1
00:00:02,010 --> 00:00:04,710
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,710 --> 00:00:09,630
Deze keer behandelen we
Spreuken over geld, deel 1.

3
00:00:09,630 --> 00:00:14,610
We behandelen nog een thema in het boek
Spreuken, onder de algemene noemer:

4
00:00:14,610 --> 00:00:17,550
ontsnappen aan de
valstrikken van de wereld.

5
00:00:17,550 --> 00:00:21,210
We hebben gekeken naar de valstrikken
die te maken hebben met de begeerten

6
00:00:21,210 --> 00:00:22,710
van het vlees.

7
00:00:22,710 --> 00:00:26,610
Dat zijn natuurlijk de dingen waar
het lichaam naar verlangt: eten,

8
00:00:26,610 --> 00:00:28,650
drinken en seks.

9
00:00:28,650 --> 00:00:32,790
Het zijn natuurlijke verlangens
die in ons lichaam ingebouwd zijn.

10
00:00:32,790 --> 00:00:36,690
Ze kunnen problemen veroorzaken als
ze niet in bedwang worden gehouden

11
00:00:36,690 --> 00:00:40,830
door een ziel die toegewijd
is aan gehoorzaamheid aan God.

12
00:00:40,830 --> 00:00:43,530
Er is nog een andere
valstrik van de wereld.

13
00:00:43,530 --> 00:00:48,810
Dat is wat Johannes in 1 Johannes 2
aanduidt als de begeerte van de ogen:

14
00:00:48,810 --> 00:00:52,710
Want al wat in de wereld is:
de begeerte van het vlees,

15
00:00:52,710 --> 00:00:57,930
de begeerte van de ogen en de hoogmoed
van het leven, is niet uit de Vader,

16
00:00:57,930 --> 00:00:59,850
maar is uit de wereld.

17
00:00:59,850 --> 00:01:03,990
Veel mensen begrijpen verkeerd wat er met
de begeerte van de ogen wordt bedoeld,

18
00:01:03,990 --> 00:01:07,470
misschien omdat ze bij begeerte
altijd aan seks denken.

19
00:01:07,470 --> 00:01:12,030
Als je in de woordenschat van onze
samenleving het Engelse woord „lust”

20
00:01:12,030 --> 00:01:16,470
zonder verdere toevoeging gebruikt,
denkt iedereen vanzelf aan seks.

21
00:01:16,470 --> 00:01:19,890
Die seksuele associatie is in
het Nederlands bij het woord

22
00:01:19,890 --> 00:01:22,710
„begeerte” minder vanzelfsprekend.

23
00:01:22,710 --> 00:01:25,350
Maar het woord begeerte
betekent verlangen,

24
00:01:25,350 --> 00:01:27,510
en er bestaan verlangens van de ogen.

25
00:01:27,510 --> 00:01:30,990
De reden waarom veel mensen deze
uitdrukking verkeerd begrijpen,

26
00:01:30,990 --> 00:01:36,150
is dat Jezus in de Bergrede sprak over het
gevaar dat een man naar een vrouw kijkt om

27
00:01:36,150 --> 00:01:37,590
haar te begeren:

28
00:01:37,590 --> 00:01:42,690
Maar Ik zeg u dat al wie naar een
vrouw kijkt om haar te begeren,

29
00:01:42,690 --> 00:01:46,110
in zijn hart al overspel
met haar gepleegd heeft.

30
00:01:46,110 --> 00:01:51,510
In hetzelfde vers staan dus het
woord kijken en het woord begeren.

31
00:01:51,510 --> 00:01:55,350
Daardoor denk je aan de ogen
en denk je aan begeerte.

32
00:01:55,350 --> 00:01:59,370
Voor veel mensen klinkt het daarom
alsof de begeerte van de ogen

33
00:01:59,370 --> 00:02:04,470
betekent dat je met seksuele begeerte
naar iemand van het andere geslacht kijkt.

34
00:02:04,470 --> 00:02:08,250
Maar dat is niet wat er werkelijk
met deze uitdrukking wordt bedoeld.

35
00:02:08,250 --> 00:02:12,930
Dat zou onder de begeerte van het
vlees vallen: seksueel verlangen.

36
00:02:12,930 --> 00:02:17,670
De begeerte van de ogen is een uitdrukking
die verwijst naar het zien van iets

37
00:02:17,670 --> 00:02:21,090
wat niet per se onder de
begeerte van het vlees valt.

38
00:02:21,090 --> 00:02:25,170
Het voorwerp zelf bevredigt
geen lichamelijk verlangen.

39
00:02:25,170 --> 00:02:30,090
Denk bijvoorbeeld aan het verlangen om een
mooiere auto te hebben dan iemand anders,

40
00:02:30,090 --> 00:02:32,970
of het verlangen naar versieringen,

41
00:02:32,970 --> 00:02:37,230
sieraden of andere dingen die
aantrekkelijk zijn voor het oog,

42
00:02:37,230 --> 00:02:41,610
maar die niet noodzakelijk verband
houden met een lichamelijke behoefte

43
00:02:41,610 --> 00:02:43,950
of een bepaald natuurlijk verlangen.

44
00:02:43,950 --> 00:02:48,330
Het zijn dingen die je ziet en
begeert omdat ze het oog behagen.

45
00:02:48,330 --> 00:02:53,430
Toen Eva in de hof van Eden werd
verzocht, staat er in Genesis 3:6

46
00:02:53,430 --> 00:02:56,370
dat ze zag dat de vrucht
goed was om van te eten,

47
00:02:56,370 --> 00:03:00,810
dat ze een lust was voor het oog en
dat ze begerenswaardig was om er wijs

48
00:03:00,810 --> 00:03:02,070
door te worden:

49
00:03:02,070 --> 00:03:06,450
En de vrouw zag dat die boom goed was om
ervan te eten en dat hij een lust was voor

50
00:03:06,450 --> 00:03:12,030
het oog, ja, een boom die begerenswaardig
was om er verstandig door te worden;

51
00:03:12,030 --> 00:03:16,350
en zij nam van zijn vrucht en at;
en zij gaf ook wat aan haar man,

52
00:03:16,350 --> 00:03:19,111
die bij haar was, en hij at ervan .

53
00:03:19,111 --> 00:03:21,750
Daarom nam ze ervan en at ze.

54
00:03:21,750 --> 00:03:25,170
Drie dingen die ze zag,
brachten haar ertoe te zondigen.

55
00:03:25,170 --> 00:03:28,050
Ten eerste was de vrucht
goed om van te eten.

56
00:03:28,050 --> 00:03:30,270
Dat is de begeerte van het vlees.

57
00:03:30,270 --> 00:03:32,250
Ze was een lust voor het oog.

58
00:03:32,250 --> 00:03:34,650
Dat betekent dat ze aantrekkelijk was.

59
00:03:34,650 --> 00:03:38,250
Ze was ook begerenswaardig
om iemand wijs te maken.

60
00:03:38,250 --> 00:03:41,250
Hier werkte de hoogmoed
van het leven op haar in.

61
00:03:41,250 --> 00:03:44,970
Het tweede van die drie zal bij Eva
waarschijnlijk een grotere rol hebben

62
00:03:44,970 --> 00:03:48,750
gespeeld dan bij Adam,
vanwege de aard van vrouwen.

63
00:03:48,750 --> 00:03:52,590
Zij willen aantrekkelijke dingen in
huis halen en aantrekkelijke dingen in

64
00:03:52,590 --> 00:03:54,150
hun leven hebben.

65
00:03:54,150 --> 00:03:58,230
Mannen houden ook van aantrekkelijke
dingen, zolang het maar vrouwen zijn.

66
00:03:58,230 --> 00:04:01,350
Maar vrouwen houden vaker
van aantrekkelijke dingen die

67
00:04:01,350 --> 00:04:03,270
er gewoon mooi uitzien.

68
00:04:03,270 --> 00:04:05,610
Ik zeg niet dat mannen dat nooit doen.

69
00:04:05,610 --> 00:04:10,230
Maar een vrouw zal veel eerder iets willen
meenemen omdat het zo mooi staat op de

70
00:04:10,230 --> 00:04:16,110
schoorsteenmantel, of zo mooi staat op een
bepaalde kast, of ergens anders in huis.

71
00:04:16,110 --> 00:04:18,030
Deze vrucht is zo mooi.

72
00:04:18,030 --> 00:04:22,890
Ze zou prachtig staan in een schaal
als versiering midden op onze eettafel.

73
00:04:22,890 --> 00:04:24,450
Ze is aantrekkelijk.

74
00:04:24,450 --> 00:04:27,870
Ze is goed om van te eten,
en dat spreekt het vlees aan.

75
00:04:27,870 --> 00:04:30,210
Maar ze is ook een lust voor het oog.

76
00:04:30,210 --> 00:04:32,610
Dat is de begeerte van de ogen.

77
00:04:32,610 --> 00:04:36,450
De begeerte van de ogen heeft dus
eigenlijk te maken met het verlangen om

78
00:04:36,450 --> 00:04:41,130
dingen te verwerven, enkel en
alleen omdat ze aantrekkelijk zijn.

79
00:04:41,130 --> 00:04:45,390
In feite maakt dit deel uit van
de ruimere categorie van hebzucht:

80
00:04:45,390 --> 00:04:49,590
iets willen bezitten, niet omdat het
op zichzelf een bepaalde waarde heeft,

81
00:04:49,590 --> 00:04:52,890
maar gewoon omdat het goed
voelt om het te bezitten.

82
00:04:52,890 --> 00:04:55,290
Het voelt goed om het te hebben.

83
00:04:55,290 --> 00:04:58,050
Veel mensen kopen dingen
waar ze niets aan hebben,

84
00:04:58,050 --> 00:05:03,090
gewoon omdat het hun een goed gevoel geeft
om ze te bezitten en ernaar te kijken.

85
00:05:03,090 --> 00:05:06,510
Dat moet op zichzelf niet als
iets slechts worden beschouwd.

86
00:05:06,510 --> 00:05:10,470
God heeft mensen gemaakt met het
vermogen om schoonheid te waarderen.

87
00:05:10,470 --> 00:05:15,030
Ik betwijfel sterk of ook maar een van
de dieren die God heeft gemaakt naar een

88
00:05:15,030 --> 00:05:18,150
zonsondergang zit te
kijken en die overdenkt,

89
00:05:18,150 --> 00:05:22,470
de verfijnde bouw van een bloem
waardeert of, zoals Brad vertelde,

90
00:05:22,470 --> 00:05:27,330
een dode mot vindt en zich verwondert
over de manier waarop die gemaakt is.

91
00:05:27,330 --> 00:05:32,250
Bedenk eens dat de mot zelf geen idee
had hoe wonderbaarlijk hij gemaakt was.

92
00:05:32,250 --> 00:05:35,550
Maar wij zijn gemaakt om
zulke dingen te waarderen.

93
00:05:35,550 --> 00:05:40,110
We hebben een gevoel voor schoonheid
dat deel uitmaakt van het mens-zijn.

94
00:05:40,110 --> 00:05:43,650
Ook dat maakt deel uit van het
geschapen zijn naar het beeld van God,

95
00:05:43,650 --> 00:05:46,650
want God heeft duidelijk
gevoel voor schoonheid.

96
00:05:46,650 --> 00:05:49,290
Het is duidelijk dat Hij
dingen mooi heeft gemaakt,

97
00:05:49,290 --> 00:05:51,570
terwijl Hij ze ook grauw had kunnen maken.

98
00:05:51,570 --> 00:05:55,830
Hij had alles zwart-wit kunnen maken, maar
Hij maakte een grote verscheidenheid aan

99
00:05:55,830 --> 00:05:59,130
kleuren en allerlei
combinaties van kleuren.

100
00:05:59,130 --> 00:06:03,450
Elk natuurlijk landschap is op zijn eigen
manier mooi, of het nu een woestijn,

101
00:06:03,450 --> 00:06:06,090
een bos of een oceaan is.

102
00:06:06,090 --> 00:06:08,130
God heeft de dingen mooi gemaakt.

103
00:06:08,130 --> 00:06:09,690
De sterrenhemel is mooi.

104
00:06:09,690 --> 00:06:13,770
Er is niets mis mee om iets om
zijn schoonheid te waarderen.

105
00:06:13,770 --> 00:06:17,670
Je hoeft iets niet alleen maar te willen
of het alleen maar op prijs te stellen dat

106
00:06:17,670 --> 00:06:21,450
je iets hebt omdat het praktisch
is of omdat het in een behoefte van

107
00:06:21,450 --> 00:06:22,890
het lichaam voorziet.

108
00:06:22,890 --> 00:06:28,530
Maar de begeerte van de ogen duidt op deze
specifieke neiging om iets te verlangen

109
00:06:28,530 --> 00:06:32,790
om geen andere reden dan dat het
gewoon fijn lijkt om het te hebben.

110
00:06:32,790 --> 00:06:35,550
Dit houdt verband met
het verlangen naar geld,

111
00:06:35,550 --> 00:06:38,790
omdat je geld nodig hebt
om dingen te krijgen.

112
00:06:38,790 --> 00:06:43,290
Sommige mensen kijken zelfs gewoon
graag naar geld zelf, vooral vroeger,

113
00:06:43,290 --> 00:06:47,490
toen geld de vorm had van
goud, iets glanzends en moois.

114
00:06:47,490 --> 00:06:50,070
Ik heb zo nu en dan gouden munten gehad,

115
00:06:50,070 --> 00:06:52,890
en die zijn werkelijk
bijzonder om naar te kijken,

116
00:06:52,890 --> 00:06:56,010
gewoon om een paar gouden
munten in je hand te houden.

117
00:06:56,010 --> 00:07:02,190
Ze zijn zwaar en mooi, en je denkt:
„Wauw, dit is iets verbazingwekkends.”

118
00:07:02,190 --> 00:07:06,150
Het is verbazingwekkend hoeveel
macht goud over het verstand

119
00:07:06,150 --> 00:07:08,670
en de ziel heeft als je dat toelaat.

120
00:07:08,670 --> 00:07:10,770
Het is gewoon iets moois.

121
00:07:10,770 --> 00:07:14,370
Maar je beseft ook dat het
een symbolische waarde heeft,

122
00:07:14,370 --> 00:07:17,370
waarmee je andere dingen
kunt krijgen die je wilt.

