1
00:00:01,897 --> 00:00:04,322
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,322 --> 00:00:11,516
Deze keer behandelen we Spreuken:
leven met besef van God (2), deel 2.

3
00:00:11,516 --> 00:00:14,266
Tijdens onze vorige
bijeenkomst over Spreuken

4
00:00:14,266 --> 00:00:17,744
waren we begonnen met de thematische
behandeling van het materiaal in het

5
00:00:17,744 --> 00:00:22,348
hoofdgedeelte van het boek, de
hoofdstukken 10 tot en met 29.

6
00:00:22,348 --> 00:00:25,894
We gingen dat gedeelte door
om er thema’s uit te halen.

7
00:00:25,894 --> 00:00:28,906
Het eerste en misschien
wel belangrijkste thema

8
00:00:28,906 --> 00:00:33,802
dat we in Spreuken moeten onderzoeken,
is dat van een leven met besef van God.

9
00:00:33,802 --> 00:00:38,940
Dat wil zeggen: een leven waarin we
ons bewust zijn van Gods toezicht,

10
00:00:38,940 --> 00:00:44,896
van Gods beoordeling van wat we doen, van
de vraag of we Hem behagen of mishagen,

11
00:00:44,896 --> 00:00:48,251
en van de mate waarin Hij
bij ons leven betrokken is.

12
00:00:48,251 --> 00:00:51,992
Dit zijn zaken waarvan de meeste
mensen zich in hun leven helemaal

13
00:00:51,992 --> 00:00:53,630
niet bewust zijn.

14
00:00:53,630 --> 00:00:57,740
Ze zijn zich bewust van de dingen
die ze met hun zintuigen waarnemen,

15
00:00:57,740 --> 00:01:00,935
en van weinig anders. Maar Paulus zegt:

16
00:01:00,935 --> 00:01:04,307
Want onze lichte verdrukking,
die van korte duur is,

17
00:01:04,307 --> 00:01:09,044
brengt in ons een allesovertreffend
eeuwig gewicht van heerlijkheid teweeg.

18
00:01:09,044 --> 00:01:12,576
Wij houden onze ogen immers niet
gericht op de dingen die men ziet,

19
00:01:12,576 --> 00:01:17,072
maar op de dingen die men niet ziet; want
de dingen die men ziet, zijn tijdelijk,

20
00:01:17,072 --> 00:01:19,882
maar de dingen die men
niet ziet, zijn eeuwig.

21
00:01:19,882 --> 00:01:21,166
Want, zei hij:

22
00:01:21,166 --> 00:01:25,893
De dingen die je ziet zijn tijdelijk, maar
de dingen die je niet ziet zijn eeuwig.

23
00:01:25,893 --> 00:01:29,258
Wat niet gezien wordt, is
natuurlijk Gods verborgen hand,

24
00:01:29,258 --> 00:01:32,382
Zijn soevereine werkzaamheid
achter de schermen.

25
00:01:32,382 --> 00:01:35,266
Veel mensen letten niet
op wat niet gezien wordt.

26
00:01:35,266 --> 00:01:37,670
Ze hebben geen enkele
manier om het te zien.

27
00:01:37,670 --> 00:01:41,035
Het kan alleen met geestelijk
onderscheidingsvermogen worden gezien.

28
00:01:41,035 --> 00:01:45,217
Salomo was, net als de betere
mensen uit het Oude Testament,

29
00:01:45,217 --> 00:01:48,806
in zijn betere dagen een
geestelijk ingesteld mens.

30
00:01:48,806 --> 00:01:55,462
Hij was zich bewust van Gods aanwezigheid,
Gods waarden en Gods soevereiniteit.

31
00:01:55,462 --> 00:01:58,589
Dat is een van de thema’s
die vaak terugkomen.

32
00:01:58,589 --> 00:02:03,977
Dit besef van God valt natuurlijk uiteen
in specifieke dingen over God waarvan we

33
00:02:03,977 --> 00:02:06,928
ons bewust moeten zijn, en in de manier

34
00:02:06,928 --> 00:02:10,376
waarop dat besef van God in
ons leven zichtbaar wordt.

35
00:02:10,376 --> 00:02:15,027
We hebben gekeken naar de Schriftgedeelten
in Spreuken over de vreze Gods.

36
00:02:15,027 --> 00:02:18,640
We hadden bij dat onderwerp veel verder
kunnen kijken dan alleen het boek

37
00:02:18,640 --> 00:02:24,918
Spreuken, want de vreze Gods komt voor
in de Pentateuch, de historische boeken,

38
00:02:24,918 --> 00:02:30,762
in de hele wijsheidsliteratuur en bij de
profeten, en ook in het Nieuwe Testament.

39
00:02:30,762 --> 00:02:35,756
Maar we proberen ons onderzoek grotendeels
te beperken tot wat Salomo ons over deze

40
00:02:35,756 --> 00:02:37,747
onderwerpen heeft gegeven.

41
00:02:37,747 --> 00:02:40,156
De vreze Gods was het begin.

42
00:02:40,156 --> 00:02:45,774
Het is het fundamentele besef van God dat
we allemaal nodig hebben om wijs te zijn.

43
00:02:45,774 --> 00:02:49,306
We moeten ons ervan bewust
zijn dat God Iemand is

44
00:02:49,306 --> 00:02:51,569
met Wie rekening gehouden moet worden,

45
00:02:51,569 --> 00:02:55,004
Iemand Wiens misnoegen
vermeden moet worden.

46
00:02:55,004 --> 00:02:57,492
Dat is wat de vreze Gods is.

47
00:02:57,492 --> 00:03:00,061
Toen onze tijd de vorige keer opraakte,

48
00:03:00,061 --> 00:03:04,395
hadden we het over de soevereiniteit van
God en over het feit dat God Zich het

49
00:03:04,395 --> 00:03:08,968
recht voorbehoudt om in Zijn wereld
alles te doen wat Hij wil doen.

50
00:03:08,968 --> 00:03:13,054
Zoals ik al zei, betekent het
feit dat Hij doet wat Hij wil

51
00:03:13,054 --> 00:03:17,300
niet noodzakelijk dat Hij alles tot
in de kleinste details wil regelen.

52
00:03:17,300 --> 00:03:21,146
Misschien wil Hij dat, en Hij
zou het kunnen als Hij dat wilde,

53
00:03:21,146 --> 00:03:22,829
maar dat staat niet vast.

54
00:03:22,829 --> 00:03:28,037
Zeggen dat God soeverein is, betekent niet
dat we precies weten hoe Hij er in Zijn

55
00:03:28,037 --> 00:03:30,521
soevereiniteit voor kiest te regeren.

56
00:03:30,521 --> 00:03:35,169
Het betekent alleen dat Hij het recht
heeft om te regeren zoals Hij maar wil.

57
00:03:35,169 --> 00:03:39,579
Voor zover ik het begrijp, heeft God
mensen een zekere mate van wilsvrijheid

58
00:03:39,579 --> 00:03:45,207
gegeven, zelfs de vrijheid om zelf te
bepalen of we goed of kwaad zullen doen

59
00:03:45,207 --> 00:03:49,040
en of we voor God zullen
kiezen of God zullen afwijzen.

60
00:03:49,040 --> 00:03:52,969
Hierover heb ik natuurlijk een andere
mening dan veel christenen die een meer

61
00:03:52,969 --> 00:03:57,058
gereformeerde opvatting van
Gods soevereiniteit aanhangen.

62
00:03:57,058 --> 00:04:01,627
Volgens hen betekent Gods soevereiniteit
een voorzienigheid die alles tot in de

63
00:04:01,627 --> 00:04:03,790
kleinste details bepaalt.

64
00:04:03,790 --> 00:04:08,517
Ze geloven dat Hij niet soeverein is als
Hij niet ieder detail nauwgezet en door

65
00:04:08,517 --> 00:04:10,600
Zijn voorzienigheid beheerst.

66
00:04:10,600 --> 00:04:13,565
Wanneer ze zoiets zeggen,
zoals ze vaak doen,

67
00:04:13,565 --> 00:04:15,424
lokken ze je met het ene begrip

68
00:04:15,424 --> 00:04:18,308
en vervangen ze dat
vervolgens door iets anders.

69
00:04:18,308 --> 00:04:22,458
In feite verkopen ze je het woord
‘soevereiniteit’ en verwisselen ze het

70
00:04:22,458 --> 00:04:24,381
daarna voor iets anders.

71
00:04:24,381 --> 00:04:27,763
Welke christen zou niet
beamen dat God soeverein is?

72
00:04:27,763 --> 00:04:30,955
Iedere christen gelooft
dat God soeverein is.

73
00:04:30,955 --> 00:04:35,527
Maar zodra je dat punt hebt toegegeven,
zeggen veel mensen: ‘O, nou,

74
00:04:35,527 --> 00:04:37,292
dan moet je toegeven...’

75
00:04:37,292 --> 00:04:40,661
Vervolgens gaan ze verder met iets
wat helemaal niet tot de definitie

76
00:04:40,661 --> 00:04:42,265
van soevereiniteit behoort.

77
00:04:42,265 --> 00:04:46,853
Het behoort niet tot de definitie van
soevereiniteit dat degene die soeverein is

78
00:04:46,853 --> 00:04:50,848
alles actief beheerst, hoewel het wel
betekent dat Hij het recht heeft om

79
00:04:50,848 --> 00:04:52,051
dat te doen.

80
00:04:52,051 --> 00:04:56,064
Degene Die soeverein is, mag
regeren zoals Hij verkiest.

81
00:04:56,064 --> 00:04:59,051
God kan er dus voor kiezen
vrijheid te schenken

82
00:04:59,051 --> 00:05:02,005
en niet ieder detail binnen
Zijn domein tot in de kleinste

83
00:05:02,005 --> 00:05:03,852
bijzonderheden te regelen.

84
00:05:03,852 --> 00:05:08,107
Maar zodra we erkennen dat God de
mens een vrije wil heeft gegeven,

85
00:05:08,107 --> 00:05:11,880
moeten we ook iets erkennen wat wat
dichter ligt bij wat onze calvinistische

86
00:05:11,880 --> 00:05:13,807
vrienden zouden betogen.

87
00:05:13,807 --> 00:05:19,667
Het is waar dat God weliswaar een vrije
wil geeft, maar geen absolute vrije wil.

88
00:05:19,667 --> 00:05:22,074
Mensen kunnen van plan zijn iets te doen,

89
00:05:22,074 --> 00:05:26,969
maar God zal bepalen wat de uitkomst is
als hun plannen niet iets zijn waarvan Hij

90
00:05:26,969 --> 00:05:28,910
wil dat het werkelijkheid wordt.

91
00:05:28,910 --> 00:05:33,003
In Spreuken staat herhaaldelijk dat de
overleggingen in het hart van de mens

92
00:05:33,003 --> 00:05:37,320
ontstaan, maar dat de uitkomst
in wezen van de Heere komt.

93
00:05:37,320 --> 00:05:43,016
Hierbij baseert de spreker zich op een
Engelse weergave van Spreuken 16:1;

94
00:05:43,016 --> 00:05:48,232
de HSV spreekt specifieker over
„het antwoord van de tong”.

95
00:05:48,232 --> 00:05:51,057
De mens mag zelf beslissen
wat hij wil doen.

96
00:05:51,057 --> 00:05:54,428
Of hij werkelijk toestemming krijgt
om zijn plannen uit te voeren,

97
00:05:54,428 --> 00:05:56,033
is geheel aan God.

98
00:05:56,033 --> 00:05:59,628
Er zijn veel momenten in het
leven van Jezus waarop er staat:

99
00:05:59,628 --> 00:06:03,416
De Joden dan pakten opnieuw
stenen op om Hem te stenigen.

100
00:06:03,416 --> 00:06:04,298
of:

101
00:06:04,298 --> 00:06:09,675
En hierna trok Jezus rond in Galilea,
want Hij wilde niet in Judea rondtrekken,

102
00:06:09,675 --> 00:06:12,147
omdat de Joden Hem probeerden te doden.

103
00:06:12,147 --> 00:06:16,322
Dat was hun plan. God verhinderde
niet dat ze dat plan maakten.

104
00:06:16,322 --> 00:06:21,701
Maar toen Zijn uur nog niet gekomen was,
verhinderde God dat ze het uitvoerden.

105
00:06:21,701 --> 00:06:24,189
Dat is de soevereiniteit van God.

106
00:06:24,189 --> 00:06:26,775
Het betekent niet dat Hij iedere gedachte

107
00:06:26,775 --> 00:06:29,970
en iedere beslissing aan het
menselijk verstand ingeeft.

108
00:06:29,970 --> 00:06:33,502
Hij laat het nemen van
beslissingen aan het individu over.

109
00:06:33,502 --> 00:06:37,677
De vraag of hun plannen worden
uitgevoerd, is geheel aan God.

110
00:06:37,677 --> 00:06:39,603
Dat is wat Salomo zegt.

111
00:06:39,603 --> 00:06:43,151
Hij zegt ook dat God de
macht en het recht heeft,

112
00:06:43,151 --> 00:06:45,382
en volgens de uitleg van de spreker

113
00:06:45,382 --> 00:06:50,279
soms daadwerkelijk de harten van koningen
in iedere richting stuurt die Hij wil.

114
00:06:50,279 --> 00:06:56,058
Veel mensen baseren zich op Spreuken
21:1 en nemen op grond van wat daar staat

115
00:06:56,058 --> 00:06:57,663
het volgende aan:

116
00:06:57,663 --> 00:07:02,238
Het hart van een koning is in de
hand van de HEERE als waterbeken,

117
00:07:02,238 --> 00:07:04,886
Hij neigt het tot alles wat Hem behaagt.

118
00:07:04,886 --> 00:07:08,988
dat elke beslissing die een koning
neemt, door God wordt genomen,

119
00:07:08,988 --> 00:07:12,578
en dat God op elk moment het
hart van de koning stuurt.

120
00:07:12,578 --> 00:07:16,424
Dat wordt daar niet noodzakelijkerwijs
gezegd of geïmpliceerd.

121
00:07:16,424 --> 00:07:20,767
Het betekent dat God het hart
van de koning in Zijn hand houdt.

122
00:07:20,767 --> 00:07:23,010
En wanneer God het een zetje wil geven,

123
00:07:23,010 --> 00:07:26,599
eraan wil rukken of het in een
bepaalde richting wil sturen,

124
00:07:26,599 --> 00:07:31,248
heeft Hij alle macht om dat te doen, net
zoals Hij de macht heeft om de loop van

125
00:07:31,248 --> 00:07:33,175
rivieren te veranderen.

126
00:07:33,175 --> 00:07:38,313
Maar rivieren volgen gewoonlijk een loop
die door de natuurwetten wordt bepaald.

127
00:07:38,313 --> 00:07:41,926
God kan hun loop veranderen
wanneer dat Zijn doel dient.

128
00:07:41,926 --> 00:07:46,662
Zo is volgens mij ook het hart van een
koning, net als dat van ieder ander,

129
00:07:46,662 --> 00:07:50,355
voor het grootste deel vrij
om te doen wat hij maar wil.

130
00:07:50,355 --> 00:07:54,932
Tenzij wat hij besluit te doen,
iets zou doorkruisen waarvan God wil

131
00:07:54,932 --> 00:07:56,216
dat het gebeurt.

132
00:07:56,216 --> 00:08:01,043
God laat veel vrijheid toe,
maar geen absolute wilsvrijheid.

133
00:08:01,043 --> 00:08:04,715
In de meeste gevallen kan de koning
beslist besluiten iets te doen

134
00:08:04,715 --> 00:08:08,580
waarvan God niet wil dat hij het
doet, maar God kan het verhinderen.

135
00:08:08,580 --> 00:08:12,750
In sommige gevallen kan God de
koning er zelfs van weerhouden

136
00:08:12,750 --> 00:08:14,899
een bepaalde keuze te maken.

