1
00:00:02,010 --> 00:00:04,230
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,230 --> 00:00:08,430
Deze keer behandelen we Spreuken 8 en 9.

3
00:00:08,430 --> 00:00:13,470
We gaan nu naar het achtste hoofdstuk van
Spreuken, en dit hoofdstuk is heel bekend.

4
00:00:13,470 --> 00:00:17,670
Het wordt vaak aangehaald vanwege wat
volgens veel mensen de betekenis ervan

5
00:00:17,670 --> 00:00:19,110
voor Christus is.

6
00:00:19,110 --> 00:00:23,430
Het is een lied dat door Wijsheid wordt
gezongen over haar eigen deugden en

7
00:00:23,430 --> 00:00:25,830
haar eigen begerenswaardigheid.

8
00:00:25,830 --> 00:00:30,030
Ze nodigt de mensenkinderen uit haar
te zoeken en haar te verkrijgen.

9
00:00:30,030 --> 00:00:34,350
We hebben al een kortere versie van
iets soortgelijks gehad in hoofdstuk 1.

10
00:00:34,350 --> 00:00:38,790
Daar droeg Wijsheid ook een kort gedicht
voor, waarin zij de mensenkinderen,

11
00:00:38,790 --> 00:00:42,210
de eenvoudigen en hen
die nog niet wijs zijn,

12
00:00:42,210 --> 00:00:45,210
opriep wijsheid te
zoeken en te verkrijgen.

13
00:00:45,210 --> 00:00:49,470
Ze vertelde hun dat dit zeer nuttig
voor hen zou zijn als ze dat deden.

14
00:00:49,470 --> 00:00:53,370
Als ze het niet deden, zou de tijd
komen dat ze zouden wensen dat ze het

15
00:00:53,370 --> 00:00:54,750
wel gedaan hadden.

16
00:00:54,750 --> 00:00:58,290
Toch zouden ze de wijsheid niet
vinden wanneer ze tot haar riepen,

17
00:00:58,290 --> 00:01:02,010
omdat ze haar niet hadden gezocht, niet
hadden willen luisteren naar de woorden

18
00:01:02,010 --> 00:01:06,510
van wijsheid en de vreze des
Heeren niet hadden gekozen.

19
00:01:06,510 --> 00:01:09,510
Zo eindigde hoofdstuk 1 van Spreuken.

20
00:01:09,510 --> 00:01:13,710
Nu krijgen we een langer lied over
haar, en veel van de gedachten daarin

21
00:01:13,710 --> 00:01:17,070
zijn al in eerdere passages
ter sprake gekomen.

22
00:01:17,070 --> 00:01:20,970
Er zal hier herhaling zijn,
maar er staan ook uitspraken in

23
00:01:20,970 --> 00:01:24,630
die volgens veel mensen op
Jezus van toepassing zijn.

24
00:01:24,630 --> 00:01:30,150
Christenen die hierover onderwijzen,
verwijzen vaak naar 1 Korinthe 1:30,

25
00:01:30,150 --> 00:01:34,170
waar Paulus zegt dat Christus voor
ons een aantal dingen is geworden,

26
00:01:34,170 --> 00:01:37,890
waaronder wijsheid,
gerechtigheid enzovoort.

27
00:01:37,890 --> 00:01:40,410
Christus is dus onze wijsheid geworden.

28
00:01:40,410 --> 00:01:44,430
Ik denk dat dit in het Nieuwe Testament
het dichtst komt bij een uitspraak waarin

29
00:01:44,430 --> 00:01:46,710
Jezus wijsheid wordt genoemd.

30
00:01:46,710 --> 00:01:49,230
Toch blijkt uit veel van wat Jezus zei,

31
00:01:49,230 --> 00:01:52,050
en uit wat het Nieuwe
Testament in het algemeen zegt,

32
00:01:52,050 --> 00:01:55,650
dat het volgen van Christus
de weg van wijsheid is.

33
00:01:55,650 --> 00:02:00,870
Jezus zei beslist aan het einde van Zijn
Bergrede, aan het einde van Mattheüs 7:

34
00:02:00,870 --> 00:02:04,650
Daarom, ieder die deze woorden
van Mij hoort en ze doet,

35
00:02:04,650 --> 00:02:07,170
die zal Ik vergelijken
met een verstandig man,

36
00:02:07,170 --> 00:02:09,450
die zijn huis op de rots gebouwd heeft;

37
00:02:09,450 --> 00:02:11,850
We weten hoe dat verhaal gaat.

38
00:02:11,850 --> 00:02:13,530
Vervolgens zegt Hij:

39
00:02:13,530 --> 00:02:16,890
En ieder die deze woorden van
Mij hoort en ze niet doet,

40
00:02:16,890 --> 00:02:21,750
zal met een dwaze man vergeleken worden,
die zijn huis op zand gebouwd heeft;

41
00:02:21,750 --> 00:02:24,870
Deze illustratie van de
wijze man en de dwaze man,

42
00:02:24,870 --> 00:02:27,570
die hun huizen op de rots
of op het zand bouwden,

43
00:02:27,570 --> 00:02:30,150
is voor ons een heel bekende passage.

44
00:02:30,150 --> 00:02:32,790
We hoeven dus niet op
de details in te gaan.

45
00:02:32,790 --> 00:02:37,170
Het volstaat te zeggen dat dit
onderscheid tussen de wijze en de dwaze

46
00:02:37,170 --> 00:02:42,570
draait om mensen die horen wat Jezus
zegt en er óf wel óf niet naar handelen.

47
00:02:42,570 --> 00:02:45,870
Als je niet doet wat
Jezus zegt, ben je dwaas.

48
00:02:45,870 --> 00:02:49,050
Als je wel doet wat
Jezus zegt, ben je wijs.

49
00:02:49,050 --> 00:02:52,770
Er is dus duidelijk een verband
tussen Christus en wijsheid.

50
00:02:52,770 --> 00:02:55,710
Wijsheid wordt hier echter
voorgesteld als een vrouw,

51
00:02:55,710 --> 00:03:00,270
zoals kenmerkend is voor de manier
waarop Salomo dit onderwerp behandelt.

52
00:03:00,270 --> 00:03:05,010
Sommige mensen willen heel hoofdstuk 8
zo graag rechtstreeks op Jezus toepassen,

53
00:03:05,010 --> 00:03:09,330
dat ze zelfs hebben geopperd dat Jezus
binnen de Godheid misschien de vrouwelijke

54
00:03:09,330 --> 00:03:12,030
kant van de Godheid
was, of iets dergelijks.

55
00:03:12,030 --> 00:03:14,850
Dat is beslist geen
conclusie die door deze

56
00:03:14,850 --> 00:03:17,490
specifieke informatie
wordt gerechtvaardigd.

57
00:03:17,490 --> 00:03:21,330
Dit hoofdstuk stelt Jezus
niet gelijk aan wijsheid.

58
00:03:21,330 --> 00:03:24,090
Veel van de dingen die over
wijsheid worden gezegd,

59
00:03:24,090 --> 00:03:26,250
zijn beslist waar van Jezus.

60
00:03:26,250 --> 00:03:29,190
Johannes zegt in de
openingsverzen van zijn Evangelie

61
00:03:29,190 --> 00:03:34,650
over het Woord zelfs dat alle dingen
door Hem, door het Woord, gemaakt zijn.

62
00:03:34,650 --> 00:03:37,710
Wijsheid kan ook dezelfde aanspraak maken:

63
00:03:37,710 --> 00:03:40,950
God heeft alle dingen
door Wijsheid gemaakt.

64
00:03:40,950 --> 00:03:44,790
Maar alleen omdat Salomo Wijsheid
hier als persoon voorstelt,

65
00:03:44,790 --> 00:03:48,810
betekent dat niet dat hij wil dat we
Wijsheid als een levend wezen zien,

66
00:03:48,810 --> 00:03:53,850
zoals Johannes bijvoorbeeld verwacht dat
we het Woord als een levende Persoon zien.

67
00:03:53,850 --> 00:03:59,910
Het Woord is een Hij, een persoon, maar
wijsheid is niet werkelijk een persoon.

68
00:03:59,910 --> 00:04:04,770
Wijsheid kan inderdaad in een persoon
of in personen zichtbaar worden.

69
00:04:04,770 --> 00:04:08,430
Jezus zou beslist een
toonbeeld van wijsheid zijn.

70
00:04:08,430 --> 00:04:12,210
Maar de Bijbel moedigt ons niet
aan wijsheid te zien als een bewust

71
00:04:12,210 --> 00:04:16,950
persoonlijk wezen, zoals Johannes
ons wel aanmoedigt het Woord te zien.

72
00:04:16,950 --> 00:04:21,750
De personificatie van wijsheid is
eenvoudigweg een literair middel.

73
00:04:21,750 --> 00:04:25,470
We stellen onpersoonlijke
dingen vaak als personen voor.

74
00:04:25,470 --> 00:04:30,930
We spreken over het moederland, of orkanen
krijgen namen alsof het mensen zijn,

75
00:04:30,930 --> 00:04:32,490
maar dat zijn ze niet.

76
00:04:32,490 --> 00:04:36,690
Het is niet ongebruikelijk dat
onpersoonlijke dingen als personen worden

77
00:04:36,690 --> 00:04:40,590
voorgesteld om een dramatisch
effect te bereiken.

78
00:04:40,590 --> 00:04:43,890
Wijsheid wordt voorgesteld
in vrouwelijke vorm.

79
00:04:43,890 --> 00:04:47,610
Dat komt ongetwijfeld doordat
Salomo aan zijn zoon schrijft,

80
00:04:47,610 --> 00:04:51,570
een zoon van wie hij duidelijk denkt dat
hij zich tot vrouwen aangetrokken zal

81
00:04:51,570 --> 00:04:53,910
voelen als hij een normale man is.

82
00:04:53,910 --> 00:04:56,910
Het is duidelijk dat Salomo zijn
zoon voor het verkeerde soort

83
00:04:56,910 --> 00:04:58,530
vrouw heeft gewaarschuwd.

84
00:04:58,530 --> 00:05:02,730
Dat wijst erop dat hij gelooft dat zijn
zoon zich tot vrouwen aangetrokken zal

85
00:05:02,730 --> 00:05:06,450
voelen en dat hij hoopt dat hij
zich tot het juiste soort vrouw

86
00:05:06,450 --> 00:05:08,070
aangetrokken zal voelen.

87
00:05:08,070 --> 00:05:13,470
Hier wordt Wijsheid voorgesteld als zonder
enige twijfel het juiste soort vrouw.

88
00:05:13,470 --> 00:05:16,770
Je hoort wijsheid te zoeken
zoals je een vrouw zou zoeken

89
00:05:16,770 --> 00:05:20,070
als je een man bent die
een levensgezellin zoekt.

90
00:05:20,070 --> 00:05:22,590
Hij bedoelt dat niet werkelijk letterlijk.

91
00:05:22,590 --> 00:05:26,760
Maar in zekere zin kan de immorele
vrouw naar wie hij in dit gedeelte,

92
00:05:26,760 --> 00:05:29,160
in hoofdstuk 1 tot en met 9,

93
00:05:29,160 --> 00:05:33,870
steeds verwijst bijna worden gezien
als de belichaming van dwaasheid,

94
00:05:33,870 --> 00:05:38,490
als een bepaald soort vrouw, terwijl
Wijsheid een ander soort vrouw is.

95
00:05:38,490 --> 00:05:42,750
Misschien is er ook enige overlap tussen
het vinden van het juiste soort vrouw

96
00:05:42,750 --> 00:05:44,430
en het vinden van wijsheid.

97
00:05:44,430 --> 00:05:48,270
Een vrouw van de juiste soort
zou zeker een wijze vrouw zijn.

98
00:05:48,270 --> 00:05:52,590
Maar we moeten dit literaire middel
niet te ver doortrekken en proberen er

99
00:05:52,590 --> 00:05:55,770
rechtstreeks een uitspraak
over Jezus van te maken.

100
00:05:55,770 --> 00:06:01,290
Het is een uitspraak over Jezus voor
zover Jezus wijsheid belichaamt.

101
00:06:01,290 --> 00:06:04,170
Maar Salomo denkt hier
niet persoonlijk aan Jezus,

102
00:06:04,170 --> 00:06:07,770
en ik heb geen reden om te
geloven dat de Heilige Geest hier

103
00:06:07,770 --> 00:06:09,690
persoonlijk aan Jezus denkt.

104
00:06:09,690 --> 00:06:14,670
Jehova's getuigen bijvoorbeeld maken dit
hoofdstuk graag tot een hoofdstuk over

105
00:06:14,670 --> 00:06:20,790
Jezus, omdat het over wijsheid lijkt te
spreken als iets wat een oorsprong heeft.

106
00:06:20,790 --> 00:06:25,590
En zij zeggen graag dat Jezus een
oorsprong had, dat Hij niet eeuwig was.

107
00:06:25,590 --> 00:06:30,990
Daarmee passen ze het hoofdstuk toe op
een manier die volgens mij noch Salomo,

108
00:06:30,990 --> 00:06:35,550
noch de Heilige Geest voor ogen had, en
waarop ook geen van de schrijvers van het

109
00:06:35,550 --> 00:06:38,190
Nieuwe Testament het zou hebben opgevat.

110
00:06:38,190 --> 00:06:42,750
Het is gewoon nog een manier om de
deugd van wijsheid te verheffen.

111
00:06:42,750 --> 00:06:47,550
En dat gebeurt op een literaire manier,
door wijsheid voor te stellen als een zeer

112
00:06:47,550 --> 00:06:51,390
eerbare en aantrekkelijke vrouw
tot wie zijn zoon zich aangetrokken

113
00:06:51,390 --> 00:06:52,710
zou moeten voelen.

114
00:06:52,710 --> 00:06:54,030
Er staat:

115
00:06:54,030 --> 00:06:58,410
Roept Wijsheid niet en laat
Inzicht Haar stem niet klinken?

116
00:06:58,410 --> 00:07:04,290
Op de top van hoogten, langs de weg,
op een kruispunt van paden, staat Zij.

117
00:07:04,290 --> 00:07:08,790
Terzijde van de poorten, voor aan de
stad, bij de ingang van de deuren,

118
00:07:08,790 --> 00:07:10,230
roept Zij luid:

119
00:07:10,230 --> 00:07:12,690
Ze doet haar oproep in het openbaar.

120
00:07:12,690 --> 00:07:17,010
Het moet betekenen dat wijsheid eigenlijk
niet moeilijk te vinden is als je

121
00:07:17,010 --> 00:07:18,030
haar wilt vinden.

122
00:07:18,030 --> 00:07:23,010
Wijsheid spreekt voortdurend, overal
waar je komt, waar mensen onderweg zijn,

123
00:07:23,010 --> 00:07:24,930
op de marktplaatsen.

124
00:07:24,930 --> 00:07:28,110
Wijsheid is op al deze
dingen van toepassing.

125
00:07:28,110 --> 00:07:32,430
En iemand kan de stem van wijsheid
altijd volgen en ernaar luisteren,

126
00:07:32,430 --> 00:07:34,710
waar die persoon zich ook bevindt.

127
00:07:34,710 --> 00:07:38,190
Denk eraan dat Salomo
zelf in een latere spreuk

128
00:07:38,190 --> 00:07:41,730
zei dat hij langs het huis liep
van iemand die een luiaard was.

129
00:07:41,730 --> 00:07:46,530
Hij zag dat de muur was afgebroken en
dat het gras alles had overwoekerd.

130
00:07:46,530 --> 00:07:47,670
En hij zegt:

131
00:07:47,670 --> 00:07:50,790
Toen ik het zelf aanschouwde,
nam ik het ter harte,

132
00:07:50,790 --> 00:07:53,490
ik zag het en nam vermaning aan:

133
00:07:53,490 --> 00:07:56,490
Wijsheid kwam tot hem en sprak tot hem,

134
00:07:56,490 --> 00:08:00,630
gewoon terwijl hij over straat
langs het huis van een buurman liep.

135
00:08:00,630 --> 00:08:03,930
Waar je ook bent, daar
roept de wijsheid het uit.

136
00:08:03,930 --> 00:08:08,730
Ze doet een beroep op je en vraagt je om
in het leven naar wijze wegen te luisteren

137
00:08:08,730 --> 00:08:14,130
in plaats van naar dwaze wegen, op
straat, op de marktplaats of waar dan ook.

138
00:08:14,130 --> 00:08:17,790
Haar oproep wordt in vers 4
met deze woorden weergegeven:

139
00:08:17,790 --> 00:08:22,890
Tot u, mannen, roep Ik en Mijn
stem klinkt tot de mensenkinderen.

140
00:08:22,890 --> 00:08:26,970
Ik hoop dat je het parallellisme in
de Hebreeuwse poëzie hebt opgemerkt,

141
00:08:26,970 --> 00:08:29,190
want het is nuttig om daarop te letten.