123
00:07:17,370 --> 00:07:21,990
Daarom heeft de begeerte van de ogen
te maken met dingen willen verwerven:

124
00:07:21,990 --> 00:07:25,050
mooie dingen, aangename dingen, maar niet

125
00:07:25,050 --> 00:07:28,350
noodzakelijkerwijs dingen die
verband houden met het vlees,

126
00:07:28,350 --> 00:07:31,470
dat wil zeggen met de
verlangens van het lichaam.

127
00:07:31,470 --> 00:07:35,610
Die verlangens noemen we
de begeerte van het vlees.

128
00:07:35,610 --> 00:07:40,230
De begeerte van de ogen zou de
drang zijn om dingen te verwerven.

129
00:07:40,230 --> 00:07:44,550
Veel mensen verzamelen graag dingen,
veel meer dingen dan ze nodig hebben.

130
00:07:44,550 --> 00:07:48,450
Sommige mensen hebben een fetisj
voor bepaalde soorten voorwerpen.

131
00:07:48,450 --> 00:07:53,250
Ik heb een familielid dat al vanaf zijn
jeugd gefascineerd is door olifanten.

132
00:07:53,250 --> 00:07:58,590
Zijn huis staat dus vol met beeldjes
en beelden van olifanten, enzovoort.

133
00:07:58,590 --> 00:08:01,890
Welke praktische waarde
heeft dat? Geen enkele.

134
00:08:01,890 --> 00:08:05,130
Maar is er iets mis mee?
Niet in het bijzonder.

135
00:08:05,130 --> 00:08:07,590
Het lijkt misschien een
beetje onevenwichtig,

136
00:08:07,590 --> 00:08:10,470
maar aan de andere kant houden
verschillende mensen nu eenmaal

137
00:08:10,470 --> 00:08:12,150
van verschillende dingen.

138
00:08:12,150 --> 00:08:16,710
Sommige mensen hebben graag bierpullen
of zoiets. Ze zijn aantrekkelijk.

139
00:08:16,710 --> 00:08:18,030
Ze zijn leuk.

140
00:08:18,030 --> 00:08:22,350
Daar is niets mis mee, tenzij het
natuurlijk iets wordt wat je ertoe drijft

141
00:08:22,350 --> 00:08:25,350
iets te doen wat je niet behoort te doen.

142
00:08:25,350 --> 00:08:28,170
Hetzelfde geldt voor de
begeerte van het vlees.

143
00:08:28,170 --> 00:08:31,950
De verlangens van je lichaam zijn
goede dingen die God geschapen heeft.

144
00:08:31,950 --> 00:08:36,210
Maar wanneer ze invloeden worden die je
ertoe aanzetten het verkeerde te doen,

145
00:08:36,210 --> 00:08:38,130
dan vormen ze een probleem.

146
00:08:38,130 --> 00:08:40,890
Ze zijn een valstrik die de wereld biedt.

147
00:08:40,890 --> 00:08:45,030
In het Hebreeuwse idioom komt
de uitdrukking „een boos oog” of

148
00:08:45,030 --> 00:08:47,910
„een goed oog” vrij vaak voor.

149
00:08:47,910 --> 00:08:51,870
Omdat dit verband houdt met deze
kwestie van de begeerte van de ogen,

150
00:08:51,870 --> 00:08:56,250
is een goed oog eigenlijk een
uitdrukking die vrijgevigheid betekent.

151
00:08:56,250 --> 00:09:00,450
Van iemand die een goed oog heeft,
wordt gezegd dat hij vrijgevig is.

152
00:09:00,450 --> 00:09:02,250
Hij is niet hebzuchtig.

153
00:09:02,250 --> 00:09:05,070
Iemand met een boos oog is hebzuchtig.

154
00:09:05,070 --> 00:09:08,910
Dit idioom wordt soms aan het zicht
onttrokken door onze vertalingen.

155
00:09:08,910 --> 00:09:13,530
In Spreuken lezen we over iemand met een
boos oog, maar als ik me niet vergis,

156
00:09:13,530 --> 00:09:18,450
geeft de Engelse vertaling het weer met
iets wat meer op een modern idioom lijkt.

157
00:09:18,450 --> 00:09:21,270
Daardoor zie je het niet
iedere keer dat het voorkomt.

158
00:09:21,270 --> 00:09:24,630
We vinden het wel in het
onderricht van Jezus in Mattheüs 6,

159
00:09:24,630 --> 00:09:27,690
wanneer Hij spreekt over
de houding tegenover geld.

160
00:09:27,690 --> 00:09:30,390
In Mattheüs 6 zei Hij in vers 19:

161
00:09:30,390 --> 00:09:34,950
Verzamel geen schatten voor u op de
aarde, waar mot en roest ze verderven,

162
00:09:34,950 --> 00:09:37,350
en waar dieven inbreken en stelen;

163
00:09:37,350 --> 00:09:38,790
Daarna zegt Hij:

164
00:09:38,790 --> 00:09:43,170
De lamp van het lichaam is het
oog; als dan uw oog oprecht is,

165
00:09:43,170 --> 00:09:47,610
zal heel uw lichaam verlicht zijn;
maar als uw oog kwaadaardig is,

166
00:09:47,610 --> 00:09:50,130
zal heel uw lichaam duister zijn.

167
00:09:50,130 --> 00:09:56,131
Als het licht dat in u is, duisternis
is, hoe groot is dan de duisternis zelf !

168
00:09:56,131 --> 00:10:01,290
Niemand kan twee heren dienen, want of hij
zal de één haten en de ander liefhebben,

169
00:10:01,290 --> 00:10:05,070
of hij zal zich aan de één
hechten en de ander minachten.

170
00:10:05,070 --> 00:10:08,130
U kunt niet God dienen en de mammon.

171
00:10:08,130 --> 00:10:11,490
Merk op dat de verzen 19 tot en met 24

172
00:10:11,490 --> 00:10:14,130
allemaal over de houding
tegenover geld gaan,

173
00:10:14,130 --> 00:10:18,510
maar midden daarin staat dit kleine
gedeelte over het goede oog en

174
00:10:18,510 --> 00:10:20,070
het boze oog.

175
00:10:20,070 --> 00:10:22,830
Hij gebruikt het Hebreeuwse idioom.

176
00:10:22,830 --> 00:10:27,510
Letterlijk gaat het in dit Hebreeuwse
idioom om een „goed oog” en een „boos

177
00:10:27,510 --> 00:10:33,570
oog”, uitdrukkingen die de HSV hier
weergeeft met „oprecht” en „kwaadaardig”.

178
00:10:33,570 --> 00:10:36,690
Een goed oog is een vrijgevige houding.

179
00:10:36,690 --> 00:10:39,990
Een boos oog is een hebzuchtige houding.

180
00:10:39,990 --> 00:10:43,710
We zien Hem die uitdrukking
ook gebruiken in Mattheüs 20,

181
00:10:43,710 --> 00:10:47,310
in een van Zijn gelijkenissen,
de gelijkenis van de arbeiders

182
00:10:47,310 --> 00:10:48,330
in de wijngaard.

183
00:10:48,330 --> 00:10:52,230
Deze man ging eropuit en nam op
verschillende tijdstippen gedurende de dag

184
00:10:52,230 --> 00:10:56,970
mensen in dienst, maar aan het einde van
de dag kregen ze allemaal hetzelfde loon.

185
00:10:56,970 --> 00:10:59,670
Er staat dat degenen die
het langst hadden gewerkt,

186
00:10:59,670 --> 00:11:04,470
morden over wat ze uitbetaald kregen,
hoewel het bedrag overeenkwam met het loon

187
00:11:04,470 --> 00:11:06,870
waarvoor ze hadden afgesproken te werken.

188
00:11:06,870 --> 00:11:09,450
De werkgever wees de mopperaars terecht.

189
00:11:09,450 --> 00:11:14,310
Hij zei onder andere dit tegen
hen in Mattheüs 20, vers 15:

190
00:11:14,310 --> 00:11:18,390
Of is het mij niet geoorloofd
met het mijne te doen wat ik wil?

191
00:11:18,390 --> 00:11:21,330
Of bent u afgunstig omdat ik goed ben?

192
00:11:21,330 --> 00:11:25,530
Merk op: de brontekst gebruikt
hier letterlijk de uitdrukking

193
00:11:25,530 --> 00:11:30,450
„Is je oog boos?”, die de HSV
interpreterend weergeeft met

194
00:11:30,450 --> 00:11:32,190
„Bent u afgunstig?”

195
00:11:32,190 --> 00:11:36,750
De uitdrukking betekent volgens
de spreker: „Ben je hebzuchtig?”

196
00:11:36,750 --> 00:11:39,990
Dit is Mattheüs 20, vers 15.

197
00:11:39,990 --> 00:11:44,610
Jezus gebruikt dus in meer dan
één geval dit Hebreeuwse idioom:

198
00:11:44,610 --> 00:11:47,430
het boze oog is hebzucht.

199
00:11:47,430 --> 00:11:50,730
Je vindt het van tijd tot
tijd ook in het boek Spreuken.

200
00:11:50,730 --> 00:11:53,910
We hebben hier dus te maken
met de begeerte van de ogen,

201
00:11:53,910 --> 00:11:57,810
met de manier waarop het oog
invloed heeft op ons gedrag.

202
00:11:57,810 --> 00:12:04,170
Wij denken bij hebzucht, geldzucht
of honger naar geld niet per se

203
00:12:04,170 --> 00:12:07,950
specifiek aan het oog, maar
de Hebreeën deden dat wel.

204
00:12:07,950 --> 00:12:11,910
Daarom verwijst de begeerte
van de ogen naar die drang om

205
00:12:11,910 --> 00:12:14,670
meer te willen verwerven
dan je nodig hebt,

206
00:12:14,670 --> 00:12:17,670
meer zelfs dan waar je
lichaam naar verlangt.

207
00:12:17,670 --> 00:12:21,270
Maar er is iets anders in onze
natuur dat ernaar verlangt.

208
00:12:21,270 --> 00:12:23,910
Dat wil meer bezitten
dan iemand anders heeft,

209
00:12:23,910 --> 00:12:27,930
of iets hebben wat anderen
niet hebben, of gewoon steeds

210
00:12:27,930 --> 00:12:31,230
meer en meer en meer hebben dan nodig is.

211
00:12:31,230 --> 00:12:33,390
Dat is de begeerte van de ogen.

212
00:12:33,390 --> 00:12:37,650
We kunnen in veel gevallen zien wat
de ogen hiermee te maken hebben.

213
00:12:37,650 --> 00:12:40,410
Mensen willen namelijk
vaak een veel groter,

214
00:12:40,410 --> 00:12:44,670
fraaier of luxueuzer huis dan
ze ooit zouden kunnen benutten,

215
00:12:44,670 --> 00:12:47,790
met meer kamers dan ze
ooit nodig zouden hebben,

216
00:12:47,790 --> 00:12:51,150
of een aantrekkelijkere
auto dan noodzakelijk is.

217
00:12:51,150 --> 00:12:55,170
Als je meer voor een auto betaalt
omdat die van goede kwaliteit is,

218
00:12:55,170 --> 00:12:57,090
hoeft dat niet verkeerd te zijn.

219
00:12:57,090 --> 00:13:01,350
Een duurdere auto kan uiteindelijk
voordeliger blijken doordat hij langer

220
00:13:01,350 --> 00:13:03,570
meegaat en betrouwbaarder is.

221
00:13:03,570 --> 00:13:06,270
Dat zou goed rentmeesterschap kunnen zijn.

222
00:13:06,270 --> 00:13:10,890
Maar laten we eerlijk zijn: sommige mensen
willen de ene auto in plaats van een

223
00:13:10,890 --> 00:13:14,550
andere voornamelijk vanwege
het logo dat erop staat,

224
00:13:14,550 --> 00:13:18,570
of vanwege het aanzien dat
ermee verbonden is. Waarom?

225
00:13:18,570 --> 00:13:22,590
Is die werkelijk zoveel
comfortabeler dan elke andere auto?

226
00:13:22,590 --> 00:13:24,090
Waarschijnlijk wel enigszins.

227
00:13:24,090 --> 00:13:28,590
Ik weet zeker dat je meer comfort krijgt
wanneer je meer voor een auto betaalt.

228
00:13:28,590 --> 00:13:32,190
Maar ik heb nog nooit zelfs maar een
goedkope auto meegemaakt die niet

229
00:13:32,190 --> 00:13:35,730
comfortabel genoeg was om mij te
brengen waar ik naartoe moest.

230
00:13:35,730 --> 00:13:39,150
Het is niet zo dat ik een
Spartaan ben, al zou dat kunnen.

231
00:13:39,150 --> 00:13:43,230
Het is eigenlijk gewoon zo dat ik er
niet op let hoe zacht de stoel is,

232
00:13:43,230 --> 00:13:45,630
tenzij ik al vele uren heb gereden.

233
00:13:45,630 --> 00:13:49,290
Maar ik zou een kussen op de stoel
van mijn goedkope auto kunnen leggen,

234
00:13:49,290 --> 00:13:53,850
daar net zo tevreden mee kunnen zijn
en ondertussen een hoop geld besparen.

235
00:13:53,850 --> 00:13:58,770
Maar laten we eerlijk zijn: mensen kopen
zulke dingen vaak meer om het aanzien,

236
00:13:58,770 --> 00:14:01,350
of ze hunkeren er in elk geval naar.

237
00:14:01,350 --> 00:14:04,890
Vaak kopen ze die dingen niet
omdat ze ze niet kunnen betalen,

238
00:14:04,890 --> 00:14:07,770
maar ze zouden willen
dat ze dat wel konden.

239
00:14:07,770 --> 00:14:11,070
Ze hebben dat verlangen,
die begeerte van de ogen.

240
00:14:11,070 --> 00:14:14,850
De Bijbel heeft dus veel te zeggen,
en Spreuken heeft veel te zeggen,

241
00:14:14,850 --> 00:14:17,850
over onze houding ten
opzichte van bezittingen.

242
00:14:17,850 --> 00:14:21,510
Bezittingen betekenen vaak
geld, omdat geld het middel is

243
00:14:21,510 --> 00:14:25,530
waarmee we gewoonlijk
bezittingen krijgen. We kopen ze.

