1
00:00:02,010 --> 00:00:05,730
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:05,730 --> 00:00:09,750
Bij ons onderzoek van het boek
Spreuken gaan we thematisch te werk,

3
00:00:09,750 --> 00:00:12,690
en we hebben tot nu toe
veel onderwerpen behandeld.

4
00:00:12,690 --> 00:00:16,290
Op dit moment zijn we bezig met
de algemene categorie van wat

5
00:00:16,290 --> 00:00:21,030
Salomo zegt over relaties,
over intermenselijke relaties.

6
00:00:21,030 --> 00:00:23,550
Eerst hebben we gekeken
naar wat hij zei over een

7
00:00:23,550 --> 00:00:26,550
leven waarin je je bewust bent van God.

8
00:00:26,550 --> 00:00:30,810
Daarna hebben we gesproken over
het innerlijke leven, het hart.

9
00:00:30,810 --> 00:00:34,290
Nu kijken we naar de relaties
die we met andere mensen hebben.

10
00:00:34,290 --> 00:00:38,010
We hebben gesproken over relaties
tussen ouders en kinderen,

11
00:00:38,010 --> 00:00:41,850
tussen man en vrouw en
tussen dienaar en meester.

12
00:00:41,850 --> 00:00:45,870
Van al die relaties zeiden
we dat ze hiërarchisch waren.

13
00:00:45,870 --> 00:00:51,750
Het zijn relaties waarin er per definitie
iemand ondergeschikt is aan iemand anders.

14
00:00:51,750 --> 00:00:53,970
Niet alle relaties zijn zo.

15
00:00:53,970 --> 00:00:55,830
Vriendschappen zijn niet zo.

16
00:00:55,830 --> 00:00:59,970
De relatie met een buur, een
vriend of een broer of zus:

17
00:00:59,970 --> 00:01:02,670
dat zijn gelijkwaardige relaties.

18
00:01:02,670 --> 00:01:06,990
Daarvoor wordt in het boek geen
enkele gezagsstructuur vastgesteld.

19
00:01:06,990 --> 00:01:12,330
In de relatie tussen ouder en kind heeft
de ouder uiteraard gezag over het kind.

20
00:01:12,330 --> 00:01:16,410
Ook de relatie tussen man en vrouw
en de relatie tussen dienaar en

21
00:01:16,410 --> 00:01:18,690
meester zijn hiërarchisch.

22
00:01:18,690 --> 00:01:23,490
De laatste van deze relaties die enigszins
een hiërarchische structuur heeft,

23
00:01:23,490 --> 00:01:26,790
is de relatie tussen vorst en onderdaan.

24
00:01:26,790 --> 00:01:31,650
Salomo was koning en had daarom veel
nagedacht over het onderwerp vorsten.

25
00:01:31,650 --> 00:01:34,890
Je herinnert je misschien dat
Salomo een jonge man was toen zijn

26
00:01:34,890 --> 00:01:36,270
vader David stierf.

27
00:01:36,270 --> 00:01:38,370
God kwam naar hem toe en zei:

28
00:01:38,370 --> 00:01:44,010
In Gibeon verscheen de HEERE 's nachts
aan Salomo in een droom, en God zei:

29
00:01:44,010 --> 00:01:45,870
Vraag wat Ik u geven zal.

30
00:01:45,870 --> 00:01:49,350
Het antwoord van Salomo
kwam in wezen hierop neer:

31
00:01:49,350 --> 00:01:51,750
Nu dan, HEERE, mijn God!

32
00:01:51,750 --> 00:01:56,430
Ú hebt Uw dienaar koning gemaakt
in de plaats van mijn vader David.

33
00:01:56,430 --> 00:02:00,630
Ík ben echter een jonge man:
ik weet niet uit of in te gaan.

34
00:02:00,630 --> 00:02:05,790
En Uw dienaar is te midden van Uw
volk geplaatst , dat U verkozen hebt,

35
00:02:05,790 --> 00:02:10,770
een groot volk, dat vanwege de menigte
niet geteld of geschat kan worden.

36
00:02:10,770 --> 00:02:16,050
Geef dan Uw dienaar een opmerkzaam hart,
om recht te kunnen spreken over Uw volk,

37
00:02:16,050 --> 00:02:20,130
om met inzicht onderscheid te
kunnen maken tussen goed en kwaad,

38
00:02:20,130 --> 00:02:24,030
want wie zou over dit machtige
volk van U kunnen rechtspreken?

39
00:02:24,030 --> 00:02:25,650
Dit behaagde God.

40
00:02:25,650 --> 00:02:29,730
Daarom verhoorde God zijn verzoek en
schonk Hij hem ook dingen waarom hij

41
00:02:29,730 --> 00:02:31,230
niet had gevraagd.

42
00:02:31,230 --> 00:02:35,310
Hij maakte hem bijvoorbeeld rijk en
machtig en gaf hem nog veel meer.

43
00:02:35,310 --> 00:02:39,930
Maar de wijsheid die Salomo zocht,
was de wijsheid om een vorst te zijn.

44
00:02:39,930 --> 00:02:43,650
We weten dat Salomo niet
altijd goed of wijs regeerde.

45
00:02:43,650 --> 00:02:46,830
Er kwam een tijd dat zijn
hart zich van God afkeerde

46
00:02:46,830 --> 00:02:49,470
en hij een vorst werd die niet goed was.

47
00:02:49,470 --> 00:02:51,150
Hij was een onderdrukker.

48
00:02:51,150 --> 00:02:56,490
Hij onderdrukte Jerobeam daadwerkelijk,
en Jerobeam moest naar Egypte vluchten.

49
00:02:56,490 --> 00:03:00,630
Uiteindelijk werd Salomo’s koninkrijk
hem natuurlijk afgenomen en werd een deel

50
00:03:00,630 --> 00:03:02,910
ervan aan Jerobeam gegeven.

51
00:03:02,910 --> 00:03:06,690
Omdat Salomo’s hart zich tijdens
zijn regering van God afkeerde,

52
00:03:06,690 --> 00:03:11,010
hield hij ook op de wijze vorst te zijn
die hij daarvoor was geweest. Want:

53
00:03:11,010 --> 00:03:15,390
Het beginsel van wijsheid is de
vreze des HEEREN en de kennis van de

54
00:03:15,390 --> 00:03:17,190
heiligen is inzicht.

55
00:03:17,190 --> 00:03:21,150
Toen hij ophield God te vrezen,
hield hij op wijs te zijn.

56
00:03:21,150 --> 00:03:24,510
Toch schreef hij het boek
Spreuken toen hij nog wijs was,

57
00:03:24,510 --> 00:03:26,610
toen hij God nog vreesde.

58
00:03:26,610 --> 00:03:31,530
Daarom had hij overdenkingen over de
relatie tussen onderdanen en hun vorsten.

59
00:03:31,530 --> 00:03:33,450
Een van de dingen die hij opmerkte,

60
00:03:33,450 --> 00:03:37,050
iets wat waarschijnlijk iedereen die
onder een monarchie leefde zou weten

61
00:03:37,050 --> 00:03:42,030
en zou moeten overwegen, is dat mensen
de gunst van hun vorst moeten zoeken.

62
00:03:42,030 --> 00:03:45,630
Wij leven in een samenleving
waar geen koningen zijn.

63
00:03:45,630 --> 00:03:49,230
We hebben in dit land al tweehonderd
jaar of langer geen koningen gehad.

64
00:03:49,230 --> 00:03:53,970
Dus wij hebben nooit onder enige vorm
van monarchie geleefd, en onze ouders,

65
00:03:53,970 --> 00:03:57,570
grootouders en overgrootouders evenmin.

66
00:03:57,570 --> 00:03:59,610
Wij zijn onafhankelijke mensen.

67
00:03:59,610 --> 00:04:02,790
We hebben bepaalde opvattingen
over persoonlijke rechten.

68
00:04:02,790 --> 00:04:05,130
We hebben in dit land
grondwettelijke rechten,

69
00:04:05,130 --> 00:04:10,170
en geen koning of vorst mag die
afnemen of kan dat rechtmatig doen.

70
00:04:10,170 --> 00:04:14,370
Op dit moment zien we dat die rechten
worden uitgehold en dat mogelijk iemand

71
00:04:14,370 --> 00:04:17,010
opnieuw probeert een
monarchie te vestigen.

72
00:04:17,010 --> 00:04:20,490
Maar het punt is dat dit land
de afgelopen tweehonderd jaar

73
00:04:20,490 --> 00:04:22,530
geen monarchie heeft gekend.

74
00:04:22,530 --> 00:04:27,510
En wij zijn van bepaalde rechten
uitgegaan: vrijheid van meningsuiting,

75
00:04:27,510 --> 00:04:32,970
vrijheid van godsdienst, vrijheid van
vergadering en allerlei andere vrijheden.

76
00:04:32,970 --> 00:04:36,690
Wij hebben vrijheden gehad die mensen
door de geschiedenis heen over het

77
00:04:36,690 --> 00:04:38,430
algemeen niet hadden.

78
00:04:38,430 --> 00:04:42,270
De koning was de absolute
monarch. Hij was de soeverein.

79
00:04:42,270 --> 00:04:46,230
Het woord ‘soeverein’ betekent
iemand die eigenlijk aan niemand

80
00:04:46,230 --> 00:04:48,330
verantwoording verschuldigd is.

81
00:04:48,330 --> 00:04:51,870
In Israël was de koning
echter iets minder soeverein,

82
00:04:51,870 --> 00:04:55,170
omdat hij aan God
verantwoording verschuldigd was.

83
00:04:55,170 --> 00:04:58,830
In andere heidense landen was
de koning het hoogste gezag

84
00:04:58,830 --> 00:05:02,010
en zelfs het priesterschap
was aan hem onderworpen.

85
00:05:02,010 --> 00:05:04,410
Maar Israël was een theocratie.

86
00:05:04,410 --> 00:05:09,630
Hoewel zij een koning hadden, moest die
koning verantwoording afleggen aan God.

87
00:05:09,630 --> 00:05:12,330
Daarom was hij onderworpen
aan de profeten,

88
00:05:12,330 --> 00:05:16,470
de priesters en degenen die Gods
belangen vertegenwoordigden.

89
00:05:16,470 --> 00:05:21,750
Niettemin had de monarch nog altijd meer
macht dan ieder ander mens in het land.

90
00:05:21,750 --> 00:05:25,350
En de mensen hadden niet de
soorten rechten die wij in elk land

91
00:05:25,350 --> 00:05:28,170
of iedere natie als normaal beschouwen.

92
00:05:28,170 --> 00:05:32,730
Het was daarom voor mensen verstandig
om de gunst van de koning te zoeken,

93
00:05:32,730 --> 00:05:36,630
om ervoor te zorgen dat de
koning tevreden over je was.

94
00:05:36,630 --> 00:05:41,790
De woede van de koning tegenover jou
was beslist iets wat je wilde vermijden,

95
00:05:41,790 --> 00:05:45,030
want de koning voerde
het bevel over legers.

96
00:05:45,030 --> 00:05:48,990
Hij kon zelfs bevel geven om
mensen terecht te stellen.

97
00:05:48,990 --> 00:05:53,670
In het grootste deel van de wereld
heerste in de oudheid niet de wet.

98
00:05:53,670 --> 00:05:55,710
Er heerste een monarch.

99
00:05:55,710 --> 00:06:00,450
Dat is één groot doel waarnaar de
grondleggers van dit land streefden:

100
00:06:00,450 --> 00:06:05,730
een land stichten dat door wetten werd
geregeerd in plaats van door mensen.

101
00:06:05,730 --> 00:06:09,150
Dat wil zeggen: in plaats
van geregeerd te worden door

102
00:06:09,150 --> 00:06:11,610
afzonderlijke mensen en hun grillen, waren

103
00:06:11,610 --> 00:06:14,670
zelfs de regeerders onderworpen
aan wetten die waren

104
00:06:14,670 --> 00:06:18,510
gemaakt door vertegenwoordigers
die door het volk waren gekozen.

105
00:06:18,510 --> 00:06:22,770
Dat is een heel ander concept, dat wij
ons hele leven als vanzelfsprekend hebben

106
00:06:22,770 --> 00:06:26,790
beschouwd, dan het concept dat
alle volken en samenlevingen

107
00:06:26,790 --> 00:06:28,830
duizenden jaren daarvoor hadden.

108
00:06:28,830 --> 00:06:33,750
In deze passages wordt het idee van een
monarchie als vanzelfsprekend beschouwd.

109
00:06:33,750 --> 00:06:36,990
Maar één ding dat een
christen kan zeggen, is dit:

110
00:06:36,990 --> 00:06:39,930
hoewel wij in een land zonder
monarchen hebben geleefd,

111
00:06:39,930 --> 00:06:44,070
heeft het heelal waarin wij
leven nog altijd een Monarch.

112
00:06:44,070 --> 00:06:47,490
Wij staan nog altijd
onder God als onze Koning.

113
00:06:47,490 --> 00:06:50,370
En sinds wij gelovigen in
Christus zijn geworden,

114
00:06:50,370 --> 00:06:54,030
geloven wij dat Hij de
Koning en de Heere is.

115
00:06:54,030 --> 00:06:57,930
Dat is wat ons christenen maakt:
wij hebben erkend wat God over

116
00:06:57,930 --> 00:07:00,690
Jezus heeft verklaard, namelijk:

117
00:07:00,690 --> 00:07:05,010
Er stond op Zijn bovenkleed en
op Zijn dij deze Naam geschreven:

118
00:07:05,010 --> 00:07:08,490
Koning der koningen en Heere der heren.

119
00:07:08,490 --> 00:07:11,370
Dus wanneer we deze spreuken
over koningen lezen,

120
00:07:11,370 --> 00:07:16,350
kunnen we ons in politieke zin niet zo
direct met het onderwerp identificeren.

121
00:07:16,350 --> 00:07:19,650
Maar we beseffen dat Jezus
in ons leven de plaats

122
00:07:19,650 --> 00:07:25,110
inneemt die een monarch of koning in het
leven van mensen in de oudheid innam.

123
00:07:25,110 --> 00:07:28,770
In de openingsverzen van
Spreuken 23 lezen we:

124
00:07:28,770 --> 00:07:33,750
Als u aanzit om met een heerser te
eten, let dan goed op wie u voor u hebt.

125
00:07:33,750 --> 00:07:37,350
Zet een mes op uw keel,
als u een gulzig mens bent.

126
00:07:37,350 --> 00:07:39,810
Wees niet belust op zijn
smakelijke gerechten,

127
00:07:39,810 --> 00:07:41,850
want het is bedrieglijk voedsel.

128
00:07:41,850 --> 00:07:44,610
Ik weet niet zeker wat
dit nu precies betekent,

129
00:07:44,610 --> 00:07:48,570
maar het klinkt heel erg als wat een paar
verzen later wordt gezegd over het eten

130
00:07:48,570 --> 00:07:51,870
van het voedsel van een
hebzuchtige man, van een vrek.

131
00:07:51,870 --> 00:07:54,930
We hebben hier in dit
hoofdstuk twee situaties.

132
00:07:54,930 --> 00:07:58,950
De eerste drie verzen gaan over
wat je moet doen wanneer je met een

133
00:07:58,950 --> 00:08:00,570
heerser gaat eten.

134
00:08:00,570 --> 00:08:02,730
Dat hoeft niet jouw koning te zijn.

135
00:08:02,730 --> 00:08:07,350
Het kan een plaatselijke gouverneur zijn
of zoiets, maar hij is een machthebber.

136
00:08:07,350 --> 00:08:12,930
En in vers 6 en de verzen daarna gaat het
over wanneer je bij een vrek gaat eten.

137
00:08:12,930 --> 00:08:17,670
Blijkbaar gelden er andere omgangsvormen
wanneer je bij formele gelegenheden met

138
00:08:17,670 --> 00:08:22,650
machtige mensen eet dan wanneer je
thuis met je kinderen rond de tafel zit.

139
00:08:22,650 --> 00:08:27,030
Hij zegt dat je op je manieren moet letten
wanneer je met een heerser gaat zitten.

