1
00:00:02,010 --> 00:00:05,910
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:05,910 --> 00:00:09,450
We naderen het einde van
onze serie over Spreuken.

3
00:00:09,450 --> 00:00:13,230
Er zijn veel afzonderlijke
spreuken die we niet hebben bekeken

4
00:00:13,230 --> 00:00:18,210
en waar we misschien niet aan toekomen,
omdat het wellicht unieke uitspraken zijn.

5
00:00:18,210 --> 00:00:21,810
Misschien moet ik uiteindelijk eens
een lezing maken van alle restjes,

6
00:00:21,810 --> 00:00:25,530
van de spreuken die niet in een
van de andere categorieën vallen.

7
00:00:25,530 --> 00:00:29,490
Maar we kijken naar de onderwerpen die
in Spreuken vaak aan de orde komen,

8
00:00:29,490 --> 00:00:32,430
en we hebben een zeer
groot deel ervan behandeld.

9
00:00:32,430 --> 00:00:36,930
Wat nog overblijft, is een categorie die
ik het vermijden van de valstrikken van de

10
00:00:36,930 --> 00:00:38,250
wereld zou noemen.

11
00:00:38,250 --> 00:00:42,870
We hebben een gedeelte gehad waarin we
keken naar wat hij zei over wijsheid,

12
00:00:42,870 --> 00:00:46,470
wat hij zei over een leven
waarin je je van God bewust bent,

13
00:00:46,470 --> 00:00:51,690
en wat hij zei over onze stemmingen en
houdingen en over zaken van het hart.

14
00:00:51,690 --> 00:00:54,870
We hebben uitvoerig gekeken
naar verschillende dingen die

15
00:00:54,870 --> 00:00:58,410
Spreuken zegt over uiteenlopende
menselijke relaties.

16
00:00:58,410 --> 00:01:02,790
Nu komen we bij de kwestie hoe je
onbevlekt door de wereld kunt blijven.

17
00:01:02,790 --> 00:01:09,030
In Jakobus staat dat de werkelijk zuivere
en onbevlekte godsdienst voor God deze is:

18
00:01:09,030 --> 00:01:14,130
De zuivere en onbevlekte godsdienst
voor God en de Vader is dit:

19
00:01:14,130 --> 00:01:17,730
wezen en weduwen bezoeken in
hun verdrukking en zichzelf

20
00:01:17,730 --> 00:01:19,950
onbesmet bewaren van de wereld.

21
00:01:19,950 --> 00:01:25,110
En de wereld omvat, zoals we uit 1
Johannes weten, drie categorieën.

22
00:01:25,110 --> 00:01:30,750
In 1 Johannes, hoofdstuk 2, vers
15 tot en met 17, zegt Johannes:

23
00:01:30,750 --> 00:01:34,770
Heb de wereld niet lief en
ook niet wat in de wereld is.

24
00:01:34,770 --> 00:01:38,970
Als iemand de wereld liefheeft, is
de liefde van de Vader niet in hem.

25
00:01:38,970 --> 00:01:42,750
Want al wat in de wereld is:
de begeerte van het vlees,

26
00:01:42,750 --> 00:01:47,850
de begeerte van de ogen en de hoogmoed
van het leven, is niet uit de Vader,

27
00:01:47,850 --> 00:01:49,590
maar is uit de wereld.

28
00:01:49,590 --> 00:01:54,210
En de wereld gaat voorbij met haar
begeerte; maar wie de wil van God doet,

29
00:01:54,210 --> 00:01:56,190
blijft tot in eeuwigheid.

30
00:01:56,190 --> 00:01:59,910
De dingen van de wereld zijn dus
in strijd met de dingen van God.

31
00:01:59,910 --> 00:02:03,510
Wie de wereld liefheeft,
heeft God niet lief.

32
00:02:03,510 --> 00:02:05,370
Jakobus zegt zelfs:

33
00:02:05,370 --> 00:02:09,870
Overspelige mannen en vrouwen, weet u
dan niet dat de vriendschap met de wereld

34
00:02:09,870 --> 00:02:11,850
vijandschap tegen God is?

35
00:02:11,850 --> 00:02:17,070
Wie dan nu een vriend van de wereld wil
zijn, wordt als vijand van God aangemerkt.

36
00:02:17,070 --> 00:02:20,490
Nu betekent de wereld in dit
geval natuurlijk een bepaalde,

37
00:02:20,490 --> 00:02:25,050
specifieke verzameling dingen die in
1 Johannes de wereld worden genoemd.

38
00:02:25,050 --> 00:02:29,130
Alles wat in de wereld is, zei
hij, is de begeerte van het vlees,

39
00:02:29,130 --> 00:02:32,730
de begeerte van de ogen en
de hoogmoed van het leven.

40
00:02:32,730 --> 00:02:37,110
Het woord ‘wereld’ kan vanzelfsprekend
verschillende dingen betekenen.

41
00:02:37,110 --> 00:02:39,390
Soms is het iets wat we moeten liefhebben.

42
00:02:39,390 --> 00:02:41,730
Want zo lief heeft God de wereld gehad,

43
00:02:41,730 --> 00:02:46,710
dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven
heeft, opdat ieder die in Hem gelooft,

44
00:02:46,710 --> 00:02:49,950
niet verloren gaat,
maar eeuwig leven heeft.

45
00:02:49,950 --> 00:02:53,190
Daarmee worden duidelijk de
mensen van de wereld bedoeld.

46
00:02:53,190 --> 00:02:55,350
God houdt van de wereldbevolking.

47
00:02:55,350 --> 00:02:58,470
Maar wanneer we in negatieve
zin over de wereld spreken,

48
00:02:58,470 --> 00:03:02,850
over datgene wat we niet mogen
liefhebben, gaat het over het systeem:

49
00:03:02,850 --> 00:03:07,830
het wereldse systeem van de samenleving,
met zijn verlangens en drijfveren.

50
00:03:07,830 --> 00:03:11,670
Dat staat onder het gezag van
degene die de vorst van deze wereld

51
00:03:11,670 --> 00:03:14,310
of de god van deze wereld wordt genoemd.

52
00:03:14,310 --> 00:03:16,170
Dat is natuurlijk satan.

53
00:03:16,170 --> 00:03:19,890
Er bestaat dus dat systeem
dat satan gehoorzaamt,

54
00:03:19,890 --> 00:03:24,570
dat systeem dat sinds de zondeval de
wereldse samenleving vertegenwoordigt

55
00:03:24,570 --> 00:03:27,210
en dat in strijd is met God.

56
00:03:27,210 --> 00:03:32,070
Johannes noemt drie drijfveren, en
we vinden ze alle drie in Spreuken.

57
00:03:32,070 --> 00:03:35,730
Het zijn de begeerte van het
vlees, de begeerte van de ogen

58
00:03:35,730 --> 00:03:37,950
en de hoogmoed van het leven.

59
00:03:37,950 --> 00:03:44,130
Naar mijn mening valt elke verleiding,
elke zonde, in een van deze categorieën.

60
00:03:44,130 --> 00:03:48,810
Hoogmoed kan natuurlijk een overkoepelende
categorie zijn waaronder een groot aantal

61
00:03:48,810 --> 00:03:52,530
dingen valt die niet onder de
andere twee categorieën vallen.

62
00:03:52,530 --> 00:03:56,490
Maar de begeerte van het vlees
en de begeerte van de ogen:

63
00:03:56,490 --> 00:03:58,350
wat zijn die twee dingen?

64
00:03:58,350 --> 00:04:00,090
Je vlees is je...

65
00:04:00,090 --> 00:04:04,050
nou ja, theologen zouden
hierover van mening verschillen.

66
00:04:04,050 --> 00:04:07,890
Sommigen zouden zeggen dat je
vlees je gevallen natuur is.

67
00:04:07,890 --> 00:04:13,710
En in sommige passages in de Schrift is
dat zeker zo: gewoon de gevallen natuur.

68
00:04:13,710 --> 00:04:18,150
Maar in veel gevallen betekent het
vlees in de Bijbel gewoon je lichaam.

69
00:04:18,150 --> 00:04:20,310
Je lichaam is vlees.

70
00:04:20,310 --> 00:04:24,090
Net als het woord ‘wereld’ wordt
het woord ‘vlees’ in de Schrift

71
00:04:24,090 --> 00:04:26,490
op verschillende manieren gebruikt.

72
00:04:26,490 --> 00:04:28,770
Soms betekent het alle mensen.

73
00:04:28,770 --> 00:04:33,570
‘Alle vlees’ betekent de hele
mensheid of alle levende mensen.

74
00:04:33,570 --> 00:04:37,410
Maar het vlees kan in sommige
contexten je lichaam betekenen,

75
00:04:37,410 --> 00:04:40,830
terwijl het in andere gevallen
je gevallen natuur kan betekenen.

76
00:04:40,830 --> 00:04:45,090
In dat laatste geval staat er
bijvoorbeeld in Galaten, hoofdstuk 5:

77
00:04:45,090 --> 00:04:48,450
De werken van het vlees
zijn duidelijk; dit zijn:

78
00:04:48,450 --> 00:04:50,310
en dan noemt hij een heleboel dingen op

79
00:04:50,310 --> 00:04:53,070
die lang niet allemaal
lichamelijke dingen zijn.