142
00:08:29,190 --> 00:08:33,390
Ik heb het al eerder genoemd: één
uitspraak wordt tweemaal gedaan,

143
00:08:33,390 --> 00:08:35,190
op verschillende manieren.

144
00:08:35,190 --> 00:08:37,290
Eén reden om daar hier op te wijzen,

145
00:08:37,290 --> 00:08:41,550
is dat deze twee regels duidelijk
dezelfde betekenis hebben:

146
00:08:41,550 --> 00:08:43,590
Tot jullie, mensen, roep ik.

147
00:08:43,590 --> 00:08:45,810
Mijn stem richt zich tot alle mensen.

148
00:08:45,810 --> 00:08:50,610
Het is alleen zo dat ‘mensenzonen’,
of in sommige gevallen in de Schrift

149
00:08:50,610 --> 00:08:55,290
‘de Zoon des mensen’, op deze manier
parallel staat aan eenvoudigweg

150
00:08:55,290 --> 00:08:57,570
‘mens’ of ‘mensen’.

151
00:08:57,570 --> 00:09:03,210
Dat is belangrijk, onder meer omdat Jezus
Zichzelf vaker de Zoon des mensen noemde

152
00:09:03,210 --> 00:09:06,630
dan dat Hij enige andere
aanduiding gebruikte.

153
00:09:06,630 --> 00:09:08,970
Wanneer we nagaan wat
Hij daarmee bedoelde,

154
00:09:08,970 --> 00:09:13,770
is een van de belangrijkste gegevens
uit de Schrift dat ‘zoon des mensen’

155
00:09:13,770 --> 00:09:18,870
bijna altijd eenvoudigweg wordt gebruikt
als een andere uitdrukking voor een mens:

156
00:09:18,870 --> 00:09:23,730
een gewoon mens, een zoon van
Adam, een menselijk wezen.

157
00:09:23,730 --> 00:09:24,870
Ze zegt:

158
00:09:24,870 --> 00:09:30,810
Onverstandigen, begrijp met schranderheid
en dwazen, begrijp met verstand.

159
00:09:30,810 --> 00:09:33,930
Luister, want Ik zal
vorstelijke dingen spreken,

160
00:09:33,930 --> 00:09:36,990
het openen van Mijn lippen
brengt wat billijk is.

161
00:09:36,990 --> 00:09:41,010
Ja, Mijn gehemelte zal
waarheid tot uiting brengen:

162
00:09:41,010 --> 00:09:44,130
goddeloosheid is voor
Mijn lippen een gruwel.

163
00:09:44,130 --> 00:09:47,731
Alle woorden uit Mijn mond zijn
in gerechtigheid gesproken ,

164
00:09:47,731 --> 00:09:50,310
er is niets verdraaids of slinks in.

165
00:09:50,310 --> 00:09:54,390
Met andere woorden, als je een
kromme of verdorven weg gaat,

166
00:09:54,390 --> 00:09:56,670
luister je niet naar wijsheid.

167
00:09:56,670 --> 00:10:00,990
Als je goddeloos handelt, is
dat een gruwel voor wijsheid.

168
00:10:00,990 --> 00:10:05,190
Wijsheid zal goddeloosheid
in het geheel niet bepleiten.

169
00:10:05,190 --> 00:10:08,250
Alle woorden van wijsheid
zijn rechtvaardig.

170
00:10:08,250 --> 00:10:12,150
Wanneer je een pad van
gerechtigheid kiest, handel je wijs.

171
00:10:12,150 --> 00:10:14,730
Je volgt de raad van wijsheid.

172
00:10:14,730 --> 00:10:18,990
Als je voor zonde kiest, bevind
je je duidelijk op een krom pad.

173
00:10:18,990 --> 00:10:23,610
Je luistert niet naar wijsheid, want
haar woorden wijzen niet in die richting.

174
00:10:23,610 --> 00:10:26,130
Vers 9 zegt over haar woorden:

175
00:10:26,130 --> 00:10:29,130
Ze zijn alle oprecht
voor ieder die begrijpt,

176
00:10:29,130 --> 00:10:31,950
juist voor hen die kennis willen vinden.

177
00:10:31,950 --> 00:10:34,530
Neem Mijn vermaning aan en niet zilver,

178
00:10:34,530 --> 00:10:37,830
want kennis is verkieslijker
dan bewerkt goud.

179
00:10:37,830 --> 00:10:44,010
Want wijsheid is beter dan robijnen, en al
uw wensen zijn er niet mee te vergelijken.

180
00:10:44,010 --> 00:10:47,430
Wanneer ik een vers behandel,
heb ik soms opnieuw het gevoel

181
00:10:47,430 --> 00:10:51,990
dat ik op bepaalde vaste vormen van
Hebreeuws taalgebruik moet wijzen,

182
00:10:51,990 --> 00:10:56,010
zelfs als dat enigszins losstaat
van de boodschap van de passage.

183
00:10:56,010 --> 00:10:59,070
Dit is zo'n geval. Vers 10 zegt:

184
00:10:59,070 --> 00:11:02,130
Neem mijn onderricht aan, en geen zilver.

185
00:11:02,130 --> 00:11:05,370
Dit lijkt te zeggen dat je
nooit zilver moet aannemen.

186
00:11:05,370 --> 00:11:08,070
Je moet alleen onderricht aannemen.

187
00:11:08,070 --> 00:11:11,250
Het lijkt te betekenen:
‘Neem geen zilver aan,

188
00:11:11,250 --> 00:11:13,830
maar ontvang alleen
onderricht van wijsheid.’

189
00:11:13,830 --> 00:11:17,430
Dit is echter een stijlfiguur
die vaak in de Schrift voorkomt.

190
00:11:17,430 --> 00:11:20,970
Als je er niet op let, zul je
veel passages verkeerd lezen.

191
00:11:20,970 --> 00:11:26,430
Ik heb deze stijlfiguur weleens een
‘beperkte ontkenning’ horen noemen.

192
00:11:26,430 --> 00:11:29,010
Jaren geleden hoorde ik een leraar deze

193
00:11:29,010 --> 00:11:33,150
specifieke stijlfiguur in de Schrift
een beperkte ontkenning noemen.

194
00:11:33,150 --> 00:11:36,270
Daarom heb ik die term
er altijd voor gebruikt.

195
00:11:36,270 --> 00:11:40,710
Jaren nadat ik die term was gaan
gebruiken, vroeg iemand mij ernaar.

196
00:11:40,710 --> 00:11:44,730
Ik besloot dat ik hem maar beter kon
opzoeken en informatie kon zoeken over

197
00:11:44,730 --> 00:11:46,590
de beperkte ontkenning.

198
00:11:46,590 --> 00:11:50,670
Op het hele internet kon ik geen enkele
verwijzing vinden naar de uitdrukking

199
00:11:50,670 --> 00:11:52,590
‘een beperkte ontkenning’.

200
00:11:52,590 --> 00:11:57,870
Daarom moet ik concluderen dat dit geen
gevestigde term voor dit verschijnsel is.

201
00:11:57,870 --> 00:12:00,210
Maar het verschijnsel bestaat wel.

202
00:12:00,210 --> 00:12:04,230
Of je er nu een naam voor hebt of niet,
het is iets waarop je moet letten.

203
00:12:04,230 --> 00:12:08,130
Ik heb ervoor gekozen het een
beperkte ontkenning te blijven noemen,

204
00:12:08,130 --> 00:12:10,710
omdat ik er geen andere naam voor ken.

205
00:12:10,710 --> 00:12:15,570
Misschien ga ik wel de geschiedenis in
als degene die het een naam heeft gegeven.

206
00:12:15,570 --> 00:12:17,070
Al betwijfel ik dat.

207
00:12:17,070 --> 00:12:19,830
Iemand anders heeft het
vóór mij zo genoemd.

208
00:12:19,830 --> 00:12:23,550
Ik weet alleen niet wie; ik
weet niet meer wie het was.

209
00:12:23,550 --> 00:12:27,990
Van een beperkte ontkenning is hier sprake
wanneer een zin zo is opgebouwd dat er

210
00:12:27,990 --> 00:12:32,310
staat: ‘Niet A, maar
B.’ Met andere woorden,

211
00:12:32,310 --> 00:12:36,270
de zin lijkt het ene te ontkennen
en het andere te bevestigen.

212
00:12:36,270 --> 00:12:41,130
Maar wat hij binnen zijn context werkelijk
betekent, de bedoelde betekenis, is:

213
00:12:41,130 --> 00:12:46,140
‘Niet alleen A, maar ook B.’ Dus hoewel
het klinkt als een absolute ontkenning:

214
00:12:46,140 --> 00:12:47,610
Zoek geen zilver.

215
00:12:47,610 --> 00:12:52,170
is het in werkelijkheid een
beperkte ontkenning. Het betekent:

216
00:12:52,170 --> 00:12:55,710
Zoek niet alleen zilver,
maar zoek ook mijn wijsheid.

217
00:12:55,710 --> 00:12:57,090
Of misschien:

218
00:12:57,090 --> 00:13:01,590
Zoek niet in de eerste plaats naar
zilver, maar naar mijn wijsheid.

219
00:13:01,590 --> 00:13:06,810
De uitspraak wordt gedaan alsof het een
absolute ontkenning is: ‘Doe dit niet.’

220
00:13:06,810 --> 00:13:09,690
Maar in werkelijkheid is
het meer een vergelijkende,

221
00:13:09,690 --> 00:13:12,510
relatieve vorm van beperkte ontkenning.

222
00:13:12,510 --> 00:13:15,270
Je ziet dit bijvoorbeeld
wanneer Jezus zegt:

223
00:13:15,270 --> 00:13:19,230
Denk niet dat Ik gekomen ben om
vrede te brengen op de aarde;

224
00:13:19,230 --> 00:13:22,830
Ik ben niet gekomen om vrede
te brengen, maar het zwaard.

225
00:13:22,830 --> 00:13:24,750
Het klinkt alsof Hij zegt:

226
00:13:24,750 --> 00:13:26,910
Verwacht van Mij geen vrede.

227
00:13:26,910 --> 00:13:29,490
Ik ben niet gekomen om vrede te brengen.

228
00:13:29,490 --> 00:13:32,550
Ik ben gekomen om een zwaard te brengen.

229
00:13:32,550 --> 00:13:36,870
Het klinkt alsof Hij zegt: ‘Ik ben
alleen gekomen om een zwaard te brengen

230
00:13:36,870 --> 00:13:38,430
en geen vrede.’

231
00:13:38,430 --> 00:13:42,450
Maar Hij bedoelt natuurlijk eigenlijk:
‘Denk niet dat Ik alleen kom om

232
00:13:42,450 --> 00:13:43,650
vrede te brengen.

233
00:13:43,650 --> 00:13:48,390
Ik ben niet gekomen om alleen vrede
te brengen, maar ook een zwaard.’

234
00:13:48,390 --> 00:13:50,310
Je zult vrede krijgen.

235
00:13:50,310 --> 00:13:53,370
Hij is wel degelijk gekomen
om vrede te brengen.

236
00:13:53,370 --> 00:13:55,470
Dat is de vrucht van de Geest.

237
00:13:55,470 --> 00:13:57,630
Hij zei tegen Zijn discipelen:

238
00:13:57,630 --> 00:14:03,210
Vrede laat Ik u, Mijn vrede geef Ik
u; niet zoals de wereld die geeft,

239
00:14:03,210 --> 00:14:09,150
geef Ik die u. Laat uw hart niet in
beroering raken en niet bevreesd worden.

240
00:14:09,150 --> 00:14:11,910
Vrede is duidelijk iets wat Hij geeft.

241
00:14:11,910 --> 00:14:13,650
Hij is de Vredevorst.

242
00:14:13,650 --> 00:14:17,010
Maar Hij is niet gekomen
om alleen vrede te geven.

243
00:14:17,010 --> 00:14:20,850
Denk niet dat het allemaal
rozengeur en maneschijn zal zijn.

244
00:14:20,850 --> 00:14:24,690
Denk niet: ‘Ik ben alleen
gekomen om vrede te brengen.’

245
00:14:24,690 --> 00:14:27,690
Hij is ook gekomen om
een zwaard te brengen.

246
00:14:27,690 --> 00:14:29,790
Dat is wat die uitspraak betekent.

247
00:14:29,790 --> 00:14:33,930
Er zijn veel plaatsen in de Schrift waar
dit soort constructie wordt gebruikt.

248
00:14:33,930 --> 00:14:39,390
Ik zal nu niet op andere voorbeelden
ingaan, maar dit is er één van. Er staat:

249
00:14:39,390 --> 00:14:41,970
Neem Mijn vermaning aan en niet zilver,

250
00:14:41,970 --> 00:14:45,270
want kennis is verkieslijker
dan bewerkt goud.

251
00:14:45,270 --> 00:14:48,510
Het betekent: ‘Zoek niet alleen zilver.’

252
00:14:48,510 --> 00:14:52,650
Er staat niet dat het verkeerd is om
zilver of iets dergelijks te ontvangen.

253
00:14:52,650 --> 00:14:55,950
Er staat dat als je zilver
zoekt in plaats van onderricht,

254
00:14:55,950 --> 00:14:58,170
dat niet de juiste keuze is.

255
00:14:58,170 --> 00:15:00,030
Wanneer Jezus zegt:

256
00:15:00,030 --> 00:15:04,650
Verzamel geen schatten voor u op de
aarde, waar mot en roest ze verderven,

257
00:15:04,650 --> 00:15:09,630
en waar dieven inbreken en stelen; maar
verzamel schatten voor u in de hemel,

258
00:15:09,630 --> 00:15:14,970
waar geen mot of roest ze verderft, en
waar dieven niet inbreken of stelen;

259
00:15:14,970 --> 00:15:18,210
heb ik me soms afgevraagd of
dat nog zo’n voorbeeld is.

260
00:15:18,210 --> 00:15:21,210
Er zijn behoorlijk veel
voorbeelden die je kunt vinden.

261
00:15:21,210 --> 00:15:25,830
Maar ik vraag me af of Hij bedoelt:
‘Verzamel niet alleen schatten op aarde,

262
00:15:25,830 --> 00:15:28,710
maar verzamel ook schatten in de hemel.’

263
00:15:28,710 --> 00:15:30,390
Ik weet het niet zeker.

264
00:15:30,390 --> 00:15:34,350
Het is namelijk mogelijk dat Hij spreekt
tegen mensen die alleen bedacht zouden

265
00:15:34,350 --> 00:15:37,290
zijn op het verzamelen
van schatten op aarde

266
00:15:37,290 --> 00:15:41,010
en er niet aan zouden denken
schatten in de hemel te verzamelen.

267
00:15:41,010 --> 00:15:43,650
Daar moet je dus ook
aandacht aan schenken.

268
00:15:43,650 --> 00:15:46,710
In Johannes 6 zei Jezus bijvoorbeeld:

269
00:15:46,710 --> 00:15:51,150
Werk niet om het voedsel dat vergaat,
maar om het voedsel dat blijft tot in het

270
00:15:51,150 --> 00:15:55,470
eeuwige leven, dat de Zoon
des mensen u geven zal;

271
00:15:55,470 --> 00:15:58,590
want Hem heeft God de Vader verzegeld.

272
00:15:58,590 --> 00:16:03,150
Betekent dat dat het verkeerd is om
te werken voor voedsel dat vergaat?

273
00:16:03,150 --> 00:16:08,010
Hoe kom je aan voedsel dat vergaat als je
er niet voor arbeidt, als je niet werkt?

274
00:16:08,010 --> 00:16:12,810
De Bijbel zegt dat wie niet
werkt, niet eet. De uitspraak:

275
00:16:12,810 --> 00:16:17,250
Werk niet om het voedsel dat vergaat,
maar om het voedsel dat blijft tot in het

276
00:16:17,250 --> 00:16:21,150
eeuwige leven, dat de Zoon
des mensen u geven zal;

277
00:16:21,150 --> 00:16:24,150
want Hem heeft God de Vader verzegeld.

278
00:16:24,150 --> 00:16:27,990
klinkt dus absoluut, maar het
is een beperkte ontkenning.

279
00:16:27,990 --> 00:16:32,190
Het betekent: ‘Werk niet alleen
voor voedsel dat vergaat;

280
00:16:32,190 --> 00:16:36,150
werk ook voor het voedsel dat
blijft tot in het eeuwige leven.’

281
00:16:36,150 --> 00:16:39,990
Dit houdt niet rechtstreeks verband
met wat de wijsheid hier zegt.

282
00:16:39,990 --> 00:16:44,370
Maar het is een zijopmerking, omdat je
dit soort zinsbouw een aantal keren in de

283
00:16:44,370 --> 00:16:46,290
Schriften zult tegenkomen.

284
00:16:46,290 --> 00:16:47,490
Vers 11:

285
00:16:47,490 --> 00:16:53,310
Want wijsheid is beter dan robijnen, en al
uw wensen zijn er niet mee te vergelijken.

286
00:16:53,310 --> 00:16:56,670
Dit is bijna identiek aan de
uitspraak die eerder werd gedaan,

287
00:16:56,670 --> 00:16:59,970
volgens mij in hoofdstuk
3, precies hetzelfde.