244
00:14:25,530 --> 00:14:30,510
Geld is een heel belangrijke categorie,
want in het gewone leven krijg je geld,

245
00:14:30,510 --> 00:14:34,830
althans doorgaans, in ruil
voor uren van je leven.

246
00:14:34,830 --> 00:14:38,670
Je leven duurt in totaal
maar een bepaald aantal uren.

247
00:14:38,670 --> 00:14:43,290
Er is een uur waarin je geboren wordt
en er is een uur waarin je sterft.

248
00:14:43,290 --> 00:14:47,190
Tussen die twee ligt een
bepaald, eindig aantal uren.

249
00:14:47,190 --> 00:14:51,810
Elk uur dat je slapend doorbrengt,
is een uur dat je kwijt bent.

250
00:14:51,810 --> 00:14:56,190
Elk uur dat je voor iemand anders
werkt, is een uur dat je kwijt bent.

251
00:14:56,190 --> 00:15:01,170
Of we zouden kunnen zeggen: een uur
dat je hebt gebruikt of geïnvesteerd.

252
00:15:01,170 --> 00:15:05,730
Het is niet noodzakelijkerwijs verloren,
maar zelfs als het goed besteed is,

253
00:15:05,730 --> 00:15:09,990
kun je het in de toekomst niet
meer gebruiken. Het is voorbij.

254
00:15:09,990 --> 00:15:11,850
Je leven tikt weg.

255
00:15:11,850 --> 00:15:15,990
Elk uur dat voorbijgaat, is
iets wat je kunt aangrijpen en

256
00:15:15,990 --> 00:15:20,010
ten goede kunt benutten, of wat
je voorbij kunt laten glippen.

257
00:15:20,010 --> 00:15:23,250
Je besteedt je leven of je investeert het.

258
00:15:23,250 --> 00:15:27,270
Misschien besteed je het alleen
maar, maar je kunt het investeren.

259
00:15:27,270 --> 00:15:29,670
Bezittingen krijg je doordat je geld hebt,

260
00:15:29,670 --> 00:15:34,710
en geld komt gewoonlijk voort uit
het investeren van uren van je leven.

261
00:15:34,710 --> 00:15:39,630
Tenzij je natuurlijk in een rijke
familie geboren bent. Dat is iets anders.

262
00:15:39,630 --> 00:15:44,850
In dat geval is dat geld ooit eerder
verdiend door het werk van iemand anders.

263
00:15:44,850 --> 00:15:49,290
Misschien was dat een grootouder,
een overgrootouder of iemand van

264
00:15:49,290 --> 00:15:50,790
nog verder terug.

265
00:15:50,790 --> 00:15:55,230
Misschien is er al generaties
lang geld in de familie, oud geld,

266
00:15:55,230 --> 00:15:59,190
maar ook dat kwam oorspronkelijk
bij iemand terecht door werk.

267
00:15:59,190 --> 00:16:03,330
Hetzij door zijn eigen werk,
hetzij door het werk van dienaren

268
00:16:03,330 --> 00:16:05,550
en slaven die voor hem werkten.

269
00:16:05,550 --> 00:16:09,210
Hoe dan ook, geld komt oorspronkelijk
voort uit het geven van

270
00:16:09,210 --> 00:16:11,130
uren van een mensenleven.

271
00:16:11,130 --> 00:16:14,970
Daarom staat het geld dat je
hebt symbool voor je leven zelf.

272
00:16:14,970 --> 00:16:19,350
Daarom is de manier waarop je geld
gebruikt in zekere zin belangrijk.

273
00:16:19,350 --> 00:16:23,250
Je gebruikt namelijk iets wat door
uren van je leven verkregen is,

274
00:16:23,250 --> 00:16:25,770
en daarmee gebruik je je leven zelf.

275
00:16:25,770 --> 00:16:29,190
Wanneer je geld geeft, geef
je iets van je eigen leven.

276
00:16:29,190 --> 00:16:33,750
Om dat geld te verwerven, heeft het je
een deel van de uren van je leven gekost,

277
00:16:33,750 --> 00:16:35,970
en nu geef je het aan iemand anders.

278
00:16:35,970 --> 00:16:38,130
Je geeft van je eigen leven.

279
00:16:38,130 --> 00:16:41,130
De Bijbel zegt natuurlijk
over ons als christenen:

280
00:16:41,130 --> 00:16:45,330
Of weet u niet, dat uw lichaam een
tempel is van de Heilige Geest,

281
00:16:45,330 --> 00:16:50,730
Die in u is en Die u van God hebt
ontvangen , en dat u niet van uzelf bent?

282
00:16:50,730 --> 00:16:52,950
U bent immers duur gekocht.

283
00:16:52,950 --> 00:16:57,750
Verheerlijk daarom God in uw lichaam
en in uw geest, die van God zijn.

284
00:16:57,750 --> 00:17:02,790
Daarom is geen enkel uur van ons
leven van onszelf. We bezitten niets.

285
00:17:02,790 --> 00:17:05,190
We bezitten zelfs onszelf niet.

286
00:17:05,190 --> 00:17:09,070
Omdat dat zo is, betekent het
dat alle uren die we hebben —

287
00:17:09,070 --> 00:17:13,950
niet alleen de uren waarin we wakker zijn,
maar zelfs de uren waarin we slapen —

288
00:17:13,950 --> 00:17:16,470
aan onze Meester toebehoren.

289
00:17:16,470 --> 00:17:18,870
Ze behoren allemaal aan God toe.

290
00:17:18,870 --> 00:17:21,810
Dat betekent dat als we eropuitgaan en

291
00:17:21,810 --> 00:17:25,470
enkele van die uren besteden om
bezittingen of geld te verwerven,

292
00:17:25,470 --> 00:17:27,750
dat geld aan Hem toebehoort.

293
00:17:27,750 --> 00:17:29,970
Het is met Gods tijd gekocht.

294
00:17:29,970 --> 00:17:32,430
Het is met Gods uren gekocht.

295
00:17:32,430 --> 00:17:35,730
Die uren zijn niet van jou, maar van Hem.

296
00:17:35,730 --> 00:17:40,050
Daarom ziet de christen God als de
eigenaar van al zijn bezittingen.

297
00:17:40,050 --> 00:17:44,490
De christen is dus de rentmeester
van de spullen van iemand anders.

298
00:17:44,490 --> 00:17:47,790
Alles wat je hebt: niets ervan is van jou.

299
00:17:47,790 --> 00:17:51,990
Je zegt: „Maar dit heb ik met
mijn eigen harde werk verdiend.”

300
00:17:51,990 --> 00:17:53,970
Niet met iets van jezelf.

301
00:17:53,970 --> 00:17:56,250
Wie gaf je de kracht om te werken?

302
00:17:56,250 --> 00:17:59,310
Wie gaf je de uren van
de dag om te werken?

303
00:17:59,310 --> 00:18:04,650
Het is duidelijk dat elk uur een
geschenk van God is en God toebehoort.

304
00:18:04,650 --> 00:18:07,110
Daarom is alles wat we hebben van Hem.

305
00:18:07,110 --> 00:18:10,110
Dat betekent dat we op een
dag voor Hem zullen staan

306
00:18:10,110 --> 00:18:12,690
en rekenschap zullen
afleggen van de manier

307
00:18:12,690 --> 00:18:14,970
waarop we Zijn spullen hebben gebruikt.

308
00:18:14,970 --> 00:18:17,790
Jezus vertelde minstens twee, zo niet

309
00:18:17,790 --> 00:18:20,790
drie gelijkenissen waarvan dat
de voornaamste betekenis is.

310
00:18:20,790 --> 00:18:23,370
Wat zegt het boek Spreuken over geld?

311
00:18:23,370 --> 00:18:27,090
Ik wil het eerst hebben over de
houding van mensen tegenover geld,

312
00:18:27,090 --> 00:18:29,490
zoals die in Spreuken besproken wordt.

313
00:18:29,490 --> 00:18:33,750
Daarna wil ik het hebben over wat Spreuken
zegt over het verkrijgen van geld,

314
00:18:33,750 --> 00:18:37,530
en vervolgens over wat het zegt
over het gebruiken van geld.

315
00:18:37,530 --> 00:18:42,570
Geld moet eerst binnenkomen voordat het
kan uitgaan, maar zodra het binnenkomt,

316
00:18:42,570 --> 00:18:44,490
gaat het er meestal weer uit.

317
00:18:44,490 --> 00:18:48,210
We moeten dus enig inzicht hebben
in hoe geld moet binnenkomen

318
00:18:48,210 --> 00:18:50,310
en hoe geld moet uitgaan.

319
00:18:50,310 --> 00:18:54,390
Maar eerst moeten we kijken naar de
houding die mensen tegenover geld hebben

320
00:18:54,390 --> 00:18:57,870
en de houding die ze tegenover
geld zouden moeten hebben.

321
00:18:57,870 --> 00:19:00,870
In Spreuken 14:20 staat:

322
00:19:00,870 --> 00:19:03,990
Een arme wordt zelfs
door zijn vriend gehaat,

323
00:19:03,990 --> 00:19:07,050
maar de vrienden van
een rijke zijn talrijk.

324
00:19:07,050 --> 00:19:11,850
Het is vrij duidelijk dat dit betekent dat
mensen rijke mensen aardiger vinden dan

325
00:19:11,850 --> 00:19:16,950
arme mensen, of in elk geval dat dit
van veel mensen gezegd kan worden.

326
00:19:16,950 --> 00:19:20,190
Er zijn velen die bevriend
willen zijn met de rijke,

327
00:19:20,190 --> 00:19:23,670
terwijl ze geen enkele aandacht
aan de arme zouden schenken.

328
00:19:23,670 --> 00:19:26,070
Dat betekent een aantal dingen.

329
00:19:26,070 --> 00:19:31,290
Eén daarvan is dat je, als je geld hebt,
nooit weet wie je echte vrienden zijn.

330
00:19:31,290 --> 00:19:33,750
Je weet nooit waarom
mensen je vrienden zijn,

331
00:19:33,750 --> 00:19:37,110
want misschien zijn ze alleen
je vrienden omdat je geld hebt.

332
00:19:37,110 --> 00:19:42,390
Als je je geld verliest, zul je arm zijn,
en dan zijn ze niet langer je vrienden.

333
00:19:42,390 --> 00:19:45,090
Ze zijn alleen je
vrienden om wat je bezit.

334
00:19:45,090 --> 00:19:47,550
Daar is ongetwijfeld één reden voor,

335
00:19:47,550 --> 00:19:52,470
hoeveel verschillende varianten daarop er
ook zijn: ze hopen er iets bij te winnen.

336
00:19:52,470 --> 00:19:54,270
Ze zien je als een melkkoe.

337
00:19:54,270 --> 00:19:57,450
Ze zien je als iemand aan wie
ze iets kunnen ontfutselen.

338
00:19:57,450 --> 00:20:00,510
Misschien hopen ze niet
dat ze geld van je krijgen.

339
00:20:00,510 --> 00:20:03,090
Ze hopen misschien iets anders te krijgen,

340
00:20:03,090 --> 00:20:07,350
wellicht het aanzien dat erbij hoort als
je bevriend bent met iemand die beroemd

341
00:20:07,350 --> 00:20:08,730
en rijk is.

342
00:20:08,730 --> 00:20:12,930
Maar het punt is dat ze niet
van je houden om wie je bent.

343
00:20:12,930 --> 00:20:15,150
Ze houden van je om wat je hebt.

344
00:20:15,150 --> 00:20:19,350
Als je dat op een dag niet meer hebt,
zullen ze niet langer van je houden.

345
00:20:19,350 --> 00:20:23,010
De verloren zoon is daar waarschijnlijk
achter gekomen toen hij naar een

346
00:20:23,010 --> 00:20:24,270
ver land ging.

347
00:20:24,270 --> 00:20:29,850
Hij had veel geld uit zijn erfenis en
vierde flink feest totdat het geld op was.

348
00:20:29,850 --> 00:20:32,430
Toen wilde niemand hem nog iets geven.

349
00:20:32,430 --> 00:20:34,890
Niemand wilde hem onderdak geven.

350
00:20:34,890 --> 00:20:37,290
Niemand wilde hem te eten geven.

351
00:20:37,290 --> 00:20:40,830
Hij moest werk zien te vinden
waarbij hij met de varkens at,

352
00:20:40,830 --> 00:20:43,890
want toen het geld weg was,
waren de vrienden dat ook.

353
00:20:43,890 --> 00:20:47,550
Dat is iets wat wij waarnemen,
en wat Salomo waarnam,

354
00:20:47,550 --> 00:20:50,310
aan de houding van mensen tegenover geld.

355
00:20:50,310 --> 00:20:53,190
Als je het hebt, zullen
mensen je aardig vinden,

356
00:20:53,190 --> 00:20:55,650
maar op een heel oppervlakkig niveau.

357
00:20:55,650 --> 00:20:59,250
Ook zei Salomo in hoofdstuk 19, vers 4:

358
00:20:59,250 --> 00:21:03,750
Bezit voegt veel vrienden toe, maar een
arme wordt van zijn vriend gescheiden.

359
00:21:03,750 --> 00:21:09,150
In zekere zin kan „rijkdom maakt veel
vrienden” ook iets positiefs betekenen,

360
00:21:09,150 --> 00:21:11,670
want Jezus zei in Lukas 16:

361
00:21:11,670 --> 00:21:16,770
En Ik zeg u: Maak uzelf vrienden met
behulp van de onrechtvaardige mammon,

362
00:21:16,770 --> 00:21:21,810
opdat zij u, als u gebrek lijdt,
zullen ontvangen in de eeuwige tenten.

363
00:21:21,810 --> 00:21:26,850
Er bestaat zoiets als geld gebruiken
om in positieve zin vrienden te maken.

364
00:21:26,850 --> 00:21:28,590
Als je bijvoorbeeld de armen helpt,

365
00:21:28,590 --> 00:21:32,070
zullen ze zich waarschijnlijk
vriendelijker tegenover je opstellen.

366
00:21:32,070 --> 00:21:34,710
Het is jammer dat er een
financiële gift voor nodig is

367
00:21:34,710 --> 00:21:37,830
om sommige mensen vriendelijker
tegenover je te stemmen,

368
00:21:37,830 --> 00:21:39,990
terwijl ze dat anders niet zouden zijn.