140
00:08:27,030 --> 00:08:28,410
Nu zegt hij:

141
00:08:28,410 --> 00:08:30,270
Zet een mes op je keel.

142
00:08:30,270 --> 00:08:32,370
Dat is een vreemde uitspraak.

143
00:08:32,370 --> 00:08:36,210
Waarschijnlijk is die niet letterlijk
bedoeld, maar de gedachte zou zijn dat je

144
00:08:36,210 --> 00:08:38,550
je eetlust in bedwang moet houden.

145
00:08:38,550 --> 00:08:41,430
Laat niet te veel eten
door je keelgat verdwijnen,

146
00:08:41,430 --> 00:08:44,910
want dan lijkt het alsof je
misbruik maakt van de heerser.

147
00:08:44,910 --> 00:08:47,190
Als je al het eten naar binnen schrokt,

148
00:08:47,190 --> 00:08:50,130
lijkt het alsof je er
alleen voor jezelf bent.

149
00:08:50,130 --> 00:08:54,270
Je moet je eetlust beheersen als
je bij een heerser op bezoek gaat.

150
00:08:54,270 --> 00:08:56,430
Je moet goede manieren hebben.

151
00:08:56,430 --> 00:09:00,810
Bij een maaltijd met een heerser
gelden andere omgangsvormen.

152
00:09:00,810 --> 00:09:03,450
Misschien verlang je
naar zijn lekkernijen.

153
00:09:03,450 --> 00:09:07,050
Misschien ben je iemand die thuis
gewoon over de tafel heen reikt

154
00:09:07,050 --> 00:09:10,050
en alles wat er lekker
uitziet van tafel pakt.

155
00:09:10,050 --> 00:09:14,610
Maar wanneer je bij een heerser
bent, moet je je eetlust beheersen.

156
00:09:14,610 --> 00:09:19,530
Zijn lekkernijen spreken je misschien aan,
maar zorg ervoor dat je gedrag door iets

157
00:09:19,530 --> 00:09:23,010
anders wordt beheerst dan
door je drang om te eten.

158
00:09:23,010 --> 00:09:27,750
Je toont respect voor de heerser, in
plaats van alleen maar te zeggen: ‘Wauw,

159
00:09:27,750 --> 00:09:32,730
er staat veel eten op deze tafel,’ en het
vervolgens met beide handen te grijpen

160
00:09:32,730 --> 00:09:34,470
en in je mond te proppen.

161
00:09:34,470 --> 00:09:39,510
Wanneer je met een heerser eet, is er
doorgaans een reden waarom je daar bent.

162
00:09:39,510 --> 00:09:42,030
Meestal moeten er zaken worden besproken.

163
00:09:42,030 --> 00:09:45,750
Iets anders dan het eten heeft
daar de werkelijke prioriteit.

164
00:09:45,750 --> 00:09:48,030
Als je de heerser aan
jouw kant wilt houden,

165
00:09:48,030 --> 00:09:52,470
moet je oppassen dat je hem niet
beledigt door je manieren of door gedrag

166
00:09:52,470 --> 00:09:54,570
dat zelfzuchtig overkomt.

167
00:09:54,570 --> 00:09:56,670
Dat is wat hier wordt aangeraden.

168
00:09:56,670 --> 00:10:00,270
Je moet in een passende omgeving
de juiste etiquette tonen

169
00:10:00,270 --> 00:10:03,150
wanneer je bij iemand
bent die macht heeft.

170
00:10:03,150 --> 00:10:05,730
Als je zelf niet tot de
machthebbers behoort,

171
00:10:05,730 --> 00:10:09,450
als je geen lid bent van het kabinet
van de koning dat met hem eet,

172
00:10:09,450 --> 00:10:13,830
maar gewoon een burger bent die is
uitgenodigd om met een heerser te eten,

173
00:10:13,830 --> 00:10:18,690
dan toon je respect voor de mensen
aan tafel, omdat zij boven je staan.

174
00:10:18,690 --> 00:10:22,350
Dat is volgens mij in wezen
waar Salomo het hier over heeft.

175
00:10:22,350 --> 00:10:26,550
In hoofdstuk 25, vers 15, zegt hij:

176
00:10:26,550 --> 00:10:32,190
Met geduld wordt een leider overgehaald,
en een zachte tong kan beenderen breken.

177
00:10:32,190 --> 00:10:34,890
Daar ligt natuurlijk
een ironie in besloten.

178
00:10:34,890 --> 00:10:36,570
De King James zegt:

179
00:10:36,570 --> 00:10:39,390
Een zachte tong breekt zelfs botten.

180
00:10:39,390 --> 00:10:41,850
Een bot is het hardste
deel van een lichaam,

181
00:10:41,850 --> 00:10:46,710
en gewoonlijk breek je geen botten zonder
een harde klap met een voorwerp dat stevig

182
00:10:46,710 --> 00:10:48,090
en hard is.

183
00:10:48,090 --> 00:10:51,570
Een honkbalknuppel of
zoiets breekt botten.

184
00:10:51,570 --> 00:10:54,990
Maar van iets als een tong,
die buigzaam en zacht is,

185
00:10:54,990 --> 00:10:57,270
zou je niet denken dat
het botten kan breken.

186
00:10:57,270 --> 00:10:59,790
Maar figuurlijk gesproken kan dat wel.

187
00:10:59,790 --> 00:11:02,670
Je kunt de weerstand van een man afbreken.

188
00:11:02,670 --> 00:11:04,770
Misschien zet hij zich schrap tegen je,

189
00:11:04,770 --> 00:11:09,870
maar je zachte tong kan die weerstand
breken door langdurige verdraagzaamheid,

190
00:11:09,870 --> 00:11:14,070
door geduld, door vriendelijke
en geduldige overreding.

191
00:11:14,070 --> 00:11:18,030
Je verandert het handelen van een
heerser niet door met een lijst

192
00:11:18,030 --> 00:11:21,330
eisen binnen te komen en
bedreigingen te uiten.

193
00:11:21,330 --> 00:11:25,830
Tenminste, volgens mij suggereert
Salomo dat je het niet zo doet.

194
00:11:25,830 --> 00:11:28,410
Je bent geduldig en verdraagzaam.

195
00:11:28,410 --> 00:11:33,570
Je krijgt de overhand door hem langdurig
en geduldig met je woorden te overtuigen.

196
00:11:33,570 --> 00:11:35,910
Hij zegt dat het soms tijd kost om de

197
00:11:35,910 --> 00:11:39,090
koning of een heerser te
laten doen wat jij wilt,

198
00:11:39,090 --> 00:11:41,250
en misschien moet je geduldig zijn.

199
00:11:41,250 --> 00:11:45,450
Maar als je volhoudt, is het mogelijk
dat je een heerser daadwerkelijk kunt

200
00:11:45,450 --> 00:11:49,350
overtuigen, hoewel hij de
macht heeft en jij niet.

201
00:11:49,350 --> 00:11:53,550
Uiteindelijk ben jij misschien
degene die de beslissing beïnvloedt.

202
00:11:53,550 --> 00:11:58,530
Je tong, je vermogen om je woorden
verstandig en diplomatiek te gebruiken,

203
00:11:58,530 --> 00:12:03,270
kan werkelijk de weerstand afbreken die
een heerser aanvankelijk heeft tegen

204
00:12:03,270 --> 00:12:06,810
welk voorstel je ook probeert
aangenomen te krijgen.

205
00:12:06,810 --> 00:12:10,890
In hoofdstuk 14, vers 35, zei Salomo:

206
00:12:10,890 --> 00:12:14,490
Aan een verstandige dienaar
heeft de koning een welgevallen,

207
00:12:14,490 --> 00:12:17,610
maar zijn verbolgenheid treft
hem die beschaamd maakt.

208
00:12:17,610 --> 00:12:22,530
Dit veronderstelt dat de koning zelf
een wijs man is die deugd herkent.

209
00:12:22,530 --> 00:12:26,910
In Spreuken is een wijs
persoon een deugdzaam persoon.

210
00:12:26,910 --> 00:12:31,350
Het gaat niet eenvoudigweg om verstand,
niet eenvoudigweg om een slim persoon in

211
00:12:31,350 --> 00:12:33,630
de zin van gewone intelligentie.

212
00:12:33,630 --> 00:12:38,670
Het gaat om iemand die wijs genoeg is om
zich verstandig en deugdzaam te gedragen,

213
00:12:38,670 --> 00:12:43,590
en om een heerser voor zich te winnen
doordat die heerser ziet hoe wijs hij is.

214
00:12:43,590 --> 00:12:47,310
Denk aan Daniël en zijn drie vrienden
toen ze aan het hof van de koning

215
00:12:47,310 --> 00:12:48,690
van Babel kwamen.

216
00:12:48,690 --> 00:12:52,110
Toen Nebukadnezar hen
in Daniël 1 gevangennam,

217
00:12:52,110 --> 00:12:55,710
onderscheidden zij zich door hun
wijsheid van de andere gevangenen.

218
00:12:55,710 --> 00:12:59,190
Ze kregen bijzondere voorrechten
en bijzonder voedsel.

219
00:12:59,190 --> 00:13:02,250
Natuurlijk moesten ze als
Joden hun voedsel aanpassen.

220
00:13:02,250 --> 00:13:07,650
Maar het punt is dat ze de gunst van hun
overweldiger, van de koning, verwierven,

221
00:13:07,650 --> 00:13:12,690
omdat ze op de een of andere manier
blijk gaven van hun superieure wijsheid.

222
00:13:12,690 --> 00:13:16,710
Vooral Daniël werd vanwege zijn
wijsheid boven alle anderen in

223
00:13:16,710 --> 00:13:18,570
het koninkrijk verheven.

224
00:13:18,570 --> 00:13:20,910
Hij was een buitenlander en een gevangene,

225
00:13:20,910 --> 00:13:24,450
maar zijn wijsheid verhief hem
door de gunst van de koning.

226
00:13:24,450 --> 00:13:25,710
Salomo zegt:

227
00:13:25,710 --> 00:13:28,650
De koning is een wijze dienaar goedgezind.

228
00:13:28,650 --> 00:13:32,550
Dus opnieuw: net zoals de
zachte tong het bot breekt

229
00:13:32,550 --> 00:13:37,410
en langdurig geduld een heerser
overreedt, kan iemand door wijsheid,

230
00:13:37,410 --> 00:13:41,970
bedachtzaamheid en voorzichtigheid
de gunst van een koning verwerven.

231
00:13:41,970 --> 00:13:46,290
Overal in Spreuken wordt aangegeven
dat dit zeer begerenswaardig is.

232
00:13:46,290 --> 00:13:49,230
In hoofdstuk 16, vers 14, staat:

233
00:13:49,230 --> 00:13:52,530
De woede van een koning is
als de boden van de dood,

234
00:13:52,530 --> 00:13:54,630
maar een wijze man verzoent die.

235
00:13:54,630 --> 00:13:58,530
De toorn van de koning kon voor
iedereen een doodvonnis betekenen,

236
00:13:58,530 --> 00:14:02,670
want de koning wordt niet
noodzakelijkerwijs door wetten geregeerd.

237
00:14:02,670 --> 00:14:04,230
Hij is de wet.

238
00:14:04,230 --> 00:14:09,270
Als je hem boos maakt, zal zijn toorn
voor jou als een bode van de dood zijn.

239
00:14:09,270 --> 00:14:11,670
Zijn boosheid zal je dood worden.

240
00:14:11,670 --> 00:14:13,290
Hij kan je doden.

241
00:14:13,290 --> 00:14:17,370
Maar de omgang met de koning
kan je ook zijn gunst opleveren.

242
00:14:17,370 --> 00:14:20,850
Een wijs man zal de toorn
van de koning bedaren.

243
00:14:20,850 --> 00:14:25,770
Dit suggereert dat de wijze man tegenover
een koning staat die al boos is.

244
00:14:25,770 --> 00:14:29,670
Toorn bedaren betekent dat
er al enige toorn aanwezig is

245
00:14:29,670 --> 00:14:32,010
en dat je een vredestichter moet zijn.

246
00:14:32,010 --> 00:14:35,790
Een wijs persoon die tegenover
een boze heerser staat,

247
00:14:35,790 --> 00:14:38,490
bevindt zich in een
nogal hachelijke positie.

248
00:14:38,490 --> 00:14:43,050
Maar als die persoon wijs is, kan
hij de heerser tot bedaren brengen.

249
00:14:43,050 --> 00:14:47,550
Hij kan zijn toorn bedaren en de
spanning uit de situatie halen.

250
00:14:47,550 --> 00:14:53,670
In hoofdstuk 22, vers 11, gaat het over
degene die reinheid van hart liefheeft

251
00:14:53,670 --> 00:14:56,010
en bevalligheid op zijn lippen heeft.

252
00:14:56,010 --> 00:15:00,090
Daarmee wordt bedoeld dat hij
op een innemende manier spreekt.

253
00:15:00,090 --> 00:15:03,990
De aangehaalde Nederlandse
vertaling geeft dit weer als

254
00:15:03,990 --> 00:15:06,210
„vriendelijkheid van zijn lippen”.

255
00:15:06,210 --> 00:15:10,650
Wie reinheid van hart liefheeft,
en vriendelijkheid van zijn lippen:

256
00:15:10,650 --> 00:15:12,870
een koning is zijn vriend.

257
00:15:12,870 --> 00:15:15,870
De koning zoekt mensen
met zuivere motieven.

258
00:15:15,870 --> 00:15:20,610
Hij zoekt geen opportunisten die alleen
maar proberen bij de koning in het gevlij

259
00:15:20,610 --> 00:15:25,950
te komen om gunsten van hem te krijgen,
zoals bij veel mensen altijd het geval is.

260
00:15:25,950 --> 00:15:27,690
Salomo merkt dat ook op.

261
00:15:27,690 --> 00:15:31,410
Hij zegt dat wanneer je macht
hebt, iedereen je vriend wil zijn.

262
00:15:31,410 --> 00:15:34,350
Toch zijn er mensen van
wie het hart zuiver is.

263
00:15:34,350 --> 00:15:37,710
Er zijn mensen die niet met
bijbedoelingen aanwezig zijn.

264
00:15:37,710 --> 00:15:41,790
Ze zijn er omdat ze eerlijke
mensen zijn, goede mensen.

265
00:15:41,790 --> 00:15:44,130
Je kunt vertrouwen op wat ze zeggen.

266
00:15:44,130 --> 00:15:46,290
Ze kunnen zich goed uitdrukken.

267
00:15:46,290 --> 00:15:49,410
Dat zijn de mensen die de
koning als vrienden wil hebben.

268
00:15:49,410 --> 00:15:52,830
Dat zijn de mensen die de
koning in vertrouwen zal nemen

269
00:15:52,830 --> 00:15:54,810
en die hij zal vertrouwen.

270
00:15:54,810 --> 00:15:56,850
Hij kan niet iedereen vertrouwen.

271
00:15:56,850 --> 00:16:00,030
De koning, of wie dan ook die macht heeft,

272
00:16:00,030 --> 00:16:04,110
rijk is of iets anders bezit waardoor
hij boven de gemiddelde persoon in de

273
00:16:04,110 --> 00:16:08,190
samenleving staat, zal mensen
aantrekken die onder die beschermende

274
00:16:08,190 --> 00:16:09,750
paraplu willen komen.

275
00:16:09,750 --> 00:16:14,490
Ze willen delen in de zegen die deze
man bezit door zijn vriend te worden.

276
00:16:14,490 --> 00:16:20,130
Salomo noemt dat vaak, vooral als
het over rijke mensen gaat. Hij zegt:

277
00:16:20,130 --> 00:16:24,810
Bezit voegt veel vrienden toe, maar een
arme wordt van zijn vriend gescheiden.

278
00:16:24,810 --> 00:16:27,570
Maar echte vrienden
zijn moeilijk te vinden.

279
00:16:27,570 --> 00:16:31,290
Ze zijn vooral moeilijk te vinden
als je een machtig persoon bent,

280
00:16:31,290 --> 00:16:35,070
want wanneer je macht hebt, weet
je nooit wie echt een vriend is

281
00:16:35,070 --> 00:16:37,530
en wie alleen iets van je wil krijgen.