80
00:04:53,070 --> 00:04:56,610
Sommige daarvan zijn dingen
als hekserij en afgunst,

81
00:04:56,610 --> 00:04:59,490
die niets te maken hebben
met lichamelijke begeerten.

82
00:04:59,490 --> 00:05:02,550
Ze hebben te maken met de
gevallenheid van de natuur.

83
00:05:02,550 --> 00:05:07,170
Maar ik geloof dat Johannes, wanneer hij
uiteenzet welke dingen in de wereld zijn

84
00:05:07,170 --> 00:05:12,030
en ‘de begeerte van het vlees’ zegt,
de begeerten van ons lichaam bedoelt.

85
00:05:12,030 --> 00:05:15,990
Ons lichaam heeft bepaalde
verlangens. Die zijn ingebouwd.

86
00:05:15,990 --> 00:05:18,510
Ze worden door onze klieren veroorzaakt.

87
00:05:18,510 --> 00:05:21,990
Het zijn in feite verlangens naar dingen
waar we in veel gevallen niet zonder

88
00:05:21,990 --> 00:05:25,170
kunnen leven, en daarom
hebben we die verlangens.

89
00:05:25,170 --> 00:05:28,950
Toen God mensen maakte, net
zoals toen Hij dieren maakte,

90
00:05:28,950 --> 00:05:33,150
maakte Hij mensen en dieren met verlangens
naar bepaalde dingen die noodzakelijk zijn

91
00:05:33,150 --> 00:05:36,750
voor het voortbestaan van
het individu of van de soort.

92
00:05:36,750 --> 00:05:41,730
Ik zeg ‘of van de soort’, omdat seksueel
verlangen nodig is voor het voortbestaan

93
00:05:41,730 --> 00:05:45,090
van schepselen die zich
geslachtelijk voortplanten.

94
00:05:45,090 --> 00:05:48,570
Voor het voortbestaan van het
individu is het echter niet nodig.

95
00:05:48,570 --> 00:05:51,510
Ieder individu kan zonder
seks in leven blijven,

96
00:05:51,510 --> 00:05:54,750
maar de soort kan zonder
seks niet voortbestaan.

97
00:05:54,750 --> 00:05:58,050
Vanwege de noodzaak dat de
soort blijft voortbestaan,

98
00:05:58,050 --> 00:06:00,030
heeft God dus bij mensen en dieren

99
00:06:00,030 --> 00:06:03,090
instincten tot seksuele
aantrekking ingebouwd.

100
00:06:03,090 --> 00:06:05,610
Maar er zijn andere
behoeften van het lichaam die

101
00:06:05,610 --> 00:06:08,730
werkelijk noodzakelijk zijn voor
het persoonlijke voortbestaan.

102
00:06:08,730 --> 00:06:12,390
Voedsel bijvoorbeeld, drinken en
slaap: dat zijn dingen waar ons

103
00:06:12,390 --> 00:06:13,890
lichaam naar verlangt.

104
00:06:13,890 --> 00:06:16,710
Als het lichaam die niet
krijgt, wil het er meer van,

105
00:06:16,710 --> 00:06:18,810
omdat het weet dat het ze nodig heeft.

106
00:06:18,810 --> 00:06:22,650
Een verlangen naar voedsel,
een verlangen naar drinken,

107
00:06:22,650 --> 00:06:27,270
een verlangen naar slaap en
zelfs een verlangen naar seks:

108
00:06:27,270 --> 00:06:30,030
die zijn niet het gevolg van de zondeval.

109
00:06:30,030 --> 00:06:33,390
Ze zijn het gevolg van Gods ontwerp.

110
00:06:33,390 --> 00:06:37,650
Niet noodzakelijkerwijs het
verlangen naar alcoholische drank,

111
00:06:37,650 --> 00:06:41,430
maar wel de dorst naar het vocht
dat het lichaam nodig heeft,

112
00:06:41,430 --> 00:06:44,550
evenals het verlangen naar vast voedsel.

113
00:06:44,550 --> 00:06:49,470
Dat zou vanzelfsprekend moeten zijn,
maar ik ben bang dat het dat niet is.

114
00:06:49,470 --> 00:06:53,790
Te veel mensen beseffen niet dat deze
verlangens van het lichaam op zichzelf

115
00:06:53,790 --> 00:06:55,650
niet verdorven zijn.

116
00:06:55,650 --> 00:06:58,410
God wil dat we van ons eten genieten.

117
00:06:58,410 --> 00:07:02,670
Hij wil dat we genieten van de dingen
die Hij voor ons heeft gemaakt.

118
00:07:02,670 --> 00:07:06,450
Dat staat in 1 Timotheüs, hoofdstuk 6.

119
00:07:06,450 --> 00:07:08,490
In vers 17 staat:

120
00:07:08,490 --> 00:07:13,290
Beveel de rijken in deze tegenwoordige
wereld dat zij niet hoogmoedig zijn,

121
00:07:13,290 --> 00:07:17,790
en hun hoop niet gevestigd houden
op de onzekerheid van de rijkdom,

122
00:07:17,790 --> 00:07:21,990
maar op de levende God, Die ons
alle dingen in rijke mate verschaft

123
00:07:21,990 --> 00:07:23,730
om ervan te genieten;

124
00:07:23,730 --> 00:07:26,910
God geeft ons dingen om van te genieten.

125
00:07:26,910 --> 00:07:29,610
Sommige mensen denken
dat het de duivel is die

126
00:07:29,610 --> 00:07:34,890
wil dat we van ons aardse leven genieten,
en dat God wil dat we als monniken leven.

127
00:07:34,890 --> 00:07:37,590
Dat Hij wil dat we ascetisch leven.

128
00:07:37,590 --> 00:07:41,430
Dat Hij wil dat we onszelf alles
ontzeggen wat plezierig is,

129
00:07:41,430 --> 00:07:45,450
omdat dát geestelijk zou
zijn. Dat is niet zo.

130
00:07:45,450 --> 00:07:49,290
Ook staat er in 1 Timotheüs,
hoofdstuk 4, vers 4:

131
00:07:49,290 --> 00:07:53,610
Want alles wat God geschapen heeft,
is goed en niets is verwerpelijk,

132
00:07:53,610 --> 00:07:56,130
wanneer het onder
dankzegging aanvaard wordt.

133
00:07:56,130 --> 00:07:59,970
Want het wordt geheiligd door het
Woord van God en door het gebed.

134
00:07:59,970 --> 00:08:02,850
Daarmee bedoelt hij
deze eetbare schepselen.

135
00:08:02,850 --> 00:08:05,310
In vers 3 van dat hoofdstuk zegt hij:

136
00:08:05,310 --> 00:08:09,450
Zij verbieden te trouwen en gebieden
zich te onthouden van voedsel,

137
00:08:09,450 --> 00:08:12,990
dat God geschapen heeft voor
de gelovigen en voor hen

138
00:08:12,990 --> 00:08:17,910
die de waarheid hebben leren kennen, om
onder dankzegging aanvaard te worden.

139
00:08:17,910 --> 00:08:23,790
Het is de bedoeling dat we dankbaar zijn
en genieten van wat God ons heeft gegeven.

140
00:08:23,790 --> 00:08:28,290
Hij heeft ons alle dingen rijkelijk
gegeven om ervan te genieten.

141
00:08:28,290 --> 00:08:32,910
Toen Hij Adam en Eva maakte, gaf
Hij hun een paradijs om in te wonen,

142
00:08:32,910 --> 00:08:35,310
waarvan Hij hoopte dat ze zouden genieten.

143
00:08:35,310 --> 00:08:38,130
Hij maakte veel dingen
aangenaam voor het oog,

144
00:08:38,130 --> 00:08:41,010
voor het gehemelte en voor het lichaam.

145
00:08:41,010 --> 00:08:45,210
Hij maakte het lichaam zo dat het
zou genieten van bepaalde dingen die

146
00:08:45,210 --> 00:08:46,710
het nodig heeft.

147
00:08:46,710 --> 00:08:51,870
Eerlijk gezegd is dit de goedheid van
God, want Hij had dat niet hoeven doen.

148
00:08:51,870 --> 00:08:57,570
Hij had gewoon kunnen zeggen: ‘Luister,
je moet eten om in leven te blijven.

149
00:08:57,570 --> 00:09:02,130
Daarom gebied Ik je te eten, of
je het nu prettig vindt of niet.

150
00:09:02,130 --> 00:09:05,610
Of Ik gebied je om je voort te planten.

151
00:09:05,610 --> 00:09:09,810
Nee, het zal niet aangenaam
zijn. Je moet het doen.’

152
00:09:09,810 --> 00:09:13,950
God had het zo kunnen doen, en
wie had Hem kunnen tegenhouden?

153
00:09:13,950 --> 00:09:17,730
In plaats daarvan besloot Hij
die dingen aangenaam te maken,

154
00:09:17,730 --> 00:09:20,730
juist de dingen die het
noodzakelijkst zijn.