137
00:08:14,899 --> 00:08:16,999
Dat gebeurde bij de farao.

138
00:08:16,999 --> 00:08:19,389
Als hij aan zichzelf was overgelaten,

139
00:08:19,389 --> 00:08:23,817
zou hij ongetwijfeld het gezonde
verstand hebben gehad om zich te bekeren

140
00:08:23,817 --> 00:08:26,291
en het volk al veel eerder te laten gaan,

141
00:08:26,291 --> 00:08:29,584
gezien alle rampen die hem
door de plagen troffen.

142
00:08:29,584 --> 00:08:33,679
Toch verhardde God zijn hart en zorgde
Hij ervoor dat de koning zich een

143
00:08:33,679 --> 00:08:35,607
tijdlang niet bekeerde.

144
00:08:35,607 --> 00:08:37,534
Dat is Gods voorrecht.

145
00:08:37,534 --> 00:08:41,839
Maar zeggen dat God dat voorrecht heeft,
en zelfs zeggen dat God dit soort dingen

146
00:08:41,839 --> 00:08:46,930
heeft gedaan, is niet hetzelfde als een
alomvattende kosmologie opstellen waarin

147
00:08:46,930 --> 00:08:50,879
Jezus op elk moment de gedachten
van ieder mens beheerst,

148
00:08:50,879 --> 00:08:55,998
of waarin God vooraf heeft bepaald wat
iedere koning op elk moment van de dag

149
00:08:55,998 --> 00:08:57,843
dat hij wakker is zal doen.

150
00:08:57,843 --> 00:09:01,453
Dat is niet noodzakelijkerwijs
wat Spreuken ons vertelt.

151
00:09:01,453 --> 00:09:05,465
Maar als iemand uitgaat van een
bepaalde opvatting van soevereiniteit

152
00:09:05,465 --> 00:09:10,440
die tegenwoordig erg populair is,
zou hij dat er wel in kunnen lezen.

153
00:09:10,440 --> 00:09:14,772
Laten we nu van dit idee van Gods
soevereiniteit overgaan naar een ander

154
00:09:14,772 --> 00:09:19,342
belangrijk onderwerp: Gods
alwetendheid, wat God weet.

155
00:09:19,342 --> 00:09:23,269
Gods soevereiniteit en Zijn
alwetendheid zijn niet hetzelfde,

156
00:09:23,269 --> 00:09:25,594
hoewel sommige mensen dat wel denken.

157
00:09:25,594 --> 00:09:28,640
Vooral als het gaat om Gods
kennis van de toekomst,

158
00:09:28,640 --> 00:09:32,407
denken sommigen dat Hij de toekomst kent
omdat Hij de toekomst op een bepaalde

159
00:09:32,407 --> 00:09:34,170
manier zal beheersen.

160
00:09:34,170 --> 00:09:36,254
Hij heeft alles uitgestippeld.

161
00:09:36,254 --> 00:09:38,899
Hij heeft alles van tevoren geregeld.

162
00:09:38,899 --> 00:09:40,743
Hij zal het allemaal uitwerken.

163
00:09:40,743 --> 00:09:45,973
Hij doet wat Hij maar wil, en daarom weet
Hij wat Hij zal doen voordat Hij het doet.

164
00:09:45,973 --> 00:09:48,524
Ik geloof wel dat God de toekomst kent,

165
00:09:48,524 --> 00:09:51,349
maar ik geloof niet dat
Hij die uitsluitend kent

166
00:09:51,349 --> 00:09:56,243
omdat Hij ieder detail heeft gepland en
alles zal doen wat Hij heeft gepland.

167
00:09:56,243 --> 00:09:58,810
Ik geloof natuurlijk
dat God een plan heeft,

168
00:09:58,810 --> 00:10:01,201
en dat plan zal nooit worden verijdeld.

169
00:10:01,201 --> 00:10:06,497
Maar God kan dat plan uitvoeren terwijl
Hij mensen een mate van vrijheid laat.

170
00:10:06,497 --> 00:10:10,911
Mensen hebben het soms vergeleken met een
schaakmeester die tegelijkertijd honderd

171
00:10:10,911 --> 00:10:14,204
partijen speelt tegen
zwakkere tegenstanders.

172
00:10:14,204 --> 00:10:17,496
Hij loopt door de zaal om schaakles
te geven en doet bij iedere

173
00:10:17,496 --> 00:10:19,183
partij zijn zetten.

174
00:10:19,183 --> 00:10:22,877
Misschien weet hij wat de volgende
zet van zijn tegenstander zal zijn,

175
00:10:22,877 --> 00:10:27,936
misschien ook niet, en misschien kan het
hem niet schelen. Het doet er niet toe.

176
00:10:27,936 --> 00:10:29,703
Hij zal hoe dan ook winnen.

177
00:10:29,703 --> 00:10:32,273
De tegenstander kan doen wat hij maar wil.

178
00:10:32,273 --> 00:10:36,609
De schaakmeester zal winnen, niet omdat
hij iedere zet die zijn tegenstander zal

179
00:10:36,609 --> 00:10:40,865
doen van tevoren heeft bepaald, maar
omdat het niet uitmaakt welke zetten zijn

180
00:10:40,865 --> 00:10:43,676
tegenstanders doen. Hij is slimmer.

181
00:10:43,676 --> 00:10:46,005
Hij kan altijd een oplossing vinden.

182
00:10:46,005 --> 00:10:50,743
Hij kan inspelen op wat zijn tegenstander
doet en toch de partij winnen.

183
00:10:50,743 --> 00:10:52,912
God is in staat dat te doen.

184
00:10:52,912 --> 00:10:57,088
Hij hoeft niet alles tot in de kleinste
details te regelen om te weten dat Hij het

185
00:10:57,088 --> 00:10:59,899
door Hem beoogde resultaat zal bereiken.

186
00:10:59,899 --> 00:11:01,842
Maar Hij weet wel alle dingen.

187
00:11:01,842 --> 00:11:05,135
Er zijn enkele plaatsen in Spreuken
die dit ter sprake brengen.

188
00:11:05,135 --> 00:11:10,495
Om bewust van God te leven, moet dit deel
uitmaken van de vaste inventaris van ons

189
00:11:10,495 --> 00:11:13,319
denken: God weet het.

190
00:11:13,319 --> 00:11:18,115
Er zijn dingen in de toekomst, of
zelfs in het heden, die ons bang maken.

191
00:11:18,115 --> 00:11:20,859
Dan is het goed te weten
dat God ervan weet.

192
00:11:20,859 --> 00:11:26,859
In Spreuken 5:21, waar hij bij zijn zoon
pleit voor zedelijke reinheid en het

193
00:11:26,859 --> 00:11:29,426
vermijden van overspel, zegt hij:

194
00:11:29,426 --> 00:11:33,436
Want de wegen van een man zijn
vóór de ogen van de HEERE,

195
00:11:33,436 --> 00:11:35,521
Hij weegt al zijn sporen.

196
00:11:35,521 --> 00:11:38,006
God let op alles wat een mens doet.

197
00:11:38,006 --> 00:11:42,336
Hij overdenkt het, beoordeelt
het en houdt het in het oog.

198
00:11:42,336 --> 00:11:45,543
De ogen van de Heere
nemen deze dingen waar.

199
00:11:45,543 --> 00:11:50,129
Dat kan geruststellend zijn, maar
het kan ook niet geruststellend zijn.

200
00:11:50,129 --> 00:11:53,481
Ik herinner me dat iemand,
toen ik mijn kinderen opvoedde,

201
00:11:53,481 --> 00:11:57,009
zei dat er allerlei boeken over
het opvoeden van kinderen bestaan,

202
00:11:57,009 --> 00:12:00,392
waaronder veel boeken die door
christenen zijn geschreven,

203
00:12:00,392 --> 00:12:03,356
en dat ze niet allemaal
dezelfde opvatting hebben.

204
00:12:03,356 --> 00:12:07,522
Ik herinner me dat een christen zei dat je
je kinderen nooit moet vertellen dat God

205
00:12:07,522 --> 00:12:12,233
altijd kijkt, omdat dit een soort angst
voor God in hun gedachten zal brengen.

206
00:12:12,233 --> 00:12:16,735
Ze zullen er paranoïde van worden,
omdat ze voortdurend bekeken worden.

207
00:12:16,735 --> 00:12:20,661
Ik dacht dat het op sommige mensen
inderdaad dat effect zou kunnen hebben.

208
00:12:20,661 --> 00:12:23,625
Op mij heeft het het
tegenovergestelde effect.

209
00:12:23,625 --> 00:12:25,548
Ik ben blij dat God kijkt.

210
00:12:25,548 --> 00:12:28,257
Ik denk dat de medaille twee kanten heeft.

211
00:12:28,257 --> 00:12:32,445
Dat God alles weet, betekent aan
de ene kant dat Hij het weet als je

212
00:12:32,445 --> 00:12:33,473
iets verkeerds doet.

213
00:12:33,473 --> 00:12:37,742
Maar het betekent ook dat God het
weet als jij niets verkeerds doet

214
00:12:37,742 --> 00:12:41,176
en misschien iemand anders jou
iets aandoet wat verkeerd is.

215
00:12:41,176 --> 00:12:45,686
God let op, en als Hij aan jouw
kant staat, is dat iets goeds.

216
00:12:45,686 --> 00:12:50,580
Als je nu iets doet wat God niet goedkeurt
en waarover Hij misschien zelfs zal

217
00:12:50,580 --> 00:12:54,673
oordelen, dan is het wellicht
intimiderend dat God het ziet.

218
00:12:54,673 --> 00:12:59,405
In dit geval doet Salomo een beroep
op dat laatste instinct bij zijn zoon.

219
00:12:59,405 --> 00:13:03,961
Als je iets doet waarvan je niet wilt dat
Hij het te weten komt, doe het dan niet,

220
00:13:03,961 --> 00:13:05,581
want God weet het.

221
00:13:05,581 --> 00:13:07,747
Iemand weet dat je het doet.

222
00:13:07,747 --> 00:13:09,977
Er kijkt voortdurend Iemand mee.

223
00:13:09,977 --> 00:13:14,629
Je hebt deze onzichtbare
luistervink, Iemand Die je bespiedt.

224
00:13:14,629 --> 00:13:19,121
Maar dat is iets goeds, want Hij
waakt over je voor je bestwil.

225
00:13:19,121 --> 00:13:23,793
Feitelijk is zelfs het feit dat Hij
heeft gezien dat je iets verkeerds deed

226
00:13:23,793 --> 00:13:27,149
en je er waarschijnlijk voor
zal tuchtigen, voor je bestwil.

227
00:13:27,149 --> 00:13:31,566
Het is goed te weten dat je jouw leven
leeft onder het oog van een zorgzame God,

228
00:13:31,566 --> 00:13:34,954
maar ook van Iemand Die
onderscheidingsvermogen heeft en een

229
00:13:34,954 --> 00:13:38,086
oordeel heeft over je morele gedrag.

230
00:13:38,086 --> 00:13:41,282
In hoofdstuk 15, vers 3, staat:

231
00:13:41,282 --> 00:13:48,107
De ogen van de HEERE zijn op elke plaats:
ze slaan slechte en goede mensen gade.

232
00:13:48,107 --> 00:13:50,757
Daar heb je de twee
kanten van die medaille.

233
00:13:50,757 --> 00:13:53,165
God houdt de slechte mens in het oog.

234
00:13:53,165 --> 00:13:57,019
Daar wordt de slechte mens niet
erg blij van, want wat God ziet,

235
00:13:57,019 --> 00:13:58,945
maakt God niet erg blij.

236
00:13:58,945 --> 00:14:01,595
Maar Hij waakt ook over de goede.

237
00:14:01,595 --> 00:14:05,689
Dat betekent dat God oplet
wanneer je het juiste doet.

238
00:14:05,689 --> 00:14:07,857
Misschien doet niemand anders dat.

239
00:14:07,857 --> 00:14:11,148
Misschien zal zelfs nooit iemand
anders het te weten komen.

240
00:14:11,148 --> 00:14:15,401
Bedenk dat Jezus zei dat je,
wanneer je gerechtigheid beoefent,

241
00:14:15,401 --> 00:14:18,688
dat niet moet doen om door
mensen gezien te worden.

242
00:14:18,688 --> 00:14:23,660
Hij zei dat de huichelaars dat doen en
dat zij hun loon hebben. Wat is hun loon?

243
00:14:23,660 --> 00:14:28,310
Hun loon is dat zij door mensen
gezien worden. Dat is wat ze willen.

244
00:14:28,310 --> 00:14:32,239
Ze willen de goedkeuring van
mensen. Die hebben ze gekregen.

245
00:14:32,239 --> 00:14:34,484
Dat is alles wat ze zullen krijgen.

246
00:14:34,484 --> 00:14:37,227
Ze zullen geen enkele
beloning van God ontvangen,

247
00:14:37,227 --> 00:14:39,777
omdat ze een geringere
beloning hebben gezocht.

248
00:14:39,777 --> 00:14:43,964
Ze hebben genoegen genomen met een lagere
beloning dan ze zouden hebben gekregen

249
00:14:43,964 --> 00:14:47,639
als ze de dingen gewoon voor de ogen van
God hadden gedaan en niemand ervan te

250
00:14:47,639 --> 00:14:49,243
weten was gekomen.

251
00:14:49,243 --> 00:14:52,773
Dus zegt Jezus dat je,
wanneer je aalmoezen geeft,

252
00:14:52,773 --> 00:14:56,544
je linkerhand niet moet laten
weten wat je rechterhand doet.

253
00:14:56,544 --> 00:15:00,234
Wanneer je bidt, doe het dan niet
om door mensen gezien te worden,

254
00:15:00,234 --> 00:15:02,881
maar doe het om door God gezien te worden.

255
00:15:02,881 --> 00:15:07,454
Wanneer je vast, zei Hij, doe het dan niet
op zo’n manier dat mensen merken dat je

256
00:15:07,454 --> 00:15:11,386
vast, je goedkeuren en
denken dat je geweldig bent.

257
00:15:11,386 --> 00:15:13,728
Maar doe het min of meer in het geheim.

258
00:15:13,728 --> 00:15:15,718
In al deze gevallen zei Hij:

259
00:15:15,718 --> 00:15:19,970
zodat uw liefdegave in het
verborgene zal zijn; en uw Vader,

260
00:15:19,970 --> 00:15:23,982
Die in het verborgene ziet, zal
het u in het openbaar vergelden.

261
00:15:23,982 --> 00:15:27,207
De ogen van de Heere zijn dus
zowel op de rechtvaardigen

262
00:15:27,207 --> 00:15:29,037
als op de onrechtvaardigen gericht.

263
00:15:29,037 --> 00:15:33,209
Pleeg je in het geheim overspel
met de vrouw van je naaste?

264
00:15:33,209 --> 00:15:36,017
De ogen van de Heere zijn daar en zien je.

265
00:15:36,017 --> 00:15:37,864
Ze aanschouwen het kwaad.

266
00:15:37,864 --> 00:15:42,198
Het kan niet goed voor je aflopen wanneer
God ziet dat je verkeerde dingen doet.

267
00:15:42,198 --> 00:15:44,767
Maar Hij ziet het ook
wanneer je goede dingen doet,

268
00:15:44,767 --> 00:15:49,182
zelfs als niemand anders dat ziet,
zelfs als niemand anders je waardeert.

269
00:15:49,182 --> 00:15:53,276
Je zou er feitelijk naar moeten verlangen
dat zo weinig mogelijk mensen je zien en

270
00:15:53,276 --> 00:15:58,013
waarderen, want als je door mensen
wordt beloond, dan ben je uitbetaald.