282
00:16:37,530 --> 00:16:41,430
Daarom zoekt de koning altijd
iemand die zuiver van hart is,

283
00:16:41,430 --> 00:16:45,090
iemand wiens motieven precies
zijn wat ze lijken te zijn,

284
00:16:45,090 --> 00:16:47,910
in plaats van iemand die
verborgen bedoelingen heeft.

285
00:16:47,910 --> 00:16:52,710
In hoofdstuk 25, vers 6 en 7, staat:

286
00:16:52,710 --> 00:16:57,570
Praal niet voor de ogen van een koning
en ga niet staan op de plaats van groten,

287
00:16:57,570 --> 00:17:01,530
want het is beter dat men
tegen u zegt: Kom hier hogerop,

288
00:17:01,530 --> 00:17:06,090
dan dat men u vernedert voor de ogen van
een edele, die uw ogen gezien hebben.

289
00:17:06,090 --> 00:17:10,470
Ik weet zeker dat je herkent dat dit
bijna precies dezelfde woorden zijn

290
00:17:10,470 --> 00:17:13,350
als die van Jezus in Lukas 14.

291
00:17:13,350 --> 00:17:17,250
Jezus heeft het daar weliswaar niet over
het verkeren in de aanwezigheid van een

292
00:17:17,250 --> 00:17:18,990
koning of heerser.

293
00:17:18,990 --> 00:17:23,670
Hij spreekt eenvoudig over wat je moet
doen wanneer je wordt uitgenodigd voor een

294
00:17:23,670 --> 00:17:28,170
feestmaal waar ereplaatsen en
minder eervolle plaatsen zijn.

295
00:17:28,170 --> 00:17:33,450
Weet je nog dat Jezus daarover sprak
in Lukas 14, vers 7 tot en met 11?

296
00:17:33,450 --> 00:17:37,230
Hij zegt dat je, wanneer je voor
een feestmaal wordt uitgenodigd,

297
00:17:37,230 --> 00:17:41,670
niet de ereplaatsen moet zoeken,
de voorname plaatsen waar de meest

298
00:17:41,670 --> 00:17:45,390
prominente en hooggeplaatste
mensen geacht worden te zitten.

299
00:17:45,390 --> 00:17:49,110
Ga niet meteen op de plaatsen aan
het hoofd van de tafel zitten.

300
00:17:49,110 --> 00:17:52,230
Anders moet de gastheer misschien
naar je toe komen en zeggen:

301
00:17:52,230 --> 00:17:54,750
En Hij sprak een gelijkenis
tot de genodigden,

302
00:17:54,750 --> 00:17:57,990
toen Hij merkte hoe zij de
ereplaatsen voor zichzelf uitkozen.

303
00:17:57,990 --> 00:18:02,850
Hij zei tegen hen: Wanneer u door
iemand op een bruiloft uitgenodigd bent,

304
00:18:02,850 --> 00:18:05,250
ga dan niet aanliggen op de ereplaats,

305
00:18:05,250 --> 00:18:09,870
opdat niet misschien iemand die voornamer
is dan u, door hem uitgenodigd is,

306
00:18:09,870 --> 00:18:14,190
en hij die u en hem uitgenodigd
heeft, tegen u zal komen zeggen:

307
00:18:14,190 --> 00:18:15,750
Geef hem die plaats.

308
00:18:15,750 --> 00:18:19,050
U zou dan tot uw schande de laatste
plaats beginnen in te nemen.

309
00:18:19,050 --> 00:18:24,210
Maar wanneer u uitgenodigd bent, ga er
heen en ga op de laatste plaats aanliggen,

310
00:18:24,210 --> 00:18:29,730
opdat, als hij komt die u uitgenodigd
heeft, hij tegen u zal zeggen: Vriend,

311
00:18:29,730 --> 00:18:31,110
kom hoger op.

312
00:18:31,110 --> 00:18:35,670
Dan zal dat u tot eer zijn in de
ogen van allen die met u aanliggen.

313
00:18:35,670 --> 00:18:39,270
Want ieder die zichzelf
verhoogt, zal vernederd worden

314
00:18:39,270 --> 00:18:42,210
en wie zichzelf vernedert,
zal verhoogd worden.

315
00:18:42,210 --> 00:18:46,170
Jezus zei dat je dat dan tot je schande
in het openbaar zult moeten doen.

316
00:18:46,170 --> 00:18:50,670
Dan word je in die sociale omgeving
gewoon naar een lagere plaats verwezen.

317
00:18:50,670 --> 00:18:52,110
Wat beschamend.

318
00:18:52,110 --> 00:18:56,490
Daarom zegt Hij dat je bij binnenkomst
de laagste plaats moet innemen

319
00:18:56,490 --> 00:19:01,170
en je door de gastheer ten overstaan
van iedereen moet laten verhogen.

320
00:19:01,170 --> 00:19:02,550
Laat hem zeggen:

321
00:19:02,550 --> 00:19:04,350
Vriend, kom hoger op.

322
00:19:04,350 --> 00:19:08,310
Dit is natuurlijk eenvoudig een
illustratie aan de hand van een situatie

323
00:19:08,310 --> 00:19:12,030
uit het echte leven, waarmee
Jezus en Zijn publiek van

324
00:19:12,030 --> 00:19:14,550
tijd tot tijd te maken zouden krijgen.

325
00:19:14,550 --> 00:19:17,730
Er waren werkelijk
ereplaatsen bij een feestmaal.

326
00:19:17,730 --> 00:19:21,870
Hij zegt dus dat je, wanneer je voor
een feestmaal wordt uitgenodigd,

327
00:19:21,870 --> 00:19:23,790
niet de eer moet zoeken.

328
00:19:23,790 --> 00:19:28,170
Schuif jezelf niet naar voren alsof je
een bepaalde mate van respect verdient.

329
00:19:28,170 --> 00:19:29,850
Jezus zei elders:

330
00:19:29,850 --> 00:19:34,110
Wie zichzelf vernedert, zal verhoogd
worden, en wie zichzelf verhoogt,

331
00:19:34,110 --> 00:19:35,670
zal vernederd worden.

332
00:19:35,670 --> 00:19:39,090
Dat is wat Salomo hier met
bijna dezelfde woorden zegt.

333
00:19:39,090 --> 00:19:43,170
Hij zegt dat je, wanneer je in de
aanwezigheid van een koning bent,

334
00:19:43,170 --> 00:19:47,430
niet moet proberen indruk op hem
te maken met hoe geweldig je bent.

335
00:19:47,430 --> 00:19:51,810
Schep niet over jezelf op en probeer
geen indruk op de koning te maken

336
00:19:51,810 --> 00:19:54,210
door je voor te doen als een groot man.

337
00:19:54,210 --> 00:19:56,790
De koning is niet onder de indruk.

338
00:19:56,790 --> 00:19:59,430
Koningen staan boven ieder ander mens,

339
00:19:59,430 --> 00:20:02,730
althans wat hun maatschappelijke
positie betreft.

340
00:20:02,730 --> 00:20:06,330
Zij zijn er ongevoelig voor wanneer
mensen met hun eigen grootheid

341
00:20:06,330 --> 00:20:07,830
proberen te pronken.

342
00:20:07,830 --> 00:20:10,830
De koning weet toch al dat
hij boven alle anderen staat.

343
00:20:10,830 --> 00:20:14,850
Probeer dus geen indruk op de koning
te maken of hem de indruk te geven dat

344
00:20:14,850 --> 00:20:16,350
je belangrijk bent.

345
00:20:16,350 --> 00:20:19,530
Stel je gewoon nederig op
en laat hem je verhogen.

346
00:20:19,530 --> 00:20:21,150
Het is beter als hij zegt:

347
00:20:21,150 --> 00:20:22,530
Kom hier naar boven.

348
00:20:22,530 --> 00:20:25,950
Dat wil zeggen: jij doet niet
alsof je iets geweldigs bent,

349
00:20:25,950 --> 00:20:28,230
maar hij herkent je bekwaamheid.

350
00:20:28,230 --> 00:20:30,210
Hij herkent je wijsheid.

351
00:20:30,210 --> 00:20:33,930
Hij herkent je deugdzaamheid
en daarom verhoogt hij je,

352
00:20:33,930 --> 00:20:36,630
in plaats van dat jij
jezelf verhoogd hebt.

353
00:20:36,630 --> 00:20:40,410
Dat is beter dan wanneer hij je lager
moet zetten dan de positie die je voor

354
00:20:40,410 --> 00:20:42,150
jezelf hebt opgeëist.

355
00:20:42,150 --> 00:20:44,070
Dat zegt Salomo dus.

356
00:20:44,070 --> 00:20:48,390
Jezus had deze passage duidelijk in
gedachten toen Hij die toepaste op een

357
00:20:48,390 --> 00:20:52,890
andere situatie dan het verkeren
in de aanwezigheid van koningen.

358
00:20:52,890 --> 00:20:56,550
Salomo geeft verschillende adviezen
over hoe je bij de koning in de

359
00:20:56,550 --> 00:20:57,990
gunst kunt blijven.

360
00:20:57,990 --> 00:21:01,530
En dat geldt natuurlijk ook voor
het in de gunst blijven bij God.

361
00:21:01,530 --> 00:21:04,050
Hij geeft genade aan de nederigen.

362
00:21:04,050 --> 00:21:07,530
Christus is onze Koning,
en in de Schrift staat:

363
00:21:07,530 --> 00:21:10,470
Hij echter geeft des te meer genade.

364
00:21:10,470 --> 00:21:14,490
Daarom zegt de Schrift : God
keert Zich tegen de hoogmoedigen,

365
00:21:14,490 --> 00:21:17,250
maar aan de nederigen geeft Hij genade.

366
00:21:17,250 --> 00:21:21,270
Dat is in wezen ook wat Salomo
over gewone koningen zegt.

367
00:21:21,270 --> 00:21:24,630
Koningen zijn niet altijd
de beste bestuursvorm.

368
00:21:24,630 --> 00:21:27,750
Saul was koning en hij was een tiran.

369
00:21:27,750 --> 00:21:31,170
David was koning en hij
was een goede koning.

370
00:21:31,170 --> 00:21:33,810
Koningen kunnen goed of slecht zijn.

371
00:21:33,810 --> 00:21:37,350
Salomo heeft aan beide kanten
van die scheidslijn gestaan.

372
00:21:37,350 --> 00:21:39,930
Aanvankelijk was hij een goede koning.

373
00:21:39,930 --> 00:21:43,890
Later, toen hij de Heere verliet,
was hij geen goede koning.

374
00:21:43,890 --> 00:21:45,990
Maar hij zegt wel enkele dingen over de

375
00:21:45,990 --> 00:21:48,690
positieve kanten van het
hebben van een koning.

376
00:21:48,690 --> 00:21:50,610
In het boek Richteren staat:

377
00:21:50,610 --> 00:21:56,730
In die dagen was er geen koning in Israël:
eenieder deed wat juist was in zijn ogen.

378
00:21:56,730 --> 00:21:59,850
Dat pakte niet zo goed uit
als je misschien zou wensen,

379
00:21:59,850 --> 00:22:04,110
hoewel God niet per se wilde dat
er een koning in Israël zou zijn.

380
00:22:04,110 --> 00:22:07,950
Dat er geen koning in Israël
was, was dus noodzakelijk;

381
00:22:07,950 --> 00:22:12,690
het probleem was dat iedereen deed
wat juist was in zijn eigen ogen.

382
00:22:12,690 --> 00:22:15,090
God had geen koning aangesteld.

383
00:22:15,090 --> 00:22:18,750
Het was niet Gods verlangen dat
zij een koning zouden hebben.

384
00:22:18,750 --> 00:22:22,530
Toen zij om een koning vroegen,
was God daar niet blij mee.

385
00:22:22,530 --> 00:22:26,970
Het is duidelijk dat God voor ogen
had dat er in Israël geen andere

386
00:22:26,970 --> 00:22:30,030
Koning zou zijn dan
God, Die hun Koning was.

387
00:22:30,030 --> 00:22:33,990
Maar dat is nu juist het
punt: Hij was hun Koning.

388
00:22:33,990 --> 00:22:38,490
Er werd van hen verwacht dat zij
deden wat juist was in Zijn ogen.

389
00:22:38,490 --> 00:22:42,510
Zij hadden geen menselijke koning
die met de zweep kon slaan en hen aan

390
00:22:42,510 --> 00:22:44,190
zich kon onderwerpen.

391
00:22:44,190 --> 00:22:48,270
Zij hadden God in de hemel,
en Hij had Zijn wet gegeven.

392
00:22:48,270 --> 00:22:52,410
Hij verwachtte van de mensen dat zij
deden wat juist was in Zijn ogen,

393
00:22:52,410 --> 00:22:55,110
wat Hij in de wet had voorgeschreven.

394
00:22:55,110 --> 00:22:57,930
Zij hadden dus geen aardse koning nodig.

395
00:22:57,930 --> 00:23:01,950
Wanneer mensen zich voor Gods aangezicht
door hun geweten laten leiden,

396
00:23:01,950 --> 00:23:05,130
hebben ze niemand nodig die
hen ter verantwoording roept,

397
00:23:05,130 --> 00:23:08,610
met de zweep slaat en hen
dwingt zich te gedragen.

398
00:23:08,610 --> 00:23:13,170
Er zijn twee soorten mensen: mensen
die zichzelf van binnenuit beheersen

399
00:23:13,170 --> 00:23:14,850
en mensen die dat niet doen.

400
00:23:14,850 --> 00:23:17,790
Als mensen zichzelf niet
van binnenuit beheersen,

401
00:23:17,790 --> 00:23:20,910
moeten ze van buitenaf in
bedwang worden gehouden.

402
00:23:20,910 --> 00:23:23,850
Zo werkt het zelfs bij
het opvoeden van kinderen.

403
00:23:23,850 --> 00:23:26,910
Kinderen worden niet
geboren met zelfbeheersing.

404
00:23:26,910 --> 00:23:30,630
Ze kunnen zelfs hun blaas
of darmen niet beheersen.

405
00:23:30,630 --> 00:23:32,850
Ze kunnen niets beheersen.

406
00:23:32,850 --> 00:23:36,630
Ze kunnen hun emoties of
hun trots niet beheersen.

407
00:23:36,630 --> 00:23:40,050
Ze doen gewoon iets zodra
ze daar zin in hebben.

408
00:23:40,050 --> 00:23:44,370
Ze missen zelfbeheersing en
daarom krijgen ze ouders.

409
00:23:44,370 --> 00:23:49,230
Ouders moeten hun kinderen in bedwang
houden en zorgen dat ze zich gedragen.

410
00:23:49,230 --> 00:23:53,610
Ik heb al eens gezegd hoe ergerlijk
het is om in een vliegtuig te zitten.

411
00:23:53,610 --> 00:23:58,350
Ik heb dit vaker meegemaakt dan ik me
kan herinneren, omdat ik veel vlieg.

412
00:23:58,350 --> 00:24:02,670
Het lijkt erop dat ik tegenwoordig
bijna nooit een vlucht meemaak

413
00:24:02,670 --> 00:24:06,450
zonder dat dit gebeurt:
een baby of jong kind

414
00:24:06,450 --> 00:24:09,030
dat naar mijn idee
bestraft zou moeten worden,

415
00:24:09,030 --> 00:24:13,830
maakt misbaar en verstoort de hele
vlucht voor iedereen in het vliegtuig met

416
00:24:13,830 --> 00:24:16,110
hinderlijk geschreeuw en wangedrag.

417
00:24:16,110 --> 00:24:18,390
Toen mijn kinderen naar
het buitenland reisden,

418
00:24:18,390 --> 00:24:21,090
lieten we hen zich nooit zo gedragen.

419
00:24:21,090 --> 00:24:25,350
Het is de verantwoordelijkheid van
ouders om hun kind in bedwang te houden,

420
00:24:25,350 --> 00:24:27,390
zodat het een goede burger wordt.

421
00:24:27,390 --> 00:24:30,090
Ik zou bijna tegen die
ouders willen zeggen:

422
00:24:30,090 --> 00:24:34,230
„Proberen jullie ervoor te zorgen dat
iedereen jullie kinderen gaat haten?