288
00:16:59,970 --> 00:17:05,550
Ik, Wijsheid, Ik woon bij schranderheid
en vind kennis door alle bedachtzaamheid.

289
00:17:05,550 --> 00:17:09,390
De vreze des HEEREN is het
kwade te haten; hoogmoed,

290
00:17:09,390 --> 00:17:14,550
trots en de verkeerde weg en een mond
vol verderfelijke dingen haat Ik.

291
00:17:14,550 --> 00:17:17,370
Dat wil zeggen dat de
wijsheid die dingen haat.

292
00:17:17,370 --> 00:17:21,210
Als je toevallig verdraagzaam bent
tegenover dingen als arrogantie,

293
00:17:21,210 --> 00:17:25,110
kwade wegen en verdorven
monden, dan ben je niet wijs,

294
00:17:25,110 --> 00:17:27,630
want de wijsheid haat die dingen.

295
00:17:27,630 --> 00:17:30,210
Een wijs mens zal zulke dingen verachten.

296
00:17:30,210 --> 00:17:34,050
De vreze des Heeren, die het
begin van de wijsheid is,

297
00:17:34,050 --> 00:17:36,450
houdt in dat je het kwaad haat.

298
00:17:36,450 --> 00:17:41,130
Dat is belangrijk om op te merken, want de
vreze des Heeren is een belangrijk begrip

299
00:17:41,130 --> 00:17:46,710
dat vaak terugkomt in Spreuken en Psalmen
en, eerlijk gezegd, in de hele Schrift.

300
00:17:46,710 --> 00:17:51,930
In elk genre van de Schrift wordt er
vaak naar verwezen: vaak bij de profeten,

301
00:17:51,930 --> 00:17:55,590
zelfs in de wet, waar het gaat
over het vrezen van de Heere,

302
00:17:55,590 --> 00:17:57,810
en ook in het Nieuwe Testament.

303
00:17:57,810 --> 00:18:02,850
Hier is een goede, beknopte omschrijving
van hoe de vreze des Heeren eruitziet.

304
00:18:02,850 --> 00:18:05,730
Als je het kwaad om de
juiste redenen haat,

305
00:18:05,730 --> 00:18:09,390
haat je het kwaad omdat je
weet dat het tegen God ingaat,

306
00:18:09,390 --> 00:18:13,230
en omdat je weet dat het werkelijk
gevaarlijk is om God niet

307
00:18:13,230 --> 00:18:14,790
welgevallig te zijn.

308
00:18:14,790 --> 00:18:18,270
Dat wil niet zeggen dat Hij
lichtgeraakt of opvliegend is,

309
00:18:18,270 --> 00:18:22,710
maar er komt een afrekening;
uiteindelijk komt er een oordeel.

310
00:18:22,710 --> 00:18:25,290
Iedereen die het volle
gewicht daarvan beseft,

311
00:18:25,290 --> 00:18:30,510
zal bang zijn bij de gedachte aan de
verkeerde kant van dat oordeel te staan.

312
00:18:30,510 --> 00:18:32,910
Dus zul je het kwaad haten.

313
00:18:32,910 --> 00:18:35,190
Wanneer je hoort dat iemand kwaad doet,

314
00:18:35,190 --> 00:18:38,250
zul je huiveren bij het
vooruitzicht dat diegene met dat

315
00:18:38,250 --> 00:18:41,010
op zijn geweten voor God moet verschijnen.

316
00:18:41,010 --> 00:18:47,610
In een van de Psalmen, volgens mij Psalm
119, zegt David in een van de verzen:

317
00:18:47,610 --> 00:18:51,690
Grote verontwaardiging heeft mij
bevangen vanwege de goddelozen,

318
00:18:51,690 --> 00:18:53,550
die Uw wet verlaten.

319
00:18:53,550 --> 00:18:58,890
Alleen al de gedachte aan degenen die Gods
wet verlaten, vervult mij met afschuw.

320
00:18:58,890 --> 00:19:03,990
Dat is de vreze des Heeren: het
kwaad haten en ten volle beseffen

321
00:19:03,990 --> 00:19:08,430
hoe zwaar het oordeel is dat
degenen die kwaad doen, verdienen.

322
00:19:08,430 --> 00:19:10,290
Het is Psalm 119.

323
00:19:10,290 --> 00:19:12,870
In de King James staat ‘horror’.

324
00:19:12,870 --> 00:19:16,290
Ik weet niet zeker wat de moderne
vertalingen zullen zeggen.

325
00:19:16,290 --> 00:19:19,590
Dus wijsheid haat trots en hoogmoed,

326
00:19:19,590 --> 00:19:24,630
slechte wegen en de mond
vol verdorvenheid. Vers 14:

327
00:19:24,630 --> 00:19:27,090
Bij Mij is raad en wijsheid.

328
00:19:27,090 --> 00:19:30,450
Ik ben Inzicht, bij Mij is kracht.

329
00:19:30,450 --> 00:19:35,250
Door Mij regeren koningen,
verordenen vorsten gerechtigheid.

330
00:19:35,250 --> 00:19:38,070
Tenminste, de goede koningen doen dat.

331
00:19:38,070 --> 00:19:41,970
Zij regeren door wijsheid
en gerechtigheid.

332
00:19:41,970 --> 00:19:47,730
In feite vaardigen heersers rechtvaardige
verordeningen uit wanneer ze wijs zijn.

333
00:19:47,730 --> 00:19:51,870
Door wijsheid vaardigen ze
rechtvaardige verordeningen uit;

334
00:19:51,870 --> 00:19:54,330
door wijsheid regeren ze.

335
00:19:54,330 --> 00:19:59,190
Door Mij heersen vorsten, en
edelen, alle rechters op aarde.

336
00:19:59,190 --> 00:20:05,190
Ik heb lief wie Mij liefhebben, en wie
Mij ernstig zoeken, zullen Mij vinden.

337
00:20:05,190 --> 00:20:08,610
Wijsheid kan dus gezocht
en gevonden worden.

338
00:20:08,610 --> 00:20:13,110
Wijsheid is natuurlijk niet hetzelfde
als aangeboren intelligentie.

339
00:20:13,110 --> 00:20:19,230
Sommige mensen hebben meer vermogen om te
redeneren en te analyseren, andere minder.

340
00:20:19,230 --> 00:20:25,290
Er bestaan verschillende soorten aanleg,
zowel geestelijke als lichamelijke aanleg.

341
00:20:25,290 --> 00:20:28,710
Niet iedereen is gelijk, maar
alle mensen kunnen wijs zijn,

342
00:20:28,710 --> 00:20:31,470
omdat wijsheid iets moreels is.

343
00:20:31,470 --> 00:20:36,030
Ervoor kiezen God te volgen is iets
wat iedereen uit vrije wil kan doen.

344
00:20:36,030 --> 00:20:39,930
In Jakobus — dat trouwens door
sommige mensen met het boek

345
00:20:39,930 --> 00:20:43,290
Spreuken wordt vergeleken en
wordt beschouwd als een soort

346
00:20:43,290 --> 00:20:49,350
nieuwtestamentische versie van het
boek Spreuken — staat in Jakobus 1:5:

347
00:20:49,350 --> 00:20:51,930
En als iemand van u in
wijsheid tekortschiet,

348
00:20:51,930 --> 00:20:56,790
laat hij die dan vragen aan God, Die aan
ieder overvloedig geeft en geen verwijten

349
00:20:56,790 --> 00:20:59,730
maakt, en ze zal hem gegeven worden.

350
00:20:59,730 --> 00:21:01,830
Dus als het je aan wijsheid ontbreekt,

351
00:21:01,830 --> 00:21:04,770
wordt beloofd dat die
je gegeven zal worden.

352
00:21:04,770 --> 00:21:07,770
Iedereen kan ervoor kiezen wijs te zijn.

353
00:21:07,770 --> 00:21:12,330
Wie er ijverig naar zoekt en God
erom vraagt, kan wijsheid vinden.

354
00:21:12,330 --> 00:21:14,790
In vers 18 zegt de wijsheid:

355
00:21:14,790 --> 00:21:19,710
Rijkdom en eer is er bij Mij,
duurzaam bezit en gerechtigheid.

356
00:21:19,710 --> 00:21:24,750
Dus opnieuw: als je wijs bent,
zul je doorgaans welvarend zijn.

357
00:21:24,750 --> 00:21:29,430
Je zult doorgaans voorspoed hebben en je
zult doorgaans door mensen geëerd worden

358
00:21:29,430 --> 00:21:31,170
vanwege je wijsheid.

359
00:21:31,170 --> 00:21:34,950
Mijn vrucht is beter dan
bewerkt goud en dan zuiver goud,

360
00:21:34,950 --> 00:21:37,830
Mijn opbrengst beter dan het beste zilver.

361
00:21:37,830 --> 00:21:42,030
Dezelfde gedachte wordt in
de verzen 10 en 11 verwoord.

362
00:21:42,030 --> 00:21:43,290
Vers 20:

363
00:21:43,290 --> 00:21:47,370
Ik loop op het pad van de gerechtigheid,
midden op de paden van het recht,

364
00:21:47,370 --> 00:21:51,450
om wie Mij liefhebben, in erfelijk
bezit te laten nemen wat er is,

365
00:21:51,450 --> 00:21:53,610
en Ik zal hun schatkamers vullen.

366
00:21:53,610 --> 00:21:56,070
Dit is een herhaling van dezelfde ideeën

367
00:21:56,070 --> 00:21:58,770
die we al een aantal
keer zijn tegengekomen.

368
00:21:58,770 --> 00:22:03,690
Een wijze manier van leven zal doorgaans
je financiële welzijn bevorderen,

369
00:22:03,690 --> 00:22:06,750
als alle overige
omstandigheden gelijk zijn.

370
00:22:06,750 --> 00:22:12,210
De HEERE bezat Mij aan het begin van Zijn
weg, al vóór Zijn werken, van oudsher.

371
00:22:12,210 --> 00:22:15,870
Sommige mensen denken dat dit
vertaald zou moeten worden als:

372
00:22:15,870 --> 00:22:18,030
De Heer heeft mij geschapen.

373
00:22:18,030 --> 00:22:22,410
Zoals ik al zei, gebruiken de
Jehova’s Getuigen dit hoofdstuk graag,

374
00:22:22,410 --> 00:22:27,030
omdat ze als vanzelfsprekend
aannemen dat dit over Jezus spreekt.

375
00:22:27,030 --> 00:22:28,950
In hun vertaling staat:

376
00:22:28,950 --> 00:22:32,550
De Heer heeft mij geschapen
aan het begin van Zijn weg.

377
00:22:32,550 --> 00:22:37,050
Het belangrijkste geschilpunt tussen
de Jehova’s Getuigen en de rest van het

378
00:22:37,050 --> 00:22:41,670
christendom is natuurlijk dat zij
geloven dat Jezus een geschapen wezen is

379
00:22:41,670 --> 00:22:43,710
en niet de eeuwige God.

380
00:22:43,710 --> 00:22:47,970
Daarentegen gaat wat als de orthodoxe
opvatting van het christendom wordt

381
00:22:47,970 --> 00:22:53,130
beschouwd ervan uit dat Christus
de ongeschapen, eeuwige God is.

382
00:22:53,130 --> 00:22:57,150
Dit vers wordt dus een hoeksteen
van hun argumentatie voor hun

383
00:22:57,150 --> 00:22:59,130
standpunt over Christus.

384
00:22:59,130 --> 00:23:03,090
Als deze wijsheid Christus is
en ze dit met je bespreken,

385
00:23:03,090 --> 00:23:06,150
zullen ze je naar dit
hoofdstuk brengen en zeggen:

386
00:23:06,150 --> 00:23:09,690
‘Zou je het er niet mee eens zijn
dat de wijsheid Christus is?’

387
00:23:09,690 --> 00:23:14,490
Als je dan ja zegt, uit blinde trouw aan
wat je ook maar denkt dat je geacht wordt

388
00:23:14,490 --> 00:23:19,110
te zeggen, zullen ze je in hun
Bijbel meenemen naar vers 22

389
00:23:19,110 --> 00:23:21,210
en Christus laten zeggen:

390
00:23:21,210 --> 00:23:24,690
De Heer heeft mij geschapen
bij het begin van Zijn weg.

391
00:23:24,690 --> 00:23:27,570
Zoals ik al zei, is het
hier in werkelijkheid niet

392
00:23:27,570 --> 00:23:30,510
noodzakelijkerwijs Christus Die spreekt.

393
00:23:30,510 --> 00:23:34,590
Hoewel de wijsheid op vrijwel dezelfde
manier spreekt als Christus zou kunnen

394
00:23:34,590 --> 00:23:39,270
spreken, wordt die vereenzelviging
hier niet noodzakelijkerwijs gemaakt.

395
00:23:39,270 --> 00:23:43,590
Zelfs als het over wijsheid gaat, zou
het vreemd zijn om te zeggen dat God

396
00:23:43,590 --> 00:23:46,530
de wijsheid aan het begin
van Zijn wegen schiep,

397
00:23:46,530 --> 00:23:50,910
want wijsheid is een eigenschap
van God. God is wijs.

398
00:23:50,910 --> 00:23:54,510
De Bijbel zegt dat Hij
de enige wijze God is.

399
00:23:54,510 --> 00:23:57,270
Omdat wijsheid dus een
eigenschap van God is,

400
00:23:57,270 --> 00:23:59,910
kan het niet iets zijn
wat Hij geschapen heeft.

401
00:23:59,910 --> 00:24:03,690
De vertaling ‘Hij bezat
mij’ is nauwkeuriger.

402
00:24:03,690 --> 00:24:05,490
God bezat wijsheid.

403
00:24:05,490 --> 00:24:07,710
God heeft altijd wijsheid bezeten.

404
00:24:07,710 --> 00:24:11,730
Hij is wijs, en dat betekent
dat Hij wijsheid bezit.

405
00:24:11,730 --> 00:24:15,990
‘Aan het begin van Zijn weg’ — ik weet
niet zeker wat het begin van Gods weg zou

406
00:24:15,990 --> 00:24:20,550
zijn, behalve misschien het begin van
Zijn handelen met betrekking tot de aarde:

407
00:24:20,550 --> 00:24:23,910
het scheppen van het heelal
en de mens, enzovoort.

408
00:24:23,910 --> 00:24:26,430
Dat is waarschijnlijk
wat ermee bedoeld wordt.

409
00:24:26,430 --> 00:24:28,890
Waarschijnlijk is het daartoe beperkt.

410
00:24:28,890 --> 00:24:32,970
Van eeuwigheid af ben Ik gezalfd
geweest, vanaf het begin,

411
00:24:32,970 --> 00:24:35,911
vanaf de tijden voordat de aarde er was .

412
00:24:35,911 --> 00:24:39,390
Toen er nog geen diepe
wateren waren, was Ik geboren,

413
00:24:39,390 --> 00:24:42,870
toen er nog geen bronnen
waren, zwaar van water.

414
00:24:42,870 --> 00:24:47,670
Voordat de bergen waren verzonken,
vóór de heuvels, werd Ik geboren.

415
00:24:47,670 --> 00:24:50,730
Nu vertaalt de HSV dit als ‘geboren’,

416
00:24:50,730 --> 00:24:54,570
maar de Engelse uitdrukking
‘brought forth’ betekent volgens

417
00:24:54,570 --> 00:24:58,110
Gregg niet noodzakelijk dat
iets tot bestaan werd gebracht.

418
00:24:58,110 --> 00:25:02,490
Ze kan volgens hem ook betekenen
dat iets zichtbaar werd gemaakt.

419
00:25:02,490 --> 00:25:06,030
De wijsheid van iemand is
niet voortdurend zichtbaar,

420
00:25:06,030 --> 00:25:10,170
totdat die persoon iets doet
of iets verstandigs zegt.

421
00:25:10,170 --> 00:25:14,010
Mensen bezitten wijsheid, maar
hun wijsheid wordt door hun

422
00:25:14,010 --> 00:25:17,610
daden zichtbaar gemaakt,
zodat iedereen die kan zien.

423
00:25:17,610 --> 00:25:22,590
En zo handelde God wijs en liet
Hij Zijn wijsheid zien voordat er

424
00:25:22,590 --> 00:25:24,630
bergen en heuvels waren.

425
00:25:24,630 --> 00:25:27,450
Hij had de aarde en de
velden nog niet gemaakt,

426
00:25:27,450 --> 00:25:30,390
evenmin het begin van de
stofjes van de wereld.