271
00:15:58,013 --> 00:16:02,106
Bedenk dat Jezus zei dat je,
wanneer je een feestmaal geeft,

272
00:16:02,106 --> 00:16:05,231
niet je rijke vrienden en
je buren moet uitnodigen

273
00:16:05,231 --> 00:16:07,795
die jou op hun beurt kunnen uitnodigen,

274
00:16:07,795 --> 00:16:11,160
zodat je voor je vrijgevigheid
terugbetaald zou worden.

275
00:16:11,160 --> 00:16:14,125
Het is niet goed om
terugbetaald te worden, zei Hij.

276
00:16:14,125 --> 00:16:19,092
Wanneer je een feestmaal aanricht, nodig
dan liever de kreupelen, de verminkten,

277
00:16:19,092 --> 00:16:24,060
de blinden en de armen uit, want zij
kunnen je niet terugbetalen, zei Hij.

278
00:16:24,060 --> 00:16:26,656
Dan zul je een beloning ontvangen
bij de opstanding van de

279
00:16:26,656 --> 00:16:29,191
rechtvaardigen, zei Jezus.

280
00:16:29,191 --> 00:16:34,907
Dus Gods goedkeuring hebben, en misschien
zelfs God als de Enige Die je zal belonen

281
00:16:34,907 --> 00:16:40,511
omdat Hij de Enige is Die het weet, is
iets begeerlijks, iets om op te hopen.

282
00:16:40,511 --> 00:16:44,782
Het is niet begeerlijk dat nooit iemand
zou weten dat je een goed mens bent,

283
00:16:44,782 --> 00:16:48,459
of zou weten wie je bent,
of je ooit zou waarderen.

284
00:16:48,459 --> 00:16:52,554
Maar hoe minder je er met je gedrag naar
streeft om door anderen gewaardeerd te

285
00:16:52,554 --> 00:16:55,924
worden, hoe zuiverder
je motieven zullen zijn.

286
00:16:55,924 --> 00:17:00,417
Je zult eenvoudig handelen in het besef
dat de ogen van de Heere op je gericht

287
00:17:00,417 --> 00:17:02,503
zijn, en dat is genoeg.

288
00:17:02,503 --> 00:17:05,151
Dat is alle goedkeuring die je nodig hebt.

289
00:17:05,151 --> 00:17:07,879
Vers 11 van hoofdstuk 15 zegt:

290
00:17:07,879 --> 00:17:10,929
Graf en verderf liggen
open voor de HEERE —

291
00:17:10,929 --> 00:17:13,897
hoeveel te meer de harten
van de mensenkinderen.

292
00:17:13,897 --> 00:17:18,470
God ziet dus niet alleen wat je
doet, of het nu goed of kwaad is.

293
00:17:18,470 --> 00:17:22,161
Hij ziet wat er in je hart
is. Hij onderzoekt het.

294
00:17:22,161 --> 00:17:24,423
Dit spreekt over Gods alwetendheid.

295
00:17:24,423 --> 00:17:28,016
In dit geval heeft hij het
niet over Gods voorkennis.

296
00:17:28,016 --> 00:17:30,439
Dat komt in Spreuken
eigenlijk niet aan de orde

297
00:17:30,439 --> 00:17:33,711
als onderdeel van het onderwerp
van Gods alwetendheid.

298
00:17:33,711 --> 00:17:38,059
Maar het besef dat God weet wat er
op dit moment gebeurt en wat je doet,

299
00:17:38,059 --> 00:17:43,016
is beslist belangrijk om op een
goede manier bewust van God te leven.

300
00:17:43,016 --> 00:17:46,530
Dan ben je niet als die mensen die
leven zonder enig besef van God.

301
00:17:46,530 --> 00:17:49,756
God komt in geen van hun gedachten voor.

302
00:17:49,756 --> 00:17:54,332
Ze doen dingen die God ziet, maar het zijn
geen dingen waarvan ze graag zouden willen

303
00:17:54,332 --> 00:17:55,857
dat God ze zag.

304
00:17:55,857 --> 00:17:57,864
Ze zijn zich er niet van bewust.

305
00:17:57,864 --> 00:17:59,870
Ze denken er niet over na.

306
00:17:59,870 --> 00:18:04,366
Dat Gods oog op je gericht is en dat je
je ervan bewust bent dat Zijn oog op je

307
00:18:04,366 --> 00:18:09,342
gericht is, is een zeer positief onderdeel
van leven met het soort besef van God dat

308
00:18:09,342 --> 00:18:10,627
je nodig hebt.

309
00:18:10,627 --> 00:18:14,480
Door heel Spreuken heen zouden we een
lange lijst kunnen maken van dingen die ik

310
00:18:14,480 --> 00:18:16,566
de sympathieën van God heb genoemd.

311
00:18:16,566 --> 00:18:19,695
Dat wil zeggen: wat zijn Gods gevoelens?

312
00:18:19,695 --> 00:18:23,144
Waar staat Hij welwillend
tegenover en waar niet?

313
00:18:23,144 --> 00:18:26,850
Dit zijn beslist de dingen die
een wijs mens zal willen weten

314
00:18:26,850 --> 00:18:29,978
als hij bewust in de
aanwezigheid van God leeft.

315
00:18:29,978 --> 00:18:33,331
Als hij weet dat hij zijn leven
voor de ogen van God leeft,

316
00:18:33,331 --> 00:18:37,903
dan zal het hem beslist goeddoen om te
leren wat Gods voorkeuren en sympathieën

317
00:18:37,903 --> 00:18:40,887
zijn, en wat Gods
oordelen over dingen zijn.

318
00:18:40,887 --> 00:18:43,116
Er zijn heel wat spreuken
die ons vertellen

319
00:18:43,116 --> 00:18:46,421
waarin God vreugde vindt en wat God haat.

320
00:18:46,421 --> 00:18:51,780
Als je een wijs mens bent in de betekenis
die Salomo voorstaat, en de Heere vreest,

321
00:18:51,780 --> 00:18:54,988
dan zijn dit de dingen die
je echt zult willen weten.

322
00:18:54,988 --> 00:18:59,721
Je wilt tenslotte niet de dingen
gaan doen en kiezen die God haat.

323
00:18:59,721 --> 00:19:02,930
Het is veel beter om te
kiezen wat God vreugde geeft,

324
00:19:02,930 --> 00:19:05,577
want dan zal Hij natuurlijk
blij met je zijn.

325
00:19:05,577 --> 00:19:07,261
Dat is altijd beter.

326
00:19:07,261 --> 00:19:10,967
Wanneer God blij met je is,
zal het leven beter zijn.

327
00:19:10,967 --> 00:19:13,117
Een van de dingen over Gods sympathieën

328
00:19:13,117 --> 00:19:15,941
die bijvoorbeeld vaak in
Spreuken naar voren komen,

329
00:19:15,941 --> 00:19:19,069
is het feit dat God vreugde
vindt in gerechtigheid

330
00:19:19,069 --> 00:19:21,379
en goddeloosheid verafschuwt.

331
00:19:21,379 --> 00:19:25,229
We zouden kunnen zeggen dat dit zo
fundamenteel is dat we niet eens de tijd

332
00:19:25,229 --> 00:19:27,732
hoeven te nemen om erover na te denken.

333
00:19:27,732 --> 00:19:29,641
En het is ook fundamenteel.

334
00:19:29,641 --> 00:19:33,091
Voor ons als christenen
is het een grondbeginsel:

335
00:19:33,091 --> 00:19:37,102
natuurlijk haat God het kwaad
en heeft Hij het goede lief.

336
00:19:37,102 --> 00:19:39,365
Maar blijkbaar weet niet iedereen dat.

337
00:19:39,365 --> 00:19:44,100
En misschien begrijpen zelfs christenen
niet in welke mate dit waar is.

338
00:19:44,100 --> 00:19:48,433
Als we het volledig begrepen, zouden
we ook die vrees voor God aannemen die

339
00:19:48,433 --> 00:19:54,275
inhoudt dat je het kwaad haat, zoals in
Spreuken hoofdstuk 8 wordt besproken.

340
00:19:54,275 --> 00:19:57,405
Hij zegt in hoofdstuk 11, vers 20:

341
00:19:57,405 --> 00:20:01,177
De verkeerden van hart zijn
voor de HEERE een gruwel,

342
00:20:01,177 --> 00:20:04,950
maar de oprechten van
weg zijn Hem welgevallig.

343
00:20:04,950 --> 00:20:10,409
Het woord ‘gruwel’ komt vaak voor
in Spreuken en elders in de Schrift.

344
00:20:10,409 --> 00:20:15,162
Het woord ‘gruwel’ betekent iets
wat smerig en verfoeilijk is,

345
00:20:15,162 --> 00:20:19,176
iets afschuwelijks, iets wat
stinkt. Dat is een gruwel.

346
00:20:19,176 --> 00:20:21,167
In de meeste gevallen in de Bijbel,

347
00:20:21,167 --> 00:20:24,378
bijvoorbeeld in de historische
boeken en bij de profeten,

348
00:20:24,378 --> 00:20:28,308
verwijst het woord ‘gruwel’
meestal naar een afgod.

349
00:20:28,308 --> 00:20:31,369
Molech is bijvoorbeeld de
gruwel van de Ammonieten,

350
00:20:31,369 --> 00:20:34,558
of Kamos is de gruwel van de Moabieten.

351
00:20:34,558 --> 00:20:36,962
Zo spreekt het Oude Testament vaak.

352
00:20:36,962 --> 00:20:40,487
Het woord ‘gruwel’ betekent dan de afgod.

353
00:20:40,487 --> 00:20:42,891
De valse god is een gruwel.

354
00:20:42,891 --> 00:20:45,695
Maar Spreuken gebruikt
het enigszins anders.

355
00:20:45,695 --> 00:20:48,659
Spreuken spreekt niet
specifiek over afgoden.

356
00:20:48,659 --> 00:20:52,922
Het gaat over dingen die God
verafschuwt, die Hij afschuwelijk vindt

357
00:20:52,922 --> 00:20:56,359
en die voor Hem een
onaangename stank zijn.

358
00:20:56,359 --> 00:20:59,811
We hebben zojuist gezien dat de
harten van de mensen voor de ogen van

359
00:20:59,811 --> 00:21:01,176
de Heere liggen.

360
00:21:01,176 --> 00:21:05,511
Wanneer Hij verdorvenheid in die
harten ziet, stinkt dat voor Hem.

361
00:21:05,511 --> 00:21:07,454
Het mishaagt Hem zeer.

362
00:21:07,454 --> 00:21:11,532
In hoofdstuk 15, de verzen 8 en 9, staat:

363
00:21:11,532 --> 00:21:14,984
Het offer van goddelozen is
voor de HEERE een gruwel,

364
00:21:14,984 --> 00:21:18,356
maar het gebed van oprechten
is Hem welgevallig.

365
00:21:18,356 --> 00:21:21,644
De weg van een goddeloze is
voor de HEERE een gruwel,

366
00:21:21,644 --> 00:21:24,867
maar wie gerechtigheid
najaagt, heeft Hij lief.

367
00:21:24,867 --> 00:21:28,476
Er zijn hier een paar dingen die
voor de Heere een gruwel zijn.

368
00:21:28,476 --> 00:21:33,126
Eén daarvan is zelfs het offer dat
door een goddeloos mens wordt gebracht.

369
00:21:33,126 --> 00:21:36,013
Een offer is een daad van aanbidding.

370
00:21:36,013 --> 00:21:39,766
In Israël bracht men dieren om te offeren.

371
00:21:39,766 --> 00:21:44,337
Dat was de voornaamste vorm van
aanbidding van Jahweh: offers brengen.

372
00:21:44,337 --> 00:21:48,833
Maar wanneer de man die deze rituele
aanbidding verricht zelf goddeloos van

373
00:21:48,833 --> 00:21:53,746
hart is, wordt wat God normaal
gesproken aangenaam zou vinden in Zijn

374
00:21:53,746 --> 00:21:55,336
ogen iets smerigs.

375
00:21:55,336 --> 00:22:00,634
Het laat zien dat God niet een God is Die
bijzonder veel opheeft met ritualisme.

376
00:22:00,634 --> 00:22:03,541
Het is niet zo dat je een
goddeloos mens kunt zijn

377
00:22:03,541 --> 00:22:07,539
en alles in orde komt wanneer je een
dier offert, naar de gemeente gaat,

378
00:22:07,539 --> 00:22:11,409
je tienden op de collecteschaal
legt, je godsdienstige plicht doet

379
00:22:11,409 --> 00:22:16,452
of de uiterlijke vormen van godsdienst
in acht neemt. Dat maakt het niet goed.

380
00:22:16,452 --> 00:22:20,948
Die dingen veranderen niets aan het feit
dat je in je hart en in al je motieven in

381
00:22:20,948 --> 00:22:23,197
wezen een goddeloos mens bent.

382
00:22:23,197 --> 00:22:26,328
Sterker nog, het maakt
het niet alleen niet goed,

383
00:22:26,328 --> 00:22:29,380
het is zelfs nog
aanstootgevender voor God.

384
00:22:29,380 --> 00:22:34,117
Hoezeer God blijkbaar ook aanstoot
neemt aan goddeloosheid in het algemeen,

385
00:22:34,117 --> 00:22:36,366
Hij neemt er nog meer aanstoot aan

386
00:22:36,366 --> 00:22:41,684
wanneer een goddeloos mens huichelachtig
doet alsof hij een aanbidder van God is en

387
00:22:41,684 --> 00:22:44,882
offers brengt, terwijl hij goddeloos is.

388
00:22:44,882 --> 00:22:46,971
Dat is een gruwel voor God.

389
00:22:46,971 --> 00:22:50,667
Die uitspraak wordt in Spreuken
een aantal keer herhaald:

390
00:22:50,667 --> 00:22:56,387
God verafschuwt de offers van iemand
die innerlijk een goddeloos mens is.

391
00:22:56,387 --> 00:23:00,307
Of we zouden kunnen zeggen: Hij
verafschuwt diens uiterlijke,

392
00:23:00,307 --> 00:23:02,716
formele vormen van aanbidding.

393
00:23:02,716 --> 00:23:07,844
Dat is natuurlijk wat Jezus zo vaak
tegenover de Farizeeën naar voren bracht.

394
00:23:07,844 --> 00:23:12,731
Niemand was nauwgezetter of gewetensvoller
in de uiterlijke vormen van aanbidding

395
00:23:12,731 --> 00:23:14,494
dan de Farizeeën.

396
00:23:14,494 --> 00:23:17,539
Jezus wees daarop. Hij zei:

397
00:23:17,539 --> 00:23:22,186
Wee u, schriftgeleerden
en Farizeeën, huichelaars,

398
00:23:22,186 --> 00:23:26,208
want u geeft tienden van de
munt, de dille en de komijn,

399
00:23:26,208 --> 00:23:30,056
en u laat het belangrijkste
van de Wet na: het recht,

400
00:23:30,056 --> 00:23:32,447
en de barmhartigheid en het geloof.

401
00:23:32,447 --> 00:23:36,780
Deze dingen zou men moeten doen
en die andere dingen niet nalaten.

402
00:23:36,780 --> 00:23:40,632
Normaal gesproken oogst je bij het
betalen van tienden je graanvelden,

403
00:23:40,632 --> 00:23:45,608
neem je de tonnen graan, neem je daar een
tiende van en breng je dat naar de tempel.

404
00:23:45,608 --> 00:23:49,379
Maar zij deden dit zelfs met de kleine
kruiden die ze in hun bloembakken voor

405
00:23:49,379 --> 00:23:50,904
het raam kweekten.

406
00:23:50,904 --> 00:23:53,231
Ze beknibbelden helemaal
niet op hun tienden.

407
00:23:53,231 --> 00:23:56,363
Ze waren zeer gewetensvol. Maar Hij zei:

408
00:23:56,363 --> 00:24:00,782
Jullie verwaarlozen de belangrijkere
zaken van de wet: rechtvaardigheid,

409
00:24:00,782 --> 00:24:03,031
barmhartigheid en trouw.