423
00:24:34,230 --> 00:24:37,530
Waarom willen jullie niet dat
mensen van jullie kinderen houden?

424
00:24:37,530 --> 00:24:41,550
Waarom zorgen jullie er niet voor dat
jullie kinderen beminnelijk zijn?”

425
00:24:41,550 --> 00:24:43,530
Dat is je verantwoordelijkheid.

426
00:24:43,530 --> 00:24:48,090
Niet per se dat je hen beminnelijk maakt,
maar wel dat je ervoor zorgt dat ze het

427
00:24:48,090 --> 00:24:52,050
soort mensen worden dat geen wrevel
en woede oproept bij iedereen

428
00:24:52,050 --> 00:24:53,730
in hun omgeving.

429
00:24:53,730 --> 00:24:57,270
Timothy vertelde me dat hij
zes kinderen heeft opgevoed.

430
00:24:57,270 --> 00:25:00,630
Drie keer waren hij en zijn
gezin in een restaurant

431
00:25:00,630 --> 00:25:05,370
en betaalden vreemden hun rekening, omdat
hun kinderen zich zo goed gedroegen.

432
00:25:05,370 --> 00:25:10,650
Ook ik heb dat minstens twee of drie keer
meegemaakt toen ik mijn kinderen opvoedde.

433
00:25:10,650 --> 00:25:15,150
We waren dan in een restaurant en
mensen betaalden onze rekening voor ons.

434
00:25:15,150 --> 00:25:16,890
We wisten het niet eens.

435
00:25:16,890 --> 00:25:21,210
Aan het eind liepen we gewoon naar
voren om te betalen, en dan zeiden ze:

436
00:25:21,210 --> 00:25:23,790
„Iemand anders heeft
jullie rekening betaald.

437
00:25:23,790 --> 00:25:27,270
Ze zeiden dat jullie kinderen
zich zo goed gedroegen.”

438
00:25:27,270 --> 00:25:31,590
Timothy heeft precies dezelfde ervaring
verschillende keren meegemaakt.

439
00:25:31,590 --> 00:25:34,110
Kinderen hebben geen
innerlijke beheersing.

440
00:25:34,110 --> 00:25:37,710
Ze moeten in bedwang worden
gehouden door gezag van buitenaf.

441
00:25:37,710 --> 00:25:41,910
Toch verlangt elke ouder ernaar zijn
kinderen zo groot te brengen dat ze

442
00:25:41,910 --> 00:25:45,810
innerlijke beheersing hebben, dat
ze niemand meer nodig hebben die hen

443
00:25:45,810 --> 00:25:47,310
in slavernij houdt.

444
00:25:47,310 --> 00:25:51,090
Ze hebben dan niemand meer nodig
die hen met wetten regeert.

445
00:25:51,090 --> 00:25:55,230
Dat is precies hoe God met het
menselijk geslacht is omgegaan.

446
00:25:55,230 --> 00:25:59,130
Dat is zelfs de vergelijking die
Paulus gebruikt in Galaten 4:

447
00:25:59,130 --> 00:26:02,550
het menselijk geslacht onder
de wet is als een kind.

448
00:26:02,550 --> 00:26:07,410
Maar toen de Vader de Geest van Zijn Zoon
zond om ons tot volwassenheid te brengen,

449
00:26:07,410 --> 00:26:11,670
om erfgenamen te zijn, toen
schreef Hij Zijn wet in ons hart,

450
00:26:11,670 --> 00:26:14,670
en is de wet van Mozes niet langer nodig.

451
00:26:14,670 --> 00:26:20,490
Dat is het hele betoog van Paulus in de
eerste verzen van Galaten 4: een kind is,

452
00:26:20,490 --> 00:26:24,870
zolang het een kind is, niet
beter af dan een dienaar in huis.

453
00:26:24,870 --> 00:26:27,510
Het staat onder voogden en dergelijke.

454
00:26:27,510 --> 00:26:30,690
Het moet van buitenaf in
bedwang worden gehouden.

455
00:26:30,690 --> 00:26:33,990
Paulus zei dat het zo was voor het
menselijk geslacht onder de wet,

456
00:26:33,990 --> 00:26:37,470
omdat de mensen de wet niet
in hun hart geschreven hadden.

457
00:26:37,470 --> 00:26:41,910
Ze hadden de wet nodig als iets
wat hun van buitenaf werd opgelegd.

458
00:26:41,910 --> 00:26:46,230
Maar hij zegt dat wanneer de tijd
aanbreekt die de Vader heeft vastgesteld,

459
00:26:46,230 --> 00:26:50,250
het kind volwassen wordt en de
verantwoordelijkheid van een man krijgt.

460
00:26:50,250 --> 00:26:53,730
Want de Vader ziet dat het kind
verantwoordelijkheid heeft ontwikkeld

461
00:26:53,730 --> 00:26:56,130
en zichzelf van binnenuit beheerst.

462
00:26:56,130 --> 00:27:00,510
Hij heeft niemand van buitenaf meer
nodig die hem in bedwang houdt.

463
00:27:00,510 --> 00:27:03,570
Zo is God met het menselijk
geslacht omgegaan.

464
00:27:03,570 --> 00:27:05,730
Het nieuwe verbond heeft
iets nieuws gebracht.

465
00:27:05,730 --> 00:27:10,350
Geen wet van buitenaf, opgelegd
aan een onbeheersbare opstandeling,

466
00:27:10,350 --> 00:27:15,030
maar de wet geschreven in het hart,
een nieuw hart en een nieuwe geest,

467
00:27:15,030 --> 00:27:18,870
zodat de mens van binnenuit
verlangt te doen wat goed is.

468
00:27:18,870 --> 00:27:22,230
Dan zijn er geen beperkingen
van buitenaf meer nodig.

469
00:27:22,230 --> 00:27:26,610
In de mate waarin iemand in zijn
geweten verantwoording aflegt aan God,

470
00:27:26,610 --> 00:27:30,690
in die mate hoeft hij geen
verantwoording af te leggen aan mensen.

471
00:27:30,690 --> 00:27:33,930
We horen tegenwoordig veel
over verantwoording afleggen,

472
00:27:33,930 --> 00:27:36,390
omdat er zoveel wangedrag is.

473
00:27:36,390 --> 00:27:39,090
Eerlijk gezegd: als iemand zich misdraagt,

474
00:27:39,090 --> 00:27:41,910
moet hij verantwoording
afleggen aan mensen.

475
00:27:41,910 --> 00:27:45,150
Maar idealiter legt iemand
zo verantwoording af aan God,

476
00:27:45,150 --> 00:27:49,170
dat het nooit nodig blijkt dat hij
verantwoording aflegt aan mensen.

477
00:27:49,170 --> 00:27:51,630
In het Oude Testament
zijn er verschillende

478
00:27:51,630 --> 00:27:54,390
passages over de schatkist van de tempel.

479
00:27:54,390 --> 00:27:57,750
Dat was zo toen David het
geld voor de tempel inzamelde

480
00:27:57,750 --> 00:28:01,830
en ook toen Josia het herstel van
de vervallen tempel bekostigde.

481
00:28:01,830 --> 00:28:04,590
Er wordt gesproken over
bepaalde mannen die de zorg

482
00:28:04,590 --> 00:28:07,050
kregen over de gelden die binnenkwamen.

483
00:28:07,050 --> 00:28:10,710
Er staat dat ze geen rekenschap
hoefden af te leggen over die gelden,

484
00:28:10,710 --> 00:28:12,930
omdat het betrouwbare mannen waren.

485
00:28:12,930 --> 00:28:17,250
Het is opmerkelijk als er een groot bedrag
aan geld wordt beheerd en je mensen het

486
00:28:17,250 --> 00:28:21,690
laat beheren zonder zelfs maar te eisen
dat ze rekenschap afleggen van wat ze

487
00:28:21,690 --> 00:28:25,470
doen, omdat je hen kent.
Ze zijn betrouwbaar.

488
00:28:25,470 --> 00:28:28,110
Ze hoeven geen verantwoording
af te leggen aan mensen,

489
00:28:28,110 --> 00:28:31,290
omdat ze in hun geweten
verantwoording afleggen aan God.

490
00:28:31,290 --> 00:28:35,130
Ze hebben de innerlijke beheersing
waardoor het overbodig is dat

491
00:28:35,130 --> 00:28:39,510
anderen hen op de vingers kijken,
hun bezigheden in de gaten houden en

492
00:28:39,510 --> 00:28:41,790
controleren of ze wel het goede doen.

493
00:28:41,790 --> 00:28:45,030
Het idee is: als je
innerlijke beheersing hebt,

494
00:28:45,030 --> 00:28:48,030
heb je geen beheersing van buitenaf nodig.

495
00:28:48,030 --> 00:28:51,810
In het boek Richteren, toen
er geen koning was in Israël,

496
00:28:51,810 --> 00:28:55,470
hadden de mensen eenvoudig door
God geregeerd moeten worden.

497
00:28:55,470 --> 00:28:59,370
Hun geweten voor God had hen op
het rechte pad moeten houden,

498
00:28:59,370 --> 00:29:01,950
en dan hadden ze nooit
een koning nodig gehad.

499
00:29:01,950 --> 00:29:05,130
Maar omdat ze voor God geen
zuiver geweten bewaarden

500
00:29:05,130 --> 00:29:09,210
en die innerlijke beheersing niet hadden,
kwamen ze onder de onderdrukking van de

501
00:29:09,210 --> 00:29:13,950
Ammonieten, de Filistijnen,
de Midianieten en nog anderen.

502
00:29:13,950 --> 00:29:18,510
God moest steeds de zweep erbij
halen om hen tot inkeer te brengen.

503
00:29:18,510 --> 00:29:21,210
Uiteindelijk werd er
om een koning gevraagd.

504
00:29:21,210 --> 00:29:23,670
Soms is het goed om een koning te hebben.

505
00:29:23,670 --> 00:29:26,850
God wilde eigenlijk niet dat
er een koning in Israël kwam,

506
00:29:26,850 --> 00:29:30,930
en toen ze om een koning vroegen, gaf
Hij hun er een die een slechte kerel

507
00:29:30,930 --> 00:29:32,070
bleek te zijn.

508
00:29:32,070 --> 00:29:34,470
Maar omdat er nu eenmaal
een monarchie was,

509
00:29:34,470 --> 00:29:37,410
gaf God hun uiteindelijk
een koning naar Zijn hart.

510
00:29:37,410 --> 00:29:39,870
Een goede koning kan iets goeds zijn.

511
00:29:39,870 --> 00:29:43,350
Het is in elk geval goed om
Christus als je Koning te hebben,

512
00:29:43,350 --> 00:29:45,390
want Hij is geen onderdrukker.

513
00:29:45,390 --> 00:29:47,430
Hij is altijd rechtvaardig.

514
00:29:47,430 --> 00:29:49,710
Hij is de voorbeeldige Koning.

515
00:29:49,710 --> 00:29:52,770
Af en toe kan een aardse
koning daar in de buurt komen.

516
00:29:52,770 --> 00:29:57,990
Hij kan rechtvaardig zijn, hij kan goed
zijn en hij kan zijn volk goed beschermen.

517
00:29:57,990 --> 00:30:01,050
Spreuken hoofdstuk 20 vers 8 zegt:

518
00:30:01,050 --> 00:30:05,850
Een koning die op de rechterstoel
zit, schift met zijn ogen alle kwaad.

519
00:30:05,850 --> 00:30:11,010
De aangehaalde Nederlandse vertaling
zegt dat de koning het kwaad „schift”;

520
00:30:11,010 --> 00:30:14,430
de Engelse vertaling waarop de
spreker zijn uitleg baseert,

521
00:30:14,430 --> 00:30:16,590
gebruikt hier „verdrijft”.

522
00:30:16,590 --> 00:30:21,150
De gedachte is volgens hem dus: als
iemand met gezag de wetten handhaaft

523
00:30:21,150 --> 00:30:25,590
en op de rechterstoel zit, wordt het
kwaad uit de samenleving verdreven.

524
00:30:25,590 --> 00:30:30,210
Als de rechtbanken en de machthebbers
ophouden de goddelozen te straffen,

525
00:30:30,210 --> 00:30:33,990
zoals ze horen te doen, dan
zal er geen gerechtigheid zijn.

526
00:30:33,990 --> 00:30:36,630
Het kwaad krijgt dan de overhand.

527
00:30:36,630 --> 00:30:41,310
Maar als de koning op rechtvaardige
wijze doet wat een koning hoort te doen,

528
00:30:41,310 --> 00:30:44,850
dan zit hij te oordelen
over misdadig gedrag.

529
00:30:44,850 --> 00:30:49,650
Zo dringt hij misdadig gedrag terug in
het gebied waarover hij toezicht houdt.

530
00:30:49,650 --> 00:30:52,410
Dat is natuurlijk
precies waarvoor koningen

531
00:30:52,410 --> 00:30:55,110
volgens het Nieuwe Testament bedoeld zijn.

532
00:30:55,110 --> 00:30:57,090
Hun taak is beperkt.

533
00:30:57,090 --> 00:31:00,090
Je hebt niet voor veel
dingen machthebbers nodig.

534
00:31:00,090 --> 00:31:04,530
In elk geval geeft de Bijbel aan
dat God op veel terreinen niet

535
00:31:04,530 --> 00:31:07,350
veel gezag aan koningen
heeft overgedragen.

536
00:31:07,350 --> 00:31:11,490
Maar op een bepaald terrein
heeft God machthebbers ingesteld.

537
00:31:11,490 --> 00:31:16,890
In Romeinen 13, dat iedereen kent als de
passage waarin Paulus deze kwestie het

538
00:31:16,890 --> 00:31:20,850
grondigst behandelt, zegt
hij in Romeinen 13:1:

539
00:31:20,850 --> 00:31:25,530
Ieder mens moet zich onderwerpen aan de
gezagsdragers die over hem gesteld zijn,

540
00:31:25,530 --> 00:31:29,730
want er is geen gezag dan van God,
en de gezagsdragers die er zijn,

541
00:31:29,730 --> 00:31:31,890
zijn door God ingesteld.

542
00:31:31,890 --> 00:31:36,870
Wie zich tegen het gezag verzet, verzet
zich daarom tegen wat God heeft ingesteld,

543
00:31:36,870 --> 00:31:40,170
en wie zich verzet, haalt
een oordeel over zichzelf.

544
00:31:40,170 --> 00:31:45,090
Machthebbers zijn immers niet een schrik
voor goede werken, maar voor kwade.

545
00:31:45,090 --> 00:31:47,670
Paulus is hier natuurlijk
een beetje idealistisch,

546
00:31:47,670 --> 00:31:51,570
want machthebbers zijn vaak wel
een schrik voor goede mensen.

547
00:31:51,570 --> 00:31:55,830
Adolf Hitler bijvoorbeeld zette
mensen gevangen die de Joden hielpen.

548
00:31:55,830 --> 00:31:59,790
Sommige machthebbers zijn inderdaad
een schrik voor goede mensen en

549
00:31:59,790 --> 00:32:02,010
verheffen slechte mensen.

550
00:32:02,010 --> 00:32:06,210
Paulus beschrijft hier de bedoeling
die God met het gezag heeft.

551
00:32:06,210 --> 00:32:09,570
Machthebbers doen niet altijd
waartoe ze zijn aangesteld,

552
00:32:09,570 --> 00:32:13,170
net zoals mannen die zijn aangesteld
om het Evangelie te prediken

553
00:32:13,170 --> 00:32:15,810
niet altijd het Evangelie prediken.

554
00:32:15,810 --> 00:32:18,690
Dat je door God bent
aangesteld om iets te doen,

555
00:32:18,690 --> 00:32:21,030
zegt nog niet of je dat ook gaat doen.

556
00:32:21,030 --> 00:32:25,890
Maar het betekent wel dat je, als je
het niet doet, je opdracht verzaakt.

557
00:32:25,890 --> 00:32:30,090
Het betekent dat als je door God
bent aangesteld om iets te doen

558
00:32:30,090 --> 00:32:33,630
en je iets anders doet,
je een misdadiger bent.