427
00:25:30,390 --> 00:25:33,510
Toen Hij de hemel
gereedmaakte, was Ik daar,

428
00:25:33,510 --> 00:25:36,990
toen Hij een cirkel trok over
het oppervlak van de watervloed,

429
00:25:36,990 --> 00:25:39,630
toen Hij de wolken daarboven sterk maakte,

430
00:25:39,630 --> 00:25:42,210
Hij de bronnen van de
watervloed versterkte,

431
00:25:42,210 --> 00:25:44,610
toen Hij voor de zee zijn plaats bepaalde,

432
00:25:44,610 --> 00:25:47,370
zodat het water Zijn
bevel niet zou overtreden,

433
00:25:47,370 --> 00:25:51,570
toen Hij de fundamenten van de
aarde verordende, was Ik bij Hem,

434
00:25:51,570 --> 00:25:56,250
Zijn Lievelingskind, Ik was dag
aan dag Zijn bron van blijdschap,

435
00:25:56,250 --> 00:25:58,950
te allen tijde spelend
voor Zijn aangezicht,

436
00:25:58,950 --> 00:26:01,590
al spelend in de wereld van Zijn aardrijk.

437
00:26:01,590 --> 00:26:05,430
Mijn bron van blijdschap vond
Ik bij de mensenkinderen.

438
00:26:05,430 --> 00:26:09,870
Natuurlijk wordt wijsheid hier beschreven
alsof zij Gods metgezellin was,

439
00:26:09,870 --> 00:26:13,290
alsof God een persoon is
en wijsheid een persoon,

440
00:26:13,290 --> 00:26:17,550
en alsof zij er samen van genieten
dat Gods schepping tot stand komt

441
00:26:17,550 --> 00:26:19,530
en zich daarover verheugen.

442
00:26:19,530 --> 00:26:24,090
Ze verheugen zich over de schepping
van de mensheid, de mensenkinderen.

443
00:26:24,090 --> 00:26:26,910
Maar nogmaals, het is gewoon poëzie.

444
00:26:26,910 --> 00:26:30,810
Het is gewoon een manier om te
zeggen dat God met wijsheid handelde

445
00:26:30,810 --> 00:26:35,070
en dat wijsheid als het ware te
allen tijde Zijn metgezellin was.

446
00:26:35,070 --> 00:26:39,930
Nu dan, kinderen, luister naar Mij:
Welzalig zijn zij die Mijn wegen

447
00:26:39,930 --> 00:26:41,250
in acht nemen.

448
00:26:41,250 --> 00:26:45,090
Luister naar vermaning en
word wijs, verwerp die niet.

449
00:26:45,090 --> 00:26:47,610
Welzalig is de mens die naar Mij luistert,

450
00:26:47,610 --> 00:26:52,710
door dag aan dag te waken aan Mijn
poorten, door Mijn deurposten te bewaken.

451
00:26:52,710 --> 00:26:57,930
Want wie Mij vindt, vindt het leven en
verkrijgt de goedgunstigheid van de HEERE.

452
00:26:57,930 --> 00:27:01,830
Wie echter tegen Mij zondigt,
doet zijn ziel geweld aan.

453
00:27:01,830 --> 00:27:04,290
Allen die Mij haten, hebben de dood lief.

454
00:27:04,290 --> 00:27:07,830
De mens die de tijd neemt om
even stil te staan en te zeggen:

455
00:27:07,830 --> 00:27:11,610
‘Wat is nu de verstandige weg bij
deze beslissing die ik moet nemen?’

456
00:27:11,610 --> 00:27:13,170
is dus gezegend.

457
00:27:13,170 --> 00:27:17,910
Hij wacht bij de poorten van de wijsheid,
wacht bij de deuren van de wijsheid,

458
00:27:17,910 --> 00:27:21,570
wacht tot de wijsheid
spreekt, tot zij verschijnt.

459
00:27:21,570 --> 00:27:24,990
Er wordt in feite gezegd dat iemand
niet overhaast moet handelen,

460
00:27:24,990 --> 00:27:27,330
maar even moet stilstaan.

461
00:27:27,330 --> 00:27:29,130
Bezint eer je begint.

462
00:27:29,130 --> 00:27:33,750
Overweeg wat wijsheid is en wat
geen wijsheid is voordat je handelt,

463
00:27:33,750 --> 00:27:35,250
voordat je spreekt.

464
00:27:35,250 --> 00:27:38,190
Dat is wachten bij de
deuren van de wijsheid en

465
00:27:38,190 --> 00:27:41,610
dagelijks bij haar poorten
uitkijken tot zij verschijnt.

466
00:27:41,610 --> 00:27:45,690
Wijsheid vinden is dus iets
wat God graag ziet dat je doet.

467
00:27:45,690 --> 00:27:48,510
Het is duidelijk dat
God er behagen in schept

468
00:27:48,510 --> 00:27:51,930
wanneer je ervoor kiest
wijsheid te zoeken en te vinden.

469
00:27:51,930 --> 00:27:56,550
Dat zien we bij Salomo zelf,
toen hij jong was en God zei:

470
00:27:56,550 --> 00:28:01,950
In Gibeon verscheen de HEERE 's nachts
aan Salomo in een droom, en God zei:

471
00:28:01,950 --> 00:28:04,110
Vraag wat Ik u geven zal.

472
00:28:04,110 --> 00:28:05,070
Hij zei:

473
00:28:05,070 --> 00:28:06,690
En wijsheid dan?

474
00:28:06,690 --> 00:28:07,890
En God zei:

475
00:28:07,890 --> 00:28:12,210
Het was goed in de ogen van de
Heere, dat Salomo dit gevraagd had.

476
00:28:12,210 --> 00:28:15,990
God zei tegen hem: Omdat
u hierom gevraagd hebt,

477
00:28:15,990 --> 00:28:19,470
en niet gevraagd hebt om
een lang leven voor uzelf;

478
00:28:19,470 --> 00:28:22,650
omdat u niet om rijkdom
voor uzelf hebt gevraagd

479
00:28:22,650 --> 00:28:25,590
en niet om de dood van uw
vijanden hebt gevraagd,

480
00:28:25,590 --> 00:28:31,230
maar om inzicht hebt gevraagd voor uzelf
om naar rechtszaken te kunnen luisteren,

481
00:28:31,230 --> 00:28:35,730
zie, daarom doe Ik
overeenkomstig uw woorden: zie,

482
00:28:35,730 --> 00:28:38,910
Ik geef u een wijs en verstandig hart,

483
00:28:38,910 --> 00:28:45,090
zodat uws gelijke er vóór u niet geweest
is, en uws gelijke na u niet zal opstaan.

484
00:28:45,090 --> 00:28:50,730
En zelfs dat waar u niet om gevraagd
hebt, geef Ik u: zowel rijkdom als eer,

485
00:28:50,730 --> 00:28:55,590
zodat niemand onder de koningen
uws gelijke zal zijn, al uw dagen.

486
00:28:55,590 --> 00:28:57,510
Het behaagt God dus.

487
00:28:57,510 --> 00:29:01,770
Je vindt gunst bij de Heere wanneer
je ervoor kiest wijs te zijn.

488
00:29:01,770 --> 00:29:06,630
En de wijsheid zegt: ‘Wie tegen
mij zondigt’ — dat wil zeggen:

489
00:29:06,630 --> 00:29:10,770
wie tegen de wijsheid zondigt,
wat eenvoudigweg inhoudt dat hij

490
00:29:10,770 --> 00:29:16,710
overhaast en dwaas handelt, schaadt
zichzelf en zondigt tegen zijn eigen ziel.

491
00:29:16,710 --> 00:29:20,250
En zij die de wijsheid
haten, hebben de dood lief.

492
00:29:20,250 --> 00:29:24,330
Dit is dus gewoon een andere manier
om, in een andere literaire vorm,

493
00:29:24,330 --> 00:29:27,450
te zeggen wat Salomo al
die tijd heeft gezegd.

494
00:29:27,450 --> 00:29:29,190
Je zou dwaas zijn.

495
00:29:29,190 --> 00:29:32,910
Als je wijsheid verwerpt,
zul je je leven verkorten.

496
00:29:32,910 --> 00:29:35,610
Je zult moeilijkheden in je leven brengen.

497
00:29:35,610 --> 00:29:37,230
Je zult arm worden.

498
00:29:37,230 --> 00:29:40,350
Je zult problemen
veroorzaken in je relaties.

499
00:29:40,350 --> 00:29:44,610
Je doet jezelf kwaad wanneer
je ervoor kiest dwaas te zijn.

500
00:29:44,610 --> 00:29:47,910
Kies dus de wijsheid zoals
je een begeerlijke vrouw als

501
00:29:47,910 --> 00:29:49,530
metgezellin zou kiezen.

502
00:29:49,530 --> 00:29:53,070
Nu gaan we tegen het einde
van hoofdstuk 9 opnieuw horen

503
00:29:53,070 --> 00:29:55,290
over de verkeerde soort vrouw.

504
00:29:55,290 --> 00:29:59,730
Maar de wijsheid wordt nog steeds
besproken, al spreekt zij niet zelf.

505
00:29:59,730 --> 00:30:03,090
In hoofdstuk 8 sprak de
Wijsheid voortdurend.

506
00:30:03,090 --> 00:30:07,710
Nu, in hoofdstuk 9, spreekt
Salomo weer over de Wijsheid.

507
00:30:07,710 --> 00:30:12,690
De hoogste Wijsheid heeft Haar huis
gebouwd, Haar zeven pilaren uitgehakt.

508
00:30:12,690 --> 00:30:15,750
Zij heeft Haar vee
geslacht, Haar wijn gemengd,

509
00:30:15,750 --> 00:30:18,450
ook heeft Zij Haar tafel gereedgemaakt.

510
00:30:18,450 --> 00:30:22,770
Zij heeft Haar dienstmeisjes uitgezonden:
Zij roept op de toppen van de hoogten

511
00:30:22,770 --> 00:30:23,850
van de stad.

512
00:30:23,850 --> 00:30:25,770
Wie is er onverstandig?

513
00:30:25,770 --> 00:30:27,570
Laat hij hierheen afwijken.

514
00:30:27,570 --> 00:30:31,770
Wie zonder verstand is,
tegen hem zegt Zij: Kom,

515
00:30:31,770 --> 00:30:35,310
eet van Mijn brood en drink
van de wijn die Ik gemengd heb.

516
00:30:35,310 --> 00:30:40,830
Verlaat de onverstandige dingen en leef,
en begeef u op de weg van het inzicht.

517
00:30:40,830 --> 00:30:45,630
De wijsheid heeft een huis gebouwd,
een tafel gedekt en het voedsel bereid.

518
00:30:45,630 --> 00:30:49,590
Er wordt mee gezegd dat er een plaats is
waar je wordt uitgenodigd om in het huis

519
00:30:49,590 --> 00:30:51,450
van de wijsheid te wonen.

520
00:30:51,450 --> 00:30:54,450
En je kunt feestvieren aan
de tafel van de wijsheid.

521
00:30:54,450 --> 00:30:59,250
Je kunt genieten van alle gastvrijheid
en al het gezelschap van de wijsheid.

522
00:30:59,250 --> 00:31:03,330
Het is een open uitnodiging, en die
wordt vooral gedaan aan hen die nog

523
00:31:03,330 --> 00:31:04,830
niet wijs zijn.

524
00:31:04,830 --> 00:31:08,790
Wie eenvoudig is, dat
betekent eenvoudig van geest.

525
00:31:08,790 --> 00:31:11,910
Vers 4 spreekt over
wie geen inzicht heeft.

526
00:31:11,910 --> 00:31:16,350
Juist zij worden uitgenodigd om niet
langer eenvoudig van geest te zijn

527
00:31:16,350 --> 00:31:20,790
en niet langer zonder inzicht te zijn,
maar ervoor te kiezen te komen eten van de

528
00:31:20,790 --> 00:31:23,250
tafel die de wijsheid heeft gedekt.

529
00:31:23,250 --> 00:31:27,750
Dit is natuurlijk allemaal heel poëtisch,
maar het idee is dat je je tot wijsheid

530
00:31:27,750 --> 00:31:32,250
aangetrokken zou voelen, net zoals je je
tot een vrouw aangetrokken zou voelen.

531
00:31:32,250 --> 00:31:35,130
En net zoals je je
aangetrokken zou voelen tot een

532
00:31:35,130 --> 00:31:38,430
overvloedig feestmaal
waarvoor je bent uitgenodigd,

533
00:31:38,430 --> 00:31:41,430
zo moet je naar het feestmaal
van de wijsheid komen en van

534
00:31:41,430 --> 00:31:43,110
haar lekkernijen eten.

535
00:31:43,110 --> 00:31:45,030
Dan nu vers 7:

536
00:31:45,030 --> 00:31:50,310
Wie een spotter bestraft, laadt schande op
zich, en wie een goddeloze terechtwijst,

537
00:31:50,310 --> 00:31:51,990
draagt zijn schandvlek.

538
00:31:51,990 --> 00:31:55,470
Wijs een spotter niet terecht,
anders zal hij u haten.

539
00:31:55,470 --> 00:31:58,830
Wijs een wijze terecht,
en hij zal u liefhebben.

540
00:31:58,830 --> 00:32:02,310
Geef onderricht aan een wijze,
en hij zal nog wijzer worden,

541
00:32:02,310 --> 00:32:05,610
onderwijs een rechtvaardige, en
hij zal inzicht vermeerderen.

542
00:32:05,610 --> 00:32:10,710
Een spotter wordt in vers 7 op één
lijn gesteld met een goddeloos mens

543
00:32:10,710 --> 00:32:15,750
en wordt in dit hele drietal verzen
tegenover een wijs mens geplaatst.

544
00:32:15,750 --> 00:32:20,670
Met ‘spotters’ worden kennelijk mensen
bedoeld die de normen van God bespotten,

545
00:32:20,670 --> 00:32:24,870
die de wetten van God bespotten en
die de rechtvaardigen bespotten.

546
00:32:24,870 --> 00:32:30,150
Het zijn mensen die denken dat het
dwaas of naïef is om God te volgen,

547
00:32:30,150 --> 00:32:35,490
of dat dit verspilde moeite is, en die
mensen uitlachen die God wel volgen.

548
00:32:35,490 --> 00:32:38,790
Dat is de goddeloze mens
die hier wordt bedoeld.

549
00:32:38,790 --> 00:32:41,670
Omdat hij cynisch is, omdat hij spot,

550
00:32:41,670 --> 00:32:45,630
heeft hij zich erop toegelegd de
dingen van God belachelijk te maken.

551
00:32:45,630 --> 00:32:49,950
Als je hem terechtwijst, is hij totaal
niet van zins die terechtwijzing

552
00:32:49,950 --> 00:32:51,090
aan te nemen.

553
00:32:51,090 --> 00:32:53,670
Hij zal alleen maar naar je uithalen.

554
00:32:53,670 --> 00:32:56,970
Je wijst hem terecht en
hij waardeert dat niet.

555
00:32:56,970 --> 00:32:59,070
Hij is een hoogmoedig mens.

556
00:32:59,070 --> 00:33:02,310
Daarom is hij een spotter. Hij is trots.

557
00:33:02,310 --> 00:33:06,510
Hij is te trots om zich aan de
wijsheid van God te onderwerpen,

558
00:33:06,510 --> 00:33:09,450
en hij denkt dat hij wijzer is dan God,

559
00:33:09,450 --> 00:33:13,830
wijzer dan gerechtigheid en
wijzer dan rechtvaardige mensen.

560
00:33:13,830 --> 00:33:18,390
Als hij dan ooit wordt terechtgewezen
door iemand die wijzer is dan hij,

561
00:33:18,390 --> 00:33:20,010
waardeert hij dat niet.

562
00:33:20,010 --> 00:33:25,650
Je haalt schande over jezelf, in die zin
dat hij je des te erger zal bespotten.

563
00:33:25,650 --> 00:33:29,730
Hij zal je in verlegenheid
brengen en vernederen als hij kan.

564
00:33:29,730 --> 00:33:32,730
Hij zal je reputatie
besmeuren als hij kan.

565
00:33:32,730 --> 00:33:37,770
Met andere woorden, hij zal niet
dankbaar op de terechtwijzing reageren.

566
00:33:37,770 --> 00:33:40,890
In plaats daarvan zal hij
alles doen wat hij kan

567
00:33:40,890 --> 00:33:44,850
om naar je uit te halen en jou
op zijn beurt kwaad te doen.

568
00:33:44,850 --> 00:33:47,430
Hij zal je haten, staat er in vers 8.

569
00:33:47,430 --> 00:33:52,110
Maar een wijs mens daarentegen zal
van je houden als je hem terechtwijst.

570
00:33:52,110 --> 00:33:55,050
Als je hem onderricht geeft,
zal hij wijzer worden,

571
00:33:55,050 --> 00:33:59,970
en een rechtvaardig mens zal
toenemen in kennis. Jezus zei:

572
00:33:59,970 --> 00:34:05,070
Want wie heeft, aan hem zal gegeven
worden, en hij zal overvloedig hebben;

573
00:34:05,070 --> 00:34:10,290
maar wie niet heeft, van hem zal
afgenomen worden zelfs wat hij heeft.

574
00:34:10,290 --> 00:34:13,830
Jezus zei dat toen Hij de
gelijkenissen uitlegde.