410
00:24:03,031 --> 00:24:07,049
Dit staat in Mattheüs 23:23.

411
00:24:07,049 --> 00:24:10,343
Jezus zegt dit en zegt daarmee in feite:

412
00:24:10,343 --> 00:24:12,914
Jullie letten heel goed
op uiterlijke vormen,

413
00:24:12,914 --> 00:24:16,224
maar niet op persoonlijke
rechtvaardigheid en goedheid.

414
00:24:16,224 --> 00:24:17,413
En Hij zegt:

415
00:24:17,413 --> 00:24:21,831
Wee u, schriftgeleerden
en Farizeeën, huichelaars,

416
00:24:21,831 --> 00:24:26,487
want u bent als de witgepleisterde
graven, die vanbuiten wel mooi lijken,

417
00:24:26,487 --> 00:24:30,822
maar vanbinnen zijn ze vol
doodsbeenderen en allerlei onreinheid.

418
00:24:30,822 --> 00:24:36,121
vanbuiten heel schoon, netjes en
steriel, maar vanbinnen zeer verrot,

419
00:24:36,121 --> 00:24:39,653
vol doodsbeenderen, zoals
een graf dat zou zijn.

420
00:24:39,653 --> 00:24:44,149
Dit is hetzelfde wat Jezus onderwees en
waarvan Salomo zich op dit punt in zijn

421
00:24:44,149 --> 00:24:45,916
leven bewust was.

422
00:24:45,916 --> 00:24:49,610
Dan staat er in hoofdstuk 15, vers 29:

423
00:24:49,610 --> 00:24:55,409
De HEERE is ver van goddelozen, maar het
gebed van rechtvaardigen verhoort Hij.

424
00:24:55,409 --> 00:25:00,549
Ook hier gaat het om het contrast tussen
goddeloosheid als kenmerkende eigenschap

425
00:25:00,549 --> 00:25:03,745
en gerechtigheid als
kenmerkende eigenschap.

426
00:25:03,745 --> 00:25:09,126
Hier noemt hij geen specifieke goddeloze
daden of specifieke rechtvaardige daden.

427
00:25:09,126 --> 00:25:13,862
Hij noemt mensen die zelf goddeloos zijn
en mensen die zelf rechtvaardig zijn.

428
00:25:13,862 --> 00:25:18,436
Het is interessant dat er, in een
tijd vóór de komst van Christus,

429
00:25:18,436 --> 00:25:21,244
kennelijk mensen als rechtvaardig
konden worden beschouwd.

430
00:25:21,244 --> 00:25:25,817
Wanneer mensen zeggen dat alleen degenen
die wedergeboren zijn werkelijk iets in

431
00:25:25,817 --> 00:25:29,187
zich kunnen hebben wat God
als rechtvaardig zou erkennen,

432
00:25:29,187 --> 00:25:32,893
besteden ze blijkbaar niet veel
aandacht aan het Oude Testament.

433
00:25:32,893 --> 00:25:37,306
Of wat ze eigenlijk doen, is suggereren
dat als je in het Oude Testament iemand

434
00:25:37,306 --> 00:25:41,707
aantreft die gerechtigheid doet,
die persoon wedergeboren is.

435
00:25:41,707 --> 00:25:45,322
De Bijbel geeft ons echter geen grond
om te geloven dat wedergeboorte een

436
00:25:45,322 --> 00:25:47,989
verschijnsel uit het Oude Testament was.

437
00:25:47,989 --> 00:25:49,821
Ik denk niet dat Hij dat doet.

438
00:25:49,821 --> 00:25:54,159
Maar het punt is dat er mensen zijn
die niet alleen goddeloze dingen doen;

439
00:25:54,159 --> 00:25:56,023
ze zijn goddeloos.

440
00:25:56,023 --> 00:25:59,301
Er zijn mensen die niet alleen
rechtvaardige daden verrichten,

441
00:25:59,301 --> 00:26:01,470
maar rechtvaardige mensen zijn.

442
00:26:01,470 --> 00:26:05,262
Natuurlijk zullen rechtvaardige
mensen rechtvaardige daden verrichten

443
00:26:05,262 --> 00:26:09,019
en zullen goddeloze mensen
goddeloze daden verrichten.

444
00:26:09,019 --> 00:26:12,311
Maar het gaat hier niet alleen om de
beoordeling van de morele kwaliteit

445
00:26:12,311 --> 00:26:13,692
van hun daden.

446
00:26:13,692 --> 00:26:18,766
Er wordt gekeken naar hun hart en naar
de richting waarin ze georiënteerd zijn.

447
00:26:18,766 --> 00:26:24,370
Zijn ze gericht op rechtvaardige, vrome
en godvruchtige gezindheden en drijfveren,

448
00:26:24,370 --> 00:26:26,682
of zijn ze het tegenovergestelde?

449
00:26:26,682 --> 00:26:30,616
De Heere is ver van degenen
die het tegenovergestelde zijn.

450
00:26:30,616 --> 00:26:35,022
Dat wordt afgezet tegen het feit dat Hij
het gebed van de rechtvaardige hoort,

451
00:26:35,022 --> 00:26:38,708
waardoor het klinkt alsof Hij het
gebed van de anderen niet hoort.

452
00:26:38,708 --> 00:26:42,714
Hij is te ver weg om hen te horen,
of zij zijn te ver bij Hem vandaan.

453
00:26:42,714 --> 00:26:47,121
Hij is er wel, maar in hun hart
zijn zij ver van Hem vandaan.

454
00:26:47,121 --> 00:26:52,249
Daarom roepen ze tot Hem, maar Hij kan
hen niet horen omdat ze te ver weg zijn.

455
00:26:52,249 --> 00:26:56,896
Maar Hij hoort het gebed, omdat Hij niet
ver van de rechtvaardige verwijderd is,

456
00:26:56,896 --> 00:26:58,598
zo wordt ons verteld.

457
00:26:58,598 --> 00:27:01,633
In hoofdstuk 21, vers 3, staat:

458
00:27:01,633 --> 00:27:07,735
Gerechtigheid en recht te doen is voor
de HEERE verkieslijker dan een offer.

459
00:27:07,735 --> 00:27:12,969
Dit klinkt als iets wat Saul, die twee
koningen vóór Salomo op de troon zat,

460
00:27:12,969 --> 00:27:15,763
uit de mond van Samuel had gehoord.

461
00:27:15,763 --> 00:27:21,062
Denk eraan dat Saul in 1 Samuel 15
alle Amalekieten had moeten doden,

462
00:27:21,062 --> 00:27:22,426
maar dat niet deed.

463
00:27:22,426 --> 00:27:26,533
Toen hij tegenover Samuel zijn
gedrag verontschuldigde, zei hij:

464
00:27:26,533 --> 00:27:29,886
Ik wilde een deel van het vee
dat ik had moeten doden meenemen,

465
00:27:29,886 --> 00:27:33,753
maar besloot het in plaats
daarvan aan de Heere te offeren.

466
00:27:33,753 --> 00:27:35,421
En Samuel zei:

467
00:27:35,421 --> 00:27:42,015
Maar Samuel zei: Heeft de HEERE evenveel
behagen in brandoffers en slachtoffers als

468
00:27:42,015 --> 00:27:44,887
in het gehoorzamen aan
de stem van de HEERE?

469
00:27:44,887 --> 00:27:49,782
Zie, gehoorzamen is beter dan
slachtoffer, opmerkzaam zijn

470
00:27:49,782 --> 00:27:52,110
beter dan het vet van rammen.

471
00:27:52,110 --> 00:27:56,927
Samuel had koning Saul, een
paar generaties vóór Salomo,

472
00:27:56,927 --> 00:28:01,182
verteld dat God gehoorzaamheid
verkiest boven offers.

473
00:28:01,182 --> 00:28:04,714
Gehoorzaamheid heeft natuurlijk
met karakter te maken.

474
00:28:04,714 --> 00:28:08,167
Het heeft te maken met je
levenswijze van dag tot dag,

475
00:28:08,167 --> 00:28:11,699
terwijl offers te maken hebben
met die bijzondere gelegenheden

476
00:28:11,699 --> 00:28:13,626
van formele aanbidding.

477
00:28:13,626 --> 00:28:18,851
God is meer geïnteresseerd in wat je met
je leven doet dan in wat je in de gemeente

478
00:28:18,851 --> 00:28:22,522
en bij je uiterlijke
godsdienstige ceremoniën doet.

479
00:28:22,522 --> 00:28:26,145
Dit idee wordt vele malen door
de profeten naar voren gebracht.

480
00:28:26,145 --> 00:28:29,175
In Hosea 6:6 zei God:

481
00:28:29,175 --> 00:28:33,198
Want Ik vind vreugde in
goedertierenheid en niet in offer,

482
00:28:33,198 --> 00:28:36,404
in kennis van God meer dan in brandoffers!

483
00:28:36,404 --> 00:28:40,797
In het eerste deel van Micha 6 staat
een uitvoerige passage waarin de

484
00:28:40,797 --> 00:28:42,884
retorische vraag luidt:

485
00:28:42,884 --> 00:28:45,453
Waarmee zal ik voor de Heere verschijnen?

486
00:28:45,453 --> 00:28:47,621
Wat verlangt God van mij?

487
00:28:47,621 --> 00:28:50,993
Zal ik duizend rammen en
stromen van olie brengen,

488
00:28:50,993 --> 00:28:54,285
Daarbij noemt hij al die
dingen die geofferd werden.

489
00:28:54,285 --> 00:28:58,058
Hij gebruikt vervolgens deze
uitvoerige overdrijving:

490
00:28:58,058 --> 00:29:00,868
Zal ik mijn eerstgeboren zoon offeren?

491
00:29:00,868 --> 00:29:04,159
Het is duidelijk dat hij
buitensporige voorstellen doet.

492
00:29:04,159 --> 00:29:07,854
Het klinkt alsof hij zegt:
hoeveel offers zal het kosten

493
00:29:07,854 --> 00:29:10,264
voordat God tevreden met mij is?

494
00:29:10,264 --> 00:29:12,594
Moet ik duizenden rammen offeren?

495
00:29:12,594 --> 00:29:14,442
Hoe onredelijk is God?

496
00:29:14,442 --> 00:29:17,254
Wil Hij dat ik mijn eigen kind offer?

497
00:29:17,254 --> 00:29:19,343
Het antwoord is natuurlijk nee.

498
00:29:19,343 --> 00:29:22,396
Het wordt niet als een
serieus voorstel gedaan.

499
00:29:22,396 --> 00:29:24,324
Het is bijna sarcasme.

500
00:29:24,324 --> 00:29:28,984
Het is bijna alsof de profeet zegt
dat dit is wat de mensen denken.

501
00:29:28,984 --> 00:29:34,380
Ze denken dat God onredelijke eisen stelt
en dat ze onmogelijk zouden kunnen voldoen

502
00:29:34,380 --> 00:29:37,012
aan wat nodig is om God te behagen.

503
00:29:37,012 --> 00:29:40,622
Maar dan zegt Micha in
hoofdstuk 6, vers 8:

504
00:29:40,622 --> 00:29:44,490
Hij heeft u, mens,
bekendgemaakt wat goed is.

505
00:29:44,490 --> 00:29:47,699
En wat vraagt de HEERE van
u anders dan recht te doen,

506
00:29:47,699 --> 00:29:51,936
goedertierenheid lief te hebben en
ootmoedig te wandelen met uw God.

507
00:29:51,936 --> 00:29:54,664
Het gaat er niet om
hoeveel offers je brengt.

508
00:29:54,664 --> 00:29:57,151
Het gaat erom dat je rechtvaardig handelt,

509
00:29:57,151 --> 00:30:01,005
barmhartigheid liefhebt en
nederig wandelt met je God.

510
00:30:01,005 --> 00:30:02,772
Dat is toch niet zo moeilijk?

511
00:30:02,772 --> 00:30:07,109
Rechtvaardig handelen betekent dat je
de rechten van je naaste niet schendt.

512
00:30:07,109 --> 00:30:12,089
Barmhartigheid tonen betekent
dat je een meelevend mens bent.

513
00:30:12,089 --> 00:30:15,639
Dat kan je misschien iets kosten,
maar het is niet alsof er duizenden

514
00:30:15,639 --> 00:30:17,406
rammen geofferd worden.

515
00:30:17,406 --> 00:30:21,968
En nederig wandelen: dit is een
pakket eisen waaraan je betrekkelijk

516
00:30:21,968 --> 00:30:23,896
gemakkelijk kunt voldoen.

517
00:30:23,896 --> 00:30:28,551
God eist niet dat je veel moeilijke
dingen doet, alleen de juiste dingen:

518
00:30:28,551 --> 00:30:31,838
rechtvaardige, barmhartige
en nederige dingen.

519
00:30:31,838 --> 00:30:38,333
Dat je gerechtigheid en barmhartigheid
liefhebt en gerechtigheid en recht doet.

520
00:30:38,333 --> 00:30:41,461
Dat is voor God
aanvaardbaarder dan een offer.

521
00:30:41,461 --> 00:30:44,829
Hij bekommert Zich niet
zozeer om rituele aanbidding.

522
00:30:44,829 --> 00:30:49,078
God moet rituele aanbidding kennelijk
tot op zekere hoogte gewaardeerd hebben,

523
00:30:49,078 --> 00:30:52,607
denk ik, omdat Hij die Zelf had ingesteld.

524
00:30:52,607 --> 00:30:57,420
Maar ik geloof niet dat rituele aanbidding
iets was wat Hij op zichzelf liefhad.

525
00:30:57,420 --> 00:31:01,992
De Bijbel zegt dat Hij nooit enig behagen
heeft gehad in het bloed van stieren en

526
00:31:01,992 --> 00:31:03,997
bokken en in de offers.

527
00:31:03,997 --> 00:31:05,842
Dat staat er een paar keer.

528
00:31:05,842 --> 00:31:09,050
Het was gewoon nooit iets
waar Zijn hart naar uitging.

529
00:31:09,050 --> 00:31:12,435
Waarom liet Hij hen deze
rituelen dan uitvoeren?

530
00:31:12,435 --> 00:31:16,911
Omdat ze vooruitwezen naar
Christus. Ze waren leerzaam.

531
00:31:16,911 --> 00:31:20,844
Ze hadden een didactische waarde
en brachten bepaalde lessen over,

532
00:31:20,844 --> 00:31:25,583
maar op zichzelf waren het geen
dingen waar God warm van werd: „Wauw,

533
00:31:25,583 --> 00:31:28,731
wat geeft het Mij toch
een geweldig gevoel als

534
00:31:28,731 --> 00:31:33,390
Ik zie dat ze dat graan brengen en het
daar voor Mij op het altaar verbranden.”

535
00:31:33,390 --> 00:31:35,478
Op een andere plaats zei God:

536
00:31:35,478 --> 00:31:39,333
Als Ik honger had, zou Ik jou dan
vragen Mij voedsel te brengen?

537
00:31:39,333 --> 00:31:44,136
In Psalm 50 zegt Hij dat God
niet werkelijk iets nodig heeft.

538
00:31:44,136 --> 00:31:47,027
De offers zelf kunnen
Hem niet zoveel schelen.

539
00:31:47,027 --> 00:31:50,078
De tiende zelf kan Hem
niet zoveel schelen.

540
00:31:50,078 --> 00:31:53,690
Waar het Hem om gaat, is
de gezindheid van het hart.

541
00:31:53,690 --> 00:31:59,727
Voor zover religieuze rituelen voortkomen
uit een hart dat God liefheeft en een ware

542
00:31:59,727 --> 00:32:03,163
uiting van die toewijding
zijn, heeft Hij die lief.

543
00:32:03,163 --> 00:32:06,310
Het gebed van de
rechtvaardige is Zijn vreugde,

544
00:32:06,310 --> 00:32:08,863
omdat die persoon rechtvaardig is.

545
00:32:08,863 --> 00:32:13,037
Maar met het gebed van de
goddeloze is Hij niet zo ingenomen.

