandaag mijn geloften nagekomen.

901
00:50:44,730 --> 00:50:49,891
Daarom ben ik naar buiten gegaan, jou
tegemoet om je ijverig te zoeken en —

902
00:50:49,891 --> 00:50:51,330
daar vond ik je!

903
00:50:51,330 --> 00:50:54,630
Met andere woorden:
‘Ik sta quitte met God.

904
00:50:54,630 --> 00:50:57,150
Ik ben deze week mijn offers gaan brengen.

905
00:50:57,150 --> 00:50:59,070
Ik heb mijn tienden betaald.

906
00:50:59,070 --> 00:51:00,930
Ik ben naar de kerk geweest.

907
00:51:00,930 --> 00:51:02,790
Ik heb de liederen gezongen.

908
00:51:02,790 --> 00:51:06,090
Nu heb ik nog zes dagen tot volgende
zondag om de dingen te doen die

909
00:51:06,090 --> 00:51:07,350
ik wil doen.’

910
00:51:07,350 --> 00:51:11,130
Dit was een vrouw die in een
godsdienstige samenleving leefde.

911
00:51:11,130 --> 00:51:14,850
Zulke mensen gaan naar de
tempel, ze gaan naar de synagoge,

912
00:51:14,850 --> 00:51:17,490
ze komen af en toe hun
geloften aan God na,

913
00:51:17,490 --> 00:51:20,850
en de rest van hun leven doen ze
dingen die mensen niet horen te doen.

914
00:51:20,850 --> 00:51:22,770
En dus zegt ze tegen hem:

915
00:51:22,770 --> 00:51:27,691
Daarom ben ik naar buiten gegaan, jou
tegemoet om je ijverig te zoeken en —

916
00:51:27,691 --> 00:51:28,890
daar vond ik je!

917
00:51:28,890 --> 00:51:34,830
Ik heb mijn rustbank opgemaakt met dekens,
kleurige spreien van Egyptisch linnen.

918
00:51:34,830 --> 00:51:39,750
Mijn slaapplaats heb ik besprenkeld
met mirre, aloë en kaneel.

919
00:51:39,750 --> 00:51:43,590
Kom, laten we dronken worden
van liefde, tot de morgen toe,

920
00:51:43,590 --> 00:51:46,770
laten we samen genieten van grote liefde.

921
00:51:46,770 --> 00:51:48,930
Let erop dat ze een beeld schetst.

922
00:51:48,930 --> 00:51:53,850
Een man is visueel ingesteld, en zij
schetst dit beeld dat in die samenleving

923
00:51:53,850 --> 00:51:58,470
kennelijk heel aantrekkelijk was voor
een man: wandtapijten op het bed,

924
00:51:58,470 --> 00:52:00,330
parfum op de kussens.

925
00:52:00,330 --> 00:52:04,290
Dat zijn niet het soort zaken die ik
bijzonder aantrekkelijk zou vinden.

926
00:52:04,290 --> 00:52:07,890
Maar wat ze doet, is inspelen
op de smaak van een man

927
00:52:07,890 --> 00:52:10,050
in die tijd in het Midden-Oosten.

928
00:52:10,050 --> 00:52:14,970
Ze zegt: ‘Mijn boudoir is op de meest
zinnenprikkelende manier ingericht om je

929
00:52:14,970 --> 00:52:16,710
zintuigen te strelen.

930
00:52:16,710 --> 00:52:20,550
Dus kom mee en laten we de
nacht samen doorbrengen.

931
00:52:20,550 --> 00:52:23,430
Laten we tot de ochtend
de liefde bedrijven.

932
00:52:23,430 --> 00:52:26,070
Laten we ons verlustigen in de liefde.’

933
00:52:26,070 --> 00:52:30,690
Want mijn man is niet thuis, hij
is voor een verre reis vertrokken.

934
00:52:30,690 --> 00:52:33,330
Hij heeft de geldbuidel
in zijn hand meegenomen,

935
00:52:33,330 --> 00:52:36,570
op de dag van de volle
maan zal hij thuiskomen.

936
00:52:36,570 --> 00:52:42,390
Wat ze zegt, is: ‘Mijn man — ik weet
wanneer hij thuiskomt. Hij is weg.

937
00:52:42,390 --> 00:52:43,830
Hij is ver weg.

938
00:52:43,830 --> 00:52:46,050
Hij is op een lange reis gegaan.