155
00:09:20,730 --> 00:09:24,690
Daarom heeft Hij ons lichaam
voorzien van chemische processen,

156
00:09:24,690 --> 00:09:29,070
klieren en zenuwen waardoor
het van sommige daarvan geniet.

157
00:09:29,070 --> 00:09:32,430
Het probleem is natuurlijk
dat ons lichaam dom is.

158
00:09:32,430 --> 00:09:34,590
Ons verstand moet het leiden.

159
00:09:34,590 --> 00:09:39,330
Onze ziel moet bepalen wat we ons
lichaam wel en niet toestaan te doen.

160
00:09:39,330 --> 00:09:43,950
Ons lichaam is eigenlijk als een
dier en volgt gewoon zijn begeerten.

161
00:09:43,950 --> 00:09:47,310
Daardoor wil het lichaam zich
vaak op ongepaste momenten

162
00:09:47,310 --> 00:09:51,690
en op ongepaste manieren overgeven
aan wat het aangenaam vindt.

163
00:09:51,690 --> 00:09:53,610
Het heeft gewoon verlangens.

164
00:09:53,610 --> 00:09:56,670
Het lichaam heeft geen
onderscheidingsvermogen.

165
00:09:56,670 --> 00:09:59,310
Daarom moet het lichaam beheerst worden.

166
00:09:59,310 --> 00:10:00,450
Paulus zei:

167
00:10:00,450 --> 00:10:04,410
Maar ik oefen mijn lichaam op
harde wijze en maak het dienstbaar,

168
00:10:04,410 --> 00:10:08,070
opdat ik niet misschien, na
anderen gepredikt te hebben,

169
00:10:08,070 --> 00:10:09,990
zelf verwerpelijk word.

170
00:10:09,990 --> 00:10:13,590
In 1 Korinthe 9 zegt hij in vers 27:

171
00:10:13,590 --> 00:10:17,610
Maar ik houd mijn lichaam in bedwang
en zorg dat het doet wat ik wil,

172
00:10:17,610 --> 00:10:21,930
zodat ik niet zelf word afgekeurd
nadat ik tot anderen heb gepreekt.

173
00:10:21,930 --> 00:10:27,150
Paulus zegt: ‘Ik moet mijn lichaam
aan mij onderwerpen.’ Waarom?

174
00:10:27,150 --> 00:10:32,310
Omdat het lichaam, dat een zegen is en in
staat is te genieten van de goede dingen

175
00:10:32,310 --> 00:10:36,930
die God heeft gegeven, ook in
staat is die genoegens te zoeken

176
00:10:36,930 --> 00:10:40,050
buiten de grenzen die
God ervoor had bedoeld.

177
00:10:40,050 --> 00:10:44,490
Daarom kan men ook te veel of op de
verkeerde plaats genieten van voedsel,

178
00:10:44,490 --> 00:10:49,830
drinken, slaap en seks, hoewel God heeft
bepaald dat deze dingen op hun juiste

179
00:10:49,830 --> 00:10:51,930
plaats genoten mogen worden.

180
00:10:51,930 --> 00:10:55,770
Zo kunnen de wereld en haar verlangens
— de begeerten van het vlees,

181
00:10:55,770 --> 00:10:59,730
de verlangens van het lichaam
— de gelovige verstrikken.

182
00:10:59,730 --> 00:11:02,970
En dat geldt ook voor mensen
die geen gelovigen zijn.

183
00:11:02,970 --> 00:11:07,590
Het verschil is dat ongelovigen zich er
minder druk om maken of ze in die dingen

184
00:11:07,590 --> 00:11:08,910
verstrikt zijn of niet.

185
00:11:08,910 --> 00:11:13,530
Want zoals Paulus het verwoordde:
voordat we christenen waren,

186
00:11:13,530 --> 00:11:18,450
wandelden we overeenkomstig de verlangens
van het vlees en van het verstand.

187
00:11:18,450 --> 00:11:23,370
Ik wil hierop wijzen voordat we ingaan
op de bijzonderheden van Spreuken.

188
00:11:23,370 --> 00:11:26,790
In Efeze 2:2–3 staat:

189
00:11:26,790 --> 00:11:29,130
waarin u voorheen gewandeld hebt,

190
00:11:29,130 --> 00:11:32,130
overeenkomstig de
leefwijze van deze wereld,

191
00:11:32,130 --> 00:11:36,090
overeenkomstig de wil van de
aanvoerder van de macht in de lucht,

192
00:11:36,090 --> 00:11:40,590
van de geest die nu werkzaam is in
de kinderen van de ongehoorzaamheid,

193
00:11:40,590 --> 00:11:45,390
onder wie ook wij allen voorheen
verkeerden, in de begeerten van ons vlees,

194
00:11:45,390 --> 00:11:48,570
door de wil van het vlees
en de gedachten te doen;

195
00:11:48,570 --> 00:11:53,010
en wij waren van nature kinderen
des toorns, evenals de anderen.

196
00:11:53,010 --> 00:11:56,130
Dat wil zeggen: voordat
we christenen waren,

197
00:11:56,130 --> 00:11:59,370
leefden ook wij volgens de
leefwijze van deze wereld

198
00:11:59,370 --> 00:12:02,250
en volgden wij de aanvoerder
van de macht in de lucht,

199
00:12:02,250 --> 00:12:06,210
die nog steeds werkzaam is in de
kinderen van de ongehoorzaamheid.

200
00:12:06,210 --> 00:12:09,210
Wij zijn niet meer de zonen
van de ongehoorzaamheid,

201
00:12:09,210 --> 00:12:11,250
maar dat waren we ooit wel.

202
00:12:11,250 --> 00:12:13,170
Ooit waren we zoals zij.

203
00:12:13,170 --> 00:12:17,070
Toen we geen christenen waren,
wandelden we dus overeenkomstig de loop

204
00:12:17,070 --> 00:12:18,510
van deze wereld.

205
00:12:18,510 --> 00:12:23,190
Daarmee vervulden we destijds de begeerten
van ons vlees en van ons verstand.

206
00:12:23,190 --> 00:12:27,510
Dat is belangrijk om op te merken, want
wat hij zegt, is dat we in die tijd,

207
00:12:27,510 --> 00:12:32,010
toen we deden wat ons vlees wilde,
ook deden wat ons verstand wilde.

208
00:12:32,010 --> 00:12:35,310
De begeerten van ons vlees en
de begeerten van ons verstand

209
00:12:35,310 --> 00:12:37,710
waren met elkaar in overeenstemming.

210
00:12:37,710 --> 00:12:40,470
Maar als je in Romeinen hoofdstuk 7 kijkt,

211
00:12:40,470 --> 00:12:43,590
spreekt Paulus over het conflict
dat de christen nu heeft.

212
00:12:43,590 --> 00:12:47,190
Want de christen wil nu met
zijn verstand niet zondigen,

213
00:12:47,190 --> 00:12:49,830
maar het vlees wil dat nog steeds wel.

214
00:12:49,830 --> 00:12:52,890
Hij zegt in Romeinen 7:19:

215
00:12:52,890 --> 00:12:56,910
Want het goede dat ik wil, doe ik
niet, maar het kwade, dat ik niet wil,

216
00:12:56,910 --> 00:12:57,630
dat doe ik.

217
00:12:57,630 --> 00:13:01,110
Hij zegt dat er nu twee
soorten verlangens zijn.

218
00:13:01,110 --> 00:13:03,030
Er is de wet van mijn verstand.

219
00:13:03,030 --> 00:13:05,430
Dat is wat ik in mijn
innerlijke mens verlang,

220
00:13:05,430 --> 00:13:08,130
en dat stemt overeen met de wet van God.

221
00:13:08,130 --> 00:13:11,910
Naar de innerlijke mens verheug
ik mij in de wet van God.

222
00:13:11,910 --> 00:13:17,010
De wet die mijn verstand omarmt, is de
wet van heiligheid en gerechtigheid,

223
00:13:17,010 --> 00:13:22,470
en die stemt nu overeen met Gods
wet. Waarom? Ik ben een christen.

224
00:13:22,470 --> 00:13:24,030
Ik heb mij bekeerd.

225
00:13:24,030 --> 00:13:26,130
Ik ben van gedachten veranderd.

226
00:13:26,130 --> 00:13:31,650
Toen ik als ongelovige zondigde, vervulde
ik inderdaad de begeerten van mijn vlees,

227
00:13:31,650 --> 00:13:35,010
maar het was ook de vervulling van
de begeerten van mijn verstand.

228
00:13:35,010 --> 00:13:36,990
Mijn verstand keurde het goed.

229
00:13:36,990 --> 00:13:39,210
Maar ik ben van gedachten veranderd.

230
00:13:39,210 --> 00:13:42,090
Wat ik niet heb veranderd, is mijn vlees.

231
00:13:42,090 --> 00:13:47,190
Bekering is een verandering van gedachten,
maar het is geen verandering van je vlees.

232
00:13:47,190 --> 00:13:49,770
Dat verandert pas bij de opstanding.

233
00:13:49,770 --> 00:13:53,550
Wat we nu hebben, is een conflict
dat vroeger niet bestond.