575
00:34:13,830 --> 00:34:15,690
Toen de discipelen vroegen:

576
00:34:15,690 --> 00:34:19,470
En de discipelen kwamen naar
Hem toe en zeiden tegen Hem:

577
00:34:19,470 --> 00:34:22,410
Waarom spreekt U tot
hen door gelijkenissen?

578
00:34:22,410 --> 00:34:23,490
zei Hij:

579
00:34:23,490 --> 00:34:27,570
Hij antwoordde en zei tegen
hen: Omdat het u gegeven is

580
00:34:27,570 --> 00:34:30,870
de geheimenissen van het
Koninkrijk der hemelen te kennen,

581
00:34:30,870 --> 00:34:33,330
maar aan hen is het niet gegeven.

582
00:34:33,330 --> 00:34:35,250
Waarom? Hij zei:

583
00:34:35,250 --> 00:34:38,190
Want wie heeft, zal nog meer krijgen.

584
00:34:38,190 --> 00:34:41,610
De discipelen bezaten kennelijk
al een zekere vroomheid,

585
00:34:41,610 --> 00:34:44,010
een zekere eerbied voor God.

586
00:34:44,010 --> 00:34:47,550
Zij maakten deel uit van
het overblijfsel van Israël.

587
00:34:47,550 --> 00:34:50,670
Ze hadden al een dorst
naar God en geloof in God,

588
00:34:50,670 --> 00:34:53,730
en daarom zou hun meer worden gegeven.

589
00:34:53,730 --> 00:34:57,750
Maar degenen die dat niet hadden, die
geen deel uitmaakten van het Joodse

590
00:34:57,750 --> 00:35:02,610
overblijfsel, die alleen maar werelds
dachten en geen belangstelling voor God

591
00:35:02,610 --> 00:35:05,730
hadden, hun zou Hij niets geven.

592
00:35:05,730 --> 00:35:10,770
Sterker nog, zij zouden zelfs het weinige
verliezen dat zij leken te hebben.

593
00:35:10,770 --> 00:35:15,150
Degenen die al wijs zijn, zullen
toenemen in wijsheid en zullen naar

594
00:35:15,150 --> 00:35:17,010
meer wijsheid verlangen.

595
00:35:17,010 --> 00:35:21,990
Wanneer zij een terechtwijzing horen,
zullen zij die overwegen en zeggen:

596
00:35:21,990 --> 00:35:26,010
‘Is dit iets wat ik moet horen,
zodat ik wijzer kan worden?

597
00:35:26,010 --> 00:35:29,070
Misschien is deze persoon
die tegen mij spreekt

598
00:35:29,070 --> 00:35:32,010
de stem van de wijsheid
die tot mij spreekt.

599
00:35:32,010 --> 00:35:34,890
Als dat zo is, ben ik blij het te horen,

600
00:35:34,890 --> 00:35:38,070
zelfs als die stem mij vertelt
dat ik het verkeerde doe,

601
00:35:38,070 --> 00:35:42,930
en zelfs als die stem mij iets vertelt wat
mij aanvankelijk in verlegenheid brengt,

602
00:35:42,930 --> 00:35:45,570
omdat er iets op mij aan te merken is.’

603
00:35:45,570 --> 00:35:49,650
Als ik een wijs mens ben, vind
ik het, net als ieder ander,

604
00:35:49,650 --> 00:35:53,070
niet prettig wanneer iemand
iets op mij aan te merken heeft.

605
00:35:53,070 --> 00:35:57,030
Maar aan de andere kant ben ik
blij dat diegene het heeft gedaan.

606
00:35:57,030 --> 00:35:59,310
Ik beschouw hem niet als een vijand.

607
00:35:59,310 --> 00:36:04,050
Ik ga niet proberen zijn reputatie te
ruïneren omdat hij mij in verlegenheid

608
00:36:04,050 --> 00:36:07,110
heeft gebracht door mij
op mijn fout te wijzen.

609
00:36:07,110 --> 00:36:08,790
Ik zal van hem houden.

610
00:36:08,790 --> 00:36:11,370
Ik zal blij zijn dat hij dat heeft gedaan.

611
00:36:11,370 --> 00:36:13,350
Ik zal dat verwelkomen.

612
00:36:13,350 --> 00:36:16,350
Het is als de wonden die
een vriend toebrengt.

613
00:36:16,350 --> 00:36:19,050
Niemand vindt het echt
prettig om gewond te worden,

614
00:36:19,050 --> 00:36:21,210
maar als het een vriend
is die je verwondt,

615
00:36:21,210 --> 00:36:25,290
dan moet je ervan uitgaan dat dit
een wond is die je moest ontvangen.

616
00:36:25,290 --> 00:36:29,190
In Spreuken wordt dat tegenover
de kussen van een vijand gesteld.

617
00:36:29,190 --> 00:36:34,290
Kussen zijn vanzelfsprekend openlijke
tekenen van genegenheid en vriendschap.

618
00:36:34,290 --> 00:36:38,970
Maar de vijand die je kust, heeft
iets achter de hand, zoals Judas,

619
00:36:38,970 --> 00:36:40,710
die Jezus kuste.

620
00:36:40,710 --> 00:36:43,590
Dat was beslist een verraderlijke daad.

621
00:36:43,590 --> 00:36:46,830
Als iemand een vijand
is terwijl hij je kust,

622
00:36:46,830 --> 00:36:51,750
kust hij je vanzelfsprekend niet oprecht
en probeert hij iets te doen om je nog

623
00:36:51,750 --> 00:36:53,370
meer kwaad te berokkenen.

624
00:36:53,370 --> 00:36:57,390
Maar volgens de gebruikte Engelse
vertaling zijn de wonden van een vriend

625
00:36:57,390 --> 00:37:02,250
begerenswaardiger; de HSV
noemt zulke wonden ‘trouw’.

626
00:37:02,250 --> 00:37:03,810
Een wijs mens weet dat.

627
00:37:03,810 --> 00:37:06,690
Je geeft hem onderricht
en hij zal wijzer worden.

628
00:37:06,690 --> 00:37:10,050
Hij zal het niet verwerpen,
want hij is een wijs mens.

629
00:37:10,050 --> 00:37:14,970
Onderwijs hem en hij zal toenemen in
kennis, want hij is een wijs mens.

630
00:37:14,970 --> 00:37:18,270
Een wijs mens wil toenemen in wijsheid.

631
00:37:18,270 --> 00:37:22,470
Dat betekent natuurlijk dat een wijs
mens niet denkt dat hij alles al weet,

632
00:37:22,470 --> 00:37:26,130
want iemand die denkt dat hij
alles al weet, zal niet toenemen.

633
00:37:26,130 --> 00:37:30,570
Je kunt hem onderrichten, maar
zijn fundamentele houding zal zijn:

634
00:37:30,570 --> 00:37:32,910
‘Waarom zou ik iets van jou moeten horen?

635
00:37:32,910 --> 00:37:36,270
Ik heb over alles al
gelijk. Ik weet alles.’

636
00:37:36,270 --> 00:37:40,410
Eén ding waar Salomo op wijst, is dat
de man die denkt dat hij alles weet,

637
00:37:40,410 --> 00:37:43,410
in werkelijkheid niet zo
wijs is als hij denkt.

638
00:37:43,410 --> 00:37:45,750
Hij is wijs in eigen ogen.

639
00:37:45,750 --> 00:37:50,070
De man die geen verder onderricht wil
aannemen omdat hij denkt dat hij niets

640
00:37:50,070 --> 00:37:54,450
meer hoeft te leren, is niet de
wijze man over wie Salomo spreekt.

641
00:37:54,450 --> 00:37:56,490
Hij is in feite een dwaas.

642
00:37:56,490 --> 00:38:01,290
Dat is de man die het je kwalijk neemt
als je aantoont dat hij ongelijk heeft,

643
00:38:01,290 --> 00:38:05,850
hem corrigeert of hem onderricht,
omdat hij het als een belediging opvat

644
00:38:05,850 --> 00:38:08,910
dat je suggereert dat hij niet alles weet.

645
00:38:08,910 --> 00:38:13,530
Hij is ook degene die boos zal
worden, die de spotter is, enzovoort.

646
00:38:13,530 --> 00:38:17,850
De wijze man heeft, met andere
woorden, een leerbare geest,

647
00:38:17,850 --> 00:38:20,010
omdat hij kennis wil opdoen.

648
00:38:20,010 --> 00:38:25,050
Iedereen die leerbaar is, zal beseffen
dat sommige dingen die hij moet leren niet

649
00:38:25,050 --> 00:38:27,030
prettig zijn om te horen.

650
00:38:27,030 --> 00:38:31,770
Als we volmaakte mensen waren, zouden we
nooit terechte kritiek op onszelf hoeven

651
00:38:31,770 --> 00:38:32,490
aan te horen.

652
00:38:32,490 --> 00:38:37,230
Maar we zijn geen volmaakte mensen, en
daarom zou veel kritiek op ons in feite

653
00:38:37,230 --> 00:38:40,230
terecht, verdiend en nodig kunnen zijn.

654
00:38:40,230 --> 00:38:44,670
Maar als we trots zijn, zullen we er geen
belangstelling voor hebben om die nodige

655
00:38:44,670 --> 00:38:46,110
kritiek te horen.

656
00:38:46,110 --> 00:38:48,210
We willen niet verbeterd worden.

657
00:38:48,210 --> 00:38:51,870
We hebben het gevoel dat we
genoeg weten om ons te redden,

658
00:38:51,870 --> 00:38:55,170
en misschien genoeg om alle
anderen te overtreffen.

659
00:38:55,170 --> 00:38:57,690
Je hoeft alleen maar meer
te weten dan de anderen,

660
00:38:57,690 --> 00:39:01,770
en dan hoef je niets meer te leren,
want dan ben je hun meerdere.

661
00:39:01,770 --> 00:39:05,850
Maar dat is het standpunt van een
dwaas, de houding van een dwaas,

662
00:39:05,850 --> 00:39:09,090
en niet een godvruchtige of wijze houding.

663
00:39:09,090 --> 00:39:12,030
De wijze man weet dat
hij niet volmaakt is.

664
00:39:12,030 --> 00:39:16,230
Hij weet dat hij niet alles weet,
en hij wil zich graag verbeteren.

665
00:39:16,230 --> 00:39:20,310
Hij zal correctie aanvaarden,
uit welke bron die ook komt.

666
00:39:20,310 --> 00:39:25,350
Dat is een belangrijke leer van Spreuken,
een belangrijke leer voor de gelovige.

667
00:39:25,350 --> 00:39:29,670
Ik herinner me dat een jongere
christelijke man me eens om raad vroeg.

668
00:39:29,670 --> 00:39:34,050
Hij vroeg specifiek: „Is er iets
bijzonders wat ik als jonge christen zou

669
00:39:34,050 --> 00:39:36,750
kunnen doen om sneller
volwassen te worden?

670
00:39:36,750 --> 00:39:40,110
Of is dat gewoon iets wat
God op Zijn tijd doet?

671
00:39:40,110 --> 00:39:44,190
Is het helemaal Gods werk om mijn
christelijke groei te versnellen?

672
00:39:44,190 --> 00:39:49,290
Is dat gewoon iets wat God zal doen
zoals Hij het in Zijn soevereiniteit wil?

673
00:39:49,290 --> 00:39:52,530
Of kun je iets aanbevelen
waardoor dat gebeurt?”

674
00:39:52,530 --> 00:39:56,910
Mij was nog nooit gevraagd om in
één enkele uitspraak samen te vatten

675
00:39:56,910 --> 00:39:59,670
wat iemand zou moeten doen
om sneller te groeien.

676
00:39:59,670 --> 00:40:03,690
Maar het leek mij dat het
antwoord eenvoudigweg was dat je

677
00:40:03,690 --> 00:40:09,690
leerbaar moet zijn, iets wat niet
iedereen is en wat niet iedereen wil zijn.

678
00:40:09,690 --> 00:40:12,810
Wanneer je besluit dat je
genoeg weet om je te redden

679
00:40:12,810 --> 00:40:17,730
en daarmee genoegen wilt nemen, en
je niet méér wilt leren maar bekend

680
00:40:17,730 --> 00:40:22,470
wilt staan als iemand die alles
weet, zul je niet verder groeien.

681
00:40:22,470 --> 00:40:25,350
Want je staat niet open
voor nieuwe informatie,

682
00:40:25,350 --> 00:40:28,410
voor informatie die
ingaat tegen wat je denkt,

683
00:40:28,410 --> 00:40:31,770
of voor enige correctie
van wat je al aanhangt.

684
00:40:31,770 --> 00:40:35,430
Maar als je altijd leerbaar
bent — en ik neem aan dat dit

685
00:40:35,430 --> 00:40:40,110
voortkomt uit nederigheid — als je
nederig genoeg bent om te beseffen dat je

686
00:40:40,110 --> 00:40:43,590
correctie nodig hebt, dan
zul je blijven groeien.

687
00:40:43,590 --> 00:40:47,790
De dingen waarin je moet veranderen,
zul je horen en aannemen,

688
00:40:47,790 --> 00:40:49,770
en dan zul je verdergaan.

689
00:40:49,770 --> 00:40:53,670
Wanneer mensen het erover hadden hoe
moeilijk het is om een gemeente te vinden

690
00:40:53,670 --> 00:40:57,990
waarmee ze het eens zijn, heb ik vaak
gedacht dat ik liever in een gemeente

691
00:40:57,990 --> 00:41:02,010
zou zijn waarmee ik het maar
voor vijftig procent eens was,

692
00:41:02,010 --> 00:41:07,170
als de mensen daar leerbaar waren, dan
een gemeente te vinden waarmee ik het voor

693
00:41:07,170 --> 00:41:11,730
vijfennegentig procent eens was, als
de mensen daar niet leerbaar waren.

694
00:41:11,730 --> 00:41:15,030
Als ik het voor vijfennegentig
procent met hen eens was,

695
00:41:15,030 --> 00:41:18,930
maar zij niet leerbaar wilden
zijn, zou het nooit verder komen

696
00:41:18,930 --> 00:41:21,210
dan vijfennegentig procent.

697
00:41:21,210 --> 00:41:25,770
Maar als we het voor vijftig procent
eens waren en zij leerbaar waren,

698
00:41:25,770 --> 00:41:31,050
dan zou er geen grens zijn aan de mate
waarin we het eens zouden kunnen worden.

699
00:41:31,050 --> 00:41:34,950
Misschien zouden we het op een dag
voor honderd procent eens zijn.

700
00:41:34,950 --> 00:41:39,150
Hoe dan ook, het is nuttiger om samen te
zijn met mensen die niet denken dat ze

701
00:41:39,150 --> 00:41:43,710
alles weten en die bereid zijn te
veranderen, en om zelf ook zo te zijn.

702
00:41:43,710 --> 00:41:47,430
Dat is beslist een omgeving
waarin je je snel kunt verbeteren,

703
00:41:47,430 --> 00:41:51,270
vergeleken met het tegenovergestelde,
namelijk dat je eenvoudigweg denkt dat

704
00:41:51,270 --> 00:41:52,530
je alles weet.

705
00:41:52,530 --> 00:41:56,850
Het verbaast me soms wanneer mensen
opvattingen hebben die ik vroeger ook had,

706
00:41:56,850 --> 00:41:59,070
maar nu niet meer, en zij daar

707
00:41:59,070 --> 00:42:01,770
vijfenveertig of vijftig
jaar aan hebben vastgehouden.

708
00:42:01,770 --> 00:42:05,130
Ik vind het moeilijk te bevatten dat
mensen nog steeds vasthouden aan wat ik

709
00:42:05,130 --> 00:42:10,230
als een nogal naïeve benadering van
bepaalde Bijbelse onderwerpen beschouw.

710
00:42:10,230 --> 00:42:14,010
Ze hadden dat achter zich moeten laten
als ze er maar wat grondiger over hadden

711
00:42:14,010 --> 00:42:17,310
nagedacht en er wat zorgvuldiger
naar hadden gekeken.

712
00:42:17,310 --> 00:42:21,750
Ik denk dan: „Waarom zijn zij nooit anders
gaan denken over dingen waarover ik lang

713
00:42:21,750 --> 00:42:24,210
geleden wel van mening móést veranderen?”

714
00:42:24,210 --> 00:42:26,370
Het is niet zo dat ik wilde veranderen.

715
00:42:26,370 --> 00:42:30,270
Ik zag de dingen alleen duidelijker
en moest de opvatting die ik daarvoor

716
00:42:30,270 --> 00:42:32,430
had aangehangen, herzien.

717
00:42:32,430 --> 00:42:36,510
Over andere mensen die nog steeds de
opvattingen aanhangen waarvan ik me

718
00:42:36,510 --> 00:42:39,390
gedwongen voelde af te stappen, denk ik:

719
00:42:39,390 --> 00:42:43,350
„Waarom hebben zij deze dingen
niet gezien? Ze staan er gewoon.

720
00:42:43,350 --> 00:42:45,150
Ze zijn nogal duidelijk.