369
00:21:39,990 --> 00:21:44,130
Maar de waarheid is dat geld
gebruikt kan worden op een manier die

370
00:21:44,130 --> 00:21:49,110
andere mensen werkelijk ten goede komt
en dankbaarheid bij hen teweegbrengt.

371
00:21:49,110 --> 00:21:53,670
Daardoor word je populairder, zelfs
in een minder oppervlakkige zin.

372
00:21:53,670 --> 00:21:57,990
Mensen zien je als een vrijgevig
persoon. Ze waarderen je.

373
00:21:57,990 --> 00:22:00,570
Natuurlijk hebben ze
voordeel gehad van je geld,

374
00:22:00,570 --> 00:22:04,470
maar meer dan dat hebben ze
voordeel gehad van je vrijgevigheid.

375
00:22:04,470 --> 00:22:08,790
Wat ze waarderen, zou heel goed
je vrijgevigheid kunnen zijn.

376
00:22:08,790 --> 00:22:10,890
Zelfs wanneer er geen geld meer komt,

377
00:22:10,890 --> 00:22:15,330
kan de herinnering aan je vrijgevigheid
toen ze in nood verkeerden een vriendschap

378
00:22:15,330 --> 00:22:17,250
voor het leven bezegelen.

379
00:22:17,250 --> 00:22:19,290
Geld kan dus iets goeds zijn.

380
00:22:19,290 --> 00:22:22,770
Je weet nooit echt wat voor
vrienden je hebt als je geld hebt,

381
00:22:22,770 --> 00:22:26,190
vooral als de vrienden die bij
je slijmen zolang je geld hebt,

382
00:22:26,190 --> 00:22:28,770
mensen zijn die geld
van je kunnen krijgen.

383
00:22:28,770 --> 00:22:33,150
Maar mensen die van je vrijgevigheid
hebben geprofiteerd omdat je geld had,

384
00:22:33,150 --> 00:22:36,210
hopen vaak niet nog iets
meer van je te ontvangen.

385
00:22:36,210 --> 00:22:38,010
Ze waarderen je gewoon.

386
00:22:38,010 --> 00:22:42,030
Ze zijn eenvoudigweg
dankbaar. Geld is iets goeds.

387
00:22:42,030 --> 00:22:45,810
Het kan gebruikt worden om op een
goede manier vrienden te maken.

388
00:22:45,810 --> 00:22:48,570
Dat is misschien niet waar
Salomo hier aan denkt.

389
00:22:48,570 --> 00:22:52,230
De manier waarop hij het verwoordt,
kan beslist als iets goeds

390
00:22:52,230 --> 00:22:54,210
of als iets slechts worden opgevat.

391
00:22:54,210 --> 00:22:58,290
Het is duidelijk dat niemand vrienden
wil hebben die alleen vrienden zijn

392
00:22:58,290 --> 00:23:02,670
vanwege het geld dat hij heeft of
het geld dat hij heeft gegeven.

393
00:23:02,670 --> 00:23:07,950
Tegelijkertijd is een bijkomend gevolg
van de vrijgevigheid van iemand die geld

394
00:23:07,950 --> 00:23:12,150
heeft, dat hij een spoor van
dankbare mensen achter zich laat.

395
00:23:12,150 --> 00:23:15,570
Hopelijk zouden mensen hoe
dan ook dankbaar moeten zijn.

396
00:23:15,570 --> 00:23:18,390
In hoofdstuk 10, vers 15, staat:

397
00:23:18,390 --> 00:23:21,150
Het bezit van een rijke
is zijn sterke stad,

398
00:23:21,150 --> 00:23:24,090
de armoede van de armen is hun ondergang.

399
00:23:24,090 --> 00:23:27,750
Dat de rijkdom van de rijke
man zijn sterke stad is,

400
00:23:27,750 --> 00:23:30,030
betekent dat die zijn toevlucht is.

401
00:23:30,030 --> 00:23:33,570
Het betekent dat hij daarin
zijn zekerheid stelt.

402
00:23:33,570 --> 00:23:36,030
Dit hoeft niet altijd
waar te zijn, maar het is

403
00:23:36,030 --> 00:23:38,910
beslist de neiging van het menselijk hart.

404
00:23:38,910 --> 00:23:43,950
Rijkdom bezitten is maar heel zelden
iets anders dan op rijkdom vertrouwen.

405
00:23:43,950 --> 00:23:47,310
Het kan wel anders zijn. Jezus zei:

406
00:23:47,310 --> 00:23:52,770
Jezus zei tegen Zijn discipelen:
Voorwaar, Ik zeg u dat een rijke

407
00:23:52,770 --> 00:23:56,070
moeilijk het Koninkrijk
der hemelen kan binnengaan.

408
00:23:56,070 --> 00:24:00,150
en de reden is eenvoudig dat
het, als iemand rijkdom bezit,

409
00:24:00,150 --> 00:24:03,210
heel moeilijk is om er
niet op te vertrouwen.

410
00:24:03,210 --> 00:24:06,390
Per slot van rekening: als
je erop kunt vertrouwen,

411
00:24:06,390 --> 00:24:08,550
is het moeilijk om dat niet te doen.

412
00:24:08,550 --> 00:24:11,970
Ik heb al eerder verteld over de keer
dat mijn vrouw bij een ongeluk om

413
00:24:11,970 --> 00:24:13,290
het leven kwam.

414
00:24:13,290 --> 00:24:15,810
De auto die haar aanreed was verzekerd,

415
00:24:15,810 --> 00:24:18,930
en op een ochtend kwamen er
enkele schadeafwikkelaars van de

416
00:24:18,930 --> 00:24:22,290
verzekeringsmaatschappij bij mij
aan de deur met een cheque voor mij,

417
00:24:22,290 --> 00:24:23,310
een grote cheque.

418
00:24:23,310 --> 00:24:25,890
Op een ochtend kwamen enkele
vertegenwoordigers van de

419
00:24:25,890 --> 00:24:30,090
verzekeringsmaatschappij die de schade
afwikkelden bij mij aan de deur met een

420
00:24:30,090 --> 00:24:31,830
grote cheque voor mij.

421
00:24:31,830 --> 00:24:34,650
Dat was begin 1981.

422
00:24:34,650 --> 00:24:38,670
In die tijd leefde ik heel goedkoop,
zoals ik altijd had gedaan.

423
00:24:38,670 --> 00:24:43,050
Ik deelde een huis met enkele andere
broeders en we deelden de huur.

424
00:24:43,050 --> 00:24:46,230
Natuurlijk waren de kosten
van levensonderhoud destijds,

425
00:24:46,230 --> 00:24:48,570
begin jaren tachtig, laag.

426
00:24:48,570 --> 00:24:52,650
Ik geloof dat ik van ongeveer
400 dollar per maand leefde,

427
00:24:52,650 --> 00:24:55,350
minder dan 5.000 dollar per jaar.

428
00:24:55,350 --> 00:24:57,570
Dat was ook ongeveer mijn inkomen.

429
00:24:57,570 --> 00:24:59,430
Ik hield niets over.

430
00:24:59,430 --> 00:25:03,630
De Heere voorzag wanneer ik iets
nodig had, en ik had niet veel nodig.

431
00:25:03,630 --> 00:25:07,530
Het bedrag dat ik ontving was
echter op zijn minst genoeg om

432
00:25:07,530 --> 00:25:12,090
vijf jaar lang te kunnen leven op de
levensstandaard die ik gewend was.

433
00:25:12,090 --> 00:25:16,710
Dat betekende dat ik al die tijd
niet op God zou hoeven vertrouwen.

434
00:25:16,710 --> 00:25:22,110
Vanwege mijn lage inkomen moest ik
altijd van dag tot dag op God vertrouwen,

435
00:25:22,110 --> 00:25:27,030
of in elk geval van maand tot maand,
telkens wanneer de rekeningen kwamen:

436
00:25:27,030 --> 00:25:31,830
de telefoonrekening, de
elektriciteitsrekening en de huur.

437
00:25:31,830 --> 00:25:34,230
Gewoonlijk komen die eenmaal per maand.

438
00:25:34,230 --> 00:25:38,670
Maar zelfs voedsel was soms iets
wat ik van dag tot dag nodig had

439
00:25:38,670 --> 00:25:42,090
en waarin God moest voorzien. Ik bad:

440
00:25:42,090 --> 00:25:44,670
Geef ons heden ons dagelijks brood.

441
00:25:44,670 --> 00:25:48,030
en ik meende het. Brood voor vandaag.

442
00:25:48,030 --> 00:25:49,950
Ik heb het vandaag nodig.

443
00:25:49,950 --> 00:25:54,390
Dat klinkt misschien als een manier
waarop niemand in Amerika hoeft te leven,

444
00:25:54,390 --> 00:25:57,090
maar eigenlijk leefde ik best graag zo.

445
00:25:57,090 --> 00:25:59,310
Dat was werkelijk mijn eigen keuze.

446
00:25:59,310 --> 00:26:01,650
Ik had een andere
levenswijze kunnen kiezen.

447
00:26:01,650 --> 00:26:05,250
Ik had zelfs kunnen proberen geld
in te zamelen voor mijn bediening,

448
00:26:05,250 --> 00:26:08,430
maar ik wilde God gewoon aan
het werk zien in mijn leven.

449
00:26:08,430 --> 00:26:11,970
Het beviel me om te zien hoe
God in mijn behoeften voorzag.

450
00:26:11,970 --> 00:26:15,210
Wanneer er extra geld voorhanden
is, is het niet zo duidelijk

451
00:26:15,210 --> 00:26:16,650
wanneer God voorziet.

452
00:26:16,650 --> 00:26:20,670
Ik zeg niet dat je God niet kunt
zien voorzien wanneer je geld hebt.

453
00:26:20,670 --> 00:26:25,290
Maar het is veel duidelijker wanneer je
iets nodig hebt en er niets voorhanden is.

454
00:26:25,290 --> 00:26:30,270
Je bidt, de voorziening komt op tijd en
het is vrijwel precies het bedrag dat je

455
00:26:30,270 --> 00:26:33,750
nodig hebt: niet meer en niet minder.

456
00:26:33,750 --> 00:26:37,770
Wanneer je dat van dag tot
dag, van maand tot maand en van

457
00:26:37,770 --> 00:26:43,230
jaar tot jaar ziet gebeuren, dan is dat
iets wat ik altijd opwindend heb gevonden.

458
00:26:43,230 --> 00:26:44,610
Dat vind ik mooi.

459
00:26:44,610 --> 00:26:47,670
Toen dit geld mij werd gegeven, dacht ik:

460
00:26:47,670 --> 00:26:51,690
‘Welke invloed zal dit hebben op
mijn leven van geloof in God?’

461
00:26:51,690 --> 00:26:55,770
Ik wist dat het invloed kon hebben
en ik wist dat het dat waarschijnlijk

462
00:26:55,770 --> 00:26:57,090
ook zou hebben.

463
00:26:57,090 --> 00:27:00,150
Maar ik was vastbesloten
dat het niet zo mocht zijn,

464
00:27:00,150 --> 00:27:05,070
omdat ik de manier waarop ik voor dingen
op God vertrouwde niet wilde veranderen.

465
00:27:05,070 --> 00:27:07,590
Toch stond dat geld daar op de bank.

466
00:27:07,590 --> 00:27:12,990
Dus nam ik me voor dat ik mezelf één jaar
zou geven om al dat geld te verdelen.

467
00:27:12,990 --> 00:27:14,670
Ik zou het weggeven.

468
00:27:14,670 --> 00:27:18,210
Ik gebruikte een klein deel ervan
voor dingen die ik nodig had,

469
00:27:18,210 --> 00:27:20,790
maar ik kocht ook dingen
voor andere mensen.

470
00:27:20,790 --> 00:27:24,510
Ik besloot dat ik aan het einde van
het eerste jaar niets van dat geld

471
00:27:24,510 --> 00:27:25,290
over zou hebben.

472
00:27:25,290 --> 00:27:29,670
Ik wilde niet gewoon één grote cheque
uitschrijven voor één bestemming

473
00:27:29,670 --> 00:27:34,110
en daar later spijt van krijgen omdat
ik er niet goed over had nagedacht.

474
00:27:34,110 --> 00:27:38,610
Ik wilde aan mensen geven
wanneer ik behoeften zag ontstaan

475
00:27:38,610 --> 00:27:41,610
en wanneer ik tijd had gehad
om erover na te denken.

476
00:27:41,610 --> 00:27:46,050
Maar ik wilde dat geld niet langer
dan één jaar in mijn bezit hebben.

477
00:27:46,050 --> 00:27:50,070
Dus binnen één jaar heb ik
inderdaad al dat geld weggedaan.

478
00:27:50,070 --> 00:27:52,710
Toch was dat voor mij
een ongemakkelijk jaar,

479
00:27:52,710 --> 00:27:55,770
omdat ik voor niets op
God hoefde te vertrouwen.

480
00:27:55,770 --> 00:28:00,210
Ik besloot: ‘Ik blijf net als
voorheen op God vertrouwen.

481
00:28:00,210 --> 00:28:02,610
Dit geld zal geen verschil maken.

482
00:28:02,610 --> 00:28:05,310
Ik blijf op God vertrouwen.’

483
00:28:05,310 --> 00:28:09,030
Maar het was onmogelijk om net
als voorheen op God te vertrouwen,

484
00:28:09,030 --> 00:28:11,490
want ik reed in een oude auto.

485
00:28:11,490 --> 00:28:16,410
Voordat dat geld er was, moest ik telkens
wanneer ik de stad uit reed bidden en erop

486
00:28:16,410 --> 00:28:20,190
vertrouwen dat God ervoor zou
zorgen dat de auto niet stukging.

487
00:28:20,190 --> 00:28:23,670
Ik wist namelijk niet of ik genoeg
geld zou hebben om hem ergens heen

488
00:28:23,670 --> 00:28:25,050
te laten slepen.

489
00:28:25,050 --> 00:28:28,410
Maar nu had ik genoeg
geld om een auto te kopen.

490
00:28:28,410 --> 00:28:32,490
Als mijn auto stukging, kon ik hem
langs de kant van de weg laten staan,

491
00:28:32,490 --> 00:28:37,290
hem naar de autosloperij laten slepen
en contant een andere auto kopen.