234
00:13:53,550 --> 00:13:57,390
Als niet-christen kan iemand
overeenkomstig de begeerten van zijn vlees

235
00:13:57,390 --> 00:14:01,170
leven, zonder dat die in
strijd zijn met zijn verstand.

236
00:14:01,170 --> 00:14:03,510
Zijn verstand stemt ermee in.

237
00:14:03,510 --> 00:14:08,730
Wanneer je christen wordt en van gedachten
verandert, zeg je voortaan: ‘Goed,

238
00:14:08,730 --> 00:14:12,030
ik erken nu dat de wet van God goed is.’

239
00:14:12,030 --> 00:14:16,230
De wet in mijn vlees, de beginselen
die mij door mijn vleselijke begeerten

240
00:14:16,230 --> 00:14:18,750
meetrekken, staat daartegenover.

241
00:14:18,750 --> 00:14:22,470
Ik ervaar nu een conflict
tussen twee soorten verlangens:

242
00:14:22,470 --> 00:14:26,070
dat wat mijn verstand omarmt,
namelijk de wet van God,

243
00:14:26,070 --> 00:14:28,830
en dat wat mijn vlees altijd heeft omarmd,

244
00:14:28,830 --> 00:14:32,430
namelijk het verlangen om
alleen zichzelf te behagen.

245
00:14:32,430 --> 00:14:33,750
Dit is het conflict.

246
00:14:33,750 --> 00:14:37,650
Salomo neemt aan dat zijn zoon
deugdzaam genoeg zal zijn om het goede

247
00:14:37,650 --> 00:14:38,790
te willen doen.

248
00:14:38,790 --> 00:14:43,410
Hoewel dat niet altijd vanzelfsprekend is,
want we weten niet of de zonen van Salomo

249
00:14:43,410 --> 00:14:45,450
goede mensen waren of niet.

250
00:14:45,450 --> 00:14:47,670
Sommigen van hen waren dat niet.

251
00:14:47,670 --> 00:14:51,810
Salomo was dat soms ook niet,
hoewel hij het soms wel was.

252
00:14:51,810 --> 00:14:53,610
Hij wilde het goede doen.

253
00:14:53,610 --> 00:14:57,210
Maar het goede willen doen en het
daadwerkelijk uitvoeren zijn twee

254
00:14:57,210 --> 00:15:00,870
verschillende dingen, want er is
nog een ander soort verlangens.

255
00:15:00,870 --> 00:15:04,230
De christen wil niet
zondigen — of toch wel?

256
00:15:04,230 --> 00:15:08,130
Een deel van de christen wil
zondigen en het andere deel niet.

257
00:15:08,130 --> 00:15:10,830
Eigenlijk wil de christen
niet zondigen, maar het

258
00:15:10,830 --> 00:15:13,290
vlees wil toegeven aan zijn begeerten,

259
00:15:13,290 --> 00:15:16,410
omdat het vlees geen
onderscheidingsvermogen heeft.

260
00:15:16,410 --> 00:15:21,090
Het vlees heeft eenvoudigweg
verlangens. Het is als een machine.

261
00:15:21,090 --> 00:15:25,110
Het is een machine die zo gebouwd
is dat ze bepaalde begeerten heeft,

262
00:15:25,110 --> 00:15:29,070
en die begeerten moeten door een
ander deel van ons worden beheerst.

263
00:15:29,070 --> 00:15:32,010
Ons lichaam kan zichzelf niet beheersen.

264
00:15:32,010 --> 00:15:34,410
Wij moeten ons lichaam beheersen.

265
00:15:34,410 --> 00:15:38,550
Daarom vormen de begeerten van het vlees
een van de terreinen waarop de wereld ons

266
00:15:38,550 --> 00:15:40,170
probeert weg te trekken.

267
00:15:40,170 --> 00:15:43,530
De voornaamste begeerten van
het vlees, of van het lichaam,

268
00:15:43,530 --> 00:15:49,110
die problemen veroorzaken, zijn die
naar eten, drinken, slapen en seks.

269
00:15:49,110 --> 00:15:52,110
Dat zijn allemaal dingen
waarvan het lichaam geniet.

270
00:15:52,110 --> 00:15:54,570
Het is gemaakt om ervan te genieten.

271
00:15:54,570 --> 00:15:56,550
Maar het zijn ook allemaal dingen die tot

272
00:15:56,550 --> 00:16:00,630
zonde leiden als ze niet op de
juiste manier worden beheerst.

273
00:16:00,630 --> 00:16:02,610
Zonde heeft slechte gevolgen.

274
00:16:02,610 --> 00:16:04,350
In Jakobus staat:

275
00:16:04,350 --> 00:16:09,390
Laat niemand zeggen, als hij verzocht
wordt: Ik word door God verzocht.

276
00:16:09,390 --> 00:16:14,070
God immers kan niet verzocht worden met
het kwade en Hijzelf verzoekt niemand.

277
00:16:14,070 --> 00:16:15,390
Maar hij zegt:

278
00:16:15,390 --> 00:16:19,470
Maar ieder mens wordt verzocht, als
hij door zijn eigen begeerte wordt

279
00:16:19,470 --> 00:16:21,330
meegesleurd en verlokt.

280
00:16:21,330 --> 00:16:24,990
Zijn eigen begeerten
trekken hem weg. Hij zegt:

281
00:16:24,990 --> 00:16:28,890
Daarna, wanneer de begeerte
bevrucht is, baart ze zonde,

282
00:16:28,890 --> 00:16:32,490
en wanneer de zonde volgroeid
is, baart ze de dood.

283
00:16:32,490 --> 00:16:36,270
Dat is wat Jakobus zegt in het
eerste hoofdstuk van Jakobus.

284
00:16:36,270 --> 00:16:40,950
Ik was niet van plan dat te gebruiken,
dus ik had de versnummers niet genoteerd.

285
00:16:40,950 --> 00:16:45,030
Maar dat is Jakobus 1,
vers 13 tot en met 15.

286
00:16:45,030 --> 00:16:48,870
Jakobus zegt dat een mens door
zijn begeerten wordt weggetrokken.

287
00:16:48,870 --> 00:16:53,730
De spreker redeneert hier vanuit de
Engelse woorden ‘lust’ en ‘desire’

288
00:16:53,730 --> 00:16:58,050
en verstaat die in deze context
eenvoudigweg als verlangens.

289
00:16:58,050 --> 00:17:00,570
Verlangens zijn op zichzelf niet verkeerd.

290
00:17:00,570 --> 00:17:02,970
In het gewone taalgebruik denken we bij

291
00:17:02,970 --> 00:17:07,470
‘lust’ of ‘begeerte’ vaak
uitsluitend aan een zondig verlangen,

292
00:17:07,470 --> 00:17:10,890
maar de gebruikte Bijbelse
term kan volgens hem algemener

293
00:17:10,890 --> 00:17:12,450
op verlangens duiden.

294
00:17:12,450 --> 00:17:15,390
Het kunnen goede of
slechte verlangens zijn.

295
00:17:15,390 --> 00:17:18,930
Dezelfde verlangens kunnen zelfs
in de ene situatie goed zijn

296
00:17:18,930 --> 00:17:21,450
en in een andere situatie slecht.

297
00:17:21,450 --> 00:17:25,530
Het verlangen om te eten is
goed wanneer je hoort te eten.

298
00:17:25,530 --> 00:17:29,910
Het is slecht wanneer je te veel hebt
gegeten, wanneer je hoort te vasten,

299
00:17:29,910 --> 00:17:32,070
of in een andere situatie.

300
00:17:32,070 --> 00:17:34,950
Er zijn momenten waarop je
niet meer zou moeten eten,

301
00:17:34,950 --> 00:17:37,410
maar waarop je daar toch
nog naar kunt verlangen.

302
00:17:37,410 --> 00:17:41,130
Daarom kan hetzelfde verlangen
dat op het ene moment goed is,

303
00:17:41,130 --> 00:17:43,890
je op een ander moment tot zonde brengen.

304
00:17:43,890 --> 00:17:48,870
Jakobus zei dat we verzocht worden en
door onze begeerten worden meegesleept.

305
00:17:48,870 --> 00:17:53,430
Hij zegt dat wanneer die begeerten
bevrucht raken, ze zonde voortbrengen.

306
00:17:53,430 --> 00:17:57,990
Dat betekent dat de lust er
al is voordat de zonde er is.

307
00:17:57,990 --> 00:18:02,250
We moeten ervoor oppassen dat
we lust niet voor zonde aanzien.

308
00:18:02,250 --> 00:18:05,370
Mensen begrijpen dat
niet, omdat Jezus zei:

309
00:18:05,370 --> 00:18:09,750
Maar Ik zeg u dat al wie naar een
vrouw kijkt om haar te begeren,

310
00:18:09,750 --> 00:18:13,110
in zijn hart al overspel
met haar gepleegd heeft.

311
00:18:13,110 --> 00:18:19,050
Daarom wordt lust in onze gedachten altijd
met kwaad en overspel in verband gebracht.