721
00:42:45,150 --> 00:42:47,310
Ze staan gewoon in de Bijbel.”

722
00:42:47,310 --> 00:42:49,890
En deze mensen lezen
de Bijbel wel degelijk.

723
00:42:49,890 --> 00:42:54,450
Ik denk dat in sommige gevallen — en ik
wil geen oordeel vellen over afzonderlijke

724
00:42:54,450 --> 00:42:59,250
personen — één mogelijke verklaring
zou zijn dat ze misschien niet echt

725
00:42:59,250 --> 00:43:01,050
openstaan voor correctie.

726
00:43:01,050 --> 00:43:03,030
Misschien willen ze niet veranderen.

727
00:43:03,030 --> 00:43:07,170
Misschien hebben ze besloten dat hun
reputatie als christelijke leider of

728
00:43:07,170 --> 00:43:11,790
leraar ervan afhangt dat ze de
indruk wekken dat ze alles weten,

729
00:43:11,790 --> 00:43:16,170
en dat niemand respect voor hen zal
hebben als ze die indruk niet wekken.

730
00:43:16,170 --> 00:43:18,510
Niemand zal naar hen luisteren.

731
00:43:18,510 --> 00:43:22,170
Waarom zou iemand naar je
luisteren als je niet alles weet?

732
00:43:22,170 --> 00:43:25,830
Daarom voelen ze zich gedwongen muren
op te trekken rond de dingen die ze al

733
00:43:25,830 --> 00:43:30,450
geloven, want dat is wat ze openlijk
hebben verklaard te geloven.

734
00:43:30,450 --> 00:43:33,030
Misschien is het zelfs
wat ze betaald krijgen

735
00:43:33,030 --> 00:43:36,330
om binnen een bepaald
kerkgenootschap te onderwijzen.

736
00:43:36,330 --> 00:43:39,510
En daarmee is de bereidheid
om te leren van de baan.

737
00:43:39,510 --> 00:43:43,950
Met hun huidige houding kunnen ze
niet werkelijk openstaan om te leren.

738
00:43:43,950 --> 00:43:46,230
Ze kunnen niet werkelijk veranderen.

739
00:43:46,230 --> 00:43:51,210
Zo kunnen ze uiteindelijk heel, heel lang
iets blijven geloven dat ze vanuit andere

740
00:43:51,210 --> 00:43:54,630
gezichtspunten hadden moeten
bekijken, hadden moeten doorzien

741
00:43:54,630 --> 00:43:58,290
en hadden moeten bijstellen in de jaren
die ze hebben gehad om het Woord van

742
00:43:58,290 --> 00:43:59,970
God te bestuderen.

743
00:43:59,970 --> 00:44:05,310
Maar je kunt het Woord eeuwig bestuderen
zonder een hart dat bereid is om te leren,

744
00:44:05,310 --> 00:44:10,290
en toch helemaal nooit veranderen,
nooit iets leren en nooit groeien.

745
00:44:10,290 --> 00:44:11,730
Maar als je komt als een kind...

746
00:44:11,730 --> 00:44:13,170
Toen Jezus zei dat

747
00:44:13,170 --> 00:44:19,950
En Hij zei: Voorwaar, Ik zeg u: Als u zich
niet verandert en wordt als de kinderen,

748
00:44:19,950 --> 00:44:23,790
zult u het Koninkrijk der
hemelen beslist niet binnengaan.

749
00:44:23,790 --> 00:44:25,830
wat bedoelde Hij daar dan mee?

750
00:44:25,830 --> 00:44:29,430
Ik denk dat het voornaamste wat
je van een kind moet navolgen,

751
00:44:29,430 --> 00:44:32,730
is dat een kind weet dat
het alles nog moet leren.

752
00:44:32,730 --> 00:44:36,510
Een kind zit vol vragen,
niet vol antwoorden.

753
00:44:36,510 --> 00:44:38,490
Waarom is de lucht blauw?

754
00:44:38,490 --> 00:44:41,730
Waar komen baby’s vandaan? Waar is God?

755
00:44:41,730 --> 00:44:43,410
Is God overal?

756
00:44:43,410 --> 00:44:46,830
Alle vragen die kinderen
stellen, zijn argeloos.

757
00:44:46,830 --> 00:44:49,050
Ze beweren niet dat ze het weten.

758
00:44:49,050 --> 00:44:51,270
Ze weten dat ze het niet weten.

759
00:44:51,270 --> 00:44:53,550
Ze zitten gewoon vol vragen.

760
00:44:53,550 --> 00:44:58,050
Ze zijn bereid om te leren, en in een
vergelijkbare tijd groeien ze veel

761
00:44:58,050 --> 00:44:59,910
sneller dan volwassenen.

762
00:44:59,910 --> 00:45:03,870
Let er eens op hoe kinderen een taal
oppikken en die binnen een jaar of

763
00:45:03,870 --> 00:45:05,790
twee vloeiend spreken.

764
00:45:05,790 --> 00:45:08,730
Zodra ze hun eerste
woordjes beginnen te leren,

765
00:45:08,730 --> 00:45:11,070
spreken ze binnen een paar jaar vloeiend.

766
00:45:11,070 --> 00:45:15,450
Als jij een nieuwe taal probeert op
te pikken, duurt dat jaren en jaren,

767
00:45:15,450 --> 00:45:19,110
en waarschijnlijk zul je die dan
nog steeds niet vloeiend spreken.

768
00:45:19,110 --> 00:45:21,750
De kennis van kinderen neemt zo snel toe.

769
00:45:21,750 --> 00:45:25,290
Ik geloof dat dit komt doordat ze
niet vasthouden aan een heleboel

770
00:45:25,290 --> 00:45:29,010
vooronderstellingen waarvan ze
denken dat ze die al zeker weten.

771
00:45:29,010 --> 00:45:32,850
Als je denkt dat je het al weet, is
er geen lege ruimte waarin nieuwe

772
00:45:32,850 --> 00:45:34,470
kennis kan binnenkomen.

773
00:45:34,470 --> 00:45:38,910
Dus worden als een kind, nederig
als een kind, zoals Jezus zei,

774
00:45:38,910 --> 00:45:43,650
betekent dat je op het punt bent waarop
je denkt: ‘Ik moet alles nog leren,

775
00:45:43,650 --> 00:45:46,530
of in elk geval nog heel
veel, en ik weet niet

776
00:45:46,530 --> 00:45:48,690
zeker welke onderdelen moeten veranderen.

777
00:45:48,690 --> 00:45:51,570
Daarom moet ik bereid zijn om te leren.

778
00:45:51,570 --> 00:45:54,330
Ik moet naar alle kritiek luisteren.

779
00:45:54,330 --> 00:45:58,230
Ik moet luisteren naar
iedereen die mij terechtwijst.’

780
00:45:58,230 --> 00:46:02,490
Dat betekent niet dat zij gelijk hebben of
dat ik moet aanvaarden dat wat ze zeggen

781
00:46:02,490 --> 00:46:06,330
terecht is, maar ik moet ernaar
luisteren en het afwegen.

782
00:46:06,330 --> 00:46:12,870
Het betekent evenmin dat op jou van
toepassing is wat in Efeze 4:14 staat:

783
00:46:12,870 --> 00:46:15,870
opdat wij geen jonge
kinderen meer zouden zijn,

784
00:46:15,870 --> 00:46:21,150
heen en weer geslingerd door de golven
en meegesleurd door elke wind van leer,

785
00:46:21,150 --> 00:46:25,950
door het bedrog van de mensen om op
listige wijze tot dwaling te verleiden,

786
00:46:25,950 --> 00:46:30,210
Het betekent dat je zo met je
kennis omgaat dat je overal

787
00:46:30,210 --> 00:46:35,430
waar je maar kunt kennis opdoet, en dat je
overweegt of welke informatiebron dan ook

788
00:46:35,430 --> 00:46:37,950
misschien iets bevat wat je moet weten.

789
00:46:37,950 --> 00:46:40,770
Maar je weegt het af, beoordeelt het,

790
00:46:40,770 --> 00:46:43,770
Beproef alle dingen, behoud het goede.

791
00:46:43,770 --> 00:46:46,830
Zo zul je natuurlijk heel
wat botten moeten uitspugen

792
00:46:46,830 --> 00:46:51,630
terwijl je het vlees opeet, maar je
zult groeien zoals een kind groeit.

793
00:46:51,630 --> 00:46:52,770
Vers 10:

794
00:46:52,770 --> 00:46:57,750
Het beginsel van wijsheid is de
vreze des HEEREN en de kennis van de

795
00:46:57,750 --> 00:46:59,550
heiligen is inzicht.

796
00:46:59,550 --> 00:47:05,070
De gebruikte Engelse vertaling spreekt
hier over ‘de Heilige’, in het enkelvoud,

797
00:47:05,070 --> 00:47:10,890
en Gregg vat dat op als een verwijzing
naar God; de HSV heeft hier ‘de heiligen’,

798
00:47:10,890 --> 00:47:12,390
in het meervoud.

799
00:47:12,390 --> 00:47:15,570
Volgens zijn uitleg is God kennen inzicht.

800
00:47:15,570 --> 00:47:18,810
Het begint met de vreze des Heeren.

801
00:47:18,810 --> 00:47:22,830
Wanneer je daarmee begint, kom je
uiteindelijk tot de kennis van God.

802
00:47:22,830 --> 00:47:26,370
Deze twee dingen worden op een
vergelijkbare manier bij elkaar gezet in

803
00:47:26,370 --> 00:47:30,330
hoofdstuk 2, zoals we in de
eerste vijf verzen hebben gezien.

804
00:47:30,330 --> 00:47:35,130
Daar sprak Salomo over de dringendheid
en de ijver waarmee iemand juist

805
00:47:35,130 --> 00:47:40,410
deze dingen moet najagen: de vreze
des Heeren, de kennis van God,

806
00:47:40,410 --> 00:47:42,750
wijsheid en dat alles.

807
00:47:42,750 --> 00:47:46,650
In hoofdstuk 2, vers 1
tot en met 5, zei hij:

808
00:47:46,650 --> 00:47:51,810
Mijn zoon, als je mijn woorden aanneemt,
en mijn geboden bij je opbergt,

809
00:47:51,810 --> 00:47:54,990
om je oor acht te doen
slaan op de wijsheid,

810
00:47:54,990 --> 00:48:00,090
als je je hart neigt naar het inzicht,
ja, als je roept om het verstand,

811
00:48:00,090 --> 00:48:04,890
je stem laat klinken om inzicht,
als je het zoekt als zilver,

812
00:48:04,890 --> 00:48:10,290
het naspeurt als verborgen schatten, dan
zul je de vreze des HEEREN begrijpen,

813
00:48:10,290 --> 00:48:12,330
de kennis van God vinden.

814
00:48:12,330 --> 00:48:15,810
De vreze des Heeren en de kennis van God.

815
00:48:15,810 --> 00:48:20,970
De vreze des Heeren is het begin van
kennis, zelfs van de kennis van God.

816
00:48:20,970 --> 00:48:26,130
Daarom brengt hoofdstuk 9,
vers 10 die twee opnieuw samen:

817
00:48:26,130 --> 00:48:31,170
Ontzag voor de Heer is het begin
van wijsheid, en kennis van God,

818
00:48:31,170 --> 00:48:34,170
kennis van de Heilige, dat is inzicht.

819
00:48:34,170 --> 00:48:36,990
Het is heel belangrijk dat
we de kennis van God niet

820
00:48:36,990 --> 00:48:39,090
verwarren met kennis over God.

821
00:48:39,090 --> 00:48:44,310
Hier neemt de georganiseerde godsdienst
volgens mij vaak een verkeerde afslag.

822
00:48:44,310 --> 00:48:47,850
Iets begint als een beweging
van mensen die God kennen,

823
00:48:47,850 --> 00:48:52,350
zoals de apostelen Hem kenden, of
zoals mensen tijdens een opwekking

824
00:48:52,350 --> 00:48:54,030
Hem vaak leren kennen.

825
00:48:54,030 --> 00:48:57,210
Ze hebben werkelijk een
persoonlijke ontmoeting met God,

826
00:48:57,210 --> 00:48:59,970
kennen Hem en wandelen met Hem.

827
00:48:59,970 --> 00:49:04,110
Maar aan de volgende generatie geven
ze de informatie over God door.

828
00:49:04,110 --> 00:49:09,690
Je kunt persoonlijke bekendheid met God
niet zomaar doorgeven. Die is persoonlijk.

829
00:49:09,690 --> 00:49:13,170
Je kunt iemand de informatie
vertellen over de God met

830
00:49:13,170 --> 00:49:15,990
Wie je hoopt dat hij
persoonlijk bekend zal raken,

831
00:49:15,990 --> 00:49:18,030
maar mensen moeten Hem zelf leren kennen.

832
00:49:18,030 --> 00:49:22,290
Toch denkt de volgende generatie vaak,
nadat ze die kennis heeft gehoord,

833
00:49:22,290 --> 00:49:24,510
dat ze God persoonlijk kent.

834
00:49:24,510 --> 00:49:29,490
Ze beseft niet dat er een verschil bestaat
tussen enerzijds alles over God weten,

835
00:49:29,490 --> 00:49:32,190
de feiten kennen en de theologie kennen,

836
00:49:32,190 --> 00:49:35,970
en anderzijds daadwerkelijk
een relatie met God hebben.

837
00:49:35,970 --> 00:49:37,830
Dat zijn verschillende dingen.

838
00:49:37,830 --> 00:49:42,390
Ik herinner me dat ik in de twintig was
toen ik voor het eerst de geschriften van

839
00:49:42,390 --> 00:49:46,530
A. W. Tozer ontdekte, en dat
ze weerklank bij me vonden.

840
00:49:46,530 --> 00:49:51,090
Veel van de dingen die hij zei en die ik
nog nooit iemand anders had horen zeggen,

841
00:49:51,090 --> 00:49:53,430
waren dingen die ik zelf had gedacht.

842
00:49:53,430 --> 00:49:59,010
Daarom had ik het gevoel dat ik in A. W.
Tozer echt een geestverwant had gevonden.

843
00:49:59,010 --> 00:50:03,990
Ik herinner me dat ik als jonge man
zo dwaas was te denken dat Tozer en ik

844
00:50:03,990 --> 00:50:08,850
ongeveer op hetzelfde niveau stonden,
omdat hij en ik hetzelfde dachten.

845
00:50:08,850 --> 00:50:12,450
Volgens mij heb ik altijd wel
beseft dat ik zelfs bij lange na

846
00:50:12,450 --> 00:50:14,550
niet in zijn klasse thuishoor.

847
00:50:14,550 --> 00:50:17,130
Het feit dat wij dezelfde
gedachten hebben,

848
00:50:17,130 --> 00:50:21,750
betekent niet dat wij hetzelfde karakter
en dezelfde werkelijkheid hebben.

849
00:50:21,750 --> 00:50:25,110
De diepgang van zijn relatie
met God gaat, geloof ik,

850
00:50:25,110 --> 00:50:28,350
die van mijn relatie
met God verre te boven.

851
00:50:28,350 --> 00:50:32,610
Alleen maar met hem instemmen betekent
niet dat ik dezelfde ervaring met God

852
00:50:32,610 --> 00:50:34,110
heb als hij.

853
00:50:34,110 --> 00:50:38,730
Instemmen met de feiten over God, en zelfs
met de feiten over een wandel met God,

854
00:50:38,730 --> 00:50:43,410
is niet hetzelfde als werkelijk met God
wandelen en een relatie hebben met de God

855
00:50:43,410 --> 00:50:45,510
Die in die feiten wordt beschreven.

856
00:50:45,510 --> 00:50:50,790
Tozer zelf maakte dat punt toen hij erover
sprak dat veel evangelische christenen

857
00:50:50,790 --> 00:50:54,090
denken dat ze de geestelijke
nakomelingen van Paulus zijn,

858
00:50:54,090 --> 00:50:58,050
omdat ze Paulus’ theologie lezen
en het met Paulus eens zijn.

859
00:50:58,050 --> 00:51:01,890
Maar hij zei dat ze even sterk van
de geest van Paulus verschillen als

860
00:51:01,890 --> 00:51:04,170
dag en nacht van elkaar verschillen.

861
00:51:04,170 --> 00:51:06,810
Je kunt jezelf wijsmaken dat je God kent,

862
00:51:06,810 --> 00:51:09,870
of dat je je op een bepaalde
geestelijke plaats bevindt,

863
00:51:09,870 --> 00:51:15,150
omdat je toevallig over de informatie
beschikt en met die informatie instemt.

864
00:51:15,150 --> 00:51:19,650
Ik geloof dat dit is wat er in de
georganiseerde godsdienst is gebeurd.

865
00:51:19,650 --> 00:51:24,150
Zoals ik al zei, beginnen de meeste
kerkgenootschappen met een opwekking.

866
00:51:24,150 --> 00:51:28,290
Er zijn tegenwoordig honderden,
zelfs duizenden kerkgenootschappen.