492
00:28:37,290 --> 00:28:40,650
Ik hoefde eenvoudigweg niet
langer op God te vertrouwen.

493
00:28:40,650 --> 00:28:45,270
Ik hoefde niet te bidden of God elke maand
in het geld voor de telefoonrekening wilde

494
00:28:45,270 --> 00:28:50,490
voorzien, want er was genoeg om de
telefoonrekening nog jarenlang te betalen.

495
00:28:50,490 --> 00:28:53,310
Vanbinnen was de werkelijkheid
voor mij anders geworden.

496
00:28:53,310 --> 00:28:58,830
Ik besefte dat, hoe vastbesloten ik ook
was om niet op dat geld te vertrouwen,

497
00:28:58,830 --> 00:29:02,910
de wetenschap dat het er was het
mij onmogelijk maakte om niet

498
00:29:02,910 --> 00:29:07,950
te weten dat het er was en dat ik niet
echt in een noodsituatie verkeerde.

499
00:29:07,950 --> 00:29:12,570
Ik hoefde een tijdlang niet werkelijk
mee te maken dat God uitkomst bracht.

500
00:29:12,570 --> 00:29:16,590
Ik kon doen alsof ik het nodig
had dat God uitkomst bracht,

501
00:29:16,590 --> 00:29:20,250
maar in mijn gedachten wist ik: ‘Ik
heb het eigenlijk niet nodig dat

502
00:29:20,250 --> 00:29:21,810
Hij uitkomst brengt.

503
00:29:21,810 --> 00:29:25,770
Hij heeft bij voorbaat al voor
lange tijd uitkomst gebracht.’

504
00:29:25,770 --> 00:29:28,950
Het was een opluchting voor
mij toen dat geld op was.

505
00:29:28,950 --> 00:29:32,490
Niet dat iemand anders dezelfde
keuzes zou moeten maken als ik.

506
00:29:32,490 --> 00:29:35,790
Ik maak de keuzes die ik
maak omdat ik ervan geniet.

507
00:29:35,790 --> 00:29:39,750
Dit zijn mijn eigen persoonlijke
keuzes voor mijn levensstijl.

508
00:29:39,750 --> 00:29:43,350
Ik ben er niet van overtuigd dat
iemand anders dit hoeft te doen.

509
00:29:43,350 --> 00:29:48,150
Maar vanuit mijn eigen ervaring ontdekte
ik wel dat het buitengewoon moeilijk,

510
00:29:48,150 --> 00:29:50,850
zo niet onmogelijk, is om in een soort

511
00:29:50,850 --> 00:29:55,710
wanhoop op God te vertrouwen wanneer je
niet wanhopig bent en er werkelijk ruim

512
00:29:55,710 --> 00:29:57,450
voldoende voorhanden is.

513
00:29:57,450 --> 00:30:00,930
Het is misschien zelfs onzinnig
om te zeggen dat dit kan.

514
00:30:00,930 --> 00:30:04,770
Toen Jezus met Zijn discipelen
sprak, zei Hij dit over de rijken,

515
00:30:04,770 --> 00:30:06,510
over hoe moeilijk het is.

516
00:30:06,510 --> 00:30:11,010
Hij zei in Mattheüs 19:23-24:

517
00:30:11,010 --> 00:30:14,310
Toen zei Jezus tegen Zijn
discipelen: Voorwaar,

518
00:30:14,310 --> 00:30:18,630
Ik zeg u dat een rijke moeilijk het
Koninkrijk der hemelen kan binnengaan.

519
00:30:18,630 --> 00:30:22,890
En opnieuw zeg Ik u: Het is gemakkelijker
dat een kameel door het oog van een naald

520
00:30:22,890 --> 00:30:26,370
gaat, dan dat een rijke het
Koninkrijk van God binnengaat.

521
00:30:26,370 --> 00:30:30,030
Wanneer je iets hebt dat je zekerheid
biedt met het oog op de toekomst,

522
00:30:30,030 --> 00:30:34,290
spreekt het vanzelf dat je niet
anders kunt dan enig vertrouwen of

523
00:30:34,290 --> 00:30:37,950
enige gerustheid ontlenen aan
de wetenschap dat het er is.

524
00:30:37,950 --> 00:30:41,490
Dat betekent niet dat je geen bezittingen
kunt hebben en toch iemand met

525
00:30:41,490 --> 00:30:42,990
geloof kunt zijn.

526
00:30:42,990 --> 00:30:46,110
Als je bezittingen hebt, moet je
natuurlijk beseffen dat alles kan

527
00:30:46,110 --> 00:30:50,670
verdwijnen: je baan, je pensioen,
je beleggingen of wat dan ook.

528
00:30:50,670 --> 00:30:53,670
Ze kunnen allemaal zomaar in rook opgaan.

529
00:30:53,670 --> 00:30:55,650
Er kan van alles gebeuren.

530
00:30:55,650 --> 00:30:58,290
Over de dingen die je bezit, zei Jezus dat

531
00:30:58,290 --> 00:31:02,730
Verzamel geen schatten voor u op de
aarde, waar mot en roest ze verderven,

532
00:31:02,730 --> 00:31:05,130
en waar dieven inbreken en stelen;

533
00:31:05,130 --> 00:31:06,690
Daarom zei Hij:

534
00:31:06,690 --> 00:31:11,010
Verzamel geen schatten voor u op de
aarde, waar mot en roest ze verderven,

535
00:31:11,010 --> 00:31:16,290
en waar dieven inbreken en stelen; maar
verzamel schatten voor u in de hemel,

536
00:31:16,290 --> 00:31:21,810
waar geen mot of roest ze verderft, en
waar dieven niet inbreken of stelen;

537
00:31:21,810 --> 00:31:25,530
want waar uw schat is,
daar zal ook uw hart zijn.

538
00:31:25,530 --> 00:31:28,110
want zulke dingen gebeuren inderdaad.

539
00:31:28,110 --> 00:31:32,490
Maar zolang die dingen nog niet
gebeurd zijn en die rijkdom er nog is,

540
00:31:32,490 --> 00:31:35,250
vormt die vaak een buffer tegen rampspoed.

541
00:31:35,250 --> 00:31:38,610
De eigenaar van de bezittingen
is zich daarvan bewust.

542
00:31:38,610 --> 00:31:41,730
Het is niet verkeerd dat
hij zich daarvan bewust is.

543
00:31:41,730 --> 00:31:46,410
Het is gewoon een effect waarvan we
moeten erkennen dat het optreedt.

544
00:31:46,410 --> 00:31:49,650
Het bezit van een rijke
is zijn sterke stad,

545
00:31:49,650 --> 00:31:52,710
de armoede van de armen is hun ondergang.

546
00:31:52,710 --> 00:31:56,610
Hij heeft niet de buffer tegen
rampspoed die de rijke man wel heeft.

547
00:31:56,610 --> 00:31:59,010
Salomo heeft misschien
nooit armoede meegemaakt,

548
00:31:59,010 --> 00:32:01,650
omdat hij vanaf zijn geboorte koning was.

549
00:32:01,650 --> 00:32:04,950
Hij heeft beslist nooit
armoede meegemaakt.

550
00:32:04,950 --> 00:32:09,630
Daarom keek hij misschien naar een
arme man en nam hij eenvoudigweg aan:

551
00:32:09,630 --> 00:32:11,370
‘Die man heeft niets.’

552
00:32:11,370 --> 00:32:14,790
Als koning heeft hij misschien
nooit de ervaring gehad

553
00:32:14,790 --> 00:32:18,450
waardoor hij kon weten dat een
arme man die op God vertrouwt,

554
00:32:18,450 --> 00:32:20,850
alles heeft wat hij nodig heeft.

555
00:32:20,850 --> 00:32:25,290
David wist dit, want David had
jarenlang in armoede geleefd.

556
00:32:25,290 --> 00:32:29,070
David was niet in een koninklijke
familie geboren zoals Salomo,

557
00:32:29,070 --> 00:32:34,890
en David sprak vaak over zichzelf als
een arme man en over Gods trouw aan hem.

558
00:32:34,890 --> 00:32:38,430
Salomo keek eenvoudigweg
naar armoede en zei:

559
00:32:38,430 --> 00:32:40,770
‘Die man heeft niets wat hem beschermt.’

560
00:32:40,770 --> 00:32:45,090
Hij had niet de ervaring die een arme
man heeft wanneer die op God vertrouwt.

561
00:32:45,090 --> 00:32:49,710
Zo iemand weet dat je arm kunt zijn
wat betreft wat je hebt opgespaard,

562
00:32:49,710 --> 00:32:53,010
maar dat dit niet betekent
dat je ten onder zult gaan.

563
00:32:53,010 --> 00:32:58,110
Er is namelijk werkelijk een God Die voor
de armen zorgt als zij naar Hem opzien,

564
00:32:58,110 --> 00:33:00,150
als zij op Hem vertrouwen.

565
00:33:00,150 --> 00:33:03,870
In hoofdstuk 18, vers 11, zei Salomo:

566
00:33:03,870 --> 00:33:08,070
Het bezit van een rijke is zijn
sterke stad, als een hoge muur,

567
00:33:08,070 --> 00:33:09,630
in zijn verbeelding.

568
00:33:09,630 --> 00:33:14,730
Dit zegt hetzelfde, maar ook meer dan
de vorige uitspraak die we bekeken.

569
00:33:14,730 --> 00:33:20,190
Beide zeggen dat de rijkdom van de rijke
man zijn vesting is, zijn sterke stad,

570
00:33:20,190 --> 00:33:24,450
zijn muur tegen rampspoed,
zijn buffer tegen rampspoed.

571
00:33:24,450 --> 00:33:28,590
Maar in dit geval wordt aan het
einde die kleine sneer toegevoegd:

572
00:33:28,590 --> 00:33:30,390
in zijn eigen ogen.

573
00:33:30,390 --> 00:33:31,290
Zo ziet hij het.

574
00:33:31,290 --> 00:33:35,730
De waarheid is dat rijkdom geen
echte garantie voor zekerheid biedt,

575
00:33:35,730 --> 00:33:37,890
zoals Jezus duidelijk maakte.

576
00:33:37,890 --> 00:33:41,730
In de gedachten van de rijke man
zelf, naar zijn eigen inschatting,

577
00:33:41,730 --> 00:33:44,610
is hij veilig omdat hij rijkdom heeft.

578
00:33:44,610 --> 00:33:49,110
Maar door de toevoeging van de
woorden wordt dat enigszins ingeperkt.

579
00:33:49,110 --> 00:33:51,570
Daarin zit een kleine aanwijzing.

580
00:33:51,570 --> 00:33:56,250
Salomo geeft misschien de aanwijzing dat
het wellicht niet zo’n sterke stad is.

581
00:33:56,250 --> 00:33:59,850
Het kan een stad zijn waarin
een bres geslagen kan worden,

582
00:33:59,850 --> 00:34:02,490
waarvan de muren doorbroken kunnen worden.

583
00:34:02,490 --> 00:34:06,990
En de man kan ten onder gaan als hij
daarop vertrouwt. Maar dat weet hij niet.

584
00:34:06,990 --> 00:34:12,210
Hij is rijk, hij is vol vertrouwen
en hij denkt dat hij zekerheid heeft.

585
00:34:12,210 --> 00:34:15,150
Mensen zien geld als
een bron van zekerheid.

586
00:34:15,150 --> 00:34:20,130
Daarom zei Jezus wat Hij zei over het
verzamelen van schatten voor jezelf.

587
00:34:20,130 --> 00:34:25,050
Verzamel geen schatten voor u op de
aarde, waar mot en roest ze verderven,

588
00:34:25,050 --> 00:34:30,270
en waar dieven inbreken en stelen; maar
verzamel schatten voor u in de hemel,

589
00:34:30,270 --> 00:34:35,730
waar geen mot of roest ze verderft, en
waar dieven niet inbreken of stelen;

590
00:34:35,730 --> 00:34:39,930
Die verdwijnen niet. Die kunnen door
niemand van je worden afgenomen.

591
00:34:39,930 --> 00:34:44,070
De reden waarom het niet echt verstandig
is om geld je zekerheid te laten zijn,

592
00:34:44,070 --> 00:34:46,530
is dat geld onvoorspelbaar is.

593
00:34:46,530 --> 00:34:48,990
De economie is onvoorspelbaar.

594
00:34:48,990 --> 00:34:52,350
Een paar jaar geleden draaide
de economie als een trein.

595
00:34:52,350 --> 00:34:56,610
Als je iets verder teruggaat, had je
de explosie van internetbedrijven,

596
00:34:56,610 --> 00:35:00,390
waarbij veel mensen miljoenen
verdienden aan internetondernemingen.

597
00:35:00,390 --> 00:35:04,110
Toen barstte die zeepbel en
verdween het eenvoudigweg.

598
00:35:04,110 --> 00:35:06,450
Mensen die het ene moment rijk zijn,

599
00:35:06,450 --> 00:35:10,530
kunnen het volgende moment niet meer rijk
zijn door een daling van de aandelenmarkt

600
00:35:10,530 --> 00:35:11,910
of iets anders.

601
00:35:11,910 --> 00:35:16,170
Het is iets onvoorspelbaars
om je zekerheid op te baseren,

602
00:35:16,170 --> 00:35:19,410
en toch zijn mensen van
nature geneigd dat te doen.

603
00:35:19,410 --> 00:35:23,010
Dat komt deels doordat er,
als ze God niet kennen,

604
00:35:23,010 --> 00:35:26,850
niet veel anders is waarop ze
hun zekerheid kunnen baseren.

605
00:35:26,850 --> 00:35:31,350
Je kunt je veilig voelen omdat je in
een land woont met een sterke nationale

606
00:35:31,350 --> 00:35:36,390
defensie of een sterke economie, of
vanwege allerlei andere natuurlijke

607
00:35:36,390 --> 00:35:38,490
en onvoorspelbare dingen.

608
00:35:38,490 --> 00:35:42,750
Maar geld is een van die dingen
die inderdaad onvoorspelbaar zijn.

609
00:35:42,750 --> 00:35:45,210
Je kunt de afloop niet garanderen.