312
00:18:19,050 --> 00:18:24,270
Maar wat Hij zegt, is dit: als je naar een
vrouw kijkt met het doel haar te begeren,

313
00:18:24,270 --> 00:18:28,590
gaat het daarbij niet om jouw vrouw,
maar om de vrouw van iemand anders.

314
00:18:28,590 --> 00:18:31,890
Naar alle waarschijnlijkheid
is zij een getrouwde vrouw,

315
00:18:31,890 --> 00:18:36,630
omdat de zonde in je gedachten
overspel is en geen ontucht.

316
00:18:36,630 --> 00:18:41,010
Zo’n verlangen zou geen overspel zijn
als zij een ongetrouwde vrouw was,

317
00:18:41,010 --> 00:18:43,830
maar het zou nog steeds ongepast zijn.

318
00:18:43,830 --> 00:18:46,350
Maar Hij denkt aan de
vrouw van iemand anders,

319
00:18:46,350 --> 00:18:49,170
en jij begeert de vrouw van iemand anders.

320
00:18:49,170 --> 00:18:53,190
Als je naar een vrouw kijkt met het
doel haar voor jezelf te begeren,

321
00:18:53,190 --> 00:18:56,490
dan bega je in je hart een zondige daad.

322
00:18:56,490 --> 00:19:01,650
Er staat niet dat je overspel pleegt
als je spontaan, zonder dat je het wilt,

323
00:19:01,650 --> 00:19:03,810
een gevoel van verlangen ervaart.

324
00:19:03,810 --> 00:19:06,870
Dat gevoel van verlangen is verzoeking.

325
00:19:06,870 --> 00:19:11,790
Jezus werd op alle punten verzocht
zoals wij, maar zonder zonde.

326
00:19:11,790 --> 00:19:14,790
Verzoeking en zonde zijn niet hetzelfde.

327
00:19:14,790 --> 00:19:18,330
Wanneer lust bevrucht raakt,
brengt ze zonde voort.

328
00:19:18,330 --> 00:19:20,850
Waardoor raakt lust bevrucht?

329
00:19:20,850 --> 00:19:25,290
Op welk moment raakt een verlangen
bevrucht en wordt het zonde?

330
00:19:25,290 --> 00:19:27,150
Zodra je ermee instemt.

331
00:19:27,150 --> 00:19:30,030
Verlangens zullen
ongevraagd bij je opkomen.

332
00:19:30,030 --> 00:19:33,810
De duivel zelf zal kwade
suggesties in je gedachten leggen

333
00:19:33,810 --> 00:19:36,630
en belangstelling opwekken
voor wat kwaad is.

334
00:19:36,630 --> 00:19:40,350
Belangstelling voor wat kwaad is,
een verlangen naar wat kwaad is,

335
00:19:40,350 --> 00:19:41,910
is een verzoeking.

336
00:19:41,910 --> 00:19:45,030
Zodra je hart ermee
instemt, wordt het zonde.

337
00:19:45,030 --> 00:19:48,870
Als er een beeld in je gedachten is dat
de vijand steeds weer in je hoofd brengt,

338
00:19:48,870 --> 00:19:53,430
en je haat het, wilt het niet en
verzet je ertegen, dan zul je,

339
00:19:53,430 --> 00:19:55,650
naarmate het langer in je hoofd blijft,

340
00:19:55,650 --> 00:19:59,790
waarschijnlijk steeds sterker het gevoel
krijgen dat je op de een of andere manier

341
00:19:59,790 --> 00:20:03,030
een wet van God hebt
overtreden en gezondigd hebt.

342
00:20:03,030 --> 00:20:06,990
Je zult je verontreinigd gaan voelen
omdat je voortdurend met deze verzoeking

343
00:20:06,990 --> 00:20:08,130
te maken hebt.

344
00:20:08,130 --> 00:20:11,790
Maar pas wanneer ze bevrucht
raakt, brengt ze zonde voort.

345
00:20:11,790 --> 00:20:14,790
Dat gebeurt zodra je
ophoudt ertegen te vechten,

346
00:20:14,790 --> 00:20:19,530
zodra je besluit dat je ermee instemt,
zodra het is wat je wilt en waar je

347
00:20:19,530 --> 00:20:20,850
wil voor kiest.

348
00:20:20,850 --> 00:20:23,070
Misschien zul je er nooit naar handelen.

349
00:20:23,070 --> 00:20:26,850
Maar als je besluit van de verzoeking
te genieten in plaats van je ertegen te

350
00:20:26,850 --> 00:20:29,910
verzetten, dan is ze
voor jou zonde geworden.

351
00:20:29,910 --> 00:20:33,990
De lust is bevrucht geraakt
en heeft zonde voortgebracht.

352
00:20:33,990 --> 00:20:38,130
Vervolgens zegt hij dat de zonde,
wanneer ze tot voltooiing is gekomen,

353
00:20:38,130 --> 00:20:39,750
de dood voortbrengt.

354
00:20:39,750 --> 00:20:44,070
De dood is het gevolg wanneer iemand
zijn eigen lichamelijke begeerten

355
00:20:44,070 --> 00:20:46,170
ongeremd laat heersen.

356
00:20:46,170 --> 00:20:49,410
Salomo waarschuwt zijn
zoon voor al deze dingen.

357
00:20:49,410 --> 00:20:52,230
Over sommige van deze
dingen zegt hij maar weinig.

358
00:20:52,230 --> 00:20:56,790
Maar het punt is dat hij zich ervan
bewust is dat deze begeerten bestaan

359
00:20:56,790 --> 00:20:59,190
en in bedwang gehouden moeten worden.

360
00:20:59,190 --> 00:21:05,610
Wat eten betreft, zegt Spreuken
hoofdstuk 21, vers 17 bijvoorbeeld:

361
00:21:05,610 --> 00:21:11,070
Wie blijdschap liefheeft, zal gebrek
lijden, wie wijn en olie liefheeft,

362
00:21:11,070 --> 00:21:12,870
zal niet rijk worden.

363
00:21:12,870 --> 00:21:15,630
Dit gaat over de financiële
gevolgen van het niet

364
00:21:15,630 --> 00:21:17,850
in bedwang houden van je begeerten.

365
00:21:17,850 --> 00:21:22,050
Als je genot liefhebt — en in dit
geval spreekt hij over wijn en olie.

366
00:21:22,050 --> 00:21:26,850
Als hij alleen wijn had genoemd, zouden
we dit onder de volgende categorie

367
00:21:26,850 --> 00:21:29,790
plaatsen, namelijk alcoholmisbruik.

368
00:21:29,790 --> 00:21:33,090
Dit vers hoort zeker ook
in die categorie thuis.

369
00:21:33,090 --> 00:21:36,450
Maar de verwijzing naar olie
duidt duidelijk niet alleen op een

370
00:21:36,450 --> 00:21:38,310
hunkering naar alcohol.

371
00:21:38,310 --> 00:21:41,430
Waarschijnlijk wordt er olie
bedoeld die geconsumeerd wordt,

372
00:21:41,430 --> 00:21:46,710
vermoedelijk het vet van vlees, een
overvloedig, luxueus voedingspatroon.

373
00:21:46,710 --> 00:21:49,530
Dat is waarschijnlijk wat
hij hier in gedachten heeft.

374
00:21:49,530 --> 00:21:52,711
Wanneer hij spreekt over
iemand die van plezier houdt —

375
00:21:52,711 --> 00:21:58,231
de Engelse vertaling waarop deze uitleg
is gebaseerd, gebruikt hier ‘pleasure’ —

376
00:21:58,231 --> 00:22:03,030
doelt hij niet specifiek op genoegens
die op zichzelf ongeoorloofd zijn.

377
00:22:03,030 --> 00:22:04,830
Genot is iets goeds.

378
00:22:04,830 --> 00:22:08,070
De duivel is trouwens niet
de schepper van genot.

379
00:22:08,070 --> 00:22:10,410
God is de Schepper van genot.

380
00:22:10,410 --> 00:22:14,490
Soms denken we dat de duivel degene
is die wil dat we genot hebben,

381
00:22:14,490 --> 00:22:18,690
en dat God onze genoegens
wil beperken. De Bijbel zegt:

382
00:22:18,690 --> 00:22:21,390
Bij God is er voor altijd vreugde.

383
00:22:21,390 --> 00:22:23,250
Genot is door God bedacht.

384
00:22:23,250 --> 00:22:26,790
De duivel gebruikt het,
verdraait het en buit het uit

385
00:22:26,790 --> 00:22:30,030
om te proberen ons de verkeerde
richting op te laten gaan,

386
00:22:30,030 --> 00:22:32,790
zodat we genot tot een afgod maken.

387
00:22:32,790 --> 00:22:35,670
Maar God wil dat wij genoegen ervaren.

388
00:22:35,670 --> 00:22:37,710
Hij wil dat we genot hebben.

389
00:22:37,710 --> 00:22:42,330
Daarvoor heeft Hij ons gemaakt: om te
genieten van de dingen die Hij ons gegeven

390
00:22:42,330 --> 00:22:46,470
heeft, maar om er op een
geoorloofde manier van te genieten.