867
00:51:28,290 --> 00:51:30,390
Ik weet niet of dit voor de meeste geldt,

868
00:51:30,390 --> 00:51:33,450
maar veel belangrijke
kerkgenootschappen zijn ontstaan

869
00:51:33,450 --> 00:51:36,210
toen er werkelijk een
beweging van God was.

870
00:51:36,210 --> 00:51:39,990
Sommige mensen werden door
God bewogen, ontmoetten God,

871
00:51:39,990 --> 00:51:43,950
wandelden met Hem en brachten
een nieuwe beweging op gang.

872
00:51:43,950 --> 00:51:48,210
Gewoonlijk paste die niet goed binnen
de georganiseerde godsdienst waarvan ze

873
00:51:48,210 --> 00:51:49,830
al deel uitmaakten.

874
00:51:49,830 --> 00:51:53,490
Soms werden ze eruit gezet en
soms gingen ze vrijwillig weg,

875
00:51:53,490 --> 00:51:58,050
en ze begonnen een nieuwe beweging met
anderen die God op die manier kenden.

876
00:51:58,050 --> 00:52:02,730
Maar hun kinderen en kleinkinderen
maakten er eenvoudigweg een instituut van.

877
00:52:02,730 --> 00:52:06,990
Deel uitmaken van een kerkgenootschap
betekent daarom vaak alleen maar dat je

878
00:52:06,990 --> 00:52:12,930
hun geloofsbelijdenis leest en dat ze
zeggen: ‘Ben je het daarmee eens?’ ‘Ja.’

879
00:52:12,930 --> 00:52:16,650
‘Goed, dan kun je hier lid
worden, want je bent een van ons.’

880
00:52:16,650 --> 00:52:20,550
Je bent een van ons omdat je
dezelfde gedachten over God hebt,

881
00:52:20,550 --> 00:52:25,050
omdat je dezelfde dingen over God
weet die wij belijden te weten.

882
00:52:25,050 --> 00:52:28,050
Toch kun je een
geloofsbelijdenis onderschrijven

883
00:52:28,050 --> 00:52:33,210
zonder ooit opnieuw geboren te zijn,
zonder God zelfs maar te kennen.

884
00:52:33,210 --> 00:52:37,110
God leren kennen vergt meer
dan een theologisch boek lezen

885
00:52:37,110 --> 00:52:41,610
en het uit het hoofd leren zoals je op
de universiteit een geschiedenisboek,

886
00:52:41,610 --> 00:52:45,450
een filosofieboek of een ander
boek uit het hoofd zou leren.

887
00:52:45,450 --> 00:52:48,630
Het gaat er niet alleen om
dat je de informatie beheerst.

888
00:52:48,630 --> 00:52:52,410
Het gaat erom dat je een
relatie met God onderhoudt.

889
00:52:52,410 --> 00:52:55,890
In Jeremia hoofdstuk 9
staat een heel krachtige

890
00:52:55,890 --> 00:52:58,830
passage die dit feit duidelijk maakt.

891
00:52:58,830 --> 00:53:05,790
In vers 23 en 24, Jeremia
9:23 en 24, staat:

892
00:53:05,790 --> 00:53:10,650
Zo zegt de HEERE: Laat een wijze
zich niet beroemen op zijn wijsheid,

893
00:53:10,650 --> 00:53:13,530
laat de held zich niet
beroemen op zijn sterkte,

894
00:53:13,530 --> 00:53:16,890
laat een rijke zich niet
beroemen op zijn rijkdom.

895
00:53:16,890 --> 00:53:21,510
Maar laat wie zich beroemt, zich
daarop beroemen dat hij begrijpt

896
00:53:21,510 --> 00:53:26,370
en Mij kent dat Ik de HEERE ben,
Die goedertierenheid bewijs,

897
00:53:26,370 --> 00:53:31,950
recht en gerechtigheid op de aarde doe
, want in die dingen vind Ik vreugde,

898
00:53:31,950 --> 00:53:33,390
spreekt de HEERE.

899
00:53:33,390 --> 00:53:39,090
Met andere woorden: je moet Mij
kennen, weten wat voor Persoon Ik ben.

900
00:53:39,090 --> 00:53:41,070
Waarin schep Ik vreugde?

901
00:53:41,070 --> 00:53:44,370
Hoe rechtvaardig en barmhartig
ben Ik in Mijn handelen?

902
00:53:44,370 --> 00:53:47,550
Mij als Persoon kennen,
daarin kun je roemen.

903
00:53:47,550 --> 00:53:52,710
Als je Mij kent en Mij begrijpt, dan heb
je iets om in te roemen, niet in wijsheid,

904
00:53:52,710 --> 00:53:55,890
niet in louter verstandelijke
kennis of wijsheid.

905
00:53:55,890 --> 00:54:00,450
Denk aan de bestraffing die Jezus
de Farizeeën in Johannes hoofdstuk 5

906
00:54:00,450 --> 00:54:02,250
juist op dit punt gaf.

907
00:54:02,250 --> 00:54:06,090
Hij zei in Johannes hoofdstuk 5, vers 39:

908
00:54:06,090 --> 00:54:10,470
U onderzoekt de Schriften, want u
denkt daardoor eeuwig leven te hebben,

909
00:54:10,470 --> 00:54:12,930
en die zijn het die van Mij getuigen.

910
00:54:12,930 --> 00:54:16,710
Ze willen eeuwig leven en ze denken
dat ze het vinden door de Schriften te

911
00:54:16,710 --> 00:54:19,590
onderzoeken en de tekst te beheersen.

912
00:54:19,590 --> 00:54:22,710
Hij zegt: ‘Maar in werkelijkheid
hebben die een functie waarvan

913
00:54:22,710 --> 00:54:24,630
jullie geen gebruikmaken.

914
00:54:24,630 --> 00:54:26,970
Ze zijn er om jullie naar Mij te wijzen.

915
00:54:26,970 --> 00:54:30,810
Jullie komen wel tot de Schriften,
maar jullie komen niet tot Mij.

916
00:54:30,810 --> 00:54:34,530
Jullie denken dat de Schriften
zelf jullie leven zullen geven,

917
00:54:34,530 --> 00:54:39,270
maar ze leren jullie hoe jullie leven
kunnen hebben door tot Mij te komen.

918
00:54:39,270 --> 00:54:42,630
Jullie kunnen tot Mij
komen en leven hebben.’

919
00:54:42,630 --> 00:54:47,550
Je onderzoekt dus de Schriften omdat je
denkt dat je daarin eeuwig leven hebt.

920
00:54:47,550 --> 00:54:52,830
Maar in werkelijkheid getuigen ze van
Mij, en je wilt niet tot Mij komen om dat

921
00:54:52,830 --> 00:54:54,150
leven te hebben.

922
00:54:54,150 --> 00:54:59,550
Dat is de ironie van religieus streven:
je kunt vlak voordat je het leven vindt,

923
00:54:59,550 --> 00:55:02,430
voordat je de God vindt om
Wie het allemaal draait,

924
00:55:02,430 --> 00:55:07,770
blijven steken doordat je eenvoudigweg
genoegen neemt met kennis erover.

925
00:55:07,770 --> 00:55:11,490
De Schriften kennen is niet
hetzelfde als God kennen.

926
00:55:11,490 --> 00:55:15,750
De wijsheid waarover Salomo spreekt,
is duidelijk de wijsheid die

927
00:55:15,750 --> 00:55:19,830
begint met de vreze van God en
uitloopt op de kennis van God.

928
00:55:19,830 --> 00:55:23,790
Als je wijsheid hebt, maar die je
niet tot de kennis van God leidt,

929
00:55:23,790 --> 00:55:28,650
dan is het niet werkelijk wijsheid en
heb je het doel ervan niet bereikt.

930
00:55:28,650 --> 00:55:31,710
Dit is het doel: kennis van de Heilige.

931
00:55:31,710 --> 00:55:34,350
Dat is inzicht in de Heilige.

932
00:55:34,350 --> 00:55:37,410
Spreuken hoofdstuk negen, vers elf:

933
00:55:37,410 --> 00:55:40,950
Want door Mij zullen uw
dagen talrijk worden,

934
00:55:40,950 --> 00:55:44,190
en zullen jaren van leven
u worden toegevoegd.

935
00:55:44,190 --> 00:55:46,530
Dit is niet de eerste keer
dat we dat hebben gehoord.

936
00:55:46,530 --> 00:55:50,130
Als u wijs bent, bent u
wijs ten bate van uzelf.

937
00:55:50,130 --> 00:55:53,370
Bent u een spotter, dan
moet u dat alleen dragen.

938
00:55:53,370 --> 00:55:56,910
Met andere woorden, het zal goed
voor je zijn als je wijs bent.

939
00:55:56,910 --> 00:56:00,150
Je doet God niet werkelijk
zoveel pijn of kwaad.

940
00:56:00,150 --> 00:56:02,070
Natuurlijk stelt het Hem teleur.

941
00:56:02,070 --> 00:56:06,570
Hij voelt verdriet en teleurstelling,
maar door dwaas en een spotter te zijn,

942
00:56:06,570 --> 00:56:09,690
breng je God geen enkele
tastbare schade toe.

943
00:56:09,690 --> 00:56:11,730
Je doet alleen jezelf pijn.

944
00:56:11,730 --> 00:56:16,290
Jij bent zelf het voornaamste slachtoffer
als je niet voor wijsheid kiest.

945
00:56:16,290 --> 00:56:20,310
Als je wijs bent, is het niet
zo dat God daar iets bij wint.

946
00:56:20,310 --> 00:56:22,050
Jij wint er iets bij.

947
00:56:22,050 --> 00:56:24,210
Je bent wijs voor jezelf.

948
00:56:24,210 --> 00:56:28,710
Dan eindigt dit gedeelte weer met
dit korte stukje over de dwaze vrouw.

949
00:56:28,710 --> 00:56:31,410
Deze keer wordt ze de dwaze vrouw genoemd.

950
00:56:31,410 --> 00:56:33,690
Ze is de immorele vrouw genoemd.

951
00:56:33,690 --> 00:56:35,670
Ze is de verleidster genoemd.

952
00:56:35,670 --> 00:56:39,750
Maar omdat we over wijsheid hebben
gesproken alsof wijsheid een vrouw is,

953
00:56:39,750 --> 00:56:43,710
wordt de dwaze vrouw misschien
de personificatie van dwaasheid,

954
00:56:43,710 --> 00:56:47,190
net zoals wijsheid ook als
vrouw wordt gepersonifieerd:

955
00:56:47,190 --> 00:56:49,830
het tegenovergestelde van wijsheid.

956
00:56:49,830 --> 00:56:54,990
In de gebruikte Engelse vertaling wordt
de dwaze vrouw ‘clamorous’ genoemd:

957
00:56:54,990 --> 00:56:57,150
luidruchtig en rumoerig.

958
00:56:57,150 --> 00:57:03,270
De HSV vertaalt het verwante woord
in hoofdstuk 7:11 met ‘onrustig’.

959
00:57:03,270 --> 00:57:08,190
Gregg legt de Engelse woordkeuze
uit als: ze maakt heel veel lawaai.

960
00:57:08,190 --> 00:57:12,270
In hoofdstuk 7 werd dit in vers
11 over de verleidster gezegd:

961
00:57:12,270 --> 00:57:17,010
Zij was onrustig en opstandig,
haar voeten bleven niet thuis.

962
00:57:17,010 --> 00:57:21,450
Soms zijn mensen met opzet
luidruchtig om de aandacht te trekken.

963
00:57:21,450 --> 00:57:24,270
Sommige mensen praten harder dan anderen.

964
00:57:24,270 --> 00:57:26,010
Hun stem is gewoon luid.

965
00:57:26,010 --> 00:57:29,370
Mijn jongste zoon heeft een stem die
echt ver draagt wanneer hij op zijn

966
00:57:29,370 --> 00:57:31,050
normale volume praat.

967
00:57:31,050 --> 00:57:33,450
Je kunt hem een huizenblok verderop horen.

968
00:57:33,450 --> 00:57:35,430
Het is echt iets vreemds.

969
00:57:35,430 --> 00:57:37,950
De stemmen van sommige
mensen zijn gewoon luid,

970
00:57:37,950 --> 00:57:40,530
en ze zijn niet met opzet luidruchtig.

971
00:57:40,530 --> 00:57:43,170
Het zijn gewoon luidruchtige mensen.

972
00:57:43,170 --> 00:57:45,210
Hun stemmen zijn luid.

973
00:57:45,210 --> 00:57:47,550
Dat is natuurlijk niet
wat hier wordt bedoeld.

974
00:57:47,550 --> 00:57:50,490
Hier gaat het om iemand
die luidruchtig doet,

975
00:57:50,490 --> 00:57:54,750
iemand die meer lawaai maakt dan gemiddeld
of harder praat dan voor die persoon

976
00:57:54,750 --> 00:57:59,610
natuurlijk is, omdat diegene heeft geleerd
zich zo te gedragen dat mensen merken dat

977
00:57:59,610 --> 00:58:01,110
hij of zij er is.

978
00:58:01,110 --> 00:58:03,450
Het is aandacht voor jezelf trekken.

979
00:58:03,450 --> 00:58:08,070
Iedereen kan wel situaties bedenken
waarin je je in een menigte bevond,

980
00:58:08,070 --> 00:58:12,450
misschien bij een of andere bijeenkomst,
sociale gelegenheid of feest,

981
00:58:12,450 --> 00:58:16,830
en de stem van één persoon boven
die van alle anderen uit te horen

982
00:58:16,830 --> 00:58:19,650
was terwijl die persoon
de grappen vertelde.

983
00:58:19,650 --> 00:58:22,590
Zo iemand vindt zichzelf
behoorlijk vermakelijk.

984
00:58:22,590 --> 00:58:25,710
Die persoon is ervan
overtuigd grappig te zijn.

985
00:58:25,710 --> 00:58:29,190
Je kunt merken dat zo iemand
harder praat dan van nature,

986
00:58:29,190 --> 00:58:31,830
omdat diegene hoopt
dat iedereen het hoort,

987
00:58:31,830 --> 00:58:36,750
dat iedereen het opmerkt en dat
iedereen beseft hoe slim die persoon is.

988
00:58:36,750 --> 00:58:39,510
Stilheid is eigenlijk een grote deugd.

989
00:58:39,510 --> 00:58:42,750
Ik heb duidelijk een
stem die ver kan dragen.

990
00:58:42,750 --> 00:58:47,070
Meestal spreek ik zonder microfoon tot
een groep, dus ik kan luid spreken.

991
00:58:47,070 --> 00:58:52,170
Maar volgens mij valt er iets voor te
zeggen om dat in bedwang te houden en niet

992
00:58:52,170 --> 00:58:55,230
alle geluidsruimte in te
nemen waarin je je bevindt,

993
00:58:55,230 --> 00:58:59,430
want daardoor trek je gemakkelijk
de aandacht naar jezelf.

994
00:58:59,430 --> 00:59:05,070
Zacht spreken, tenzij je luid moet
spreken, lijkt iets goeds te zijn.

995
00:59:05,070 --> 00:59:08,370
Bedenk dat in Eerste
Petrus, hoofdstuk drie,

996
00:59:08,370 --> 00:59:10,650
staat dat een vrouw moet streven naar het

997
00:59:10,650 --> 00:59:14,370
sieraad van een zachtmoedige
en stille geest.

998
00:59:14,370 --> 00:59:19,350
Hetzelfde wordt over mannen gezegd in
Eerste Thessalonicenzen, hoofdstuk vier.

999
00:59:19,350 --> 00:59:23,430
Paulus zei dat mannen in alle rust
met hun handen moesten werken.

1000
00:59:23,430 --> 00:59:28,410
In wezen betekent dit dat je een
stille geest hebt, een rustige geest,

1001
00:59:28,410 --> 00:59:32,790
en niet probeert jezelf en je woorden
op de voorgrond te plaatsen in een

1002
00:59:32,790 --> 00:59:36,210
openbare omgeving waar dat niet nodig is.

1003
00:59:36,210 --> 00:59:40,830
Luidruchtig zijn, lawaai
maken, is geen deugd.

1004
00:59:40,830 --> 00:59:43,590
Deze dwaze vrouw is luidruchtig.

1005
00:59:43,590 --> 00:59:45,750
Ze is onverstandig.

1006
00:59:45,750 --> 00:59:49,170
Onverstand is in heel
Spreuken veroordeeld.

1007
00:59:49,170 --> 00:59:52,590
Ze weet niets, want ze zit
bij de deur van haar huis,

1008
00:59:52,590 --> 00:59:55,710
op een stoel op de hoogste
plaatsen van de stad,

1009
00:59:55,710 --> 00:59:58,470
om degenen die voorbijgaan toe te roepen.

1010
00:59:58,470 --> 01:00:01,530
Dat deed Wijsheid eerder in hoofdstuk 8.

1011
01:00:01,530 --> 01:00:04,230
Wijsheid zat echter niet bij haar huis.