939
00:52:46,050 --> 00:52:49,950
Hij heeft veel geld meegenomen, dus
hij hoeft niet snel terug te komen.

940
00:52:49,950 --> 00:52:52,170
Hij kan lange tijd wegblijven.

941
00:52:52,170 --> 00:52:55,650
Hij heeft me zelfs al verteld
op welke dag hij terugkomt.

942
00:52:55,650 --> 00:52:58,650
Hij zal op een vastgestelde
dag terug zijn.

943
00:52:58,650 --> 00:53:02,130
Dus ik weet dat ik zoveel
tijd heb. Het is veilig.’

944
00:53:02,130 --> 00:53:07,050
Wat ze zegt, is: ‘We zullen niet
betrapt worden. Mijn man is weg.’

945
00:53:07,050 --> 00:53:09,930
Dat speelt bijna altijd
een rol bij verleiding,

946
00:53:09,930 --> 00:53:12,330
of het nu de vrouw is
die het voorstel doet,

947
00:53:12,330 --> 00:53:15,030
of de man die zichzelf tot zonde brengt.

948
00:53:15,030 --> 00:53:18,510
De gedachte is: ‘Dit zal niet uitkomen.

949
00:53:18,510 --> 00:53:22,170
Dit is iets waarvoor ik me zou
schamen als het openbaar werd,

950
00:53:22,170 --> 00:53:24,390
maar het zal niet openbaar worden.

951
00:53:24,390 --> 00:53:28,950
Ik zou niet willen dat de echtgenoot
thuiskwam, maar dat zal niet gebeuren.’

952
00:53:28,950 --> 00:53:33,990
De gedachte dat dit veilig is, is altijd
aanwezig wanneer iemand zoiets doet.

953
00:53:33,990 --> 00:53:38,610
Niemand begint immers aan iets als hij
denkt dat hij door een jaloerse echtgenoot

954
00:53:38,610 --> 00:53:40,830
in bed zal worden doodgeschoten.

955
00:53:40,830 --> 00:53:45,030
Mensen moeten ervan overtuigd worden
dat dit zonder risico zal zijn,

956
00:53:45,030 --> 00:53:47,910
en dat is wat zij doet
om hem te verleiden.

957
00:53:47,910 --> 00:53:49,950
Ik heb overal aan gedacht.

958
00:53:49,950 --> 00:53:53,130
Mijn slaapkamer is vol kleur en geur.

959
00:53:53,130 --> 00:53:56,190
We kunnen de hele nacht
de liefde bedrijven.

960
00:53:56,190 --> 00:53:57,930
Niemand zal ons vinden.

961
00:53:57,930 --> 00:54:00,030
Mijn man is lange tijd weg.

962
00:54:00,030 --> 00:54:03,630
Ik weet op welke dag hij
terugkomt, en dat is niet vandaag.

963
00:54:03,630 --> 00:54:07,770
Dit zijn allemaal manieren waarop
het verstand te werk gaat om mensen

964
00:54:07,770 --> 00:54:09,930
tot allerlei zonden te brengen.

965
00:54:09,930 --> 00:54:14,130
Bijna elke zonde die je
begaat, seksueel of anderszins,

966
00:54:14,130 --> 00:54:17,610
bega je omdat je denkt dat
je ermee weg zult komen.

967
00:54:17,610 --> 00:54:22,650
Dat is waar zij hier gebruik van
maakt: we zullen hiermee wegkomen.

968
00:54:22,650 --> 00:54:26,430
Zij haalde hem over door
haar grote overredingskracht,

969
00:54:26,430 --> 00:54:29,250
zij verleidde hem door het
gevlei van haar lippen.

970
00:54:29,250 --> 00:54:33,270
Meteen ging hij achter haar aan,
zoals een rund ter slachting gaat

971
00:54:33,270 --> 00:54:38,850
en zoals een dwaas in een enkelboei als
straf, totdat een pijl zijn lever splijt,

972
00:54:38,850 --> 00:54:41,430
zoals een vogel zich haast naar een strik,

973
00:54:41,430 --> 00:54:44,790
en niet weet dat het tegen
zijn leven gericht is.

974
00:54:44,790 --> 00:54:49,230
Het klinkt alsof deze man stierf,
al kan het figuurlijk bedoeld zijn.

975
00:54:49,230 --> 00:54:52,530
Ik weet niet wat de figuurlijke
betekenis dan zou zijn.