391
00:22:46,470 --> 00:22:51,630
Iemand die genot liefheeft, die genot
tot zijn belangrijkste doel maakt,

392
00:22:51,630 --> 00:22:55,830
zal zich vanzelfsprekend te buiten
gaan op gebieden waarop hij dat niet

393
00:22:55,830 --> 00:22:57,150
zou moeten doen.

394
00:22:57,150 --> 00:22:59,670
Dat iemand olie en wijn liefheeft,

395
00:22:59,670 --> 00:23:04,170
verwijst waarschijnlijk niet zozeer naar
dronkenschap als wel naar feestmalen,

396
00:23:04,170 --> 00:23:07,830
want bij elke maaltijd
stond wijn op tafel.

397
00:23:07,830 --> 00:23:11,370
Waarschijnlijk verwijst
dit vooral naar gulzigheid.

398
00:23:11,370 --> 00:23:16,530
Dat wil zeggen: als iemand zijn hart
erop zet zijn verlangens naar voedsel

399
00:23:16,530 --> 00:23:18,990
of naar iets anders te bevredigen.

400
00:23:18,990 --> 00:23:22,410
Het is heel goed mogelijk
om van eten te genieten

401
00:23:22,410 --> 00:23:25,290
zonder dat eten altijd
je gedachten beheerst.

402
00:23:25,290 --> 00:23:30,690
Ik had een paar vrienden, en iedere keer
dat ik bij hen was, praatten ze over eten.

403
00:23:30,690 --> 00:23:33,750
Als we met de auto naar de
andere kant van de stad reden,

404
00:23:33,750 --> 00:23:38,490
of wanneer ik ook maar enige tijd met hen
doorbracht terwijl we in de auto zaten,

405
00:23:38,490 --> 00:23:40,230
dan ging het daarover.

406
00:23:40,230 --> 00:23:44,730
Ze haalden herinneringen op aan dat kleine
restaurant waar ze twintig jaar geleden

407
00:23:44,730 --> 00:23:48,210
waren geweest en waar ze de
heerlijkste appeltaart hadden,

408
00:23:48,210 --> 00:23:50,070
de beste die er maar was.

409
00:23:50,070 --> 00:23:53,250
Ze waren altijd herinneringen
aan eten aan het ophalen

410
00:23:53,250 --> 00:23:56,670
en aan het bedenken wat ze
hierna zouden gaan eten.

411
00:23:56,670 --> 00:23:58,410
Ik heb dat altijd vreemd gevonden.

412
00:23:58,410 --> 00:24:00,270
Ik geniet ook van eten.

413
00:24:00,270 --> 00:24:03,930
Ik kan me een paar maaltijden
herinneren waarvan ik echt genoten heb,

414
00:24:03,930 --> 00:24:06,990
al geniet ik er achteraf niet echt
meer van wanneer ze eenmaal tot

415
00:24:06,990 --> 00:24:08,730
het verleden behoren.

416
00:24:08,730 --> 00:24:11,130
Ze blijven niet zo lang bij me opkomen.

417
00:24:11,130 --> 00:24:15,870
Maar bij sommige mensen draait
alles om hun smaakpapillen en eten.

418
00:24:15,870 --> 00:24:19,890
Dat zouden beslist mensen zijn
die van eten en wijn houden.

419
00:24:19,890 --> 00:24:23,790
Ervan genieten is één ding,
maar je hart erop zetten,

420
00:24:23,790 --> 00:24:28,110
plezier liefhebben en plezier
nastreven als iets wat waarde heeft,

421
00:24:28,110 --> 00:24:29,610
is een vergissing.

422
00:24:29,610 --> 00:24:32,430
En hij zegt dat het
tot armoede zal leiden.

423
00:24:32,430 --> 00:24:35,070
Het zal ook tot andere problemen leiden,

424
00:24:35,070 --> 00:24:38,910
zoals zwaarlijvigheid en
andere gezondheidsproblemen,

425
00:24:38,910 --> 00:24:41,310
en uiteindelijk misschien hartfalen.

426
00:24:41,310 --> 00:24:45,330
Maar de eerste plaats waar het
je zal raken, is je portemonnee.

427
00:24:45,330 --> 00:24:50,550
Want als je van plezier houdt, kun je
altijd meer krijgen door meer te betalen.

428
00:24:50,550 --> 00:24:54,930
Als je geen enkele zelfbeheersing hebt,
zul je uiteindelijk al je geld aan dat

429
00:24:54,930 --> 00:24:56,670
soort dingen uitgeven.

430
00:24:56,670 --> 00:25:00,390
In hoofdstuk 23 hebben
we deze verzen al gezien,

431
00:25:00,390 --> 00:25:04,110
maar nu komen ze onder dit
onderwerp opnieuw aan de orde.

432
00:25:04,110 --> 00:25:05,970
Vers 1 tot en met 3:

433
00:25:05,970 --> 00:25:11,490
Als u aanzit om met een heerser te
eten, let dan goed op wie u voor u hebt.

434
00:25:11,490 --> 00:25:15,330
Zet een mes op uw keel,
als u een gulzig mens bent.

435
00:25:15,330 --> 00:25:18,150
Wees niet belust op zijn
smakelijke gerechten,

436
00:25:18,150 --> 00:25:20,430
want het is bedrieglijk voedsel.

437
00:25:20,430 --> 00:25:24,750
Er zijn momenten waarop iemand door
eten in een val gelokt kan worden.

438
00:25:24,750 --> 00:25:29,310
Mensen die van eten houden, gaan naar
een feestmaal omdat ze zijn uitgenodigd,

439
00:25:29,310 --> 00:25:32,670
zelfs als de gastheer hen
misschien tot iets wil bewegen

440
00:25:32,670 --> 00:25:37,290
waarmee ze zonder de maaltijd als
lokmiddel minder snel zouden instemmen.

441
00:25:37,290 --> 00:25:41,130
Hij zegt dat wanneer een heerser
je uitnodigt om te komen eten,

442
00:25:41,130 --> 00:25:43,170
hij doorgaans iets van je wil.

443
00:25:43,170 --> 00:25:46,830
Hetzelfde geldt voor de gierigaard
die in vers 6 wordt genoemd:

444
00:25:46,830 --> 00:25:49,950
Eet niet het brood van
hem die niemand iets gunt,

445
00:25:49,950 --> 00:25:53,310
en wees niet belust op
zijn smakelijke gerechten.

446
00:25:53,310 --> 00:25:55,050
In vers 3 staat:

447
00:25:55,050 --> 00:25:58,050
Verlang niet naar de
lekkernijen van een heerser.

448
00:25:58,050 --> 00:26:02,670
In vers 6 moet je niet verlangen naar
de lekkernijen van een gierigaard.

449
00:26:02,670 --> 00:26:07,050
Het idee is dat deze mensen je misschien
proberen te verleiden tot een of ander

450
00:26:07,050 --> 00:26:10,470
voorstel, een zakelijk
voorstel of iets dergelijks,

451
00:26:10,470 --> 00:26:14,190
waarvan ze vermoeden dat je er anders
geen belangstelling voor zou hebben.

452
00:26:14,190 --> 00:26:18,990
Maar ze mesten je als het ware vet voor
de slacht, en daar moet je voor oppassen.

453
00:26:18,990 --> 00:26:23,010
Zeg niet zomaar: ‘Wauw, kijk
eens naar al dat heerlijke eten,’

454
00:26:23,010 --> 00:26:26,730
om er vervolgens op aan te vallen
en jezelf erin te verliezen.

455
00:26:26,730 --> 00:26:30,390
Zet een mes op je keel. Beheers jezelf.

456
00:26:30,390 --> 00:26:33,690
Om te beginnen zul je in de
aanwezigheid van een heerser

457
00:26:33,690 --> 00:26:37,950
meer respect verdienen als je laat zien
dat je iemand bent die zijn eetlust kan

458
00:26:37,950 --> 00:26:43,110
beheersen, dan wanneer je er gewoon op
aanvalt omdat alles voor je klaarstaat.

459
00:26:43,110 --> 00:26:47,430
Iemand die een slaaf van eten is, kan
worden beheerst door mensen die hem dat

460
00:26:47,430 --> 00:26:49,770
soort voedsel kunnen blijven geven.

461
00:26:49,770 --> 00:26:54,990
Een voorbeeld van iemand die dit
beginsel goed in acht nam, was Daniël.

462
00:26:54,990 --> 00:26:59,730
Daniël werd naar Babylon weggevoerd,
waar hij de gelegenheid kreeg om van de

463
00:26:59,730 --> 00:27:02,730
lekkernijen van het voedsel
van de koning te eten.

464
00:27:02,730 --> 00:27:06,990
Hij besefte echter dat sommige dingen
die de koning liet opdienen voor hem als

465
00:27:06,990 --> 00:27:09,570
Jood niet goed waren om te eten.

466
00:27:09,570 --> 00:27:11,490
Sommige daarvan waren onrein.

467
00:27:11,490 --> 00:27:15,090
Waarschijnlijk was het bloed niet
goed uit het vlees weggevloeid,

468
00:27:15,090 --> 00:27:18,450
en waarschijnlijk stond er
varkensvlees op tafel en waren

469
00:27:18,450 --> 00:27:22,350
er zeevruchten die op de lijst
van onrein voedsel stonden.