610
00:35:45,210 --> 00:35:48,390
In hoofdstuk 13, vers 7, staat:

611
00:35:48,390 --> 00:35:52,651
Er zijn er die zich rijk voordoen,
terwijl zij helemaal niets hebben ,

612
00:35:52,651 --> 00:35:57,330
en er zijn er die zichzelf arm
houden, terwijl zij veel bezit hebben.

613
00:35:57,330 --> 00:35:59,910
De Engelse vertaling
die hier wordt gevolgd,

614
00:35:59,910 --> 00:36:03,210
spreekt over iemand die
„zichzelf rijk maakt”;

615
00:36:03,210 --> 00:36:07,410
de HSV geeft dit weer
als „zich rijk voordoen”.

616
00:36:07,410 --> 00:36:11,670
Volgens de gevolgde formulering kun
je er niet werkelijk zeker van zijn

617
00:36:11,670 --> 00:36:15,870
dat je uiteindelijk rijk zult
zijn als je jezelf rijk maakt.

618
00:36:15,870 --> 00:36:19,950
Zelfs als je een uitgebreide verzekering
tegen elke mogelijke ramp hebt,

619
00:36:19,950 --> 00:36:23,130
kunnen rampen groter
zijn dan voorzien en meer

620
00:36:23,130 --> 00:36:26,070
kosten dan iemand ooit
had kunnen vermoeden.

621
00:36:26,070 --> 00:36:30,330
En de rijkdom van een man kan in
zeer korte tijd verdwenen zijn,

622
00:36:30,330 --> 00:36:34,650
terwijl hij dacht dat die hem de rest
van zijn leven goed van pas zou komen.

623
00:36:34,650 --> 00:36:38,850
Aan de andere kant kan er een ommekeer
komen in het lot van iemand die arm is,

624
00:36:38,850 --> 00:36:41,610
en God is Degene Die werkelijk beslist.

625
00:36:41,610 --> 00:36:47,730
Er is iemand die zichzelf arm maakt en
toch grote rijkdom bezit. Jezus zei:

626
00:36:47,730 --> 00:36:50,670
„Geef” — dat is misschien
jezelf arm maken.

627
00:36:50,670 --> 00:36:56,550
Geef en aan u zal gegeven worden:
een goede, vastgedrukte, geschudde,

628
00:36:56,550 --> 00:37:00,150
overlopende maat zal men
u in de schoot geven,

629
00:37:00,150 --> 00:37:04,830
want met dezelfde maat waarmee u
meet, zal er bij u ook gemeten worden.

630
00:37:04,830 --> 00:37:08,370
Er zijn dus mensen die niet
proberen zichzelf rijk te maken,

631
00:37:08,370 --> 00:37:13,170
maar die onverwacht rijk, of op
zijn minst welgesteld, worden.

632
00:37:13,170 --> 00:37:16,590
Anderen stellen alles in het
werk om zichzelf rijk te maken

633
00:37:16,590 --> 00:37:21,090
en eindigen toch arm door een
toevallige samenloop van omstandigheden,

634
00:37:21,090 --> 00:37:24,390
door een onverwachte wending
in de gebeurtenissen.

635
00:37:24,390 --> 00:37:29,010
Economische voorspoed is heel
onvoorspelbaar en daarom is die voor ons

636
00:37:29,010 --> 00:37:31,290
geen goede bron van zekerheid.

637
00:37:31,290 --> 00:37:36,090
In hoofdstuk 23 van Spreuken,
de verzen 4 en 5, staat:

638
00:37:36,090 --> 00:37:40,350
Mat u niet af om rijk te worden,
gebruik daarvoor uw inzicht niet.

639
00:37:40,350 --> 00:37:45,270
Laat u uw ogen erover vliegen, dan is het
er niet meer , want het vliegt direct weg,

640
00:37:45,270 --> 00:37:47,790
als een arend die naar de hemel vliegt.

641
00:37:47,790 --> 00:37:50,850
Werk jezelf niet af met
het doel rijk te worden.

642
00:37:50,850 --> 00:37:55,290
Ik wil wel zeggen dat het geen slecht idee
is om jezelf af te werken om de wil van

643
00:37:55,290 --> 00:37:56,550
God te doen.

644
00:37:56,550 --> 00:38:02,730
Hard werken, ijverig zijn en al je energie
aan de wil van God wijden, is deugdzaam.

645
00:38:02,730 --> 00:38:06,990
En voor sommige mensen kan de wil van
God betekenen dat ze geld verdienen,

646
00:38:06,990 --> 00:38:10,890
omdat er volgens de Bijbel inderdaad
mensen zijn die de geestelijke

647
00:38:10,890 --> 00:38:12,750
gave van het geven hebben.

648
00:38:12,750 --> 00:38:16,890
Mijn voormalige schoonvader was
multimiljonair en gaf alles weg

649
00:38:16,890 --> 00:38:17,970
wat hij had.

650
00:38:17,970 --> 00:38:21,030
Hij streefde er altijd
naar meer geld te verdienen

651
00:38:21,030 --> 00:38:23,370
en besteedde er bijna
niets van aan zichzelf.

652
00:38:23,370 --> 00:38:27,990
Hij had eenvoudigweg het verlangen om de
economie en de economische omstandigheden

653
00:38:27,990 --> 00:38:29,730
van Haïti te veranderen.

654
00:38:29,730 --> 00:38:33,750
Hij probeerde altijd manieren te
bedenken om meer geld te verdienen,

655
00:38:33,750 --> 00:38:38,310
zodat hij meer geld kon steken
in hulp aan de armen in Haïti.

656
00:38:38,310 --> 00:38:40,950
Hij gaf al zijn geld aan Haïti.

657
00:38:40,950 --> 00:38:44,850
Hij gaf een klein deel ervan
aan andere zendingsorganisaties

658
00:38:44,850 --> 00:38:49,650
die in andere delen van de wereld
werkten, maar zijn hart lag in Haïti.

659
00:38:49,650 --> 00:38:51,690
Hij werkte dag en nacht.

660
00:38:51,690 --> 00:38:54,270
Je had hem misschien een
workaholic kunnen noemen.

661
00:38:54,270 --> 00:38:58,050
Ik weet niet of hij dat was; hij
had ook tijd voor zijn gezin.

662
00:38:58,050 --> 00:39:02,370
Maar hij was een man die bijna geobsedeerd
was door het verdienen van veel geld.

663
00:39:02,370 --> 00:39:06,390
Hij was niet van plan daar ook maar
iets van aan zichzelf uit te geven,

664
00:39:06,390 --> 00:39:10,470
maar zag het allemaal als zijn
bediening om het aan de armen te geven.

665
00:39:10,470 --> 00:39:14,370
Dat is iets anders dan waar Salomo
het over heeft wanneer hij zegt:

666
00:39:14,370 --> 00:39:16,770
Werk niet te hard om rijk te worden.

667
00:39:16,770 --> 00:39:20,850
Hij heeft het niet over mensen die het
als hun bediening zien rijk te worden

668
00:39:20,850 --> 00:39:23,370
om meer aan de armen te kunnen geven.

669
00:39:23,370 --> 00:39:27,990
Veel mensen zeggen: ‘Nou, als ik veel
geld verdien, kan ik meer weggeven.’

670
00:39:27,990 --> 00:39:33,390
Wat ze bedoelen is: ‘Als ik genoeg geld
verdien om zo royaal te leven als ik wil,

671
00:39:33,390 --> 00:39:37,170
dan houd ik van het overschot
nog iets over om weg te geven.’

672
00:39:37,170 --> 00:39:40,290
Vaak hebben mensen nu al
genoeg om weg te kunnen geven

673
00:39:40,290 --> 00:39:42,150
zonder meer geld te verdienen.

674
00:39:42,150 --> 00:39:44,850
Maar ze geven het niet
weg vanwege het bedrag

675
00:39:44,850 --> 00:39:47,310
dat ze aan hun eigen levensstijl uitgeven.

676
00:39:47,310 --> 00:39:50,070
Het is niet zozeer nodig
om meer geld te verdienen,

677
00:39:50,070 --> 00:39:54,990
als wel om minder uit te geven aan dingen
waaraan geen geld hoeft te worden besteed,

678
00:39:54,990 --> 00:39:58,230
en meer te besteden aan
de dingen die goed zijn.

679
00:39:58,230 --> 00:40:02,610
Er zijn echter mensen die hun geld
werkelijk aan de armen geven en die graag

680
00:40:02,610 --> 00:40:05,790
meer willen verdienen,
zodat ze meer kunnen geven.

681
00:40:05,790 --> 00:40:09,510
Dat zou natuurlijk een ander geval
zijn dan waar Salomo het over heeft.

682
00:40:09,510 --> 00:40:10,830
Maar hij zegt:

683
00:40:10,830 --> 00:40:13,890
Werk jezelf niet over de
kop om rijk te worden.

684
00:40:13,890 --> 00:40:19,170
Het verlangen om rijk te zijn, in de zin
dat je rijkdom wilt bezitten in plaats van

685
00:40:19,170 --> 00:40:23,190
iets te hebben om te kunnen geven,
is het niet waard om je leven en

686
00:40:23,190 --> 00:40:24,810
energie aan te verspillen.

687
00:40:24,810 --> 00:40:28,470
De rijkdom die je verdient,
krijgt vanzelf vleugels.

688
00:40:28,470 --> 00:40:33,090
Het is duidelijk dat Salomo suggereert
dat de man die probeert rijk te worden,

689
00:40:33,090 --> 00:40:35,610
zijn rijkdom probeert vast te houden.

690
00:40:35,610 --> 00:40:38,490
Het probleem is dat die hem ontglipt.

691
00:40:38,490 --> 00:40:44,010
De Engelse vertaling zegt hier letterlijk
dat rijkdom „zichzelf vleugels maakt”.

692
00:40:44,010 --> 00:40:48,750
Als je zelf al probeert je rijkdom
vleugels te geven, dan is dit geen vloek.

693
00:40:48,750 --> 00:40:51,510
Dan is het niet erg om
dit te zien gebeuren.

694
00:40:51,510 --> 00:40:54,750
In hoofdstuk 27:1 staat:

695
00:40:54,750 --> 00:40:59,370
Beroem u niet op de dag van morgen,
want u weet niet wat een dag kan baren.

696
00:40:59,370 --> 00:41:03,810
Dit is duidelijk dezelfde les die
Jakobus in Jakobus 4 onderwees,

697
00:41:03,810 --> 00:41:06,690
toen hij met mensen sprak
over hun zakelijke plannen en

698
00:41:06,690 --> 00:41:08,250
hun economische toekomst.

699
00:41:08,250 --> 00:41:12,990
In Jakobus 4:13-17 zegt Jakobus:

700
00:41:12,990 --> 00:41:19,290
En nu dan u die zegt: Wij zullen vandaag
of morgen naar die en die stad reizen,

701
00:41:19,290 --> 00:41:23,910
en daar een jaar doorbrengen en
handeldrijven en winst maken, u,

702
00:41:23,910 --> 00:41:28,470
die niet weet wat er morgen
gebeuren zal, want hoe is uw leven?

703
00:41:28,470 --> 00:41:33,150
Het is immers een damp, die voor een
korte tijd verschijnt en daarna verdwijnt.

704
00:41:33,150 --> 00:41:38,370
In plaats daarvan zou u moeten
zeggen: Als de Heere wil en wij leven,

705
00:41:38,370 --> 00:41:40,770
dan zullen wij dit of dat doen.

706
00:41:40,770 --> 00:41:43,770
Maar nu roemt u in uw hoogmoed.

707
00:41:43,770 --> 00:41:46,290
Al zulk soort roem is slecht.

708
00:41:46,290 --> 00:41:50,790
Wie dan weet goed te doen, en het
niet doet, voor hem is het zonde.

709
00:41:50,790 --> 00:41:53,790
Dit is dus een zakelijk
plan dat iemand heeft.

710
00:41:53,790 --> 00:41:59,670
Hij denkt dat hij in een bepaalde tijd
zoveel geld zal verdienen. Jakobus zegt:

711
00:41:59,670 --> 00:42:02,790
Je weet immers niet wat
er morgen zal gebeuren.

712
00:42:02,790 --> 00:42:06,990
Dat is precies wat Spreuken 27:1 zegt:

713
00:42:06,990 --> 00:42:11,670
Schep niet op over morgen, want je
weet niet wat een dag zal brengen.

714
00:42:11,670 --> 00:42:13,050
Jakobus zegt:

715
00:42:13,050 --> 00:42:18,330
Je weet niet wat er morgen zal gebeuren,
want wat stelt je leven eigenlijk voor?

716
00:42:18,330 --> 00:42:22,230
Het is maar een damp die even
verschijnt en dan weer verdwijnt.

717
00:42:22,230 --> 00:42:25,950
In plaats daarvan zou je moeten
zeggen: Als de Heer het wil,

718
00:42:25,950 --> 00:42:28,950
zullen we leven en dit of dat doen.

719
00:42:28,950 --> 00:42:31,170
Maar nu schep je arrogant op.

720
00:42:31,170 --> 00:42:33,750
Al dat soort opschepperij is verkeerd.

721
00:42:33,750 --> 00:42:38,850
Het roemen over morgen wordt bij Jakobus
dus toegepast op de plannen die mensen

722
00:42:38,850 --> 00:42:42,990
maken voor hun financiën, voor
hun toekomstige financiën.

723
00:42:42,990 --> 00:42:45,570
Salomo beperkt het niet
tot die ene kwestie.

724
00:42:45,570 --> 00:42:51,090
In wat Salomo daar in hoofdstuk
27:1 schrijft, zegt hij alleen:

725
00:42:51,090 --> 00:42:55,950
Beroem u niet op de dag van morgen,
want u weet niet wat een dag kan baren.

726
00:42:55,950 --> 00:42:59,310
Misschien heeft hij daar niet alleen
zaken en financiën op het oog,

727
00:42:59,310 --> 00:43:01,890
maar Jakobus past het daarop toe.

728
00:43:01,890 --> 00:43:05,490
En het is waar: veel mensen
nemen eenvoudigweg aan

729
00:43:05,490 --> 00:43:10,530
dat morgen financieel gezien op een
voorspelbare manier zal verlopen.

730
00:43:10,530 --> 00:43:15,750
Toch kunnen zich omkeringen voordoen
die verrassend en onvoorspelbaar zijn.