546
00:32:13,037 --> 00:32:15,142
Hij houdt niet van de goddeloze.

547
00:32:15,142 --> 00:32:18,820
In hoofdstuk 21, vers 27, staat:

548
00:32:18,820 --> 00:32:22,932
Het offer van goddelozen is
een gruwel, hoeveel te meer

549
00:32:22,932 --> 00:32:25,566
als zij het met een
schandelijke bedoeling brengen!

550
00:32:25,566 --> 00:32:29,758
Het onderscheid hier is dat sommige
mensen in wezen goddeloos zijn,

551
00:32:29,758 --> 00:32:33,356
omdat ze hun leven leiden
zonder de vreze Gods.

552
00:32:33,356 --> 00:32:36,970
Maar wanneer ze hun offer brengen,
wanneer ze naar de gemeente gaan,

553
00:32:36,970 --> 00:32:40,901
doen ze dat met het verlangen om
op dat moment het juiste te doen.

554
00:32:40,901 --> 00:32:44,349
Ze leiden hun leven niet met het
verlangen het juiste te doen,

555
00:32:44,349 --> 00:32:47,717
maar op het moment dat ze vinden
dat het tijd is om God te aanbidden,

556
00:32:47,717 --> 00:32:50,042
proberen ze dat echt te doen.

557
00:32:50,042 --> 00:32:54,870
Zo iemand is een goddeloos mens, zoals
blijkt uit zijn gedrag door de week heen,

558
00:32:54,870 --> 00:32:57,660
en zijn offer is niet
aanvaardbaar voor God.

559
00:32:57,660 --> 00:33:01,749
Maar hoeveel erger is het als hij het
offer met goddeloze bedoelingen brengt,

560
00:33:01,749 --> 00:33:04,877
bijvoorbeeld om als
religieus mens naam te maken?

561
00:33:04,877 --> 00:33:09,303
Sommige commentatoren zeggen dat „with
wicked intent” vertaald zou moeten worden

562
00:33:09,303 --> 00:33:12,270
als „de opbrengst van
een schandelijke daad”.

563
00:33:12,270 --> 00:33:15,060
Ik weet niet zeker of
het Hebreeuws zo luidt,

564
00:33:15,060 --> 00:33:20,432
maar dat zou erop duiden dat hij iets
aan God geeft wat hij heeft verkregen

565
00:33:20,432 --> 00:33:23,078
door zelf een misdaad te plegen.

566
00:33:23,078 --> 00:33:25,644
Hij heeft iets verkeerds gedaan.

567
00:33:25,644 --> 00:33:29,413
Het zou zijn als een
prostituee die eropuitgaat,

568
00:33:29,413 --> 00:33:34,632
zichzelf verkoopt en de opbrengst
meebrengt om die in de tempel te offeren.

569
00:33:34,632 --> 00:33:36,238
De wet stond dat trouwens niet toe.

570
00:33:36,238 --> 00:33:42,343
De wet zei dat het hoerenloon niet in de
tempel van de Heere mocht worden gebracht.

571
00:33:42,343 --> 00:33:47,886
Hoe dan ook, opnieuw zien we dat God niet
veel liefde toont voor offers op zich.

572
00:33:47,886 --> 00:33:52,801
Dat doet Hij alleen als die offers worden
gebracht door mensen die Hem in andere

573
00:33:52,801 --> 00:33:55,051
opzichten welgevallig zijn.

574
00:33:55,051 --> 00:33:59,372
Iemand die God door zijn gedrag in
het algemeen niet welgevallig is,

575
00:33:59,372 --> 00:34:03,871
zal zijn positie tegenover God niet
veranderen door zo’n offer te brengen.

576
00:34:03,871 --> 00:34:06,682
Hoofdstuk 28, vers 9:

577
00:34:06,682 --> 00:34:10,474
Van hem die zijn oor afkeert
van het luisteren naar de wet,

578
00:34:10,474 --> 00:34:13,029
is zelfs zijn gebed een gruwel.

579
00:34:13,029 --> 00:34:17,463
Het is hetzelfde idee als bij het
offer, maar deze keer gaat het om gebed.

580
00:34:17,463 --> 00:34:20,178
Een offer is een daad van aanbidding.

581
00:34:20,178 --> 00:34:22,845
Gebed is een daad van aanbidding.

582
00:34:22,845 --> 00:34:25,800
Iemand die zijn offer
brengt of tot God bidt,

583
00:34:25,800 --> 00:34:28,707
maar zijn oor heeft afgewend
van het horen van de wet,

584
00:34:28,707 --> 00:34:33,186
is iets anders dan iemand die eenvoudig
tot verkeerd gedrag is vervallen.

585
00:34:33,186 --> 00:34:37,185
Want dat overkomt mensen zelfs
wanneer ze het goede willen doen.

586
00:34:37,185 --> 00:34:40,251
Er zijn mensen die God
werkelijk willen gehoorzamen,

587
00:34:40,251 --> 00:34:43,142
maar die door allerlei
omstandigheden soms falen.

588
00:34:43,142 --> 00:34:45,229
We struikelen allemaal weleens.

589
00:34:45,229 --> 00:34:48,119
Maar er zijn mensen die de wet
eenvoudig niet willen horen.

590
00:34:48,119 --> 00:34:50,447
Ze hebben er geen belangstelling voor.

591
00:34:50,447 --> 00:34:54,459
Ze willen niet dat de wet van God
bepaalt wat hun plichten zijn.

592
00:34:54,459 --> 00:34:56,545
Ze willen de wet negeren.

593
00:34:56,545 --> 00:35:00,317
Wanneer ze haar horen,
wenden ze hun oren ervan af.

594
00:35:00,317 --> 00:35:04,249
Ze kiezen er niet voor gehoorzaam
te zijn. Dat willen ze niet.

595
00:35:04,249 --> 00:35:09,304
Wanneer zo iemand in gevaar verkeert,
roept hij natuurlijk altijd tot God.

596
00:35:09,304 --> 00:35:11,487
Zelfs atheïsten doen dat.

597
00:35:11,487 --> 00:35:16,526
Iemand die atheïst is — en slechts een
heel klein percentage van de mensheid

598
00:35:16,526 --> 00:35:21,838
bestaat werkelijk uit eerlijke atheïsten,
als er überhaupt zoiets als een eerlijke

599
00:35:21,838 --> 00:35:25,835
atheïst bestaat — zelfs
die eerlijke atheïst komt,

600
00:35:25,835 --> 00:35:30,505
wanneer hij ernstig in de problemen zit,
vaak in de verleiding om God aan te roepen

601
00:35:30,505 --> 00:35:32,591
en Hem om hulp te vragen.

602
00:35:32,591 --> 00:35:35,544
En hij bezwijkt daadwerkelijk
voor die verleiding.

603
00:35:35,544 --> 00:35:39,669
We zagen in het boek Richteren dat er
een tijd kwam waarin het volk tot God

604
00:35:39,669 --> 00:35:40,680
riep en zei:

605
00:35:40,680 --> 00:35:41,884
Red ons.

606
00:35:41,884 --> 00:35:42,927
Hij zei:

607
00:35:42,927 --> 00:35:46,215
‘Volgens Mij heb Ik jullie
al verscheidene keren gered,

608
00:35:46,215 --> 00:35:49,262
maar jullie hebben Mij
nooit werkelijk gehoorzaamd.

609
00:35:49,262 --> 00:35:51,989
Jullie tonen niet veel
belangstelling voor Mij.

610
00:35:51,989 --> 00:35:55,999
Jullie denken alleen aan jezelf en
roepen Mij aan wanneer het slecht

611
00:35:55,999 --> 00:35:57,363
met jullie gaat.

612
00:35:57,363 --> 00:36:00,811
Maar deze keer zal Ik
jullie niet meer bevrijden.’

613
00:36:00,811 --> 00:36:04,998
Nu liet Hij Zich er uiteindelijk
toch toe bewegen hen te bevrijden,

614
00:36:04,998 --> 00:36:07,324
omdat Hij nu eenmaal zo’n God is.

615
00:36:07,324 --> 00:36:11,013
Ik geloof dat we het hier over
hoofdstuk 10 van Richteren hebben.

616
00:36:11,013 --> 00:36:14,528
Aanvankelijk zei Hij dat Hij
hen niet meer zou bevrijden.

617
00:36:14,528 --> 00:36:18,219
Maar omdat Hij vanwege hun ellende
barmhartigheid met hen had,

618
00:36:18,219 --> 00:36:20,144
bevrijdde Hij hen later toch.

619
00:36:20,144 --> 00:36:26,243
Richteren 10:16 zegt zelf dat Hij
Israëls moeite niet langer kon verdragen;

620
00:36:26,243 --> 00:36:28,971
de bevrijding volgt in
het verdere verhaal.

621
00:36:28,971 --> 00:36:33,224
Maar waar het om gaat, is dat
Hij een sterk argument aanvoerde:

622
00:36:33,224 --> 00:36:35,631
‘Waarom zou Ik naar jullie luisteren?

623
00:36:35,631 --> 00:36:37,637
Jullie luisteren niet naar Mij.’

624
00:36:37,637 --> 00:36:41,267
Dat is wat de wijsheid zegt
in hoofdstuk 1 van Spreuken:

625
00:36:41,267 --> 00:36:43,821
‘Omdat jullie niet naar
mijn stem hebben geluisterd,

626
00:36:43,821 --> 00:36:47,033
zullen jullie mij aanroepen
wanneer het onheil komt.

627
00:36:47,033 --> 00:36:49,844
Dan zal ik evenmin naar jullie luisteren.’

628
00:36:49,844 --> 00:36:54,582
Het gebed van de goddeloze mens — de mens
die zich afkeert van het luisteren naar de

629
00:36:54,582 --> 00:36:57,248
wet van God — is een gruwel.

630
00:36:57,248 --> 00:37:00,701
Een ander aspect van Gods
gevoelens dat we hier aantreffen,

631
00:37:00,701 --> 00:37:05,741
is dat God vreugde vindt in waarachtige
mensen en leugenaars verafschuwt.

632
00:37:05,741 --> 00:37:10,489
Dit vloeit voort uit het feit dat
iemand goddeloos of rechtvaardig is.

633
00:37:10,489 --> 00:37:14,403
Een rechtvaardig mens is natuurlijk
iemand die eerlijk zal zijn en de

634
00:37:14,403 --> 00:37:16,264
waarheid zal vertellen.

635
00:37:16,264 --> 00:37:20,579
Een goddeloos mens zal vaak niet
toegewijd zijn aan de waarheid.

636
00:37:20,579 --> 00:37:23,563
Maar hier wordt bepaald gedrag uitgelicht:

637
00:37:23,563 --> 00:37:26,675
een specifieke toewijding
aan bepaalde waarden,

638
00:37:26,675 --> 00:37:31,022
namelijk dat een rechtvaardig mens
vastbesloten is eerlijk te zijn.

639
00:37:31,022 --> 00:37:35,013
Vanbinnen is hij waarachtig
en daarom zal hij niet liegen,

640
00:37:35,013 --> 00:37:38,940
terwijl een goddeloos mens
die toewijding niet kent.

641
00:37:38,940 --> 00:37:42,723
Hoewel niet alle goddeloze mensen
opvallende leugenaars zijn,

642
00:37:42,723 --> 00:37:47,276
is er voor hen geen reden om niet te
liegen wanneer dat hun goed uitkomt,

643
00:37:47,276 --> 00:37:50,321
want ze hebben de vreze
van God niet in zich.

644
00:37:50,321 --> 00:37:54,264
Ze zullen doen wat hun goed uitkomt,
en vaak betekent dat liegen.

645
00:37:54,264 --> 00:37:58,576
In hoofdstuk 6, vers 16
tot en met 17, staat:

646
00:37:58,576 --> 00:38:06,203
Deze zes haat de HEERE, ja, zeven zijn een
gruwel voor Zijn ziel: hoogmoedige ogen,

647
00:38:06,203 --> 00:38:10,369
een valse tong en handen die
onschuldig bloed vergieten,

648
00:38:10,369 --> 00:38:12,132
En ook in vers 19:

649
00:38:12,132 --> 00:38:17,724
een valse getuige die leugens blaast, en
die tussen broeders twisten teweegbrengt.

650
00:38:17,724 --> 00:38:21,745
Van de zeven dingen die God
haat, zijn er twee hetzelfde:

651
00:38:21,745 --> 00:38:26,456
een leugenachtige tong en een
valse getuige die leugens spreekt.

652
00:38:26,456 --> 00:38:30,159
Dit ene moet voor God
dubbel aanstootgevend zijn,

653
00:38:30,159 --> 00:38:33,670
aangezien Hij het op twee
plaatsen in een korte lijst noemt.

654
00:38:33,670 --> 00:38:36,475
Hoofdstuk 12, vers 22, zegt:

655
00:38:36,475 --> 00:38:41,124
Valse lippen zijn voor de HEERE een
gruwel, maar wie betrouwbaar handelen,

656
00:38:41,124 --> 00:38:42,808
zijn Hem welgevallig.

657
00:38:42,808 --> 00:38:47,296
Dit is dus nog een van Gods gevoelens die
iemand die bewust in de tegenwoordigheid

658
00:38:47,296 --> 00:38:50,118
van God leeft in gedachten
zal willen houden.

659
00:38:50,118 --> 00:38:52,202
Omdat we in dit gedrag keuzes hebben,

660
00:38:52,202 --> 00:38:57,398
willen we die dingen kiezen waarin God
vreugde vindt en die Zijn hart verheugen.

661
00:38:57,398 --> 00:39:01,808
Misschien is een kleine variant hierop
niet alleen leugen tegenover waarheid,

662
00:39:01,808 --> 00:39:05,833
maar goddeloze woorden
tegenover rechtvaardige woorden.

663
00:39:05,833 --> 00:39:11,286
In hoofdstuk 6, vers 18, waar de dingen
worden opgesomd die God haat, staat:

664
00:39:11,286 --> 00:39:15,360
een hart dat zondige plannen smeedt,
voeten die zich haasten om naar het

665
00:39:15,360 --> 00:39:16,350
kwade te rennen,

666
00:39:16,350 --> 00:39:21,394
Goddeloze gedachten, goddeloze
plannen — God haat die dingen.

667
00:39:21,394 --> 00:39:24,669
In hoofdstuk 15, vers 26, lezen we:

668
00:39:24,669 --> 00:39:28,683
De plannen van een kwaaddoener
zijn voor de HEERE een gruwel,

669
00:39:28,683 --> 00:39:30,851
maar lieflijke woorden zijn rein.

670
00:39:30,851 --> 00:39:34,094
Het contrast tussen de gedachten van
de goddelozen en de woorden van de

671
00:39:34,094 --> 00:39:35,989
reinen is interessant.

672
00:39:35,989 --> 00:39:40,404
De spreker volgt hier een
Engelse vertaling; de HSV luidt:

673
00:39:40,404 --> 00:39:42,411
„maar lieflijke woorden zijn rein”.

674
00:39:42,411 --> 00:39:46,827
Gewoonlijk zou je verwachten dat er een
preciezere tweedeling wordt gegeven:

675
00:39:46,827 --> 00:39:49,878
De gedachten van slechte
mensen zijn verwerpelijk,

676
00:39:49,878 --> 00:39:53,250
maar Hij houdt van de gedachten
van rechtvaardige mensen.

677
00:39:53,250 --> 00:39:56,236
Maar er wordt overgegaan
van gedachten naar woorden,

678
00:39:56,236 --> 00:40:01,117
om de eenvoudige reden dat de Bijbel
overal leert dat iemands woorden de uiting

679
00:40:01,117 --> 00:40:04,345
zijn van zijn gedachten. Jezus zei:

680
00:40:04,345 --> 00:40:09,226
Adderengebroed! Hoe kunt u goede
dingen spreken, terwijl u slecht bent?