976
00:54:52,530 --> 00:54:56,490
Als haar man toevallig vroeg thuis
was gekomen en hem had neergeschoten,

977
00:54:56,490 --> 00:54:59,730
zou dat een pijl zijn die
zijn lever doorboorde.

978
00:54:59,730 --> 00:55:03,030
Hij wist niet dat hij zou
sterven toen hij daarheen ging.

979
00:55:03,030 --> 00:55:06,630
‘Ik dacht dat de echtgenoot op
de afgesproken dag terugkwam.’

980
00:55:06,630 --> 00:55:08,010
Dat had hij gezegd.

981
00:55:08,010 --> 00:55:10,590
Hij wist wat zijn vrouw van plan was.

982
00:55:10,590 --> 00:55:13,530
‘Schat, ik ben over
ongeveer een week terug.

983
00:55:13,530 --> 00:55:18,030
Ik heb veel geld bij me. Maak
je geen zorgen. Ik bel je wel.’

984
00:55:18,030 --> 00:55:20,730
In werkelijkheid zit
hij in de kamer ernaast.

985
00:55:20,730 --> 00:55:22,350
Je weet het nooit echt.

986
00:55:22,350 --> 00:55:27,210
Het kwaad is per definitie bedrieglijk,
en daarom kun je ook zijn beloften dat je

987
00:55:27,210 --> 00:55:30,330
niets zal overkomen niet vertrouwen.

988
00:55:30,330 --> 00:55:31,950
Vers 24:

989
00:55:31,950 --> 00:55:37,470
Nu dan, kinderen, luister naar mij en
sla acht op de woorden van mijn mond.

990
00:55:37,470 --> 00:55:40,230
Blijf gewoon ver bij die buurt vandaan.

991
00:55:40,230 --> 00:55:42,450
Ga niet naar de plek waar zij is.

992
00:55:42,450 --> 00:55:45,870
Zij heeft immers vele dodelijk
gewonden doen neervallen,

993
00:55:45,870 --> 00:55:48,870
geweldig veel zijn allen
die zij heeft gedood.

994
00:55:48,870 --> 00:55:51,450
De Engelse vertaling
die de spreker gebruikt,

995
00:55:51,450 --> 00:55:57,810
spreekt hier over ‘sterke mannen’; de HSV
benadrukt het grote aantal slachtoffers.

996
00:55:57,810 --> 00:56:00,090
Denk niet dat je te sterk bent.

997
00:56:00,090 --> 00:56:04,590
Denk niet dat je met deze verleiding
kunt spelen omdat je sterk bent.

998
00:56:04,590 --> 00:56:07,110
Volgens de lezing die de spreker volgt,

999
00:56:07,110 --> 00:56:12,090
waren haar slachtoffers sterke mannen
in hun eigen ogen. ‘Ik kan dit aan.

1000
00:56:12,090 --> 00:56:15,750
Het zal heus niet zover komen dat
ik met deze vrouw naar bed ga.

1001
00:56:15,750 --> 00:56:17,730
Ik wilde alleen de aandacht.

1002
00:56:17,730 --> 00:56:20,730
Ik wil alleen maar zien hoe
het daar in die straat is.

1003
00:56:20,730 --> 00:56:24,210
Ik heb me altijd afgevraagd hoe het
er op zulke plekken aan toegaat.

1004
00:56:24,210 --> 00:56:27,150
Ik ben gewoon nieuwsgierig. Ik ben sterk.’

1005
00:56:27,150 --> 00:56:29,850
Dat dachten alle slachtoffers
die zij ombracht ook.

1006
00:56:29,850 --> 00:56:31,890
Het waren allemaal sterke mannen.

1007
00:56:31,890 --> 00:56:36,570
Haar huis is een weg naar het graf, die
afdaalt naar de binnenkamers van de dood.

1008
00:56:36,570 --> 00:56:40,110
Eigenlijk staat er in het
Hebreeuws Sheol: de dood.

1009
00:56:40,110 --> 00:56:44,010
Het gaat niet zozeer om de hel, al
kan de hel uiteindelijk ook heel goed

1010
00:56:44,010 --> 00:56:45,330
de bestemming zijn.

1011
00:56:45,330 --> 00:56:47,550
Maar dat is niet wat hier wordt gezegd.

1012
00:56:47,550 --> 00:56:50,430
Er wordt gezegd dat dit
de weg is om te sterven.