731
00:43:15,750 --> 00:43:22,650
In Spreuken 28:22 komen we die uitdrukking
met het boze oog tegen die ik heb genoemd.

732
00:43:22,650 --> 00:43:25,170
Spreuken 28:22 zegt:

733
00:43:25,170 --> 00:43:28,830
Wie zich haast naar bezit, is
iemand die niemand iets gunt,

734
00:43:28,830 --> 00:43:31,530
hij weet niet dat gebrek
over hem zal komen.

735
00:43:31,530 --> 00:43:33,990
Dat betekent een hebzuchtige man.

736
00:43:33,990 --> 00:43:39,810
Dit maakt duidelijk wat ik zei: het boze
oog duidt op een hebzuchtig persoon.

737
00:43:39,810 --> 00:43:44,910
De brontekst spreekt hier letterlijk
over „iemand met een boos oog”;

738
00:43:44,910 --> 00:43:49,770
de HSV geeft dit idioom weer als
„iemand die niemand iets gunt”.

739
00:43:49,770 --> 00:43:54,090
Zo iemand jaagt rijkdom na en
houdt er geen rekening mee dat

740
00:43:54,090 --> 00:43:56,130
armoede hem zal overkomen.

741
00:43:56,130 --> 00:44:00,510
Een hebzuchtige man weet dus niet
dat armoede hem kan overkomen.

742
00:44:00,510 --> 00:44:02,850
Hij is zich niet bewust van dat gevaar.

743
00:44:02,850 --> 00:44:06,690
Hij gaat gewoon achter het geld
aan, hij gaat voor het goud,

744
00:44:06,690 --> 00:44:10,890
en houdt er geen rekening mee dat al zijn
inspanningen misschien voor niets zijn

745
00:44:10,890 --> 00:44:14,430
als hij ze besteedt aan geld
verdienen en verder niets.

746
00:44:14,430 --> 00:44:19,950
In Prediker 5:11, dat eveneens door
Salomo is geschreven, zegt hij:

747
00:44:19,950 --> 00:44:24,510
Wanneer het bezit toeneemt, neemt ook
het aantal mensen toe dat ervan eet.

748
00:44:24,510 --> 00:44:27,090
Welk voordeel heeft de
eigenaar er dan nog van,

749
00:44:27,090 --> 00:44:29,490
behalve dat hij het met eigen ogen ziet?

750
00:44:29,490 --> 00:44:33,990
Als je een fortuin erft, komen alle
familieleden opdagen, nietwaar?

751
00:44:33,990 --> 00:44:36,870
Als je de loterij wint,
blijken er ineens heel wat

752
00:44:36,870 --> 00:44:40,710
neven en nichten op te duiken die
je nog nooit eerder hebt gezien.

753
00:44:40,710 --> 00:44:45,210
Wanneer je bezittingen toenemen, neemt
ook het aantal mensen toe dat ervan eet.

754
00:44:45,210 --> 00:44:48,690
Veel geld verdienen zal voor
jou niet altijd beter uitpakken.

755
00:44:48,690 --> 00:44:53,310
De financiële wereld en het lot van
grote vermogens zijn onvoorspelbaar.

756
00:44:53,310 --> 00:44:57,030
Een aantal spreuken wijst erop dat geld
weliswaar nergens onwenselijk wordt

757
00:44:57,030 --> 00:45:00,690
genoemd, maar dat veel dingen
wenselijker zijn dan geld.

758
00:45:00,690 --> 00:45:03,510
Dat is iets wat niet
iedereen werkelijk begrijpt.

759
00:45:03,510 --> 00:45:06,630
Sommige mensen hebben gewoon het
gevoel dat ze geld moeten verdienen,

760
00:45:06,630 --> 00:45:09,450
omdat geld de wereld draaiende houdt.

761
00:45:09,450 --> 00:45:11,850
Daardoor wordt het leven aangenaam.

762
00:45:11,850 --> 00:45:14,370
Daardoor wordt het leven zeker.

763
00:45:14,370 --> 00:45:16,290
Als je de dingen kunt kopen die je wilt,

764
00:45:16,290 --> 00:45:18,810
kun je zelfs de vrienden
kopen die je wilt.

765
00:45:18,810 --> 00:45:22,110
Als je maar geld hebt, zal
dat je leven verrijken.

766
00:45:22,110 --> 00:45:26,490
Welnu, er zijn heel wat dingen die je
leven meer zullen verrijken dan geld

767
00:45:26,490 --> 00:45:27,990
dat zal doen.

768
00:45:27,990 --> 00:45:32,190
In Spreuken 15:16-17 staat:

769
00:45:32,190 --> 00:45:38,010
Beter is weinig met de vreze des HEEREN,
dan een grote schat met verwarring erbij.

770
00:45:38,010 --> 00:45:43,710
Beter is een schotel groente waar liefde
is, dan een gemeste os met haat erbij.

771
00:45:43,710 --> 00:45:47,010
Daarmee wordt weinig op het
gebied van bezittingen bedoeld.

772
00:45:47,010 --> 00:45:51,930
Toen hij zei dat het beter is een maaltijd
van groenten te eten dan een gemest kalf,

773
00:45:51,930 --> 00:45:54,810
dacht hij niet aan
cholesterol en dergelijke.

774
00:45:54,810 --> 00:45:59,490
We zouden allerlei redenen kunnen
bedenken waarom een maaltijd van groenten

775
00:45:59,490 --> 00:46:01,230
wenselijker zou kunnen zijn.

776
00:46:01,230 --> 00:46:06,990
Maar waar hij het hier over heeft, is
eenvoudig eten in een omgeving vol liefde.

777
00:46:06,990 --> 00:46:09,390
Dat is wat een arm gezin misschien eet,

778
00:46:09,390 --> 00:46:12,450
omdat ze zich het vlees
niet kunnen veroorloven.

779
00:46:12,450 --> 00:46:15,870
Ze kunnen zich geen
gemest kalf veroorloven.

780
00:46:15,870 --> 00:46:18,990
Ze kunnen zich geen
lekkernijen veroorloven.

781
00:46:18,990 --> 00:46:22,890
Maar als ze een liefdevol thuis
hebben, een liefdevolle tafel,

782
00:46:22,890 --> 00:46:27,450
als er aan tafel liefde is, dan zijn ze
rijker dan iemand die een gemest kalf

783
00:46:27,450 --> 00:46:31,050
heeft en bij wie niemand aan
tafel van iemand anders houdt.

784
00:46:31,050 --> 00:46:34,410
Het enige waar ze van houden is hun eten.

785
00:46:34,410 --> 00:46:36,210
Ze houden niet van elkaar.

786
00:46:36,210 --> 00:46:39,210
Het is beter een eenvoudige
levensstijl te hebben,

787
00:46:39,210 --> 00:46:44,070
als die gepaard gaat met liefde en
goede verhoudingen binnen het gezin,

788
00:46:44,070 --> 00:46:47,610
dan een weelderige, rijke
levensstijl te hebben

789
00:46:47,610 --> 00:46:50,610
waarin helemaal niemand
om een ander geeft.

790
00:46:50,610 --> 00:46:54,810
Het is beter weinig bezittingen
te hebben met de vreze des Heeren,

791
00:46:54,810 --> 00:46:59,970
dan heel rijk te zijn, grote schatten
te hebben en moeite te kennen.

792
00:46:59,970 --> 00:47:02,670
Sommige dingen zijn beter dan geld.

793
00:47:02,670 --> 00:47:06,990
Liefde en de vreze des
Heeren zijn beter dan geld.

794
00:47:06,990 --> 00:47:10,290
In hoofdstuk 16, vers 8, staat:

795
00:47:10,290 --> 00:47:16,230
Beter is een weinig met gerechtigheid, dan
een veelheid aan inkomsten zonder recht.

796
00:47:16,230 --> 00:47:20,910
Enorme inkomsten zonder rechtvaardigheid
doen denken aan mensen die hun

797
00:47:20,910 --> 00:47:26,850
fortuin vergaren door uitbuiting,
misdaad, achterbakse praktijken en het

798
00:47:26,850 --> 00:47:28,830
sluiten van compromissen.

799
00:47:28,830 --> 00:47:34,410
Ze doen afbreuk aan de rechtvaardigheid
en weten daardoor op onrechtvaardige wijze

800
00:47:34,410 --> 00:47:35,910
winst te behalen.

801
00:47:35,910 --> 00:47:40,350
Ze hebben onrechtmatig verkregen
winst en zijn daardoor rijk.

802
00:47:40,350 --> 00:47:44,670
Maar het is beter om weinig te hebben
en een zuiver geweten te hebben,

803
00:47:44,670 --> 00:47:49,890
een rechtvaardig mens te zijn en te
weten dat je niemand hebt bedrogen.

804
00:47:49,890 --> 00:47:52,350
Daarom ben je niet rijker dan je bent.

805
00:47:52,350 --> 00:47:55,170
Je had rijker kunnen
zijn door te bedriegen,

806
00:47:55,170 --> 00:47:59,250
maar je hebt niet bedrogen
en daarom ben je niet rijker.

807
00:47:59,250 --> 00:48:02,010
Daar voel je je goed bij. Het is beter.

808
00:48:02,010 --> 00:48:03,930
Je voelt je er beter bij.

809
00:48:03,930 --> 00:48:05,970
Je hebt een zuiver geweten.

810
00:48:05,970 --> 00:48:09,390
Iemand die zijn geld heeft
verkregen door onrecht en misdaad,

811
00:48:09,390 --> 00:48:13,350
kan er niet werkelijk evenveel van
genieten als iemand die zijn geweten

812
00:48:13,350 --> 00:48:14,970
zuiver heeft gehouden.

813
00:48:14,970 --> 00:48:17,250
Ik denk dat een zuiver geweten iets is

814
00:48:17,250 --> 00:48:22,170
waarvan onze samenleving elk besef
heeft verloren, zelfs de gemeente.

815
00:48:22,170 --> 00:48:25,830
Christenen denken vaak gewoon:
„Ik kan doen wat ik wil,

816
00:48:25,830 --> 00:48:29,790
en daarna zal ik bidden en God
zal mij tenslotte vergeven.

817
00:48:29,790 --> 00:48:32,010
Ik ben door genade behouden.”

818
00:48:32,010 --> 00:48:37,230
Ze hebben Paulus’ overtuiging verloren
dat hij zijn leven zo moest leiden dat hij

819
00:48:37,230 --> 00:48:40,770
voor God en mensen een
zuiver geweten behield.

820
00:48:40,770 --> 00:48:45,210
Als je doet wat je geweten niet
verontreinigt, blijf je vredig,

821
00:48:45,210 --> 00:48:47,430
gelukkig en geborgen.

822
00:48:47,430 --> 00:48:50,490
Een zuiver geweten heeft veel voordelen.

823
00:48:50,490 --> 00:48:54,630
Maar vaak willen mensen niet de prijs
betalen die nodig is om een zuiver

824
00:48:54,630 --> 00:48:56,190
geweten te bewaren.

825
00:48:56,190 --> 00:48:59,730
Dat houdt natuurlijk in dat
je het juiste doet op momenten

826
00:48:59,730 --> 00:49:02,610
waarop je liever niet het juiste zou doen.

827
00:49:02,610 --> 00:49:06,390
Vaak is het gemakkelijker om gewoon
te zeggen: „Iedereen doet het,

828
00:49:06,390 --> 00:49:09,450
dus ik kan het ook doen” — het verkeerde.

829
00:49:09,450 --> 00:49:11,790
En het zal mij geen kwaad doen.

830
00:49:11,790 --> 00:49:14,370
Ik zal er niets door hoeven lijden.

831
00:49:14,370 --> 00:49:17,970
Mijn reputatie zal er
niet door worden geschaad.

832
00:49:17,970 --> 00:49:22,590
Of zelfs christenen kunnen,
zoals ik al zei, zeggen: „Nou,

833
00:49:22,590 --> 00:49:26,550
als ik het verkeerde doe, kan
ik tenminste vergeving krijgen.”

834
00:49:26,550 --> 00:49:28,890
En zo wordt het doen van het juiste

835
00:49:28,890 --> 00:49:32,190
niet de allesbeheersende
hartstocht van de gelovige,

836
00:49:32,190 --> 00:49:35,490
zoals het dat bij Paulus was
en zoals het zou moeten zijn.

837
00:49:35,490 --> 00:49:38,670
Als je een interessante studie in
het Nieuwe Testament wilt doen,

838
00:49:38,670 --> 00:49:42,510
pak dan een concordantie,
zoek het woord „geweten” op

839
00:49:42,510 --> 00:49:45,690
en kijk wat het Nieuwe
Testament zegt over ons geweten,

840
00:49:45,690 --> 00:49:50,610
hoe we met ons geweten omgaan en
hoe we een zuiver geweten bewaren.

841
00:49:50,610 --> 00:49:52,830
Het doel van ons onderricht is:

842
00:49:52,830 --> 00:49:58,230
Het einddoel nu van het gebod is
liefde die voortkomt uit een rein hart,

843
00:49:58,230 --> 00:50:01,230
een goed geweten en een ongeveinsd geloof.

844
00:50:01,230 --> 00:50:05,250
Een goed geweten hebben betekent dat je
geen dingen doet waarvan je weet dat ze

845
00:50:05,250 --> 00:50:09,150
verkeerd zijn, terwijl je leeft
met het besef van je schuld.

846
00:50:09,150 --> 00:50:13,470
Het is veel beter een rechtvaardig
mens te zijn die niet rijk is geworden,

847
00:50:13,470 --> 00:50:16,650
juist omdat hij zijn geweten
geen geweld heeft aangedaan,

848
00:50:16,650 --> 00:50:21,930
dan veel geld te hebben en te weten dat
dit door misdaad en onrecht is verkregen.

849
00:50:21,930 --> 00:50:25,230
In hoofdstuk 17, vers 1, staat:

850
00:50:25,230 --> 00:50:28,110
Beter een droog stuk brood met rust erbij,

851
00:50:28,110 --> 00:50:31,650
dan een huis vol geslachte
dieren met onenigheid.

852
00:50:31,650 --> 00:50:35,370
Dit raakt aan enkele algemene
thema’s die we al hebben bekeken,

853
00:50:35,370 --> 00:50:37,470
maar het is toch net iets anders.