681
00:40:09,226 --> 00:40:12,276
Want uit de overvloed van
het hart spreekt de mond.

682
00:40:12,276 --> 00:40:16,061
Je hoeft dus niet te raden wat
iemand denkt als diegene veel praat.

683
00:40:16,061 --> 00:40:19,332
Ik kreeg eens een e-mail van iemand die
zei dat hij tachtig procent van mijn

684
00:40:19,332 --> 00:40:21,657
lezingen op internet had beluisterd.

685
00:40:21,657 --> 00:40:26,244
Hij zei: ‘Ik heb het gevoel dat ik
tegenover jou in het voordeel ben.

686
00:40:26,244 --> 00:40:31,038
Ik heb het gevoel dat ik jou heel goed
ken, hoewel jij mij helemaal niet kent.’

687
00:40:31,038 --> 00:40:32,818
Dat hoor ik zo nu en dan.

688
00:40:32,818 --> 00:40:36,427
Ik ontmoet iemand voor het
eerst en diegene zegt dan:

689
00:40:36,427 --> 00:40:39,073
‘Ik heb het gevoel dat
ik je al jaren ken.’

690
00:40:39,073 --> 00:40:42,233
In feite is dat ook zo, want
diegene heeft naar opnamen van

691
00:40:42,233 --> 00:40:44,190
mijn onderwijs geluisterd.

692
00:40:44,190 --> 00:40:48,216
Wanneer iemand naar mijn woorden
luistert, weet diegene wat ik denk.

693
00:40:48,216 --> 00:40:53,429
Je kunt beslist iedereen leren kennen als
je maar lang genoeg naar diegene luistert.

694
00:40:53,429 --> 00:40:57,360
Ik praat meer dan de meeste
mensen. Ik praat heel veel.

695
00:40:57,360 --> 00:41:01,995
Iemands woorden zullen onthullen wat
er in zijn hoofd omgaat en wie hij is.

696
00:41:01,995 --> 00:41:06,182
Tenzij hij er natuurlijk heel goed
in is om te verbergen wie hij is,

697
00:41:06,182 --> 00:41:10,350
een valse schijn op te houden en
dingen te zeggen die niet oprecht zijn.

698
00:41:10,350 --> 00:41:12,979
Als iemand dingen zegt
die hij niet echt gelooft,

699
00:41:12,979 --> 00:41:16,265
kun je onmogelijk nog weten
wat er in zijn hoofd omgaat.

700
00:41:16,265 --> 00:41:19,711
Hij kan namelijk een reden hebben om
de indruk te wekken dat hij een bepaald

701
00:41:19,711 --> 00:41:21,154
soort mens is.

702
00:41:21,154 --> 00:41:25,258
Misschien is hij slim genoeg om meestal
zorgvuldig op zijn woorden te letten

703
00:41:25,258 --> 00:41:29,730
en dingen te zeggen die deugdzamer zijn
dan wat er werkelijk in hem omgaat.

704
00:41:29,730 --> 00:41:32,776
Hij heeft dan een reden om
mensen ervan te overtuigen

705
00:41:32,776 --> 00:41:35,586
dat hij een beter mens
is dan hij werkelijk is.

706
00:41:35,586 --> 00:41:37,272
Daarom zei Jezus:

707
00:41:37,272 --> 00:41:42,812
Maar Ik zeg u dat de mensen van elk
nutteloos woord dat zij zullen spreken,

708
00:41:42,812 --> 00:41:46,024
rekenschap moeten geven
op de dag van het oordeel.

709
00:41:46,024 --> 00:41:50,119
Het Engelse woord ‘idle’, waarop
de spreker zijn uitleg baseert,

710
00:41:50,119 --> 00:41:54,616
betekent hier volgens hem
‘onbewaakt’ of ‘achteloos’;

711
00:41:54,616 --> 00:41:57,683
de HSV vertaalt het met ‘nutteloos’.

712
00:41:57,683 --> 00:42:02,211
Een verdorven man met een verdorven hart
zal van nature verdorven dingen uit zijn

713
00:42:02,211 --> 00:42:03,849
mond laten stromen.

714
00:42:03,849 --> 00:42:08,184
Maar als hij sterk gemotiveerd,
listig en gedisciplineerd is,

715
00:42:08,184 --> 00:42:11,717
kan hij voorkomen dat zijn mond de
dingen uitspreekt die werkelijk in

716
00:42:11,717 --> 00:42:13,081
zijn hart leven.

717
00:42:13,081 --> 00:42:16,694
Door wat hij zegt, kan hij dan de
indruk wekken dat hij anders is dan

718
00:42:16,694 --> 00:42:18,139
hij werkelijk is.

719
00:42:18,139 --> 00:42:22,234
Maar zijn achteloze woorden, de dingen
die eruit floepen wanneer hij niet op zijn

720
00:42:22,234 --> 00:42:25,766
woorden let, zullen je vertellen
wat er vanbinnen omgaat.

721
00:42:25,766 --> 00:42:29,858
Want iedereen heeft achteloze momenten
waarop hij daadwerkelijk zegt wat

722
00:42:29,858 --> 00:42:31,383
hij werkelijk bedoelt.

723
00:42:31,383 --> 00:42:35,956
Dat is ongetwijfeld de reden waarom er
zoiets bestaat als wat men een freudiaanse

724
00:42:35,956 --> 00:42:39,246
verspreking noemt, hoewel ik
beslist geen freudiaan ben.

725
00:42:39,246 --> 00:42:42,712
Freud opperde dat er momenten
zijn waarop je iets zegt

726
00:42:42,712 --> 00:42:45,601
en vervolgens doet alsof
het een vergissing was,

727
00:42:45,601 --> 00:42:48,875
omdat het niet werkelijk was
wat je van plan was te zeggen.

728
00:42:48,875 --> 00:42:52,887
Maar volgens hem was het wel degelijk
wat je van plan was te zeggen.

729
00:42:52,887 --> 00:42:54,574
Het was een verspreking.

730
00:42:54,574 --> 00:42:56,519
Dat was een achteloos woord.

731
00:42:56,519 --> 00:43:01,403
Ik heb Freud nooit bestudeerd en ik weet
eigenlijk niet alles over freudiaanse

732
00:43:01,403 --> 00:43:06,384
versprekingen, maar we gebruiken die
term vaak in het gewone spraakgebruik.

733
00:43:06,384 --> 00:43:11,204
Het is het idee dat je achteloze woorden
laten zien wat je werkelijk denkt.

734
00:43:11,204 --> 00:43:15,558
We lezen natuurlijk dat hoogmoed
een van de dingen is die God haat,

735
00:43:15,558 --> 00:43:20,682
en dit wordt vaak aangeduid als een
hoogmoedig hart of een hoogmoedige blik.

736
00:43:20,682 --> 00:43:24,951
Blijkbaar kan de manier waarop iemand
kijkt, zijn gelaatsuitdrukking,

737
00:43:24,951 --> 00:43:28,225
onthullen of hij hoogmoedig is of niet.

738
00:43:28,225 --> 00:43:33,039
Je hebt beslist mensen gezien bij wie
alleen al hun gezicht je doet denken:

739
00:43:33,039 --> 00:43:36,089
‘Hij lijkt wel een erg hoge
dunk van zichzelf te hebben’,

740
00:43:36,089 --> 00:43:39,058
nog voordat hij ook maar één woord zegt.

741
00:43:39,058 --> 00:43:42,107
Het is gewoon de manier
waarop hij zich gedraagt.

742
00:43:42,107 --> 00:43:45,093
Zijn neus staat iets
hoger in de lucht of zo,

743
00:43:45,093 --> 00:43:48,609
en zo iemand heeft gewoon
een arrogante uitstraling.

744
00:43:48,609 --> 00:43:53,106
Je moet voorzichtig zijn, want iemand kan
een arrogante uitstraling hebben zonder

745
00:43:53,106 --> 00:43:58,004
dat hij het weet, en misschien is hij
in werkelijkheid helemaal niet arrogant.

746
00:43:58,004 --> 00:44:03,062
Maar het gaat hier over iemand die zo
arrogant is dat je het aan hem kunt zien.

747
00:44:03,062 --> 00:44:07,960
Dat is een van de zeven dingen die
worden genoemd als een gruwel voor God.

748
00:44:07,960 --> 00:44:13,019
Het allereerste wat op de lijst
staat, in Spreuken 6:17, is zelfs:

749
00:44:13,019 --> 00:44:18,739
hoogmoedige ogen, een valse tong en
handen die onschuldig bloed vergieten,

750
00:44:18,739 --> 00:44:21,454
Een hoogmoedige blik: God haat die.

751
00:44:21,454 --> 00:44:26,194
Hij haat menselijke hoogmoed
omdat die zo ongepast is.

752
00:44:26,194 --> 00:44:29,326
De mens heeft zo weinig om
hoogmoedig over te zijn.

753
00:44:29,326 --> 00:44:34,227
Denk eraan, Paulus zei
volgens mij in 1 Korinthe 4:7:

754
00:44:34,227 --> 00:44:39,223
Want wie maakt onderscheid tussen u? En
wat hebt u dat u niet hebt ontvangen?

755
00:44:39,223 --> 00:44:43,944
En als u het ook ontvangen hebt, waarom
roemt u alsof u het niet ontvangen had?

756
00:44:43,944 --> 00:44:46,834
Wat het ook is waardoor een
man zich hoogmoedig voelt,

757
00:44:46,834 --> 00:44:51,731
bijna altijd maakt hij een vergelijking
tussen zichzelf en iemand anders.

758
00:44:51,731 --> 00:44:54,220
Hij denkt dat hij beter is dan anderen.

759
00:44:54,220 --> 00:44:58,234
Heel weinig mensen zouden zondige hoogmoed
hebben als er niemand was met wie ze

760
00:44:58,234 --> 00:45:02,264
zichzelf konden vergelijken en
bij wie ze gunstig afstaken.

761
00:45:02,264 --> 00:45:04,656
Ik kende een man, een voorganger.

762
00:45:04,656 --> 00:45:08,026
Hij is inmiddels overleden,
maar toen ik hem ontmoette,

763
00:45:08,026 --> 00:45:11,557
was ik erg onder de indruk van
zijn kennelijke nederigheid.

764
00:45:11,557 --> 00:45:15,023
Nadat ik hem een tijdje kende,
wees ik hem daar zelfs op.

765
00:45:15,023 --> 00:45:19,596
Ik zei: ‘Weet je, veel mensen
bewonderen je vanwege je bediening

766
00:45:19,596 --> 00:45:23,030
en vanwege je kennelijke
geestelijkheid, enzovoort.

767
00:45:23,030 --> 00:45:25,598
Maar het lijkt je niet
naar het hoofd te stijgen.

768
00:45:25,598 --> 00:45:28,165
Je komt altijd zo nederig over.’

769
00:45:28,165 --> 00:45:32,193
Hij zei: ‘Het hangt er maar van
af met wie je jezelf vergelijkt.

770
00:45:32,193 --> 00:45:36,349
Als je jezelf met andere christenen
of andere mensen vergelijkt,

771
00:45:36,349 --> 00:45:41,083
zijn er momenten waarop je reden zou
hebben om tevreden over jezelf te zijn.

772
00:45:41,083 --> 00:45:43,650
Maar als je jezelf met Jezus vergelijkt,

773
00:45:43,650 --> 00:45:47,421
zul je nooit enige reden
hebben om hoogmoedig te zijn.’

774
00:45:47,421 --> 00:45:49,106
Dat is natuurlijk terecht.

775
00:45:49,106 --> 00:45:52,396
Waarom zou je jezelf met
andere mensen vergelijken?

776
00:45:52,396 --> 00:45:55,685
Dat is niet de maatstaf
waarnaar God je zal oordelen.

777
00:45:55,685 --> 00:46:00,257
God zal je op de oordeelsdag niet in de
getuigenbank zetten en zeggen: ‘Goed,

778
00:46:00,257 --> 00:46:03,944
hoe heb je het gedaan in vergelijking
met het landelijke gemiddelde?’

779
00:46:03,944 --> 00:46:09,651
De vraag is of je voldeed aan de
maatstaf van Jezus, Die ons voorbeeld is.

780
00:46:09,651 --> 00:46:13,964
Iemand die hoogmoedig is, heeft
geen voeling met de werkelijkheid.

781
00:46:13,964 --> 00:46:18,051
Zo iemand denkt hoger over
zichzelf dan redelijk is.

782
00:46:18,051 --> 00:46:20,232
Het is zo aanstootgevend.

783
00:46:20,232 --> 00:46:25,682
In Psalm 2 staat dat de heidenen woeden en
de volken zich allerlei dingen inbeelden,

784
00:46:25,682 --> 00:46:30,259
en dat de koningen van de aarde en de
machthebbers tegen God samenspannen om Hem

785
00:46:30,259 --> 00:46:35,300
omver te werpen en Zijn boeien van
zich af te breken. Dan staat er:

786
00:46:35,300 --> 00:46:38,271
‘God zit in de hemel en lacht om hen.’

787
00:46:38,271 --> 00:46:39,957
Hij vindt het vermakelijk.

788
00:46:39,957 --> 00:46:44,533
Het is alsof je een klein kind ziet dat
denkt dat hij sterker is dan zijn vader.

789
00:46:44,533 --> 00:46:46,941
Bij een klein kind is dat vermakelijk.

790
00:46:46,941 --> 00:46:51,132
Wanneer mensen volwassen zijn en
nog steeds zo over zichzelf denken,

791
00:46:51,132 --> 00:46:53,697
en denken dat ze even goed zijn als God,

792
00:46:53,697 --> 00:46:56,662
of op zijn minst gewoon
denken dat ze geweldig zijn,

793
00:46:56,662 --> 00:47:01,134
is dat aanstootgevend voor God,
want mensen zijn niet geweldig.

794
00:47:01,134 --> 00:47:04,019
Zelfs goede mensen zijn niet geweldig.

795
00:47:04,019 --> 00:47:08,748
Wat je ook hebt, zegt Paulus, je
hebt het als geschenk ontvangen.

796
00:47:08,748 --> 00:47:13,557
Je beroemt je niet op iets wat je gegeven
is en wat je niet eens hebt verdiend.

797
00:47:13,557 --> 00:47:17,163
Mensen kunnen veel dingen bezitten
die hen in de ogen van mensen

798
00:47:17,163 --> 00:47:18,926
boven anderen verheffen.

799
00:47:18,926 --> 00:47:24,136
Het kan hun opleiding zijn, hun knappe
uiterlijk, hun sportieve bekwaamheid,

800
00:47:24,136 --> 00:47:26,476
de hoeveelheid geld die ze verdienen,

801
00:47:26,476 --> 00:47:29,602
of hoe intelligent of
welbespraakt ze overkomen.

802
00:47:29,602 --> 00:47:33,769
Er zijn allerlei eigenschappen waarmee
mensen de bewondering kunnen oogsten van

803
00:47:33,769 --> 00:47:38,321
anderen die deze eigenschappen
niet in dezelfde mate bezitten.

804
00:47:38,321 --> 00:47:40,245
Neem nu eens een van die dingen.

805
00:47:40,245 --> 00:47:44,893
Maak de volledige lijst van alles wat jij
hebt waardoor je in de ogen van mensen op

806
00:47:44,893 --> 00:47:47,875
welke manier dan ook
boven iemand anders staat,

807
00:47:47,875 --> 00:47:52,750
en vraag je af welke van die dingen je
werkelijk op eigen kracht hebt verworven.

808
00:47:52,750 --> 00:47:57,160
De meeste daarvan zijn gaven die je
bij je geboorte hebt meegekregen.

809
00:47:57,160 --> 00:47:59,165
Veel ervan zijn erfelijk.

810
00:47:59,165 --> 00:48:03,655
Bij alles wat je door hard werken
hebt verdiend, moet je je afvragen:

811
00:48:03,655 --> 00:48:07,664
wie heeft je de gelegenheid
gegeven om dat harde werk te doen?