1012
01:00:04,230 --> 01:00:09,150
Ze ging daadwerkelijk de straten op en
deed actief een beroep op de mensen.

1013
01:00:09,150 --> 01:00:12,810
Maar de dwaze vrouw zit bij de
deur van haar huis en wacht tot

1014
01:00:12,810 --> 01:00:14,550
er mensen langskomen.

1015
01:00:14,550 --> 01:00:17,250
Als ze langskomen, roept ze hun toe.

1016
01:00:17,250 --> 01:00:21,810
Ze roept degenen die voorbijgaan,
die rechtdoor hun weg vervolgen:

1017
01:00:21,810 --> 01:00:26,490
om te roepen naar de voorbijgangers,
die rechtdoor gaan op hun paden:

1018
01:00:26,490 --> 01:00:30,030
Wie onverstandig is, laat
hij hierheen afwijken.

1019
01:00:30,030 --> 01:00:33,390
Wie zonder verstand
is, tegen hem zegt zij:

1020
01:00:33,390 --> 01:00:36,930
Bedenk dat Wijsheid ook de
onverstandigen toeroept.

1021
01:00:36,930 --> 01:00:41,010
Zo wordt die eerste oproep van
Wijsheid in hoofdstuk 1 beschreven.

1022
01:00:41,010 --> 01:00:46,410
In hoofdstuk 1, vanaf vers 20, staat
dat Wijsheid buiten luid roept.

1023
01:00:46,410 --> 01:00:48,510
In vers 22 zegt ze:

1024
01:00:48,510 --> 01:00:52,470
Hoelang zult u, onverstandigen,
onverstand liefhebben,

1025
01:00:52,470 --> 01:00:57,390
zullen spotters spotternij voor
zich begeren en dwazen kennis haten?

1026
01:00:57,390 --> 01:01:01,410
De onverstandige man wordt dus
door twee vrouwen toegeroepen.

1027
01:01:01,410 --> 01:01:05,250
De ene is Wijsheid en
de andere is dwaasheid.

1028
01:01:05,250 --> 01:01:08,370
Natuurlijk is deze vrouw hier
waarschijnlijk nog een voorstelling van de

1029
01:01:08,370 --> 01:01:13,530
immorele vrouw, de verleidster over wie
in de eerdere gedeelten is gesproken.

1030
01:01:13,530 --> 01:01:17,490
Ze roept dwaze mensen op om
te komen, nog dwazer te worden

1031
01:01:17,490 --> 01:01:19,950
en daarvoor in haar huis te lijden.

1032
01:01:19,950 --> 01:01:23,130
Tegen degene die geen
verstand heeft, zegt ze:

1033
01:01:23,130 --> 01:01:27,990
Wie ook maar onverstandig is, laat
hij van zijn weg hiernaartoe afwijken.

1034
01:01:27,990 --> 01:01:32,910
Wie zonder verstand is, tegen hem
zegt zij: Gestolen water is zoet,

1035
01:01:32,910 --> 01:01:36,210
en in het geheim genuttigd
brood is aangenaam.

1036
01:01:36,210 --> 01:01:39,930
Dit is een interessant inzicht,
waarschijnlijk hier in de context van

1037
01:01:39,930 --> 01:01:43,710
immoraliteit, hoewel het ook
een algemene waarheid is.

1038
01:01:43,710 --> 01:01:48,030
Waarom voelden Adam en Eva zich
aangetrokken tot de verboden vrucht?

1039
01:01:48,030 --> 01:01:51,150
Ze hadden al het fruit in de
tuin waarvan ze mochten eten.

1040
01:01:51,150 --> 01:01:55,470
Wat bracht hen ertoe te overwegen van de
boom van de kennis van goed en kwaad te

1041
01:01:55,470 --> 01:01:58,770
eten of er zelfs maar
bij in de buurt te komen?

1042
01:01:58,770 --> 01:02:02,490
Er is iets aan wat verboden is dat
op de een of andere manier prikkelt.

1043
01:02:02,490 --> 01:02:05,430
Water is niet zoet, maar
als je het gestolen hebt,

1044
01:02:05,430 --> 01:02:08,730
is er iets in het boze hart
van de gevallen natuur dat

1045
01:02:08,730 --> 01:02:11,910
geniet van de gedachte
dat je ergens mee wegkomt.

1046
01:02:11,910 --> 01:02:14,490
Wat normaal gesproken
heel gewoon zou zijn,

1047
01:02:14,490 --> 01:02:17,370
krijgt in een verdorven
hart iets bijzonders.

1048
01:02:17,370 --> 01:02:21,630
Iemand geniet dan van de gedachte dat hij
het heimelijk heeft verkregen of in het

1049
01:02:21,630 --> 01:02:24,270
geheim iets doet en ermee wegkomt.

1050
01:02:24,270 --> 01:02:29,190
Misschien hoor je daarom over zoveel
gevallen waarin mensen vóór hun huwelijk

1051
01:02:29,190 --> 01:02:33,030
seksueel met elkaar omgaan en
daar blijkbaar van genieten,

1052
01:02:33,030 --> 01:02:36,570
maar na hun huwelijk hun
seksleven saai vinden.

1053
01:02:36,570 --> 01:02:41,490
Ik neem aan dat in veel gevallen de
feitelijke handelingen niet anders zijn.

1054
01:02:41,490 --> 01:02:46,110
Het is alleen zo dat het nu
geoorloofd is. Het is gewoon.

1055
01:02:46,110 --> 01:02:51,150
Wanneer het ongeoorloofd is, heeft het
iets wat misschien opwinding veroorzaakt.

1056
01:02:51,150 --> 01:02:55,410
Maar er staat dat de dwaze man
die naar deze lokroep luistert,

1057
01:02:55,410 --> 01:02:59,190
niet weet dat de doden daar zijn en
dat haar gasten zich in de diepten

1058
01:02:59,190 --> 01:03:00,930
van Sheol bevinden.

1059
01:03:00,930 --> 01:03:05,370
Zij verbergt het feit dat je zult
sterven als je haar weg volgt.

1060
01:03:05,370 --> 01:03:08,130
Maar ze benadrukt hoe
prikkelend het kan zijn

1061
01:03:08,130 --> 01:03:12,930
om iets te doen waarvan je weet dat
het verkeerd is en ermee weg te komen.

1062
01:03:12,930 --> 01:03:18,270
Dezelfde ervaring is toch net iets anders
als je weet dat je ergens mee wegkomt.

1063
01:03:18,270 --> 01:03:20,490
Christenen hebben
natuurlijk een ander hart.

1064
01:03:20,490 --> 01:03:22,710
Ze voelen zich er eigenlijk
helemaal niet goed bij

1065
01:03:22,710 --> 01:03:25,410
wanneer ze dingen doen die ondeugend zijn.

1066
01:03:25,410 --> 01:03:28,890
Soms doen ze die dingen wel, maar
ze voelen zich er niet prettig bij,

1067
01:03:28,890 --> 01:03:30,990
omdat hun hart veranderd is.

1068
01:03:30,990 --> 01:03:32,910
Ze hebben de Geest van God in zich.

1069
01:03:32,910 --> 01:03:36,930
Salomo schrijft in een tijd voordat dit
verschijnsel van wedergeboren worden

1070
01:03:36,930 --> 01:03:39,090
überhaupt bij mensen plaatsvond.

1071
01:03:39,090 --> 01:03:43,590
Hij schrijft aan gewone gevallen
mensen, die hij hoopt aan te moedigen

1072
01:03:43,590 --> 01:03:47,430
hun best te doen om minder
zondig en wijzer te zijn.

1073
01:03:47,430 --> 01:03:50,490
In het gevallen hart van
de onwedergeborene is

1074
01:03:50,490 --> 01:03:53,910
werkelijk iets wat wordt
aangetrokken door wat verboden is,

1075
01:03:53,910 --> 01:03:56,970
zelfs als het anders niet
aantrekkelijk zou zijn.

1076
01:03:56,970 --> 01:04:00,810
Paulus zei dat de wet, toen
die in zijn jeugd tot hem kwam,

1077
01:04:00,810 --> 01:04:04,770
in hem allerlei begeerte opwekte
die er daarvoor niet was.

1078
01:04:04,770 --> 01:04:07,890
Maar de zonde heeft door het
gebod een aanleiding gevonden

1079
01:04:07,890 --> 01:04:10,770
en in mij allerlei
begeerte teweeggebracht,

1080
01:04:10,770 --> 01:04:14,070
want zonder de wet is de zonde dood.

1081
01:04:14,070 --> 01:04:18,270
Vaak wordt het voorbeeld gegeven van
iemand die een bord ziet waarop staat:

1082
01:04:18,270 --> 01:04:20,130
‘Niet op het gras lopen.’

1083
01:04:20,130 --> 01:04:24,150
Daarvoor zou hij er nooit aan hebben
gedacht om op het gras te gaan lopen,

1084
01:04:24,150 --> 01:04:26,910
maar nu voelt hij de
drang om erop te stappen,

1085
01:04:26,910 --> 01:04:30,990
alleen maar om het gevoel te hebben
dat hij wegkomt met iets wat hij niet

1086
01:04:30,990 --> 01:04:32,190
hoort te doen.

1087
01:04:32,190 --> 01:04:34,230
Er was een vrouw in de Kerk van Engeland

1088
01:04:34,230 --> 01:04:37,830
die tegen haar predikant zei
dat ze er bezwaar tegen had

1089
01:04:37,830 --> 01:04:40,830
dat de Tien Geboden in
het kerkgebouw hingen.

1090
01:04:40,830 --> 01:04:44,490
Ze zei: ‘Het brengt
mensen op te veel ideeën.’

1091
01:04:44,490 --> 01:04:48,870
Bij het gevallen hart doet het dat
inderdaad een beetje. Je hoort:

1092
01:04:48,870 --> 01:04:50,550
Je mag niet stelen.

1093
01:04:50,550 --> 01:04:53,250
en plotseling denk je aan stelen.

1094
01:04:53,250 --> 01:04:55,110
‘Daar had ik nog niet aan gedacht.

1095
01:04:55,110 --> 01:04:57,030
Dat klinkt eigenlijk wel leuk.’

1096
01:04:57,030 --> 01:05:00,630
Wanneer je wedergeboren
bent, is je hart anders.

1097
01:05:00,630 --> 01:05:05,190
Je beleeft werkelijk geen plezier aan
datgene waarvan je geweten je vertelt dat

1098
01:05:05,190 --> 01:05:06,270
het verkeerd is.

1099
01:05:06,270 --> 01:05:08,910
Het belooft wel datzelfde plezier.

1100
01:05:08,910 --> 01:05:10,830
Daarom zondigen christenen.

1101
01:05:10,830 --> 01:05:15,090
Op een bepaald dwaas niveau
oefent het aantrekkingskracht uit.

1102
01:05:15,090 --> 01:05:19,050
Maar als je eraan toegeeft,
geniet je er volgens mij niet van.

1103
01:05:19,050 --> 01:05:23,190
Ik denk niet dat ik kan zeggen dat ik
er ooit van heb genoten om als christen

1104
01:05:23,190 --> 01:05:24,870
bewust te zondigen.

1105
01:05:24,870 --> 01:05:28,410
Ik zeg niet dat er geen deel
van je is dat ervan geniet.

1106
01:05:28,410 --> 01:05:33,570
Het vlees heeft beslist zijn eigen
verlangens, die tegen de Geest ingaan.

1107
01:05:33,570 --> 01:05:36,810
Maar de Geest is er, en
de Geest zorgt ervoor

1108
01:05:36,810 --> 01:05:39,330
dat je je er niet prettig bij voelt.

1109
01:05:39,330 --> 01:05:44,790
Iemand die de Geest van God niet heeft,
kan korte tijd echt van zondigen genieten.

1110
01:05:44,790 --> 01:05:48,750
Maar Salomo zegt dat aan het
einde van die weg de dood ligt.

1111
01:05:48,750 --> 01:05:52,710
Voor zulke mensen is het waar
dat gestolen water zoet is.

1112
01:05:52,710 --> 01:05:57,270
Maar als je eenmaal wedergeboren bent
en denkt dat dit water gestolen is,

1113
01:05:57,270 --> 01:06:00,210
terwijl je dorst hebt,
drink je het misschien toch.

1114
01:06:00,210 --> 01:06:02,310
Maar je voelt je er slecht over.

1115
01:06:02,310 --> 01:06:06,090
Je hebt er spijt van en je geniet
er niet eens ten volle van,

1116
01:06:06,090 --> 01:06:09,750
omdat je weet dat je werkelijk
niet doet wat je hoort te doen.

1117
01:06:09,750 --> 01:06:12,030
Dat is die overtuiging door de Geest.

1118
01:06:12,030 --> 01:06:15,210
Ik weet nog dat Jack
Hayford altijd zei dat

1119
01:06:15,210 --> 01:06:18,090
wedergeboren worden het
zondigen voor je bederft.

1120
01:06:18,090 --> 01:06:21,810
Het zorgt ervoor dat je niet
meer van zondigen kunt genieten.

1121
01:06:21,810 --> 01:06:26,130
Je kunt van zondigen genieten
totdat je wedergeboren wordt.

1122
01:06:26,130 --> 01:06:28,410
Daarna kun je dat niet meer.

1123
01:06:28,410 --> 01:06:32,970
Iemand zegt: ‘Ik heb van zondigen
genoten sinds ik wedergeboren ben.’

1124
01:06:32,970 --> 01:06:36,450
Dan denk ik: ‘Misschien
ben je niet wedergeboren.’

1125
01:06:36,450 --> 01:06:40,110
Want God geeft je een nieuw hart
wanneer je wedergeboren wordt.

1126
01:06:40,110 --> 01:06:45,030
De wet wordt in je hart geschreven, en dan
is het jouw hart dat bezwaar maakt tegen

1127
01:06:45,030 --> 01:06:46,890
het overtreden van de wet.

1128
01:06:46,890 --> 01:06:50,850
Het is niet alleen een uiterlijke wet
die bezwaar maakt tegen wat je doet,

1129
01:06:50,850 --> 01:06:53,010
terwijl het jou niets kan schelen.

1130
01:06:53,010 --> 01:06:55,050
Je hart maakt bezwaar.

1131
01:06:55,050 --> 01:06:59,970
Je hart protesteert ertegen, en daardoor
kun je niet meer van zondigen genieten.

1132
01:06:59,970 --> 01:07:05,310
Als je jezelf ervan kunt overtuigen dat
je niet zondigt, is dat een ander verhaal.

1133
01:07:05,310 --> 01:07:08,850
Maar als je het gevoel hebt
dat je iets ongeoorloofds doet,

1134
01:07:08,850 --> 01:07:12,810
dan is het voor de christen niet
hetzelfde als wat hier wordt beschreven.

1135
01:07:12,810 --> 01:07:15,270
Maar hij spreekt niet tegen een christen.

1136
01:07:15,270 --> 01:07:18,870
Hij spreekt tegen een man
met een gewoon gevallen hart.

1137
01:07:18,870 --> 01:07:22,710
Het geeft beslist inzicht in
de natuur van de gevallen mens,

1138
01:07:22,710 --> 01:07:25,110
en volgens mij is dat inzicht juist:

1139
01:07:25,110 --> 01:07:28,410
hij voelt zich aangetrokken
tot wat verboden is,

1140
01:07:28,410 --> 01:07:32,790
terwijl hetzelfde anders lang niet
zo aantrekkelijk voor hem zou zijn.

1141
01:07:32,790 --> 01:07:36,630
Brood en water zijn nu niet
bepaald verleidelijke etenswaren.

1142
01:07:36,630 --> 01:07:41,010
Maar als het om gestolen water en
in het geheim gegeten brood gaat,

1143
01:07:41,010 --> 01:07:44,070
maakt dat de ervaring
voor de zondaar anders.

1144
01:07:44,070 --> 01:07:46,650
Hij geniet van zijn opstandigheid.

1145
01:07:46,650 --> 01:07:50,190
In zekere zin geniet hij
juist van het verkeerde eraan.

1146
01:07:50,190 --> 01:07:56,010
Dat vertelt ons veel over de menselijke
natuur, de onverloste menselijke natuur.

1147
01:07:56,010 --> 01:07:59,250
Daarmee zijn we aan het einde
gekomen van dit gedeelte,

1148
01:07:59,250 --> 01:08:02,490
hoofdstuk 1 tot en met 9 van Spreuken.

1149
01:08:02,490 --> 01:08:05,850
Hierna verandert de stijl van het
boek in allerlei afzonderlijke

1150
01:08:05,850 --> 01:08:07,110
spreuken en dergelijke.

1151
01:08:07,110 --> 01:08:11,190
Op een bepaald moment zullen we die
thematisch gerangschikt bekijken,

1152
01:08:11,190 --> 01:08:16,650
in plaats van ze vers voor vers door te
nemen zoals we tot nu toe hebben gedaan.

1153
01:08:16,650 --> 01:08:17,671
Maar hier stoppen we.