470
00:27:22,350 --> 00:27:26,430
Misschien waren ze begeerlijk, maar
Daniël zei dat hij ze niet wilde,

471
00:27:26,430 --> 00:27:29,070
omdat het voor hem een compromis zou zijn.

472
00:27:29,070 --> 00:27:32,550
Wij hebben geen enkel soort
voedsel dat we niet mogen eten.

473
00:27:32,550 --> 00:27:36,990
Er staan voor ons geen voedingsmiddelen
op een lijst van onrein voedsel.

474
00:27:36,990 --> 00:27:42,210
Dat hebben we zojuist gezien in 1
Timotheüs, hoofdstuk 4, waar hij zei:

475
00:27:42,210 --> 00:27:46,890
Want alles wat God geschapen heeft,
is goed en niets is verwerpelijk,

476
00:27:46,890 --> 00:27:49,650
wanneer het onder
dankzegging aanvaard wordt.

477
00:27:49,650 --> 00:27:53,970
Er is geen onrein voedsel, maar er
zijn beslist momenten waarop we niet

478
00:27:53,970 --> 00:27:55,410
behoren te eten.

479
00:27:55,410 --> 00:27:59,370
Er zijn momenten waarop het voedsel
dat we zouden kiezen weliswaar niet

480
00:27:59,370 --> 00:28:03,990
ongeoorloofd is, maar
niet nuttig. Paulus zei:

481
00:28:03,990 --> 00:28:08,430
Alle dingen zijn mij geoorloofd,
maar niet alle dingen zijn nuttig.

482
00:28:08,430 --> 00:28:12,810
Alle dingen zijn mij geoorloofd,
maar niet alle dingen bouwen op.

483
00:28:12,810 --> 00:28:16,470
In die context in 1 Korinthe
sprak hij over voedsel.

484
00:28:16,470 --> 00:28:19,230
Er zijn momenten waarop
er eten beschikbaar is,

485
00:28:19,230 --> 00:28:22,710
maar het niet verstandig is
om je eraan te buiten te gaan.

486
00:28:22,710 --> 00:28:26,190
Misschien ben je erachter gekomen
dat je een hartaandoening hebt

487
00:28:26,190 --> 00:28:28,890
en bepaalde soorten
voedsel moet vermijden,

488
00:28:28,890 --> 00:28:31,530
juist de soorten die
je het lekkerst vindt.

489
00:28:31,530 --> 00:28:35,790
Misschien heb je net ontdekt dat
te veel eten je algehele gezondheid

490
00:28:35,790 --> 00:28:37,770
schaadt en dat je moet afvallen.

491
00:28:37,770 --> 00:28:41,550
Misschien ben je iemand die aan het
vasten is en naar eten verlangt.

492
00:28:41,550 --> 00:28:46,290
Tijdens het vasten verlang je net zo
sterk naar eten als op andere momenten,

493
00:28:46,290 --> 00:28:48,210
en misschien nog wel sterker.

494
00:28:48,210 --> 00:28:51,390
Als je iemand bent die zich
door zijn eetlust laat leiden,

495
00:28:51,390 --> 00:28:56,610
moet je op zulke momenten in staat zijn om
als het ware het mes op je keel te zetten.

496
00:28:56,610 --> 00:29:00,630
Dat wil zeggen dat je je
keel, en ook je smaakpapillen,

497
00:29:00,630 --> 00:29:02,550
onder controle moet brengen.

498
00:29:02,550 --> 00:29:06,090
Hoofdstuk 25, vers 16, zegt:

499
00:29:06,090 --> 00:29:09,510
Hebt u honing gevonden,
eet dan tot u genoeg hebt,

500
00:29:09,510 --> 00:29:13,470
anders raakt u er oververzadigd
door en spuwt u het uit.

501
00:29:13,470 --> 00:29:18,690
In hetzelfde hoofdstuk staat in
vers 27 een soortgelijke spreuk,

502
00:29:18,690 --> 00:29:21,390
althans in het eerste deel ervan:

503
00:29:21,390 --> 00:29:25,110
Veel honing eten is niet goed, maar
het onderzoeken van gewichtige dingen

504
00:29:25,110 --> 00:29:26,490
is een eer.

505
00:29:26,490 --> 00:29:28,290
Honing is goed.

506
00:29:28,290 --> 00:29:30,750
De Bijbel zegt altijd dat honing goed is,

507
00:29:30,750 --> 00:29:35,790
en honing wordt altijd gebruikt als beeld
voor wat aangenaam is voor het gehemelte.

508
00:29:35,790 --> 00:29:39,090
Het staat symbool voor
alles wat de smaak behaagt.

509
00:29:39,090 --> 00:29:41,670
David gebruikt honing
bijvoorbeeld als beeld

510
00:29:41,670 --> 00:29:46,350
voor wat aangenaam is voor het vlees,
wanneer hij zegt dat de woorden van God

511
00:29:46,350 --> 00:29:52,110
begerenswaardiger zijn dan goud en
zoeter dan honing in de honingraat:

512
00:29:52,110 --> 00:29:57,450
Zij zijn begerenswaardiger dan
goud, ja, dan veel zuiver goud;

513
00:29:57,450 --> 00:30:01,830
en zoeter dan honing en
honingzeem uit de raat.

514
00:30:01,830 --> 00:30:04,591
Geld en honing — goud en honing —

515
00:30:04,591 --> 00:30:09,210
vertegenwoordigen natuurlijk twee van
de belangrijkste drijfveren van de mens:

516
00:30:09,210 --> 00:30:13,830
het verlangen om rijk te worden en
het verlangen zijn zintuigen, zijn

517
00:30:13,830 --> 00:30:15,990
gehemelte, te behagen.

518
00:30:15,990 --> 00:30:20,490
Honing wordt een beeld van alle
aangename dingen. Er staat:

519
00:30:20,490 --> 00:30:24,810
Als je honing hebt gevonden, eet er
dan een redelijke hoeveelheid van,

520
00:30:24,810 --> 00:30:26,670
maar niet meer dan dat.

521
00:30:26,670 --> 00:30:29,130
Anders moet je er misschien van overgeven.

522
00:30:29,130 --> 00:30:33,810
Dit is misschien letterlijk waar, maar
hij spreekt niet over slechts één ding.

523
00:30:33,810 --> 00:30:38,670
Vergeet niet dat ik vele bijeenkomsten
geleden, in onze inleiding op Spreuken,

524
00:30:38,670 --> 00:30:44,010
heb gezegd dat sommige van deze spreuken
veelzeggende observaties zijn die veel

525
00:30:44,010 --> 00:30:48,810
breder toepasbaar zijn dan alleen
op wat ze met zoveel woorden zeggen.

526
00:30:48,810 --> 00:30:51,930
Dit zou gelden voor
alles wat plezierig is.

527
00:30:51,930 --> 00:30:55,410
Alles wat plezierig is,
heeft een juist gebruik.

528
00:30:55,410 --> 00:30:59,250
Er is altijd een juiste mate
waarin je iets gebruikt,

529
00:30:59,250 --> 00:31:04,230
een juiste mate waarin je bepaalde
plezierige activiteiten beoefent,

530
00:31:04,230 --> 00:31:06,330
en een onjuiste mate.

531
00:31:06,330 --> 00:31:10,470
Als een klein beetje zout goed
is, betekent dat niet dat een heel

532
00:31:10,470 --> 00:31:12,690
vat zout op je eten goed is.

533
00:31:12,690 --> 00:31:15,630
Er zijn duidelijk dingen
die met mate goed zijn,

534
00:31:15,630 --> 00:31:19,470
maar ophouden goed te zijn
en zelfs ongezond worden

535
00:31:19,470 --> 00:31:23,490
wanneer je er te veel van hebt —
wanneer iets je obsessie wordt,

536
00:31:23,490 --> 00:31:28,710
meer van je tijd opeist of meer van je
belangstelling en geld in beslag neemt dan

537
00:31:28,710 --> 00:31:30,030
het zou moeten.

538
00:31:30,030 --> 00:31:34,710
Een gematigde hoeveelheid plezierige
activiteit is precies wat God

539
00:31:34,710 --> 00:31:36,510
voor ons voor ogen heeft.

540
00:31:36,510 --> 00:31:39,150
Maar wanneer iemand een
slaaf van genot wordt,

541
00:31:39,150 --> 00:31:43,830
een slaaf van voedsel of een
slaaf van welke begeerte dan ook,

542
00:31:43,830 --> 00:31:46,650
kan diegene daar later van moeten braken.

543
00:31:46,650 --> 00:31:50,310
In hoofdstuk 30, vanaf vers 21, staat:

544
00:31:50,310 --> 00:31:55,650
Onder drie dingen siddert de aarde,
ja, onder vier die ze niet kan dragen:

545
00:31:55,650 --> 00:31:58,110
onder een dienaar
wanneer hij koning wordt,

546
00:31:58,110 --> 00:32:01,290
onder een dwaas wanneer hij
verzadigd is van voedsel,

547
00:32:01,290 --> 00:32:05,670
onder een gehate vrouw wanneer
zij trouwt, en onder een slavin

548
00:32:05,670 --> 00:32:08,490
wanneer zij de plaats van
haar meesteres inneemt.