812
00:48:07,664 --> 00:48:11,512
Zijn er geen mensen die net zo
goed zijn als jij, net zo ijverig,

813
00:48:11,512 --> 00:48:13,453
maar die niet hard kunnen werken?

814
00:48:13,453 --> 00:48:17,126
Of ze werken hard in een land
waar hard werken niets oplevert,

815
00:48:17,126 --> 00:48:20,912
behalve dat ze er maar net een
karig bestaan mee kunnen leiden.

816
00:48:20,912 --> 00:48:24,586
Alles wat je hebt, moet uiteindelijk
worden herleid tot iets wat

817
00:48:24,586 --> 00:48:26,190
God heeft gegeven.

818
00:48:26,190 --> 00:48:29,014
Hoe zou je er dan ooit
trots op kunnen zijn?

819
00:48:29,014 --> 00:48:32,944
Een trotse blik is zo
ongepast dat God die haat.

820
00:48:32,944 --> 00:48:36,233
In Spreuken 16:5 zegt Salomo:

821
00:48:36,233 --> 00:48:40,067
Al wie hooghartig is, is
voor de HEERE een gruwel.

822
00:48:40,067 --> 00:48:44,177
Hand op hand: hij zal niet voor
onschuldig gehouden worden.

823
00:48:44,177 --> 00:48:48,191
Als zij denken dat ze samen kunnen
zweren om God ten val te brengen

824
00:48:48,191 --> 00:48:52,108
en aan Zijn straf te ontkomen,
hebben ze werkelijk alle voeling met

825
00:48:52,108 --> 00:48:54,114
de werkelijkheid verloren.

826
00:48:54,114 --> 00:48:59,653
Deze toepassing berust op de Engelse
vertaling „though they join forces”;

827
00:48:59,653 --> 00:49:02,463
de HSV heeft „hand op hand”.

828
00:49:02,463 --> 00:49:06,476
Ze zullen niet ongestraft blijven,
hoeveel van hen zich ook verenigen en

829
00:49:06,476 --> 00:49:08,639
tegen God samenzweren.

830
00:49:08,639 --> 00:49:13,927
Dat soort trots is in wezen weerzinwekkend
voor God. Het is een gruwel.

831
00:49:13,927 --> 00:49:17,228
Hoofdstuk 21, vers 4, zegt:

832
00:49:17,228 --> 00:49:20,498
Een hooghartige oogopslag
en een trots hart —

833
00:49:20,498 --> 00:49:24,744
het pas ontgonnen land van
goddelozen — zijn zonde.

834
00:49:24,744 --> 00:49:29,551
Sommigen zouden voor ‘het ploegwerk van
de goddelozen’ een alternatieve vertaling

835
00:49:29,551 --> 00:49:32,836
geven: ‘de lamp van de goddelozen’.

836
00:49:32,836 --> 00:49:36,443
Maar geen van beide brengt erg
duidelijke informatie over.

837
00:49:36,443 --> 00:49:40,451
Voor de oorspronkelijke lezers in die
tijd was het ongetwijfeld duidelijk,

838
00:49:40,451 --> 00:49:43,337
maar ik weet niet zeker wat
die beeldspraak betekent.

839
00:49:43,337 --> 00:49:48,723
Het deel dat wel duidelijk is, is dat een
hoogmoedige blik en een trots hart in Gods

840
00:49:48,723 --> 00:49:50,310
ogen zonde zijn.

841
00:49:50,310 --> 00:49:53,356
Toen ik een jonge christen
was en de bediening inging,

842
00:49:53,356 --> 00:49:56,882
waren er enkele dingen die me
bijzonder krachtig troffen aan wie

843
00:49:56,882 --> 00:49:58,982
Gods genegenheid uitgaat.

844
00:49:58,982 --> 00:50:03,453
Ik wist dat God houdt van hen die op een
kinderlijke manier op Hem vertrouwen.

845
00:50:03,453 --> 00:50:04,992
Dat is iets goeds.

846
00:50:04,992 --> 00:50:07,956
Ik wist dat God houdt van
hen die anderen liefhebben,

847
00:50:07,956 --> 00:50:11,946
en ik wist dat God nederigheid
liefheeft en trots haat.

848
00:50:11,946 --> 00:50:15,231
Toen ik opgroeide, in elk
geval vanaf mijn tienerjaren,

849
00:50:15,231 --> 00:50:17,491
ben ik daar erg gevoelig voor geworden.

850
00:50:17,491 --> 00:50:21,097
Ik ben me er sterk van bewust
dat ik een trots mens ben,

851
00:50:21,097 --> 00:50:24,703
en tegelijk ook hoe
aanstootgevend dat voor God is.

852
00:50:24,703 --> 00:50:28,539
Ik verlang er altijd naar
nederiger te worden en vraag me af:

853
00:50:28,539 --> 00:50:31,669
hoe kom je van hieruit
daar? Hoe word je nederiger?

854
00:50:31,669 --> 00:50:36,403
Het is duidelijk dat er bij nederig
zijn een soort vicieuze cirkel speelt,

855
00:50:36,403 --> 00:50:38,747
want je weet nooit echt of je het bent.

856
00:50:38,747 --> 00:50:43,802
Als je het bent en je weet dat, bestaat de
kans dat je daarom trots op jezelf wordt,

857
00:50:43,802 --> 00:50:47,253
omdat nederigheid een
waarde is die je nastreeft.

858
00:50:47,253 --> 00:50:50,463
Er zijn werkelijk niet zo veel
mensen die erg nederig lijken.

859
00:50:50,463 --> 00:50:53,594
Als je vanaf het punt waar
je nu bent daar terechtkomt,

860
00:50:53,594 --> 00:50:57,753
als je werkelijk nederig overkomt
en je je daarvan bewust wordt,

861
00:50:57,753 --> 00:51:02,008
dan zul je jezelf waarschijnlijk gunstig
met andere mensen vergelijken en zeggen:

862
00:51:02,008 --> 00:51:04,417
‘Nou, zij zijn niet nederig.’

863
00:51:04,417 --> 00:51:07,403
We hebben door de jaren heen een
paar behoorlijk grappige studenten op

864
00:51:07,403 --> 00:51:08,928
onze scholen gehad.

865
00:51:08,928 --> 00:51:12,381
Ik herinner me dat mijn kinderen tijdens
de lunch eens twee studenten over

866
00:51:12,381 --> 00:51:13,986
iets hoorden praten.

867
00:51:13,986 --> 00:51:17,740
Ik weet niet veel van het gesprek,
behalve dat ze deze zin hoorden.

868
00:51:17,740 --> 00:51:19,840
De een zei: ‘Echt niet.

869
00:51:19,840 --> 00:51:22,084
Ik ben veel nederiger dan jij.’

870
00:51:22,084 --> 00:51:24,793
Ik weet zeker dat het
als grap bedoeld was.

871
00:51:24,793 --> 00:51:28,896
Maar die uitspraak zelf verwoordt
werkelijk de houding van sommige mensen,

872
00:51:28,896 --> 00:51:32,503
of ze nu dwaas genoeg zouden zijn
om het uit te spreken of niet:

873
00:51:32,503 --> 00:51:35,292
‘Ik ben veel nederiger dan die persoon.’

874
00:51:35,292 --> 00:51:37,312
Nou, dan ben je het niet.

875
00:51:37,312 --> 00:51:40,101
Of misschien ben je het
tot op zekere hoogte wel.

876
00:51:40,101 --> 00:51:44,673
Misschien zijn zij minder nederig dan
jij, maar erg nederig ben je niet.

877
00:51:44,673 --> 00:51:46,856
Denk eraan dat Paulus zei:

878
00:51:46,856 --> 00:51:51,014
En als iemand denkt iets te weten, dan
heeft hij nog niets leren kennen zoals men

879
00:51:51,014 --> 00:51:52,555
behoort te kennen.

880
00:51:52,555 --> 00:51:56,071
Ik denk dat dit betekent dat je
natuurlijk wel bepaalde dingen weet.

881
00:51:56,071 --> 00:51:59,121
Maar als je jezelf beschouwt
als iemand die iets weet,

882
00:51:59,121 --> 00:52:01,529
dan besef je niet hoeveel je niet weet.

883
00:52:01,529 --> 00:52:06,602
Daardoor ken je wat je wel weet niet
met het juiste besef van nederigheid.

884
00:52:06,602 --> 00:52:09,716
Als je jezelf er de eer
voor geeft dat je veel weet,

885
00:52:09,716 --> 00:52:14,611
dan ontbreekt het je aan de nederigheid
om te beseffen dat je vrijwel niets weet

886
00:52:14,611 --> 00:52:17,740
vergeleken met alles wat er te weten valt.

887
00:52:17,740 --> 00:52:21,191
Welk percentage van alle
kennis bezit je tenslotte?

888
00:52:21,191 --> 00:52:24,160
Nog geen miljoenste van één procent.

889
00:52:24,160 --> 00:52:26,824
Trots is zo ongepast voor mensen.

890
00:52:26,824 --> 00:52:29,215
Er is zo totaal geen reden voor.

891
00:52:29,215 --> 00:52:31,141
Hoe wordt iemand nederig?

892
00:52:31,141 --> 00:52:33,548
Mensen die nederigheid belangrijk vinden,

893
00:52:33,548 --> 00:52:36,357
zullen natuurlijk vaak
om nederigheid bidden.

894
00:52:36,357 --> 00:52:39,566
Ze zeggen: ‘God, maak mij nederig.’

895
00:52:39,566 --> 00:52:41,508
Maar dat zou een vergissing kunnen zijn,

896
00:52:41,508 --> 00:52:45,905
alleen al omdat God eigenlijk
nergens belooft je nederig te maken.

897
00:52:45,905 --> 00:52:48,409
Hij gebiedt je jezelf te vernederen.

898
00:52:48,409 --> 00:52:53,929
Overal in de Schrift klinkt de aansporing:
verneder jezelf, maak jezelf gering,

899
00:52:53,929 --> 00:52:55,935
neem de laagste plaats in.

900
00:52:55,935 --> 00:53:01,311
Het woord ‘vernederen’ betekent dat je
laag wordt gemaakt, dus maak jezelf laag.

901
00:53:01,311 --> 00:53:04,359
Paulus zei in Filippenzen, hoofdstuk 2:

902
00:53:04,359 --> 00:53:09,812
Doe niets uit eigenbelang of eigendunk,
maar laat in nederigheid de een de ander

903
00:53:09,812 --> 00:53:12,313
voortreffelijker achten dan zichzelf.

904
00:53:12,313 --> 00:53:15,344
En in Romeinen 12:10 zegt hij:

905
00:53:15,344 --> 00:53:18,552
Heb elkaar hartelijk lief
met broederlijke liefde.

906
00:53:18,552 --> 00:53:20,877
Ga elkaar voor in eerbetoon.

907
00:53:20,877 --> 00:53:25,528
De spreker legt dit uit als: je
geeft anderen meer eer dan jezelf.

908
00:53:25,528 --> 00:53:31,142
Zijn uitleg berust op de gebruikte
Engelse vertaling; de HSV luidt:

909
00:53:31,142 --> 00:53:33,805
„Ga elkaar voor in eerbetoon.”

910
00:53:33,805 --> 00:53:37,880
Er zijn veel plaatsen die bespreken
wat het betekent jezelf te vernederen.

911
00:53:37,880 --> 00:53:41,008
Het betekent eenvoudigweg
dat je een dienaar wordt.

912
00:53:41,008 --> 00:53:42,131
Jij doet het:

913
00:53:42,131 --> 00:53:46,784
Laat daarom die gezindheid in u
zijn die ook in Christus Jezus was,

914
00:53:46,784 --> 00:53:51,035
Hij was in de gestalte van God,
maar Hij ontledigde Zichzelf.

915
00:53:51,035 --> 00:53:52,960
God vernederde Hem niet.

916
00:53:52,960 --> 00:53:57,615
Jezus vernederde Zichzelf en nam
de gestalte van een dienaar aan.

917
00:53:57,615 --> 00:54:01,950
Jezelf vernederen is iets wat
je zelf doet. God gebiedt het.

918
00:54:01,950 --> 00:54:06,462
De Bijbel zegt niet: ‘Bid tot
Mij en Ik zal je vernederen.’

919
00:54:06,462 --> 00:54:10,139
Als God je moet vernederen,
is dat nooit erg prettig.

920
00:54:10,139 --> 00:54:13,752
Het komt doordat je weigert
jezelf te vernederen.

921
00:54:13,752 --> 00:54:16,562
Hij echter geeft des te meer genade.

922
00:54:16,562 --> 00:54:20,576
Daarom zegt de Schrift : God
keert Zich tegen de hoogmoedigen,

923
00:54:20,576 --> 00:54:23,547
maar aan de nederigen geeft Hij genade.

924
00:54:23,547 --> 00:54:29,166
Je zegt niet: ‘God, verneder mij’, want
als Hij dat doet, zal het pijn doen.

925
00:54:29,166 --> 00:54:33,743
Wanneer God je vernedert, doet Hij
dat alleen bij wijze van tuchtiging.

926
00:54:33,743 --> 00:54:35,990
Je had jezelf moeten vernederen.

927
00:54:35,990 --> 00:54:38,399
God had jou niet hoeven te vernederen.

928
00:54:38,399 --> 00:54:42,253
Wanneer God iemand vernedert,
is dat meestal beschamend.

929
00:54:42,253 --> 00:54:46,363
Dat is niet jezelf vernederen;
het is een vernedering ondergaan.

930
00:54:46,363 --> 00:54:50,763
Jezelf vernederen betekent eenvoudig
dat je redelijk over jezelf denkt.

931
00:54:50,763 --> 00:54:53,493
Paulus zei in Romeinen 12:3:

932
00:54:53,493 --> 00:54:57,990
Want door de genade die mij gegeven is,
zeg ik ieder onder u niet hoger te denken

933
00:54:57,990 --> 00:55:01,523
dan hij moet denken, maar laat
hij denken in bescheidenheid,

934
00:55:01,523 --> 00:55:05,377
naar de mate van geloof zoals God
die aan ieder heeft toebedeeld.

935
00:55:05,377 --> 00:55:09,873
De spreker parafraseert het
Engelse ‘soberly’ hier als:

936
00:55:09,873 --> 00:55:13,727
wees nuchter en blijf in
contact met de werkelijkheid.

937
00:55:13,727 --> 00:55:17,581
De HSV vertaalt dit met
„in bescheidenheid”.

938
00:55:17,581 --> 00:55:20,889
Denk niet hoger van jezelf
dan je behoort te denken.

939
00:55:20,889 --> 00:55:24,582
Ik denk dat christenen hiervan
diep doordrongen moeten zijn

940
00:55:24,582 --> 00:55:29,302
en er voortdurend aan moeten
denken: God haat hoogmoed in mensen.

941
00:55:29,302 --> 00:55:33,172
Daarom moet het in ons leven
voortdurend een gewoonte zijn

942
00:55:33,172 --> 00:55:37,973
om onszelf lager te stellen, want wij
hebben van nature de neiging onszelf te

943
00:55:37,973 --> 00:55:42,543
verheffen en opgemerkt,
erkend, gecomplimenteerd,

944
00:55:42,543 --> 00:55:45,524
gewaardeerd en verhoogd te willen worden.

945
00:55:45,524 --> 00:55:48,795
Onze natuur neigt altijd in die richting.

946
00:55:48,795 --> 00:55:53,844
Daarom moeten we onszelf steeds weer
terugzetten op onze juiste plaats.

947
00:55:53,844 --> 00:55:58,285
Dit betekent niet dat je altijd jezelf
kleinerend moet spreken of een valse

948
00:55:58,285 --> 00:56:02,597
nederigheid moet hebben waarmee je doet
alsof je iets bent wat je niet bent,

949
00:56:02,597 --> 00:56:05,402
alsof je lager bent dan je werkelijk bent.