559
00:32:33,630 --> 00:32:36,270
Je bent dan in opstand tegen God.

560
00:32:36,270 --> 00:32:40,110
Zo was het met Saul, toen hij was
aangesteld om het goede te doen

561
00:32:40,110 --> 00:32:41,970
en het verkeerde deed.

562
00:32:41,970 --> 00:32:46,530
God zei: „Goed, jij hebt het
woord van de Heere verworpen;

563
00:32:46,530 --> 00:32:48,990
Ik verwerp jou als koning.”

564
00:32:48,990 --> 00:32:53,310
Wat Paulus hier zegt, is dat
er geen gezag is dan van God.

565
00:32:53,310 --> 00:32:57,930
Sommige mensen denken ten onrechte
dat hij daarmee zegt dat alles wat een

566
00:32:57,930 --> 00:33:03,630
koning of machthebber doet, precies
is wat God wil dat hij doet. Nee.

567
00:33:03,630 --> 00:33:09,450
Hij zegt dat geen enkele machthebber enig
gezag heeft behalve wat God hem geeft,

568
00:33:09,450 --> 00:33:13,830
en dat hij daarom onderworpen is
aan Degene Die hem heeft aangesteld.

569
00:33:13,830 --> 00:33:19,350
De koning is onderworpen aan God, en hij
is aangesteld om bepaalde dingen te doen.

570
00:33:19,350 --> 00:33:23,010
Sommige koningen doen die dingen
niet, en als ze dat niet doen,

571
00:33:23,010 --> 00:33:25,530
handelen ze buiten hun gezagsgebied.

572
00:33:25,530 --> 00:33:28,470
Ze doen niet waartoe God
hen heeft aangesteld,

573
00:33:28,470 --> 00:33:33,630
en daarom hebben ze geen werkelijk
gezag, want er is geen gezag dan van God.

574
00:33:33,630 --> 00:33:36,570
Als een koning doet wat
God heeft ingesteld,

575
00:33:36,570 --> 00:33:41,250
als een koning handelt binnen het
gezagsgebied dat God hem heeft gegeven,

576
00:33:41,250 --> 00:33:43,410
dan heeft hij Gods gezag.

577
00:33:43,410 --> 00:33:46,710
Hij is door God aangesteld om dat te doen.

578
00:33:46,710 --> 00:33:50,490
Maar als hij doet waartoe God
hem niet heeft aangesteld,

579
00:33:50,490 --> 00:33:53,850
stapt hij buiten zijn gebied
en heeft hij geen gezag,

580
00:33:53,850 --> 00:33:56,550
want er is geen gezag dan van God.

581
00:33:56,550 --> 00:34:00,750
Als God hem niet de bevoegdheid heeft
gegeven om iets bepaalds te doen

582
00:34:00,750 --> 00:34:04,830
en hij doet het toch, dan doet
hij het zonder enig gezag.

583
00:34:04,830 --> 00:34:06,690
Dan is hij gewoon een mens.

584
00:34:06,690 --> 00:34:10,890
Dit is belangrijk om te begrijpen
over gezag in de Bijbel.

585
00:34:10,890 --> 00:34:12,930
Alle gezag is van God.

586
00:34:12,930 --> 00:34:16,650
Paulus sprak over zijn gezag
in de gemeente, maar hij zegt:

587
00:34:16,650 --> 00:34:21,510
„We kunnen niets tegen de Heere doen,
maar alleen onder het gezag van de Heere.”

588
00:34:21,510 --> 00:34:25,470
Wat de Heere ons laat doen,
dat is wat we mogen doen.

589
00:34:25,470 --> 00:34:29,250
Er is geen gezag buiten
wat God heeft ingesteld.

590
00:34:29,250 --> 00:34:31,410
Wat heeft God dan ingesteld?

591
00:34:31,410 --> 00:34:34,650
Paulus zegt hier in vers
4 over de machthebber:

592
00:34:34,650 --> 00:34:38,730
Zij is immers Gods dienares, u ten goede.

593
00:34:38,730 --> 00:34:44,070
Als u echter kwaad doet, vrees dan, want
zij draagt het zwaard niet zonder reden.

594
00:34:44,070 --> 00:34:50,250
Zij is namelijk Gods dienares,
een wreekster tot straf voor hem

595
00:34:50,250 --> 00:34:51,870
die het kwade doet.

596
00:34:51,870 --> 00:34:54,870
Dat betekent: Zijn dienaar.

597
00:34:54,870 --> 00:34:58,410
Wat God heeft gedaan, is
machthebbers aanstellen

598
00:34:58,410 --> 00:35:01,590
om degenen die het kwade doen te straffen.

599
00:35:01,590 --> 00:35:05,550
Met andere woorden: om
misdadigers te straffen.

600
00:35:05,550 --> 00:35:08,130
Daartoe heeft God machthebbers aangesteld.

601
00:35:08,130 --> 00:35:13,830
In 1 Petrus hoofdstuk 2 zegt Petrus
hetzelfde, in een wat kortere passage.

602
00:35:13,830 --> 00:35:18,090
In 1 Petrus 2:13-14 zei Petrus:

603
00:35:18,090 --> 00:35:21,990
Onderwerp u dan omwille van de
Heere aan alle menselijke orde,

604
00:35:21,990 --> 00:35:26,610
hetzij aan de koning, als hoogste
machthebber, hetzij aan de stadhouders,

605
00:35:26,610 --> 00:35:30,750
als mensen die door hem gezonden
worden tot straf van de kwaaddoeners,

606
00:35:30,750 --> 00:35:33,510
maar tot lof van hen die goeddoen.

607
00:35:33,510 --> 00:35:36,930
God heeft machthebbers aangesteld
om misdadigers te straffen

608
00:35:36,930 --> 00:35:39,690
en om wettig en goed
gedrag aan te moedigen.

609
00:35:39,690 --> 00:35:43,530
Als een koning dat doet,
handelt hij als Gods dienaar.

610
00:35:43,530 --> 00:35:47,250
Als hij dat niet doet, is hij
een opstandeling tegen God.

611
00:35:47,250 --> 00:35:52,710
Dan eigent hij zich een onrechtmatig
gezag toe dat God hem niet heeft gegeven.

612
00:35:52,710 --> 00:35:56,790
Telkens wanneer God iemand aanstelt
om iets te doen en hem gezag geeft,

613
00:35:56,790 --> 00:35:59,730
is dat altijd binnen een begrensd gebied.

614
00:35:59,730 --> 00:36:04,410
Ook ouders hebben gezag over hun
kinderen, maar dat is een begrensd gebied.

615
00:36:04,410 --> 00:36:07,290
Ze hebben niet het recht
hun kinderen te doden.

616
00:36:07,290 --> 00:36:12,510
Daartoe heeft God hen niet aangesteld,
en dat gedrag heeft Hij niet toegestaan.

617
00:36:12,510 --> 00:36:17,250
Hij heeft hun de bevoegdheid gegeven hen
op te voeden in de tucht en vermaning van

618
00:36:17,250 --> 00:36:20,010
de Heere. Dat is het gebod.

619
00:36:20,010 --> 00:36:21,750
Dat is de opdracht.

620
00:36:21,750 --> 00:36:26,070
Zolang ze dat doen, handelen ze
met het gezag dat God hun gaf.

621
00:36:26,070 --> 00:36:30,150
Als ze hun kinderen gaan opdragen
kwade, zondige dingen te doen,

622
00:36:30,150 --> 00:36:34,890
of als ze de kinderen gaan mishandelen,
hebben ze geen gezag om dat te doen.

623
00:36:34,890 --> 00:36:36,690
Daartoe zijn ze niet bevoegd.

624
00:36:36,690 --> 00:36:40,350
Het gebied van hun gezag is trouwens
ook in een andere zin begrensd.

625
00:36:40,350 --> 00:36:44,370
Als ik tegen mijn kinderen zeg: „Kinderen,
jullie gaan om acht uur naar bed”,

626
00:36:44,370 --> 00:36:48,690
dan moeten ze om acht uur naar bed, want
dat valt binnen mijn gezag over hen.

627
00:36:48,690 --> 00:36:52,110
Als ik tegen de kinderen van mijn buurman
zeg dat ze om acht uur naar bed moeten,

628
00:36:52,110 --> 00:36:55,050
kunnen ze me gewoon negeren. „Wie ben jij?

629
00:36:55,050 --> 00:36:58,290
Je bent gewoon de buurman.”
Ik heb geen gezag.

630
00:36:58,290 --> 00:37:02,430
Ik heb gezag over mijn kinderen, maar niet
hetzelfde gezag over de kinderen van mijn

631
00:37:02,430 --> 00:37:04,530
buurman. Waarom niet?

632
00:37:04,530 --> 00:37:08,610
Omdat mijn kinderen binnen het gebied
vallen waarover God mij de bevoegdheid

633
00:37:08,610 --> 00:37:10,530
heeft gegeven te regeren.

634
00:37:10,530 --> 00:37:13,770
Hij heeft mij de kinderen
van de buurman niet gegeven.

635
00:37:13,770 --> 00:37:16,350
Die vallen in het gebied
van iemand anders.

636
00:37:16,350 --> 00:37:20,250
Alle gezag dat niet Gods eigen
gezag is, is niet absoluut.

637
00:37:20,250 --> 00:37:23,910
Alleen Jezus heeft alle
macht in hemel en op aarde.

638
00:37:23,910 --> 00:37:26,910
Alleen Jezus heeft onbegrensd gezag.

639
00:37:26,910 --> 00:37:31,350
Ieder ander heeft afgeleid gezag, dat
altijd begrensd is binnen een bepaald

640
00:37:31,350 --> 00:37:35,370
gebied: de oudsten van een
gemeente, de ouders in een gezin,

641
00:37:35,370 --> 00:37:38,610
een man over zijn vrouw,
een heer over zijn dienaren,

642
00:37:38,610 --> 00:37:40,830
of een machthebber over zijn volk.

643
00:37:40,830 --> 00:37:43,530
Het maakt niet uit hoe
de rangorde eruitziet.

644
00:37:43,530 --> 00:37:46,650
Er is een begrensd gebied,
en wie gezag van God heeft,

645
00:37:46,650 --> 00:37:49,530
heeft een opdracht die
door God is omschreven.

646
00:37:49,530 --> 00:37:53,130
Die opdracht bepaalt de
grenzen van hun gezagsgebied.

647
00:37:53,130 --> 00:37:57,210
Als ze binnen dat gebied handelen,
handelen ze als Gods dienaren.

648
00:37:57,210 --> 00:38:01,470
Als ze erbuiten stappen en doen
waartoe God hen niet heeft gemachtigd,

649
00:38:01,470 --> 00:38:04,530
handelen ze als gewone
mensen, zonder gezag.

650
00:38:04,530 --> 00:38:09,570
Wie erop gericht is God te gehoorzamen,
hoeft hen dan niet serieus te nemen.

651
00:38:09,570 --> 00:38:14,790
Als machthebbers misdadig gedrag straffen
en geen onschuldige mensen straffen,

652
00:38:14,790 --> 00:38:20,310
dan moeten christenen zich aan hen
onderwerpen als aan de Heere. Salomo zegt:

653
00:38:20,310 --> 00:38:25,230
Een koning die op de rechterstoel
zit, schift met zijn ogen alle kwaad.

654
00:38:25,230 --> 00:38:28,170
Als een koning werkelijk
doet wat hij hoort te doen,

655
00:38:28,170 --> 00:38:31,890
dan maakt hij een eind aan het
misdadige gedrag in zijn rijk,

656
00:38:31,890 --> 00:38:36,930
of hij beperkt het in elk geval tot
een minimum, omdat hij zijn werk doet.

657
00:38:36,930 --> 00:38:41,070
Zijn oog waakt over jou,
zoals bij Bill O'Reilly.

658
00:38:41,070 --> 00:38:45,930
Hij let op jou, maar de koning beschikt
daarbij werkelijk over de macht om

659
00:38:45,930 --> 00:38:47,370
in te grijpen.

660
00:38:47,370 --> 00:38:53,550
Vers 26 van hetzelfde
hoofdstuk, Spreuken 20:26, zegt:

661
00:38:53,550 --> 00:38:58,950
Een wijze koning verstrooit goddelozen
en laat het rad over hen gaan.

662
00:38:58,950 --> 00:39:02,910
De Engelse vertaling waarop de
spreker zijn uitleg baseert,

663
00:39:02,910 --> 00:39:07,650
zegt hier dat een wijze koning
de goddelozen „uitzeeft”;

664
00:39:07,650 --> 00:39:12,090
de aangehaalde Nederlandse
vertaling zegt „verstrooit”.

665
00:39:12,090 --> 00:39:16,890
In combinatie met het dorsrad is het
beeld volgens hem dat de koning het

666
00:39:16,890 --> 00:39:18,750
koren van het kaf scheidt.

667
00:39:18,750 --> 00:39:23,850
Dat is wat dorsen is: het
scheiden van koren en kaf.

668
00:39:23,850 --> 00:39:29,130
Figuurlijk gesproken zijn sommige mensen
in het rijk koren en zijn sommigen kaf.

669
00:39:29,130 --> 00:39:33,870
De goddelozen zijn het kaf, en de koning
moet er door zijn wijze bestuur voor

670
00:39:33,870 --> 00:39:36,450
zorgen dat het kaf wordt verwijderd.

671
00:39:36,450 --> 00:39:41,370
In hetzelfde hoofdstuk,
hoofdstuk 20 vers 28, staat:

672
00:39:41,370 --> 00:39:45,090
Goedertierenheid en trouw
beschermen een koning,

673
00:39:45,090 --> 00:39:48,150
en door goedertierenheid
versterkt hij zijn troon.

674
00:39:48,150 --> 00:39:52,830
Het idee is blijkbaar dat God een koning
zal zegenen en aan de macht zal houden

675
00:39:52,830 --> 00:39:56,070
als hij de wetten van
barmhartigheid en waarheid volgt,

676
00:39:56,070 --> 00:39:59,130
de beginselen van
barmhartigheid en waarheid.

677
00:39:59,130 --> 00:40:01,590
Dan zal zijn troon bewaard blijven.

678
00:40:01,590 --> 00:40:07,410
De implicatie is dat die door God bewaard
wordt, al staat dat er niet per se.

679
00:40:07,410 --> 00:40:10,170
Het zou ook kunnen
betekenen dat een koning die

680
00:40:10,170 --> 00:40:14,850
barmhartigheid en waarheid beoefent,
geliefd zal zijn bij zijn onderdanen

681
00:40:14,850 --> 00:40:19,410
en nooit het doelwit of slachtoffer
zal worden van een opstand tegen hem.

682
00:40:19,410 --> 00:40:23,730
Maar ik denk dat de implicatie
in Spreuken is dat God een

683
00:40:23,730 --> 00:40:28,230
koning zal zegenen die het juiste doet
en handelt zoals een koning hoort te

684
00:40:28,230 --> 00:40:31,350
handelen, in barmhartigheid en waarheid.

685
00:40:31,350 --> 00:40:34,170
In hoofdstuk 21:1 staat:

686
00:40:34,170 --> 00:40:38,730
Het hart van een koning is in de
hand van de HEERE als waterbeken,

687
00:40:38,730 --> 00:40:41,670
Hij neigt het tot alles wat Hem behaagt.

688
00:40:41,670 --> 00:40:45,330
Dit bevestigt dat God de
geschiedenis in Zijn hand heeft,

689
00:40:45,330 --> 00:40:48,510
terwijl het vaak lijkt alsof
de geschiedenis wordt bepaald

690
00:40:48,510 --> 00:40:51,150
door menselijke gezagsdragers.

691
00:40:51,150 --> 00:40:55,770
De geschiedenis wordt natuurlijk
gevormd door het beleid van naties,

692
00:40:55,770 --> 00:41:00,090
en het beleid van naties wordt
gevormd door machthebbers.

693
00:41:00,090 --> 00:41:05,010
Als God de geschiedenis vormt, betekent
dat dus dat Hij een soevereine,

694
00:41:05,010 --> 00:41:09,030
voorzienige zeggenschap moet
uitoefenen over machthebbers.