854
00:50:37,470 --> 00:50:40,950
Een droge korst is geen
erg smakelijke maaltijd.

855
00:50:40,950 --> 00:50:44,371
Maar als je een droge korst
hebt en een rustig huis —

856
00:50:44,371 --> 00:50:46,830
een huis waar de mensen geen ruzie maken,

857
00:50:46,830 --> 00:50:50,491
waar geen onenigheid is en
waar vreedzaamheid heerst —

858
00:50:50,491 --> 00:50:55,710
dan zijn een eenvoudige, goedkope maaltijd
en zelfs een lage levensstandaard in een

859
00:50:55,710 --> 00:51:00,690
vredig huis veel begeerlijker dan volop
rijkdom en feestmaaltijden te hebben,

860
00:51:00,690 --> 00:51:02,670
maar geen vrede in huis.

861
00:51:02,670 --> 00:51:05,850
Ook hier is Salomo zich
van veel dingen bewust.

862
00:51:05,850 --> 00:51:09,930
Hoewel hij een rijk man is, beseft
hij dat er veel dingen zijn die

863
00:51:09,930 --> 00:51:15,150
een rijk man misschien niet heeft en die
hij liever zou bezitten dan zijn rijkdom.

864
00:51:15,150 --> 00:51:20,010
Vrede in zijn huis, liefde in
zijn huis en een zuiver geweten:

865
00:51:20,010 --> 00:51:23,010
dat zijn de dingen die sommige
rijke mannen niet hebben,

866
00:51:23,010 --> 00:51:26,730
en hun rijkdom kan het
gemis ervan niet goedmaken.

867
00:51:26,730 --> 00:51:30,210
In hoofdstuk 19, vers 22, staat:

868
00:51:30,210 --> 00:51:33,390
Het verlangen van de mens
is zijn goedertierenheid,

869
00:51:33,390 --> 00:51:36,870
maar een arme is beter
dan een leugenachtige man.

870
00:51:36,870 --> 00:51:39,510
Arm zijn is op zichzelf
niet echt iets begeerlijks,

871
00:51:39,510 --> 00:51:44,310
maar het is begerenswaardiger om arm
te zijn dan een leugenaar te zijn.

872
00:51:44,310 --> 00:51:49,230
Met andere woorden, het is beter om een
arme man te zijn dan een slechte man.

873
00:51:49,230 --> 00:51:54,270
Een arme, goede man bevindt zich in een
benijdenswaardiger positie dan een slechte

874
00:51:54,270 --> 00:51:56,310
man die niet arm is.

875
00:51:56,310 --> 00:51:59,670
Geld maakt het gebrek aan deugd
in je leven dus niet goed,

876
00:51:59,670 --> 00:52:03,630
zoals Salomo in zijn Spreuken op
een aantal manieren heeft gezegd.

877
00:52:03,630 --> 00:52:08,490
In hoofdstuk 28, vers 6 en
vers 11, staat in vers 6:

878
00:52:08,490 --> 00:52:14,250
Een arme die in zijn oprechtheid zijn weg
gaat, is beter dan wie slinkse wegen gaat,

879
00:52:14,250 --> 00:52:15,630
al is hij rijk.

880
00:52:15,630 --> 00:52:17,430
En in vers 11 staat:

881
00:52:17,430 --> 00:52:21,570
Een rijk man is wijs in zijn eigen
ogen, maar een arme die inzicht

882
00:52:21,570 --> 00:52:23,430
heeft, doorziet hem.

883
00:52:23,430 --> 00:52:26,970
Deze laatste spreuk suggereert
dat de rijke man veel heeft

884
00:52:26,970 --> 00:52:29,430
waarmee hij zichzelf kan feliciteren.

885
00:52:29,430 --> 00:52:31,470
Hij is duidelijk succesvol.

886
00:52:31,470 --> 00:52:33,570
Hij ziet zichzelf als wijs.

887
00:52:33,570 --> 00:52:37,650
Hij vindt duidelijk van zichzelf
dat hij heeft gedaan wat nodig was,

888
00:52:37,650 --> 00:52:40,590
wat andere mensen niet het
inzicht hadden om te doen,

889
00:52:40,590 --> 00:52:45,390
om rijk te worden en succesvol te
zijn in het zakenleven, enzovoort.

890
00:52:45,390 --> 00:52:48,090
Hij heeft het gevoel dat
hij iets heeft bereikt,

891
00:52:48,090 --> 00:52:53,190
en hij is geneigd zichzelf te zien als
degene die het voor elkaar heeft gekregen.

892
00:52:53,190 --> 00:52:56,190
Maar een arme man die al die
dingen niet heeft gedaan,

893
00:52:56,190 --> 00:52:59,310
kan meer inzicht hebben dan hij, want:

894
00:52:59,310 --> 00:53:03,090
De vreze des HEEREN is het
beginsel van de kennis,

895
00:53:03,090 --> 00:53:05,910
dwazen verachten wijsheid en vermaning.

896
00:53:05,910 --> 00:53:09,270
En dus kan een arme man die
werkelijk de Heere vreest,

897
00:53:09,270 --> 00:53:11,670
meer inzicht hebben dan de rijke man.

898
00:53:11,670 --> 00:53:15,630
De arme man die door God en door
Gods Woord wordt onderwezen,

899
00:53:15,630 --> 00:53:19,890
kan in feite veel wijzer zijn
dan de man die wereldwijs is

900
00:53:19,890 --> 00:53:21,990
en veel geld heeft verdiend.

901
00:53:21,990 --> 00:53:23,970
Bedenk dat Jezus zei:

902
00:53:23,970 --> 00:53:27,750
De kinderen van deze wereld gaan
onderling verstandiger te werk

903
00:53:27,750 --> 00:53:29,670
dan de kinderen van het licht.

904
00:53:29,670 --> 00:53:34,350
Hij spreekt daar over geld, geld
verdienen en dat soort dingen.

905
00:53:34,350 --> 00:53:37,290
Dat is de context in Lukas 16.

906
00:53:37,290 --> 00:53:41,430
De kinderen van het licht zijn op het
gebied van geld verdienen vaak niet

907
00:53:41,430 --> 00:53:44,370
zo verstandig als de
kinderen van deze wereld,

908
00:53:44,370 --> 00:53:47,850
maar ze kunnen op andere
gebieden wel verstandig zijn.

909
00:53:47,850 --> 00:53:56,670
In Psalm 119, de verzen 97 tot en
met 100, staat vanaf Psalm 119:97:

910
00:53:56,670 --> 00:53:58,530
Hoe lief heb ik Uw wet!

911
00:53:58,530 --> 00:54:00,390
Hij is heel de dag mijn overdenking.

912
00:54:00,390 --> 00:54:03,990
Uw geboden maken mij
wijzer dan mijn vijanden,

913
00:54:03,990 --> 00:54:06,450
want zij zijn voor eeuwig bij mij.

914
00:54:06,450 --> 00:54:09,090
Ik ben verstandiger dan al mijn leraren,

915
00:54:09,090 --> 00:54:12,150
want Uw getuigenissen
zijn mij tot overdenking.

916
00:54:12,150 --> 00:54:17,190
Ik heb meer inzicht dan de ouderen,
omdat ik Uw bevelen in acht genomen heb.

917
00:54:17,190 --> 00:54:20,610
Hij zei: „Ik ben slimmer
dan mijn vijanden.

918
00:54:20,610 --> 00:54:23,070
Ik ben slimmer dan mijn leraren.

919
00:54:23,070 --> 00:54:26,070
Ik ben slimmer dan mensen
die ouder zijn dan ik.”

920
00:54:26,070 --> 00:54:30,390
Maar dat komt niet doordat hij opschept
over hoe vroegrijp hij zelf is.

921
00:54:30,390 --> 00:54:34,350
Het komt doordat hij Gods woorden
overdenkt en zij dat niet doen,

922
00:54:34,350 --> 00:54:38,850
doordat hij Gods wet overdenkt,
doordat hij Gods geboden onderhoudt

923
00:54:38,850 --> 00:54:42,990
en doordat Gods geboden hem wijzer
hebben gemaakt dan zij zijn.

924
00:54:42,990 --> 00:54:46,530
Hij zegt dus dat een godvrezend
mens meer inzicht kan hebben,

925
00:54:46,530 --> 00:54:49,290
en dat geldt of hij nu rijk of arm is.

926
00:54:49,290 --> 00:54:51,210
Hij zou dus arm kunnen zijn.

927
00:54:51,210 --> 00:54:54,690
Hij zou een arme man kunnen
zijn die godvrezend is,

928
00:54:54,690 --> 00:54:59,490
Gods wet overdenkt en meer
inzicht heeft dan de rijke man.

929
00:54:59,490 --> 00:55:02,910
De rijke man kan dan
wel sluwheid bezitten,

930
00:55:02,910 --> 00:55:06,270
zakelijk inzicht hebben
en de regels voor succes

931
00:55:06,270 --> 00:55:09,690
kennen als het gaat om
geldbeheer en zakendoen.

932
00:55:09,690 --> 00:55:12,450
Maar iemand die het
Woord van God overdenkt,

933
00:55:12,450 --> 00:55:15,870
kan in werkelijkheid een
man met meer inzicht zijn

934
00:55:15,870 --> 00:55:21,210
en kan er in sommige omstandigheden
gunstiger voor staan dan de rijke man.

935
00:55:21,210 --> 00:55:24,810
Hoewel iedereen weet dat
geld hebben wenselijk is,

936
00:55:24,810 --> 00:55:28,650
ontkent de Bijbel niet dat
mensen enig geld nodig hebben.

937
00:55:28,650 --> 00:55:33,210
Ze moeten ten minste beschikken over
de dingen die met geld te koop zijn.

938
00:55:33,210 --> 00:55:36,030
Ze moeten eten en kleding hebben.

939
00:55:36,030 --> 00:55:38,790
Er zijn dingen die je nodig hebt.

940
00:55:38,790 --> 00:55:42,270
Over het algemeen kom je aan
die dingen door ze te kopen,

941
00:55:42,270 --> 00:55:44,790
en dat kan alleen als je geld hebt.

942
00:55:44,790 --> 00:55:47,910
De Bijbel ontkent niet dat geld goed is.

943
00:55:47,910 --> 00:55:52,470
Hij wijst er alleen op dat veel geld
hebben niet noodzakelijk het beste is,

944
00:55:52,470 --> 00:55:57,510
hoewel mensen die niet verstandig
nadenken het vaak voor het beste aanzien.

945
00:55:57,510 --> 00:56:01,470
Mensen die God en Zijn waarden
niet op de eerste plaats stellen,

946
00:56:01,470 --> 00:56:06,270
zullen vaak het gevoel hebben dat er niets
begeerlijker is dan heel rijk te zijn,

947
00:56:06,270 --> 00:56:09,810
en dat hoe rijker je
bent, hoe beter het is.

948
00:56:09,810 --> 00:56:12,690
Salomo zegt: „Ik ben Salomo.

949
00:56:12,690 --> 00:56:14,910
Ik ben de rijkste man die ik ken.

950
00:56:14,910 --> 00:56:18,030
Ik ben rijker dan alle
koningen om mij heen.

951
00:56:18,030 --> 00:56:21,210
Ik ben rijker dan iedere
burger in mijn land.

952
00:56:21,210 --> 00:56:24,930
Ik ben de rijkste man die ik ken,
en ik kan je vertellen dat sommige

953
00:56:24,930 --> 00:56:26,190
dingen beter zijn.

954
00:56:26,190 --> 00:56:28,530
Sommige dingen zijn beter dan dat.”

955
00:56:28,530 --> 00:56:32,730
Geen onenigheid in je huis
hebben, een zuiver geweten hebben

956
00:56:32,730 --> 00:56:38,190
en het inzicht bezitten dat voortkomt uit
onderwijs in Gods wegen en Zijn wetten:

957
00:56:38,190 --> 00:56:40,650
die dingen zijn meer waard dan geld.

958
00:56:40,650 --> 00:56:43,950
Daarom zijn dat de dingen
waarnaar je moet streven,

959
00:56:43,950 --> 00:56:46,410
zelfs terwijl je geld
probeert te verdienen.

960
00:56:46,410 --> 00:56:50,730
Het is natuurlijk Gods wil dat de
meeste mensen een gewone baan hebben,

961
00:56:50,730 --> 00:56:53,670
en dat is op zichzelf
een streven naar geld.

962
00:56:53,670 --> 00:56:58,230
Maar voor de christen is het niet
alleen een streven naar geld.

963
00:56:58,230 --> 00:57:02,070
Terwijl je werkt, streef je
naar het Koninkrijk van God.

964
00:57:02,070 --> 00:57:05,070
Een christen die aan
het werk is, dient God,

965
00:57:05,070 --> 00:57:09,390
want dat is wat een christen
al zijn wakende uren doet.

966
00:57:09,390 --> 00:57:14,610
Zelfs tijdens de uren waarin christenen
werken, werken ze ter wille van God.

967
00:57:14,610 --> 00:57:17,790
Ze werken voor het Koninkrijk van God.

968
00:57:17,790 --> 00:57:21,030
Door middel van het werk dat
God voor hen bestemd heeft,

969
00:57:21,030 --> 00:57:26,070
zoeken ze eerst het Koninkrijk van
God, en ze verdienen geld zoals God dat

970
00:57:26,070 --> 00:57:27,810
voor hen bestemd heeft.

971
00:57:27,810 --> 00:57:30,750
Er is niets vleselijks aan geld verdienen.

972
00:57:30,750 --> 00:57:34,410
Er is niets zondigs aan
een hoog inkomen hebben.

973
00:57:34,410 --> 00:57:38,490
Maar er kunnen zondige manieren
zijn om dat inkomen te verkrijgen,

974
00:57:38,490 --> 00:57:42,630
en er kunnen zondige manieren
zijn om dat inkomen uit te geven.

975
00:57:42,630 --> 00:57:48,210
Dat zijn andere kwesties waarover de
Bijbel en het boek Spreuken spreken.

976
00:57:48,210 --> 00:57:53,010
In Spreuken staat behoorlijk veel over
de manier waarop mensen geld verdienen,

977
00:57:53,010 --> 00:57:54,870
en daar komen we nog op terug.

978
00:57:54,870 --> 00:57:57,870
We zullen zien dat er nog behoorlijk
wat meer te overwegen valt.