950
00:56:05,402 --> 00:56:10,355
Er is geen enkele reden waarom je de
goede dingen die God je gegeven heeft

951
00:56:10,355 --> 00:56:11,878
zou moeten ontkennen.

952
00:56:11,878 --> 00:56:16,526
Wat je wel moet ontkennen, is dat die
je op enigerlei wijze reden geven om

953
00:56:16,526 --> 00:56:18,129
trots te zijn.

954
00:56:18,129 --> 00:56:22,937
Ze zijn tenslotte wat God je gegeven
heeft, niet wat je zelf verworven hebt.

955
00:56:22,937 --> 00:56:24,877
Het is wat God gedaan heeft.

956
00:56:24,877 --> 00:56:29,830
Als iemand zegt: ‘Je bent hier werkelijk
goed in’, of: ‘Je bent daar goed in’,

957
00:56:29,830 --> 00:56:33,597
hoef je niet te ontkennen dat je
er goed in bent als dat waar is.

958
00:56:33,597 --> 00:56:37,531
Het is nooit veilig om van de
waarheid af te wijken en te liegen om

959
00:56:37,531 --> 00:56:39,217
nederig te klinken.

960
00:56:39,217 --> 00:56:44,194
Het is veel beter om te zeggen: ‘Dat
is een gave die God gegeven heeft.

961
00:56:44,194 --> 00:56:45,575
God zij dank.

962
00:56:45,575 --> 00:56:48,289
Ik waardeer de gaven in andere mensen ook.

963
00:56:48,289 --> 00:56:50,456
God is een genadige God.

964
00:56:50,456 --> 00:56:54,808
Hij geeft mensen veel gaven en Hij
heeft mij enkele gaven gegeven die

965
00:56:54,808 --> 00:56:56,333
ik erg waardeer.

966
00:56:56,333 --> 00:56:58,742
Ik weet niet waarom Hij ze
aan mij heeft toevertrouwd,

967
00:56:58,742 --> 00:57:01,051
want ik beheer ze eigenlijk niet zo goed.

968
00:57:01,051 --> 00:57:05,541
Het lijkt erop dat Hij zulke gaven beter
had kunnen toevertrouwen aan iemand die

969
00:57:05,541 --> 00:57:06,985
beter is dan ik.’

970
00:57:06,985 --> 00:57:11,892
De mensen die positief over mij denken,
weten niet zo goed als ik wie ik ben.

971
00:57:11,892 --> 00:57:15,565
Ik weet dat de dingen waarvan zij onder
de indruk zijn werkelijk aanwezig kunnen

972
00:57:15,565 --> 00:57:19,334
zijn, maar ze zijn niet
aanwezig vanwege mijn goedheid.

973
00:57:19,334 --> 00:57:22,637
Ze zijn aanwezig vanwege de gaven van God.

974
00:57:22,637 --> 00:57:27,432
Als ze mij werkelijk beter kenden, zouden
ze hun lof bewaren voor iemand die die lof

975
00:57:27,432 --> 00:57:28,876
meer waard is.

976
00:57:28,876 --> 00:57:33,286
Dat is waar een werkelijk nederig mens
zichzelf voortdurend aan herinnert.

977
00:57:33,286 --> 00:57:38,258
Dat is geen onechte, valse nederigheid
waarmee je probeert jezelf lager te laten

978
00:57:38,258 --> 00:57:40,182
lijken dan je werkelijk bent.

979
00:57:40,182 --> 00:57:43,389
Het is erkennen hoe
laag je werkelijk bent.

980
00:57:43,389 --> 00:57:47,720
Het betekent dat je jezelf niet
toestaat jezelf wijs te maken

981
00:57:47,720 --> 00:57:52,210
dat je beter bent dan iemand anders, of
dat je jezelf vergelijkt met iemand met

982
00:57:52,210 --> 00:57:54,632
wie het onredelijk is
jezelf te vergelijken.

983
00:57:54,632 --> 00:57:57,026
Als je je beter over jezelf wilt voelen,

984
00:57:57,026 --> 00:58:00,817
kun je altijd iemand vinden die
slechter is dan jij en zeggen:

985
00:58:00,817 --> 00:58:02,890
‘Ik ben beter dan die persoon.’

986
00:58:02,890 --> 00:58:07,501
Maar het probleem is dat je ook altijd
iemand kunt vinden die beter is dan jij en

987
00:58:07,501 --> 00:58:10,762
zeggen: ‘Ik ben slechter dan die persoon.’

988
00:58:10,762 --> 00:58:13,750
Je bent nooit de beste of de slechtste.

989
00:58:13,750 --> 00:58:18,008
Er is altijd iemand die beter
is en iemand die slechter is.

990
00:58:18,008 --> 00:58:21,526
Als je andere mensen gebruikt om
jezelf mee te vergelijken en zegt:

991
00:58:21,526 --> 00:58:25,213
‘Waar sta ik hier?’, zul je niet
beoordeeld worden aan de hand van

992
00:58:25,213 --> 00:58:27,056
het landelijke gemiddelde.

993
00:58:27,056 --> 00:58:30,903
God gaat niet beoordelen op
basis van een relatieve norm.

994
00:58:30,903 --> 00:58:35,167
Hij zegt in wezen: ‘Dit is de
maatstaf die Ik voor jou heb,

995
00:58:35,167 --> 00:58:38,998
en dat is dat je als
Mijn Zoon Jezus wordt.’

996
00:58:38,998 --> 00:58:42,765
Hij is de mens die als
voorbeeld dient. Hij zei:

997
00:58:42,765 --> 00:58:47,510
Want Ik heb u een voorbeeld gegeven,
opdat ook u zult doen zoals Ik voor

998
00:58:47,510 --> 00:58:48,856
u heb gedaan.

999
00:58:48,856 --> 00:58:51,581
Zolang je je oog op Jezus gericht houdt,

1000
00:58:51,581 --> 00:58:55,589
zul je waarschijnlijk nooit denken
dat je erg dicht bij het doel bent.

1001
00:58:55,589 --> 00:58:59,756
Je zult jezelf waarschijnlijk met de
nederigheid bezien die passend is.

1002
00:58:59,756 --> 00:59:04,565
We nemen nog één van deze punten
door en bewaren een ander voor later.

1003
00:59:04,565 --> 00:59:10,672
Het staat in hoofdstuk 17, vers 15,
en is opnieuw een van Gods gevoelens,

1004
00:59:10,672 --> 00:59:13,301
een van de dingen waarmee Hij instemt.

1005
00:59:13,301 --> 00:59:16,187
Spreuken 17:15 zegt:

1006
00:59:16,187 --> 00:59:20,517
Wie de goddeloze vrijspreekt en wie
de rechtvaardige schuldig verklaart,

1007
00:59:20,517 --> 00:59:23,483
zijn voor de HEERE een gruwel, allebei.

1008
00:59:23,483 --> 00:59:28,294
Dit is hoofdzakelijk van toepassing op
rechters en magistraten die juridische

1009
00:59:28,294 --> 00:59:32,704
beslissingen nemen tussen de eiser en
de verweerder in een zaak die voor de

1010
00:59:32,704 --> 00:59:34,244
rechter is gebracht.

1011
00:59:34,244 --> 00:59:38,253
Als iemand schuldig is en als
onschuldige wordt vrijgelaten,

1012
00:59:38,253 --> 00:59:40,578
is dat een gruwel voor de Heere.

1013
00:59:40,578 --> 00:59:44,833
Als hij onschuldig is en wordt
veroordeeld alsof hij schuldig was,

1014
00:59:44,833 --> 00:59:48,125
is dat evenzeer een gruwel voor de Heere.

1015
00:59:48,125 --> 00:59:50,679
Ik herinner me dat ik,
toen ik op school zat,

1016
00:59:50,679 --> 00:59:53,586
volgens mij in de onderbouw
van de middelbare school,

1017
00:59:53,586 --> 00:59:56,638
iets hoorde over een beroemde Amerikaan.

1018
00:59:56,638 --> 01:00:00,172
Ik weet niet meer wie het was, want
op school lette ik niet erg goed

1019
01:00:00,172 --> 01:00:02,099
op tijdens geschiedenis.

1020
01:00:02,099 --> 01:00:06,596
Ik herinner me dat ik een uitspraak
hoorde die in mijn gedachten bleef hangen.

1021
01:00:06,596 --> 01:00:10,852
Een beroemd persoon uit de Amerikaanse
geschiedenis zei zoiets als:

1022
01:00:10,852 --> 01:00:14,526
‘Ik zie liever honderd
schuldige mensen vrijuit gaan

1023
01:00:14,526 --> 01:00:20,222
dan dat één onschuldig persoon door een
rechtbank wordt veroordeeld en gestraft.

1024
01:00:20,222 --> 01:00:24,650
Dat is beter dan dat één onschuldig
persoon de gevangenis in gaat.

1025
01:00:24,650 --> 01:00:29,463
Ik zie liever dat honderd mensen die
gevangenisstraf verdienen, vrijuit gaan.’

1026
01:00:29,463 --> 01:00:33,939
Om de een of andere reden klonk dat
mij destijds, toen ik het hoorde,

1027
01:00:33,939 --> 01:00:36,747
juist en menslievend in de oren.

1028
01:00:36,747 --> 01:00:40,104
Maar door dit vers ben ik
daar anders over gaan denken.

1029
01:00:40,104 --> 01:00:43,734
Er zijn twee dingen die voor
de Heere even gruwelijk zijn.

1030
01:00:43,734 --> 01:00:47,349
Het ene is wanneer de
onschuldige wordt gestraft.

1031
01:00:47,349 --> 01:00:50,979
Het andere is wanneer de
schuldige niet wordt gestraft.

1032
01:00:50,979 --> 01:00:54,272
Rechtbanken moeten
volkomen rechtvaardig zijn,

1033
01:00:54,272 --> 01:00:58,592
en als rechtbanken niet rechtvaardig
zijn, is dat een gruwel voor God.

1034
01:00:58,592 --> 01:01:02,447
Dit geldt natuurlijk ook voor onze
persoonlijke beoordeling van mensen.

1035
01:01:02,447 --> 01:01:05,915
We behandelen mensen naar het
beeld dat we ons van hen vormen,

1036
01:01:05,915 --> 01:01:10,090
en we beoordelen mensen op grond van
de vraag of we denken dat ze het goede

1037
01:01:10,090 --> 01:01:12,081
of het verkeerde hebben gedaan.

1038
01:01:12,081 --> 01:01:15,052
Soms hebben we niet genoeg
bewijs om dat te weten.

1039
01:01:15,052 --> 01:01:17,059
Bedenk dat Spreuken zegt:

1040
01:01:17,059 --> 01:01:21,073
Wie de eerste is in zijn rechtszaak,
lijkt rechtvaardig te zijn,

1041
01:01:21,073 --> 01:01:24,220
maar dan komt zijn
naaste en doorgrondt hem.

1042
01:01:24,220 --> 01:01:25,167
En:

1043
01:01:25,167 --> 01:01:27,576
Wie antwoordt voordat
hij geluisterd heeft,

1044
01:01:27,576 --> 01:01:30,467
het is hem tot dwaasheid en schande.

1045
01:01:30,467 --> 01:01:34,242
Soms hebben we een gerucht of
iets anders over iemand gehoord.

1046
01:01:34,242 --> 01:01:39,221
We hebben de negatieve informatie gehoord,
maar de andere kant van het verhaal niet.

1047
01:01:39,221 --> 01:01:42,354
Huwelijksadviseurs moeten hier
heel voorzichtig mee zijn,

1048
01:01:42,354 --> 01:01:46,948
want zij horen de kant van de vrouw, en
zij kan die heel overtuigend vertellen,

1049
01:01:46,948 --> 01:01:48,618
of de kant van de man.

1050
01:01:48,618 --> 01:01:51,590
Ze hebben maar één kant
van het verhaal gehoord.

1051
01:01:51,590 --> 01:01:55,766
Bij huwelijksadvies denken de mensen
die naar een huwelijksadviseur gaan

1052
01:01:55,766 --> 01:02:00,513
bijna altijd dat zij de onschuldige
partij zijn in de conflicten tussen hen

1053
01:02:00,513 --> 01:02:02,277
en hun huwelijkspartner.

1054
01:02:02,277 --> 01:02:05,565
Als je maar één van hen
hoort, zul je hun kant kiezen,

1055
01:02:05,565 --> 01:02:09,718
omdat ze je waarschijnlijk de
waarheid vertellen zoals zij die zien.

1056
01:02:09,718 --> 01:02:12,444
Ze zijn zich bewust van
hun eigen slachtofferschap,

1057
01:02:12,444 --> 01:02:16,710
hun eigen teleurstelling en al die
keren dat hun huwelijkspartner hun

1058
01:02:16,710 --> 01:02:18,619
onrecht heeft aangedaan.

1059
01:02:18,619 --> 01:02:21,666
Misschien vel je een oordeel
over hun huwelijkspartner

1060
01:02:21,666 --> 01:02:23,352
zonder de andere kant te horen.

1061
01:02:23,352 --> 01:02:27,543
Wanneer je ook de andere kant hoort,
lijkt het soms alsof beide mensen over een

1062
01:02:27,543 --> 01:02:29,212
ander huwelijk spreken.

1063
01:02:29,212 --> 01:02:32,343
Vanuit haar gezichtspunt is
het allemaal zijn schuld.

1064
01:02:32,343 --> 01:02:36,277
Vanuit zijn gezichtspunt is
het allemaal haar schuld.

1065
01:02:36,277 --> 01:02:38,927
Daarom is het zo belangrijk
om niet te oordelen.

1066
01:02:38,927 --> 01:02:42,315
Veel mensen zijn bevriend
met de man of met de vrouw,

1067
01:02:42,315 --> 01:02:47,597
en tijdens een koffiekransje, aan de bar
of ergens anders horen ze maar één kant.

1068
01:02:47,597 --> 01:02:50,744
Ze horen iemand klagen over
zijn vrouw of haar man,

1069
01:02:50,744 --> 01:02:53,297
en ze horen nooit de andere kant.

1070
01:02:53,297 --> 01:02:57,712
Ze vormen zich een mening en
veroordelen die andere partij misschien,

1071
01:02:57,712 --> 01:03:01,502
maar ze weten niet of die
persoon onschuldig is of niet.

1072
01:03:01,502 --> 01:03:06,945
Iemand veroordelen die onschuldig
is, is voor God niet aanvaardbaar.

1073
01:03:06,945 --> 01:03:11,039
Niet alleen in een rechtbank, maar ook
voor de rechtbank van de persoonlijke of

1074
01:03:11,039 --> 01:03:16,176
publieke opinie is het een gruwel wanneer
onschuldige mensen worden behandeld alsof

1075
01:03:16,176 --> 01:03:20,665
ze iets verkeerds hebben gedaan,
en schuldige mensen alsof ze dat

1076
01:03:20,665 --> 01:03:22,188
niet hebben gedaan.

1077
01:03:22,188 --> 01:03:27,158
Dat behoort tot de dingen die we leren
over Gods waarden en Gods sympathieën.

1078
01:03:27,158 --> 01:03:30,621
Leven in het besef van deze
dingen is heel praktisch.

1079
01:03:30,621 --> 01:03:34,213
Als je iemand bent die God
vreest en Hem wil behagen,

1080
01:03:34,213 --> 01:03:38,702
zal het echt een topprioriteit voor
je zijn om te weten over welke dingen

1081
01:03:38,702 --> 01:03:40,385
God verdrietig is.

1082
01:03:40,385 --> 01:03:43,287
Salomo spreekt over enkele van die dingen.

1083
01:03:43,287 --> 01:03:45,595
Er staan er nog
verscheidene op onze lijst,

1084
01:03:45,595 --> 01:03:47,407
waar we een andere keer
aan toe zullen komen.