695
00:41:09,030 --> 00:41:12,750
Hoe ver die zeggenschap gaat,
wordt hier niet uitgewerkt.

696
00:41:12,750 --> 00:41:17,070
Je zou het zo kunnen opvatten dat de
koning nooit een beslissing neemt,

697
00:41:17,070 --> 00:41:21,330
over welke ontbijtgranen hij
gaat eten of over wat dan ook,

698
00:41:21,330 --> 00:41:24,210
zonder dat God zijn
hart die kant op stuurt.

699
00:41:24,210 --> 00:41:28,050
Of Gods bemoeienis gaat misschien
minder ver in de details:

700
00:41:28,050 --> 00:41:30,450
God laat de koning zijn gang gaan,

701
00:41:30,450 --> 00:41:34,830
totdat diens beslissingen ingaan
tegen iets wat God wil laten gebeuren

702
00:41:34,830 --> 00:41:36,870
of dat zouden doorkruisen.

703
00:41:36,870 --> 00:41:40,530
Dan grijpt God in en
buigt Hij zijn hart om.

704
00:41:40,530 --> 00:41:45,150
Er zijn momenten waarop God duidelijk
klaagt over het gedrag van een koning.

705
00:41:45,150 --> 00:41:50,310
Er zijn ook momenten waarop Hij het hart
van een koning verhardt en hem in zekere

706
00:41:50,310 --> 00:41:52,650
zin zijn vrije wil afneemt.

707
00:41:52,650 --> 00:41:57,510
Want God wil dat de beslissingen van een
koning op een bepaalde manier uitvallen,

708
00:41:57,510 --> 00:42:00,270
zodat de geschiedenis een
bepaalde kant op gaat.

709
00:42:00,270 --> 00:42:05,010
We zouden het ons zo kunnen voorstellen:
een tiener zit achter het stuur en de

710
00:42:05,010 --> 00:42:09,450
vader zit naast hem, zoals een
rijinstructeur met zijn eigen stuur.

711
00:42:09,450 --> 00:42:11,490
Het kind denkt dat hij stuurt.

712
00:42:11,490 --> 00:42:14,430
Het is zoals met kleine
kinderen in plastic autootjes,

713
00:42:14,430 --> 00:42:18,570
met een stuur dat niet echt werkt
en een handvat aan de achterkant.

714
00:42:18,570 --> 00:42:21,570
De ouders duwen het kind
voort als in een kinderwagen,

715
00:42:21,570 --> 00:42:24,570
en het kind denkt dat het
in een auto zit te sturen,

716
00:42:24,570 --> 00:42:28,290
maar in werkelijkheid bepalen
de ouders volledig de richting.

717
00:42:28,290 --> 00:42:31,470
Sommige mensen denken dat
het zo gaat met machthebbers.

718
00:42:31,470 --> 00:42:35,610
Zij denken dat ze sturen, maar in
werkelijkheid stuurt God het autootje in

719
00:42:35,610 --> 00:42:37,050
alles wat ze doen.

720
00:42:37,050 --> 00:42:41,730
Maar het kan ook zijn zoals een vader die
naast zijn zoon zit die leert autorijden.

721
00:42:41,730 --> 00:42:44,490
De zoon rijdt echt zelf, maar de vader kan

722
00:42:44,490 --> 00:42:49,950
ingrijpen en het stuur pakken wanneer hij
ziet dat dat nodig is. We weten het niet.

723
00:42:49,950 --> 00:42:53,250
De woorden van Salomo
vertellen ons niet hoe het zit.

724
00:42:53,250 --> 00:42:56,970
Wordt alles wat de koning doet
altijd volledig door God gestuurd?

725
00:42:56,970 --> 00:43:01,230
Of is het zoals met waterstromen, die
normaal de loop volgen die de natuur

726
00:43:01,230 --> 00:43:05,790
voorschrijft, al kan God die loop
zeker veranderen wanneer Hij maar wil?

727
00:43:05,790 --> 00:43:11,610
Waterstromen worden, voor zover wij kunnen
zien, gestuurd door natuurwetten, erosie,

728
00:43:11,610 --> 00:43:13,770
hydraulica en dat soort dingen.

729
00:43:13,770 --> 00:43:18,210
Je kunt God zien als Iemand die elke
molecuul tot in detail aanstuurt,

730
00:43:18,210 --> 00:43:21,690
en sommige mensen voelen zich
prettiger bij dat beeld van God.

731
00:43:21,690 --> 00:43:24,630
Maar de Bijbel leert dat
nergens met zoveel woorden.

732
00:43:24,630 --> 00:43:29,250
Het lijkt erop dat God sommige dingen laat
verlopen volgens de loop van de natuur

733
00:43:29,250 --> 00:43:31,710
of volgens de beslissingen van een mens.

734
00:43:31,710 --> 00:43:33,870
Maar Hij is altijd soeverein.

735
00:43:33,870 --> 00:43:38,310
Hij kan altijd ingrijpen en zeggen:
„Het bevalt Me niet hoe dit gaat.

736
00:43:38,310 --> 00:43:41,070
Ik ga dit hier een andere kant op sturen.”

737
00:43:41,070 --> 00:43:45,390
Verschillende mensen hebben verschillende
beelden in hun hoofd van hoe God regeert.

738
00:43:45,390 --> 00:43:48,030
Maar één ding zegt deze tekst wel:

739
00:43:48,030 --> 00:43:51,450
de waterstromen staan zeker
onder Gods heerschappij,

740
00:43:51,450 --> 00:43:53,850
en de beslissingen van de koning ook.

741
00:43:53,850 --> 00:43:56,310
Ik weet niet of we
moeten suggereren dat God

742
00:43:56,310 --> 00:43:59,130
al het kwaad van een
koning heeft toegelaten.

743
00:43:59,130 --> 00:44:02,550
Al kunnen we wel zeggen dat God het
niet heeft verhinderd terwijl Hij dat

744
00:44:02,550 --> 00:44:03,870
wel had gekund.

745
00:44:03,870 --> 00:44:08,250
Want als iemand op het punt staat iets te
doen wat God absoluut niet wil toestaan,

746
00:44:08,250 --> 00:44:12,810
dan heeft God de macht om het hart van
de koning een andere kant op te buigen.

747
00:44:12,810 --> 00:44:16,470
Het punt hier is dus dat koningen
weliswaar soeverein lijken,

748
00:44:16,470 --> 00:44:18,930
maar niet helemaal soeverein zijn.

749
00:44:18,930 --> 00:44:23,610
Ze staan onder Gods heerschappij, en
God grijpt in wanneer dat nodig is om te

750
00:44:23,610 --> 00:44:28,110
voorkomen dat iets een kant op gaat die
rampzalig zou zijn voor Zijn plannen.

751
00:44:28,110 --> 00:44:31,530
In hoofdstuk 25 vers 5 zei Salomo:

752
00:44:31,530 --> 00:44:34,830
Doe een goddeloze weg van
voor de ogen van een koning,

753
00:44:34,830 --> 00:44:37,950
en zijn troon zal door
gerechtigheid bevestigd worden.

754
00:44:37,950 --> 00:44:42,210
Ik heb het gevoel dat hij het hier
heeft over de raadgevers van de koning.

755
00:44:42,210 --> 00:44:45,630
Koningen raadpleegden altijd
raadslieden en adviseurs,

756
00:44:45,630 --> 00:44:48,450
en daar zaten zeker ook
goddeloze mensen tussen.

757
00:44:48,450 --> 00:44:53,130
Salomo vond dat een koning gebruik
moest maken van wijze raad:

758
00:44:53,130 --> 00:44:57,270
Want na rijp beraad zult u
oorlog voeren voor uzelf,

759
00:44:57,270 --> 00:45:01,230
en in een veelheid van
raadgevers ligt de overwinning.

760
00:45:01,230 --> 00:45:03,210
Elders zei Salomo:

761
00:45:03,210 --> 00:45:05,610
Voer oorlog met goed advies.

762
00:45:05,610 --> 00:45:09,570
Hij wist dat een koning niet op
zijn eigen wijsheid aangewezen was.

763
00:45:09,570 --> 00:45:13,110
Ook al was Salomo de wijste
koning die er ooit geweest is,

764
00:45:13,110 --> 00:45:15,450
toch had hij zelf raadgevers.

765
00:45:15,450 --> 00:45:19,590
Dat weten we, want toen zijn zoon
Rehabeam een keuze moest maken tussen

766
00:45:19,590 --> 00:45:24,270
twee mogelijkheden, ging hij naar een paar
van de oudere raadgevers die zijn vader

767
00:45:24,270 --> 00:45:26,310
Salomo hadden geadviseerd.

768
00:45:26,310 --> 00:45:30,450
Hij sloeg hun raad in de wind en
volgde de raad van jonge dwazen van

769
00:45:30,450 --> 00:45:32,070
zijn eigen leeftijd.

770
00:45:32,070 --> 00:45:37,350
Maar het punt is dat er oudere mannen
waren die Rehabeam kon raadplegen

771
00:45:37,350 --> 00:45:40,590
en die raadgevers van
Salomo waren geweest.

772
00:45:40,590 --> 00:45:45,330
Salomo, de wijste man ter wereld,
had mannen die hem raad gaven.

773
00:45:45,330 --> 00:45:47,610
Elke koning had raad nodig.

774
00:45:47,610 --> 00:45:51,930
Geen enkele wijze koning zou denken
dat hij gewoon eigenmachtig naar zijn

775
00:45:51,930 --> 00:45:53,550
grillen moest regeren.

776
00:45:53,550 --> 00:45:56,250
Wie dat doet, noemen we een tiran.

777
00:45:56,250 --> 00:45:58,590
Niet alle koningen waren tirannen.

778
00:45:58,590 --> 00:46:01,830
Sommigen wel, en ze hadden
zeker de macht om het te zijn,

779
00:46:01,830 --> 00:46:04,470
maar een goede koning zou het niet zijn.

780
00:46:04,470 --> 00:46:09,210
Ook dit moeten we onthouden, en daarmee
dwalen we een beetje van het onderwerp af.

781
00:46:09,210 --> 00:46:13,830
Als we spreken over de soevereiniteit
van God en over Hem als Koning,

782
00:46:13,830 --> 00:46:17,370
dan zijn er zeker mensen die
denken dat God elke gedachte,

783
00:46:17,370 --> 00:46:22,110
elk woord en elke daad van
mensen tot in detail aanstuurt,

784
00:46:22,110 --> 00:46:24,990
en dat Hij alles heeft
beschikt wat er gebeurt.

785
00:46:24,990 --> 00:46:26,730
Anderen zien het niet helemaal zo.

786
00:46:26,730 --> 00:46:29,250
Sommige mensen zien God
als Degene die alles

787
00:46:29,250 --> 00:46:32,670
overal in Zijn voorzienigheid
tot in de puntjes bestuurt.

788
00:46:32,670 --> 00:46:35,910
Als je tegen hen zegt:
„Koningen doen dat niet.

789
00:46:35,910 --> 00:46:40,530
God wordt een Koning genoemd, maar
koningen doen dat over het algemeen niet”,

790
00:46:40,530 --> 00:46:44,190
antwoorden ze soms: „Dat komt
doordat ze het niet kunnen.

791
00:46:44,190 --> 00:46:48,510
Maar God is overal, God is
alwetend en God is almachtig,

792
00:46:48,510 --> 00:46:51,390
dus Hij kan doen wat andere
koningen niet kunnen.”

793
00:46:51,390 --> 00:46:54,810
Maar dat suggereert dat
elke koning, als hij kon,

794
00:46:54,810 --> 00:46:57,750
alle mensen al hun vrijheid zou afnemen.

795
00:46:57,750 --> 00:46:59,970
Zo zijn niet per se alle koningen.

796
00:46:59,970 --> 00:47:01,650
Sommige koningen wel.

797
00:47:01,650 --> 00:47:05,670
Een koning die elke beweging van
mensen zal bepalen omdat hij dat kan,

798
00:47:05,670 --> 00:47:08,970
is niet per se een koning
van wie mensen zullen houden.

799
00:47:08,970 --> 00:47:10,950
Dat noemen we een tiran.

800
00:47:10,950 --> 00:47:15,090
Een koning die besluit: „Jij
beslist niet met wie je trouwt;

801
00:47:15,090 --> 00:47:17,130
ik beslis met wie je trouwt.

802
00:47:17,130 --> 00:47:19,710
Ik beslis wat je als ontbijt eet.

803
00:47:19,710 --> 00:47:21,990
Ik beslis wat voor werk je doet.

804
00:47:21,990 --> 00:47:24,330
Ik beslis alles voor je.

805
00:47:24,330 --> 00:47:28,590
Jij neemt geen enkele beslissing;
ik neem ze allemaal voor je.”

806
00:47:28,590 --> 00:47:33,030
Het klopt dat aardse koningen dat
niet doen, en ze kunnen het ook niet.

807
00:47:33,030 --> 00:47:37,470
Maar te suggereren dat elke aardse koning
dat zou doen als hij die macht kreeg,

808
00:47:37,470 --> 00:47:39,030
is volgens mij een vergissing.

809
00:47:39,030 --> 00:47:44,070
Ik denk niet dat de meeste aardse koningen
die menselijk zijn en om mensen geven,

810
00:47:44,070 --> 00:47:47,670
de wil van hun volk zo zouden overheersen.

811
00:47:47,670 --> 00:47:52,470
Een goede koning maakt goede wetten,
eist dat mensen zich eraan houden,

812
00:47:52,470 --> 00:47:56,610
laat die mensen veel vrijheid om binnen
de grenzen van de wetten te doen wat ze

813
00:47:56,610 --> 00:47:59,970
willen, en straft wie
de wetten overtreedt.

814
00:47:59,970 --> 00:48:02,730
Dat is wat een goede
koning gewoonlijk doet;

815
00:48:02,730 --> 00:48:06,750
in elk geval doen goede
menselijke koningen dat.

816
00:48:06,750 --> 00:48:11,070
Er is eigenlijk geen reden om aan
te nemen dat God in dat opzicht

817
00:48:11,070 --> 00:48:15,630
veel anders regeert dan menselijke
koningen, al zou Hij het kunnen.

818
00:48:15,630 --> 00:48:19,830
De gedachte dat iemand zo tiranniek
zal zijn als hij maar kan,

819
00:48:19,830 --> 00:48:25,710
en dat God dat kan zijn omdat Hij alle
macht heeft, is geen logische conclusie.

820
00:48:25,710 --> 00:48:30,390
Uit het feit dat God het kan, volgt
niet dat Hij het ook zou doen.

821
00:48:30,390 --> 00:48:35,130
En als ik de Schrift lees, klinkt het
mij niet in de oren dat God dat doet.

822
00:48:35,130 --> 00:48:38,430
In hoofdstuk 29 vers 14 staat:

823
00:48:38,430 --> 00:48:42,090
Een koning die in trouw
geringen recht doet,

824
00:48:42,090 --> 00:48:45,450
diens troon zal voor
eeuwig bevestigd worden.

825
00:48:45,450 --> 00:48:47,910
Dat lijkt op de belofte over de koning

826
00:48:47,910 --> 00:48:51,030
die de goddelozen uit
zijn nabijheid verwijdert:

827
00:48:51,030 --> 00:48:53,370
ook zijn troon zal bevestigd worden.

828
00:48:53,370 --> 00:48:57,630
Het is dus een goede koning die
de armen rechtvaardig oordeelt,

829
00:48:57,630 --> 00:49:00,810
die opkomt voor de belangen
van de machtelozen.

830
00:49:00,810 --> 00:49:04,230
Dat is eigenlijk waarvoor
koningen bedoeld zijn.

831
00:49:04,230 --> 00:49:08,610
Zonder koning, zonder overheid,
vallen de machtigste mensen

832
00:49:08,610 --> 00:49:11,070
gewoon de kwetsbare mensen aan.

833
00:49:11,070 --> 00:49:16,590
Goddeloze mensen die sterker zijn, buiten
fatsoenlijke mensen uit die zwakker zijn.

834
00:49:16,590 --> 00:49:19,350
Maar een koning verandert
die machtsverhouding.