1013
00:56:50,430 --> 00:56:52,770
Als je met de vrouw van
je naaste naar bed gaat,

1014
00:56:52,770 --> 00:56:56,070
is dat de manier om ervoor te
zorgen dat je gedood wordt.

1015
00:56:56,070 --> 00:57:00,870
Zoals we in hoofdstuk
6, vers 33 en 34 zagen:

1016
00:57:00,870 --> 00:57:05,970
Plaag en schande zal hij vinden en
zijn smaad zal niet uitgewist worden,

1017
00:57:05,970 --> 00:57:08,490
want jaloersheid is de woede van een man

1018
00:57:08,490 --> 00:57:11,970
en hij zal geen medelijden
hebben op de dag van de wraak.

1019
00:57:11,970 --> 00:57:15,750
Dat is een goede manier om ervoor
te zorgen dat je gedood wordt.

1020
00:57:15,750 --> 00:57:19,650
Natuurlijk eindigt niet ieder
avontuurtje en niet ieder geval van

1021
00:57:19,650 --> 00:57:22,470
overspel met de dood van
degene die het pleegt.

1022
00:57:22,470 --> 00:57:26,970
In feite gebeurt dat maar in heel
weinig gevallen, maar in sommige wel.

1023
00:57:26,970 --> 00:57:29,670
Het is alsof je Russische roulette speelt.

1024
00:57:29,670 --> 00:57:34,050
We zeggen dat je een kogel door je hoofd
krijgt als je Russische roulette speelt.

1025
00:57:34,050 --> 00:57:35,190
Misschien niet.

1026
00:57:35,190 --> 00:57:38,490
Bij sommigen gebeurt het
niet, maar bij sommigen wel.

1027
00:57:38,490 --> 00:57:41,850
En dat gebeurt alleen
omdat ze het spel speelden.

1028
00:57:41,850 --> 00:57:44,070
Als ze het spel niet hadden gespeeld,

1029
00:57:44,070 --> 00:57:48,450
zouden degenen die een kogel door hun
hoofd kregen die niet hebben gekregen.

1030
00:57:48,450 --> 00:57:52,830
Ze hadden bij dat spel weg kunnen
blijven en langer kunnen leven.

1031
00:57:52,830 --> 00:57:57,930
Een man die overspel pleegt en daarom
wordt gedood, had dat kunnen vermijden.

1032
00:57:57,930 --> 00:57:59,670
Hij hoefde dat niet te doen.

1033
00:57:59,670 --> 00:58:03,330
Hij brengt zichzelf in
gevaar. Dat is niet wijs.

1034
00:58:03,330 --> 00:58:05,250
Het is ook niet moreel.

1035
00:58:05,250 --> 00:58:07,470
Het is duidelijk niet moreel.

1036
00:58:07,470 --> 00:58:12,150
Maar Salomo’s bezorgdheid richt zich
hier vooral op het gebrek aan wijsheid

1037
00:58:12,150 --> 00:58:14,790
bij degenen die deze weg inslaan.

1038
00:58:14,790 --> 00:58:19,650
Hij pleit immers voor wijsheid en
laat alle manieren zien waarop een man

1039
00:58:19,650 --> 00:58:21,330
onverstandig kan zijn.

1040
00:58:21,330 --> 00:58:27,090
Dit gedrag heeft naast het gebrek aan
wijsheid nog andere kanten. Het is kwaad.

1041
00:58:27,090 --> 00:58:30,630
Het is in veel opzichten
kwaad. Het is wreed.

1042
00:58:30,630 --> 00:58:35,550
Er zijn veel dingen tegen overspel in
te brengen, en ze zijn allemaal juist.

1043
00:58:35,550 --> 00:58:39,750
In dit specifieke geval richt hij
zich vooral op het feit dat het slecht

1044
00:58:39,750 --> 00:58:41,130
voor jou is.

1045
00:58:41,130 --> 00:58:42,990
Je neemt een risico.

1046
00:58:42,990 --> 00:58:47,190
Dit is niet wat een wijs mens zou
doen die in leven wil blijven en zijn

1047
00:58:47,190 --> 00:58:48,930
reputatie wil behouden.

1048
00:58:48,930 --> 00:58:54,150
Het volgende hoofdstuk bevat een gedicht,
als het ware een lied, waarin de wijsheid,

1049
00:58:54,150 --> 00:58:58,170
als vrouw voorgesteld, over
haar eigen deugden zingt.

1050
00:58:58,170 --> 00:58:59,791
Daar komen we in de
volgende lezing aan toe.