835
00:49:19,350 --> 00:49:22,770
Een koning die rechtvaardig
regeert ten gunste van de armen,

836
00:49:22,770 --> 00:49:27,450
die achter de armen staat, ook al kunnen
zij hem niet omkopen zoals de rijken dat

837
00:49:27,450 --> 00:49:30,390
kunnen, maar die bezorgd
is om gerechtigheid,

838
00:49:30,390 --> 00:49:33,450
maakt rechtvaardige
wetten en handhaaft die.

839
00:49:33,450 --> 00:49:37,170
Dat geeft iedereen zekerheid, en
de mensen zullen willen dat zijn

840
00:49:37,170 --> 00:49:39,630
troon voor lange tijd bevestigd wordt.

841
00:49:39,630 --> 00:49:45,270
Maar slechte machthebbers zijn beslist
slecht nieuws, en dat wist Salomo ook.

842
00:49:45,270 --> 00:49:49,890
Er zijn slechte machthebbers die tirannen
zijn, en die zijn geen goede zaak.

843
00:49:49,890 --> 00:49:55,230
In hoofdstuk 28, de verzen
15 en 16, zei Salomo:

844
00:49:55,230 --> 00:50:00,030
Als een brullende leeuw en een jagende
beer is een goddeloze die over een

845
00:50:00,030 --> 00:50:01,590
arm volk heerst.

846
00:50:01,590 --> 00:50:05,430
Een leeuw en een beer waren in
die tijd met menselijke krachten

847
00:50:05,430 --> 00:50:07,470
nogal moeilijk te weerstaan.

848
00:50:07,470 --> 00:50:09,810
Ze hadden geen krachtige geweren.

849
00:50:09,810 --> 00:50:12,930
Tegen een aanvallende beer
kun je niet veel beginnen.

850
00:50:12,930 --> 00:50:17,070
Zelfs vandaag is een aanstormende
grizzlybeer nogal moeilijk tegen te

851
00:50:17,070 --> 00:50:21,450
houden, zelfs als je een olifantengeweer
van kaliber vijftig hebt.

852
00:50:21,450 --> 00:50:25,110
Toen ik in Idaho woonde en
vrienden in Montana bezocht,

853
00:50:25,110 --> 00:50:28,350
vertelden zij waargebeurde
verhalen over mensen die

854
00:50:28,350 --> 00:50:31,110
oog in oog hadden
gestaan met grizzlyberen.

855
00:50:31,110 --> 00:50:34,590
Ik hoorde een verhaal over
een man die op grizzly's joeg,

856
00:50:34,590 --> 00:50:36,810
of gewoon aan het jagen was.

857
00:50:36,810 --> 00:50:40,470
Dat moet zijn geweest voordat
grizzly's beschermd werden.

858
00:50:40,470 --> 00:50:45,810
Hij had bij wijze van spreken een kanon
van kaliber vijftig, een olifantengeweer.

859
00:50:45,810 --> 00:50:48,810
Er stond een grizzly ver
weg op een andere heuvel,

860
00:50:48,810 --> 00:50:51,510
en hij besloot hem te schieten als trofee.

861
00:50:51,510 --> 00:50:53,850
Hij schoot, en het dier ging neer.

862
00:50:53,850 --> 00:50:56,730
Het viel op een plek waar
hij het niet kon zien,

863
00:50:56,730 --> 00:51:00,690
en toen stond het weer op en
begon het op hem af te stormen.

864
00:51:00,690 --> 00:51:05,250
Hij schoot zijn geweer leeg op de
grizzly terwijl die op hem afkwam.

865
00:51:05,250 --> 00:51:09,090
Ik geloof dat zijn laatste schot hem
eindelijk een paar meter voor hem deed

866
00:51:09,090 --> 00:51:13,230
neervallen, maar hij stormde
op hem af, vol kogels.

867
00:51:13,230 --> 00:51:16,710
Een aanstormende beer
is iets angstaanjagends.

868
00:51:16,710 --> 00:51:20,250
Een brullende leeuw is
net zo angstaanjagend.

869
00:51:20,250 --> 00:51:24,330
Een leeuw heeft over het algemeen
geen natuurlijke vijanden.

870
00:51:24,330 --> 00:51:27,510
Zo is een koning ook, en als
het een slechte koning is,

871
00:51:27,510 --> 00:51:32,910
is hij een schrik voor de mensen: een
goddeloze heerser over arme mensen.

872
00:51:32,910 --> 00:51:37,170
Dat is ongeveer de ergste situatie
die je je kunt voorstellen.

873
00:51:37,170 --> 00:51:38,670
Vers 16 zegt:

874
00:51:38,670 --> 00:51:41,310
Een vorst die gebrek aan inzicht heeft,

875
00:51:41,310 --> 00:51:45,870
maakt zich dikwijls schuldig aan
afpersingen, maar wie winstbejag haat,

876
00:51:45,870 --> 00:51:47,610
zal zijn dagen verlengen.

877
00:51:47,610 --> 00:51:52,470
Een paar dingen die een koning echt
onderdrukkend en ongewenst kunnen maken,

878
00:51:52,470 --> 00:51:57,150
zijn een gebrek aan wijsheid en
blijkbaar ook dat hij omkoopbaar is.

879
00:51:57,150 --> 00:52:00,930
Iemand die geen hekel heeft aan
hebzucht, is een onderdrukker.

880
00:52:00,930 --> 00:52:03,330
Maar wie wel een hekel heeft aan hebzucht,

881
00:52:03,330 --> 00:52:07,650
wie zich niet laat omkopen of laat
sturen door degene die het meest geeft,

882
00:52:07,650 --> 00:52:09,510
zal zijn dagen verlengen.

883
00:52:09,510 --> 00:52:12,570
Een slechte koning is
beslist een slechte zaak,

884
00:52:12,570 --> 00:52:17,730
want mensen zijn kwetsbaar tegenover
de koning, of hij nu goed is of slecht.

885
00:52:17,730 --> 00:52:20,250
Ik heb vaak gedacht wat een zegen het is

886
00:52:20,250 --> 00:52:23,670
dat de God aan Wie we allemaal
verantwoording afleggen,

887
00:52:23,670 --> 00:52:25,770
toevallig een goede God is.

888
00:52:25,770 --> 00:52:27,510
Wat als Hij dat niet was?

889
00:52:27,510 --> 00:52:29,130
Wat zouden we eraan kunnen doen?

890
00:52:29,130 --> 00:52:35,490
Wat als de God Die ons gemaakt heeft,
Die ons regeert, Die ons zal oordelen,

891
00:52:35,490 --> 00:52:39,390
Die om ons geeft, van Wie
we zo sterk afhankelijk zijn

892
00:52:39,390 --> 00:52:43,350
en Die we moeten aanbidden,
eigenlijk meer op de duivel leek?

893
00:52:43,350 --> 00:52:45,150
Wat zou je dan kunnen doen?

894
00:52:45,150 --> 00:52:47,250
Je kunt Hem niet omverwerpen.

895
00:52:47,250 --> 00:52:52,110
We hebben zoveel geluk dat de God
Die werkelijk een absolute macht is,

896
00:52:52,110 --> 00:52:55,470
een goed persoon is in plaats
van een slecht persoon,

897
00:52:55,470 --> 00:53:01,530
dat Hij vrijgevig en vriendelijk en
liefdevol en vergevingsgezind is.

898
00:53:01,530 --> 00:53:04,410
Hij hoeft niets van dat alles te zijn.

899
00:53:04,410 --> 00:53:06,930
Niemand zou Hem ertoe kunnen dwingen.

900
00:53:06,930 --> 00:53:10,050
Dat is wat het woord ‘soeverein’ betekent.

901
00:53:10,050 --> 00:53:15,810
Als iemand soeverein is, betekent het dat
niemand hem kan dwingen anders te zijn.

902
00:53:15,810 --> 00:53:18,390
Hij legt aan niemand verantwoording af.

903
00:53:18,390 --> 00:53:22,230
Hij is wat Hij wil zijn, en
dat zal Hij altijd blijven,

904
00:53:22,230 --> 00:53:25,710
omdat Hij aan niemand
verantwoording schuldig is.

905
00:53:25,710 --> 00:53:30,210
Een soeverein legt aan niemand
anders rekenschap af van zijn gedrag.

906
00:53:30,210 --> 00:53:33,210
God hoeft geen rekenschap
van Zichzelf af te leggen.

907
00:53:33,210 --> 00:53:37,230
Niets houdt God goed behalve
Hijzelf, Zijn eigen natuur.

908
00:53:37,230 --> 00:53:39,090
Hij is gewoon een goede God.

909
00:53:39,090 --> 00:53:43,890
En dat is goed voor ons, want wat als
Hij een tiran was, een onderdrukker,

910
00:53:43,890 --> 00:53:45,330
slecht en wreed?

911
00:53:45,330 --> 00:53:48,330
Wat als Hij was zoals sommige
kinderen die ik kende,

912
00:53:48,330 --> 00:53:51,990
die het heerlijk vonden om katten
op de snelweg uit de auto te gooien,

913
00:53:51,990 --> 00:53:55,110
alleen om te zien hoe ze
op de grond terechtkwamen?

914
00:53:55,110 --> 00:53:59,010
Of zoals jongetjes die graag de
vleugels van vliegen uittrokken,

915
00:53:59,010 --> 00:54:00,690
alleen om ze te kwellen?

916
00:54:00,690 --> 00:54:03,630
Er zijn mensen die gewoon
genieten van wreedheid.

917
00:54:03,630 --> 00:54:08,070
Wat als we waren geboren in een
heelal waar zo'n god aan de macht was,

918
00:54:08,070 --> 00:54:10,350
en we het daar gewoon mee moesten doen?

919
00:54:10,350 --> 00:54:14,010
Het zou een vreselijke wereld
zijn, een vreselijk leven.

920
00:54:14,010 --> 00:54:19,410
Het is verbazingwekkend hoeveel atheïsten
God beschrijven als een God van toorn,

921
00:54:19,410 --> 00:54:24,390
wraakzuchtig en gemeen en dat soort
dingen, en toch komen ze ermee weg.

922
00:54:24,390 --> 00:54:27,750
Zo toornig als zij denken
kan Hij dan niet zijn.

923
00:54:27,750 --> 00:54:32,070
Dat ze God kunnen vervloeken, Hem
kunnen tarten en bekritiseren,

924
00:54:32,070 --> 00:54:35,970
en het toch kunnen navertellen,
betekent dat Hij niet kan zijn

925
00:54:35,970 --> 00:54:40,350
wat zij van Hem zeggen, anders
zouden ze er niet mee wegkomen.

926
00:54:40,350 --> 00:54:44,190
Hij moet een stuk grootmoediger
zijn dan zij Hem toedichten.

927
00:54:44,190 --> 00:54:47,850
Maar onder een slechte machthebber
kom je eigenlijk niet uit.

928
00:54:47,850 --> 00:54:50,250
Hij is jouw machthebber.

929
00:54:50,250 --> 00:54:52,770
Gelukkig is de Heerser
van het heelal niet zo,

930
00:54:52,770 --> 00:54:57,570
maar er zijn aardse machthebbers
geweest die wel zo waren: slecht.

931
00:54:57,570 --> 00:55:00,570
Hoofdstuk 28 vers 28 zegt:

932
00:55:00,570 --> 00:55:05,610
Als goddelozen verschijnen, verbergt
een mens zich, maar als zij omkomen,

933
00:55:05,610 --> 00:55:08,010
worden rechtvaardigen talrijk.

934
00:55:08,010 --> 00:55:11,970
Dat wil zeggen: wanneer ze als
machthebbers aan de macht komen.

935
00:55:11,970 --> 00:55:14,970
Er valt iets te zeggen
voor goede machthebbers.

936
00:55:14,970 --> 00:55:18,450
Als machthebbers goed zijn,
nemen de rechtvaardigen toe.

937
00:55:18,450 --> 00:55:21,090
De samenleving wordt
een betere samenleving,

938
00:55:21,090 --> 00:55:24,270
omdat er betere wetten en wetgevers zijn.

939
00:55:24,270 --> 00:55:28,830
Een betere overheid kan de samenleving
in het algemeen beter maken,

940
00:55:28,830 --> 00:55:31,410
al wordt die niet per se godvrezender.

941
00:55:31,410 --> 00:55:35,190
Want geen enkele machthebber,
hoe godvrezend hij ook is,

942
00:55:35,190 --> 00:55:38,010
kan zijn volk godvrezend maken.

943
00:55:38,010 --> 00:55:40,710
Maar hij kan godsvrucht wel aanmoedigen.

944
00:55:40,710 --> 00:55:43,590
Hij kan haar in elk geval niet vervolgen.

945
00:55:43,590 --> 00:55:47,070
Waar rechtvaardig wordt geregeerd,
wordt rechtvaardig gedrag

946
00:55:47,070 --> 00:55:49,170
aangemoedigd en neemt het toe.

947
00:55:49,170 --> 00:55:53,010
Als er een goddeloze machthebber
opstaat die gerechtigheid vervolgt,

948
00:55:53,010 --> 00:55:55,470
moeten goede mensen zich verbergen.

949
00:55:55,470 --> 00:56:00,270
Ze kunnen niet naar buiten treden en de
samenleving beïnvloeden met hun goedheid.

950
00:56:00,270 --> 00:56:03,030
De goede mensen moeten ondergronds gaan.

951
00:56:03,030 --> 00:56:06,630
Dat is vaak gebeurd, ook in
de Bijbelse geschiedenis.

952
00:56:06,630 --> 00:56:11,790
De profeten van Jahweh moesten zich in
de tijd van Izebel in een grot verbergen,

953
00:56:11,790 --> 00:56:16,110
en een man die Obadja heette,
moest hun eten en water brengen,

954
00:56:16,110 --> 00:56:19,110
omdat ze zich verborgen
om hun leven te redden.

955
00:56:19,110 --> 00:56:24,930
Het waren de profeten van Jahweh, en
Izebel doodde alle profeten van Jahweh.

956
00:56:24,930 --> 00:56:29,670
Goddeloze mensen aan de macht zorgen
ervoor dat goede mensen zich verbergen.

957
00:56:29,670 --> 00:56:34,470
Onze samenleving is nog niet zo goddeloos
geworden dat wij ons moeten verbergen,

958
00:56:34,470 --> 00:56:38,010
maar we moeten niet denken
dat we daar immuun voor zijn.

959
00:56:38,010 --> 00:56:42,390
Gelovigen hebben dat in onze eigen
tijd in veel samenlevingen moeten doen:

960
00:56:42,390 --> 00:56:47,070
in een groot deel van Oost-Europa,
in China, in Noord-Korea,

961
00:56:47,070 --> 00:56:50,190
in Cuba en op veel van dat soort plaatsen.

962
00:56:50,190 --> 00:56:54,270
Als gelovigen in die landen
leefden, moesten ze zich verbergen.

963
00:56:54,270 --> 00:56:57,810
Ze moesten in het geheim
ondergronds samenkomen.

964
00:56:57,810 --> 00:57:00,330
Christenen in Rome moesten dat vaak doen.

965
00:57:00,330 --> 00:57:02,910
Ze moesten samenkomen in de catacomben.

966
00:57:02,910 --> 00:57:07,830
Ze moesten zich verbergen vanwege
goddeloze, onderdrukkende machthebbers.

967
00:57:07,830 --> 00:57:10,470
Slechte machthebbers zijn slecht nieuws.

968
00:57:10,470 --> 00:57:13,050
Hoofdstuk 29 vers 2 zegt:

969
00:57:13,050 --> 00:57:16,710
Als rechtvaardigen groot
worden, verblijdt het volk zich,

970
00:57:16,710 --> 00:57:19,830
maar als een goddeloze
heerst, zucht het volk.

971
00:57:19,830 --> 00:57:22,410
Dat is ongeveer het
enige wat ze kunnen doen.

972
00:57:22,410 --> 00:57:24,390
Ze kunnen hem niet omverwerpen.

973
00:57:24,390 --> 00:57:26,310
Ze kunnen alleen maar zuchten.

974
00:57:26,310 --> 00:57:31,350
Ze leiden een ellendig leven vanwege
goddeloze mannen die koning zijn.

975
00:57:31,350 --> 00:57:33,990
Natuurlijk leven wij in
een samenleving waarin we,

976
00:57:33,990 --> 00:57:38,010
als we goddeloze machthebbers hebben,
niet alleen maar hoeven te zuchten.

977
00:57:38,010 --> 00:57:40,590
We kunnen er ook iets aan doen, zogenaamd.

978
00:57:40,590 --> 00:57:42,930
Ik weet niet zeker wat je eraan kunt doen.

979
00:57:42,930 --> 00:57:45,030
We kunnen een andere man kiezen.

980
00:57:45,030 --> 00:57:46,830
Ja, maar waar is hij?

981
00:57:46,830 --> 00:57:48,930
Waar is die man die je kunt kiezen?

982
00:57:48,930 --> 00:57:50,670
Je hebt twee partijen.

983
00:57:50,670 --> 00:57:52,530
Een van die mannen wordt gekozen.

984
00:57:52,530 --> 00:57:54,210
Geen van beiden deugt.

985
00:57:54,210 --> 00:57:56,310
Wat kun je anders doen dan zuchten?

986
00:57:56,310 --> 00:57:59,550
Misschien komt er een tijd dat
er werkelijk een goede keuze is,

987
00:57:59,550 --> 00:58:01,590
en dan kun je er werkelijk iets aan doen.

988
00:58:01,590 --> 00:58:05,250
Misschien kunnen mensen zich dan
ontdoen van de slechte machthebbers.

989
00:58:05,250 --> 00:58:08,970
Maar een samenleving die alleen
slechte kandidaten heeft,

990
00:58:08,970 --> 00:58:11,070
krijgt slechte machthebbers.

991
00:58:11,070 --> 00:58:16,650
Vraag je je weleens af hoe het kan dat we
in een land met zo'n 300 miljoen inwoners,

992
00:58:16,650 --> 00:58:19,950
als het erom gaat iemand te
vinden die het land moet leiden,

993
00:58:19,950 --> 00:58:22,530
niemand kunnen vinden
die beginselen heeft?

994
00:58:22,530 --> 00:58:25,290
We kunnen niemand vinden
die verstand heeft.

995
00:58:25,290 --> 00:58:30,570
We kunnen niemand vinden die beter is dan
de kandidaten die ze naar voren schuiven.

996
00:58:30,570 --> 00:58:33,390
Ik vind dat iets verbazingwekkends.

997
00:58:33,390 --> 00:58:37,410
Ik zeg dit niet om één bepaalde
partij te bekritiseren.

998
00:58:37,410 --> 00:58:41,670
Als maar één partij het deed, zou
de keuze natuurlijk makkelijk zijn.

999
00:58:41,670 --> 00:58:45,390
Het probleem is dat je,
hoeveel partijen je ook hebt,

1000
00:58:45,390 --> 00:58:49,470
nooit een goede kandidaat krijgt,
behalve misschien bij een van die kleine

1001
00:58:49,470 --> 00:58:55,110
partijtjes in de marge, ergens in een
uithoek: iemand die nooit gekozen wordt.

1002
00:58:55,110 --> 00:58:58,650
Maar op de een of andere manier
staan al het geld en alle

1003
00:58:58,650 --> 00:59:01,050
macht achter iemand van wie je denkt:

1004
00:59:01,050 --> 00:59:04,470
„Wat heeft iemand ooit in
deze persoon bewonderd?

1005
00:59:04,470 --> 00:59:07,590
Waarom is deze persoon
daar naar voren geschoven?”

1006
00:59:07,590 --> 00:59:10,590
Je zou bijna de
complottheorieën gaan geloven.

1007
00:59:10,590 --> 00:59:13,410
Want als men de dingen
verstandig zou laten verlopen,

1008
00:59:13,410 --> 00:59:17,850
moeten er in een land van deze
omvang toch ergens goede mensen zijn.

1009
00:59:17,850 --> 00:59:19,650
Die verbergen zich vast.

1010
00:59:19,650 --> 00:59:22,410
Hoofdstuk 29 vers 4 zegt:

1011
00:59:22,410 --> 00:59:26,850
Een koning houdt een land in stand door
recht, maar wie veel belasting heft,

1012
00:59:26,850 --> 00:59:27,690
breekt het af.

1013
00:59:27,690 --> 00:59:30,930
Dat is een herhaling van een
gedachte die we zojuist hadden,

1014
00:59:30,930 --> 00:59:36,570
over de machthebber die een hekel heeft
aan hebzucht: zijn troon wordt bevestigd.

1015
00:59:36,570 --> 00:59:40,230
De Engelse vertaling waarop de
spreker zijn uitleg baseert,

1016
00:59:40,230 --> 00:59:43,290
spreekt hier over iemand
die steekpenningen aanneemt;

1017
00:59:43,290 --> 00:59:46,650
de aangehaalde Nederlandse
vertaling spreekt over iemand die

1018
00:59:46,650 --> 00:59:48,270
veel belasting heft.

1019
00:59:48,270 --> 00:59:52,830
Volgens de Engelse lezing zal zo iemand
zijn land door zijn goddeloosheid

1020
00:59:52,830 --> 00:59:56,610
ten val brengen, omdat hij
regeert voor wie het meest biedt.

1021
00:59:56,610 --> 01:00:02,610
Het laatste vers dat we over dit onderwerp
bekijken, is hoofdstuk 29 vers 12:

1022
01:00:02,610 --> 01:00:06,030
Als een heerser acht slaat
op een leugenachtig woord,

1023
01:00:06,030 --> 01:00:08,670
worden al zijn dienaren goddeloos.

1024
01:00:08,670 --> 01:00:11,850
Een machthebber die niet
voor de waarheid staat,

1025
01:00:11,850 --> 01:00:17,130
zal nooit druk uitoefenen op alle mensen
onder hem om waarheidsgetrouw te zijn.

1026
01:00:17,130 --> 01:00:21,630
Als hij naar leugens luistert, dan
krijgt de beste leugenaar zijn zin.

1027
01:00:21,630 --> 01:00:27,630
Die oefent gezag en macht uit in het land,
omdat hij de machthebber kan misleiden.

1028
01:00:27,630 --> 01:00:31,890
En zo worden alle dienaren van
de koning goddeloze leugenaars,

1029
01:00:31,890 --> 01:00:34,170
als de koning daarnaar luistert.

1030
01:00:34,170 --> 01:00:38,910
Met andere woorden: de dienaren van
de koning gaan beantwoorden aan de

1031
01:00:38,910 --> 01:00:41,970
maatstaf van de koning, welke dat ook is.

1032
01:00:41,970 --> 01:00:46,110
Als hij waarheidsgetrouwheid
eist, dan hebben alleen zij die

1033
01:00:46,110 --> 01:00:49,050
waarheidsgetrouw zijn
enige invloed bij hem.

1034
01:00:49,050 --> 01:00:54,210
Dus zullen mensen waarheidsgetrouw zijn,
omdat ze invloed bij hem willen hebben.

1035
01:00:54,210 --> 01:00:58,950
Als hij naar leugens luistert, dan is er
geen enkele controle op de moraal van zijn

1036
01:00:58,950 --> 01:01:01,950
staf en zijn ondergeschikten,
zijn dienaren.

1037
01:01:01,950 --> 01:01:05,610
Wat hier gezegd wordt, is natuurlijk
dat de moraal van de hoogste bestuurder

1038
01:01:05,610 --> 01:01:10,410
doorsijpelt naar de lagere machthebbers,
de lagere bestuurders, enzovoort.

1039
01:01:10,410 --> 01:01:14,550
Als de man aan de top, die de benoemingen
doet, voor gerechtigheid staat,

1040
01:01:14,550 --> 01:01:18,450
dan ligt er druk op iedereen die een
functie in zijn regering wil hebben,

1041
01:01:18,450 --> 01:01:20,550
om een rechtvaardig mens te zijn.

1042
01:01:20,550 --> 01:01:24,030
Als hij niet voor gerechtigheid
staat, dan is er niet zo'n druk,

1043
01:01:24,030 --> 01:01:28,830
en dan komen alle goddeloze mensen
bovendrijven als schuim, vuil schuim.

1044
01:01:28,830 --> 01:01:32,430
Het is heel belangrijk dat de
machthebber, de hoogste machthebber,

1045
01:01:32,430 --> 01:01:36,330
een man van beginselen is, want
zijn maatstaven bepalen grotendeels

1046
01:01:36,330 --> 01:01:37,830
zijn hele bestuur.

1047
01:01:37,830 --> 01:01:41,190
Iedereen onder hem past zich
aan aan waar hij voor staat.

1048
01:01:41,190 --> 01:01:44,790
Dit is wat ons wordt verteld
over heersers en onderdanen.

1049
01:01:44,790 --> 01:01:48,870
Er staat niet veel advies in over hoe je
moet omgaan met een slechte machthebber,

1050
01:01:48,870 --> 01:01:50,790
behalve: verberg je.

1051
01:01:50,790 --> 01:01:54,870
Het advies is: als er een slechte
machthebber is, verberg je.

1052
01:01:54,870 --> 01:01:59,070
Maar als de machthebber niet slecht is,
dan is er advies over hoe je bij hem in

1053
01:01:59,070 --> 01:02:00,930
een goed blaadje blijft.

1054
01:02:00,930 --> 01:02:05,730
Wees een wijs mens, toon goede manieren in
zijn aanwezigheid en behandel hem met het

1055
01:02:05,730 --> 01:02:09,030
soort respect dat hij
vanwege zijn ambt verdient.

1056
01:02:09,030 --> 01:02:13,350
Maar let tegelijk goed op je
woorden en je gedrag. Wees wijs.

1057
01:02:13,350 --> 01:02:17,010
Hij zoekt mensen die eerlijk
zijn, die een zuiver hart hebben,

1058
01:02:17,010 --> 01:02:20,010
en geen mensen die alleen
maar sluw proberen om zich

1059
01:02:20,010 --> 01:02:22,890
via hem in een machtspositie
te manoeuvreren.

1060
01:02:22,890 --> 01:02:25,170
Dit zijn de dingen die Salomo opmerkte.

1061
01:02:25,170 --> 01:02:28,410
Sommige ervan zijn niet
direct op ons van toepassing,

1062
01:02:28,410 --> 01:02:31,050
omdat we in ons land geen koningen hebben.

1063
01:02:31,050 --> 01:02:34,050
Maar sommige zijn zeker
wel op ons van toepassing,

1064
01:02:34,050 --> 01:02:36,810
want de machthebbers van
ons land zijn geen koningen,

1065
01:02:36,810 --> 01:02:38,790
maar het zijn wel machthebbers.

1066
01:02:38,790 --> 01:02:42,510
Het hart van de koning, en we
zouden gewoon kunnen zeggen:

1067
01:02:42,510 --> 01:02:48,270
het hart van elke machthebber, van welke
soort ook, is in de hand van de Heere.

1068
01:02:48,270 --> 01:02:50,730
Hij neigt het tot al wat Hij wil.

1069
01:02:50,730 --> 01:02:54,090
Natuurlijk kunnen veel dingen
die de Bijbel over koningen zegt,

1070
01:02:54,090 --> 01:02:58,530
worden toegepast op het Koninkrijk van
God en op de Koning die wij hebben.

1071
01:02:58,530 --> 01:03:03,030
We mogen ons heel gelukkig prijzen
dat onze Koning niet de tiran is die

1072
01:03:03,030 --> 01:03:04,650
sommige koningen zijn.

1073
01:03:04,650 --> 01:03:07,230
Hij is niet zoals de
koningen van de heidenen.

1074
01:03:07,230 --> 01:03:11,070
Hij is een heel ander soort
heerser, van de beste soort.

1075
01:03:11,070 --> 01:03:14,490
Zijn heerschappij is een
waarborg voor gerechtigheid

1076
01:03:14,490 --> 01:03:18,090
en uiteindelijk voor de verbanning
van het kwaad uit ons leven,

1077
01:03:18,090 --> 01:03:20,430
dat nu door Hem wordt geregeerd.

1078
01:03:20,430 --> 01:03:23,070
Ook uit de gemeente zou
het kwaad worden verbannen,

1079
01:03:23,070 --> 01:03:26,790
als de gemeente Hem daar met de
juiste tucht zou laten regeren.

1080
01:03:26,790 --> 01:03:31,290
Goddeloosheid zou in de gemeente voor
de ogen van de Koning worden verstrooid,

1081
01:03:31,290 --> 01:03:33,690
als de gemeente de Koning zou volgen.

1082
01:03:33,690 --> 01:03:36,810
En uiteindelijk zal het
kwaad uit de wereld zelf

1083
01:03:36,810 --> 01:03:39,810
en uit het heelal worden
verbannen, door Hem,

1084
01:03:39,810 --> 01:03:43,050
wanneer Hij uiteindelijk het
geheel onder Zijn leiding neemt.

1085
01:03:43,050 --> 01:03:47,610
Al hebben we nooit een aardse koning
gehad, we dienen wel een echte Koning.

1086
01:03:47,610 --> 01:03:49,650
Er is werkelijk een Koning die we dienen.

1087
01:03:49,650 --> 01:03:52,950
In sommige opzichten zijn we
misschien een beetje in het nadeel,

1088
01:03:52,950 --> 01:03:55,710
doordat we nooit een
aardse koning hebben gehad.

1089
01:03:55,710 --> 01:03:58,830
Niet dat ik er een wil, maar
mensen die koningen hadden,

1090
01:03:58,830 --> 01:04:05,190
hadden een referentiekader waarmee ze de
uitspraak „Jezus is Heere” of „Jezus is

1091
01:04:05,190 --> 01:04:07,230
Koning” konden begrijpen.

1092
01:04:07,230 --> 01:04:10,830
Mensen die een keizer hadden die
zichzelf tot heer verklaarde,

1093
01:04:10,830 --> 01:04:14,910
en die precies wisten wat de voorrechten
van een keizer en een koning waren,

1094
01:04:14,910 --> 01:04:17,490
hoorden dat Jezus Heere is.

1095
01:04:17,490 --> 01:04:19,950
Zij konden wat ze over
machthebbers wisten,

1096
01:04:19,950 --> 01:04:23,970
overbrengen op wat ze nu
over Jezus moesten begrijpen.

1097
01:04:23,970 --> 01:04:29,250
Wij daarentegen leven in een meer
democratische samenleving en denken dat

1098
01:04:29,250 --> 01:04:31,770
koningen aan ons onderworpen zijn.

1099
01:04:31,770 --> 01:04:35,070
We denken dat machthebbers
aan ons onderworpen zijn

1100
01:04:35,070 --> 01:04:37,170
en onder ons staatsbestel vallen.

1101
01:04:37,170 --> 01:04:40,290
Maar als we dan horen
dat Jezus een heerser is,

1102
01:04:40,290 --> 01:04:44,970
zien we Hem als iemand die lijkt op
een gekozen volksvertegenwoordiger.

1103
01:04:44,970 --> 01:04:49,050
Hij moet mij tevreden houden
als Hij in functie wil blijven.

1104
01:04:49,050 --> 01:04:52,830
De peilingen zien er op dit
moment niet goed voor Hem uit.

1105
01:04:52,830 --> 01:04:57,210
Hij moet maar eens Zijn leven beteren,
zodat Hij weer in een goed blaadje komt

1106
01:04:57,210 --> 01:04:58,890
bij Zijn achterban.

1107
01:04:58,890 --> 01:05:02,430
Nou, Jezus stelt Zich niet herkiesbaar.

1108
01:05:02,430 --> 01:05:05,610
Omdat we geen koning in
ons referentiekader hebben,

1109
01:05:05,610 --> 01:05:10,650
is het voor ons wat onnatuurlijker om te
proberen te begrijpen wat het betekent

1110
01:05:10,650 --> 01:05:12,570
Jezus als Koning te hebben.

1111
01:05:12,570 --> 01:05:16,230
Maar we kunnen er toch achter
komen, en dat moeten we ook,

1112
01:05:16,230 --> 01:05:19,470
want zo horen we te leven:
onder Zijn heerschappij.