549
00:32:08,490 --> 00:32:11,490
De verwijzing naar een
dwaas die vol voedsel zit,

550
00:32:11,490 --> 00:32:14,190
wijst erop dat een man
die vol voedsel zit,

551
00:32:14,190 --> 00:32:18,210
en vaak ook vol wijn die aan
dezelfde tafel is geschonken,

552
00:32:18,210 --> 00:32:21,870
zich eerlijk gezegd weldoorvoed
en overmoedig voelt.

553
00:32:21,870 --> 00:32:25,770
Hij voelt zich voldaan en
vrolijk, en als hij een dwaas is,

554
00:32:25,770 --> 00:32:29,550
zal hij dingen zeggen die hij
anders misschien niet zou zeggen.

555
00:32:29,550 --> 00:32:33,810
Hier wordt geconstateerd dat een
volle buik de neiging heeft een man

556
00:32:33,810 --> 00:32:35,490
ongeremder te maken.

557
00:32:35,490 --> 00:32:38,430
Hij voelt zich voldaan en op zijn gemak.

558
00:32:38,430 --> 00:32:42,750
De Bijbel geeft aan dat honger
iets is wat iemand verootmoedigt.

559
00:32:42,750 --> 00:32:46,470
Dat is wat God zei in
Deuteronomium, hoofdstuk 8.

560
00:32:46,470 --> 00:32:51,870
Hij zei dat toen de kinderen van Israël
in de woestijn waren en Hij hun manna gaf:

561
00:32:51,870 --> 00:32:55,410
Ik heb u verootmoedigd door
u honger te laten lijden.

562
00:32:55,410 --> 00:32:58,530
Wanneer iemand honger
heeft, is hij nederiger.

563
00:32:58,530 --> 00:33:03,810
Wanneer hij vol zit, is hij
zelfverzekerder, voldaan, enzovoort.

564
00:33:03,810 --> 00:33:07,590
Misschien hebben wij nooit genoeg
honger gehad om dit zelf te onderzoeken,

565
00:33:07,590 --> 00:33:10,110
tenzij je hebt gevast of iets dergelijks.

566
00:33:10,110 --> 00:33:12,870
Als je vast, heb je honger gekregen.

567
00:33:12,870 --> 00:33:16,830
Maar in onze samenleving
krijgen we zelden echt honger.

568
00:33:16,830 --> 00:33:20,010
We staan onszelf niet toe
erg hongerig te worden.

569
00:33:20,010 --> 00:33:24,630
Misschien hebben we niet gezien dat dit
effect bestaat, maar de Bijbel erkent het:

570
00:33:24,630 --> 00:33:28,950
een man die honger heeft, is geneigd
zijn kwetsbaarheid te erkennen,

571
00:33:28,950 --> 00:33:33,030
minder hoog over zichzelf te
denken en nederiger te zijn.

572
00:33:33,030 --> 00:33:36,150
Wanneer hij vol zit, voelt
hij zich onsterfelijk,

573
00:33:36,150 --> 00:33:38,430
alsof hij de hele wereld aankan.

574
00:33:38,430 --> 00:33:41,730
Op dat moment is hij
voldaan en zelfverzekerd.

575
00:33:41,730 --> 00:33:45,750
Ik weet het niet; het maakt hem
gewoon loslippiger en trotser.

576
00:33:45,750 --> 00:33:50,910
Als hij een dwaas is en verzadigd is met
voedsel, dan is dat iets wat, zegt hij,

577
00:33:50,910 --> 00:33:53,910
zelfs de aarde zelf in beroering brengt.

578
00:33:53,910 --> 00:33:56,250
Voedsel heeft invloed op de stemming.

579
00:33:56,250 --> 00:33:59,550
Als je hebt gevast, weet je
natuurlijk heel goed dat je tegen

580
00:33:59,550 --> 00:34:01,350
prikkelbaarheid moet vechten.

581
00:34:01,350 --> 00:34:05,790
Ik herinner me een man die zei dat hij
in een christelijk gezin was opgegroeid.

582
00:34:05,790 --> 00:34:09,930
Zijn vader vastte altijd op donderdag, en
de kinderen moesten hem uit de weg gaan

583
00:34:09,930 --> 00:34:12,150
wanneer hij thuiskwam van zijn werk.

584
00:34:12,150 --> 00:34:14,790
Hij was altijd knorrig en prikkelbaar.

585
00:34:14,790 --> 00:34:19,230
De man zei dat zijn vader altijd naar
de televisie liep en die aanraakte om te

586
00:34:19,230 --> 00:34:23,970
voelen of hij warm was, om te controleren
of iemand televisie had gekeken en plezier

587
00:34:23,970 --> 00:34:26,850
had gemaakt, want hij was aan het vasten.

588
00:34:26,850 --> 00:34:29,190
Niemand mocht enig plezier hebben.

589
00:34:29,190 --> 00:34:31,410
Hij was gewoon prikkelbaar.

590
00:34:31,410 --> 00:34:34,350
Zo zijn mensen soms
wanneer ze honger hebben.

591
00:34:34,350 --> 00:34:37,530
Wanneer ze vol zitten, zijn ze gelukkiger.

592
00:34:37,530 --> 00:34:41,610
Zodra ze gelukkig zijn,
zijn ze, als ze dwazen zijn,

593
00:34:41,610 --> 00:34:45,330
trots en moeten ze oppassen
met wat ze gaan zeggen.

594
00:34:45,330 --> 00:34:48,510
Ze zullen sneller een
dwaas van zichzelf maken.

595
00:34:48,510 --> 00:34:51,930
Spreuken vertelt ons ook een
aantal dingen over alcohol.

596
00:34:51,930 --> 00:34:55,770
Wat voor alcohol geldt, geldt
voor veel andere stoffen,

597
00:34:55,770 --> 00:35:00,450
in die zin dat ze het bewustzijn
veranderen. Jezus zei:

598
00:35:00,450 --> 00:35:05,550
Wat de mond ingaat, verontreinigt de
mens niet; maar wat de mond uitkomt,

599
00:35:05,550 --> 00:35:07,650
dat verontreinigt de mens.

600
00:35:07,650 --> 00:35:12,270
Toch kunnen sommige dingen die je in je
mond stopt, invloed hebben op je hart.

601
00:35:12,270 --> 00:35:16,110
Toen Jezus daarover sprak, zei
Hij dat het er niet toe doet

602
00:35:16,110 --> 00:35:19,770
of je je handen op de juiste
manier wast voordat je eet.

603
00:35:19,770 --> 00:35:22,830
Het zal je niet in moreel
opzicht verontreinigen.

604
00:35:22,830 --> 00:35:25,290
Er is geen voedsel dat je kunt eten

605
00:35:25,290 --> 00:35:28,350
waardoor je in moreel
opzicht verontreinigd raakt.

606
00:35:28,350 --> 00:35:32,310
Maar er zijn beslist stoffen
die je bewustzijn veranderen

607
00:35:32,310 --> 00:35:36,810
zodra ze in je bloedbaan terechtkomen,
of je ze nu binnenkrijgt als drank of

608
00:35:36,810 --> 00:35:42,150
voedsel, met een naald in je arm spuit,
of op een andere manier tot je neemt.

609
00:35:42,150 --> 00:35:47,070
Daarom hebben ze wel degelijk invloed
op je ziel en op je morele gedrag.

610
00:35:47,070 --> 00:35:49,650
De Bijbel is zich daar terdege van bewust,

611
00:35:49,650 --> 00:35:54,090
hoewel die nergens spreekt over
zaken als heroïne of cocaïne.

612
00:35:54,090 --> 00:35:58,470
Heroïne was overigens in die tijd in
sommige delen van de wereld bekend.

613
00:35:58,470 --> 00:36:01,350
Ik denk niet dat het in Israël bekend was.

614
00:36:01,350 --> 00:36:05,730
Ik denk niet dat ze in Israël
marihuana of hasj hadden.

615
00:36:05,730 --> 00:36:08,670
Misschien hadden ze die
wel, maar ik denk van niet,

616
00:36:08,670 --> 00:36:11,190
want ze worden nergens
in de Schrift genoemd.

617
00:36:11,190 --> 00:36:13,170
Maar ze hadden wel alcohol.

618
00:36:13,170 --> 00:36:16,170
Alle samenlevingen hebben
altijd alcohol gehad.

619
00:36:16,170 --> 00:36:20,310
Wat voor alcohol geldt, geldt in veel
opzichten ook voor andere drugs die

620
00:36:20,310 --> 00:36:22,110
het bewustzijn veranderen.

621
00:36:22,110 --> 00:36:26,370
Het probleem met alcohol ontstaat
wanneer die het bewustzijn verandert.

622
00:36:26,370 --> 00:36:30,870
Alcohol wordt in de Bijbel niet behandeld
als iets wat op zichzelf kwaad is.

623
00:36:30,870 --> 00:36:33,510
Het is niet iets wat altijd verkeerd is.

624
00:36:33,510 --> 00:36:38,670
Sterker nog, zelfs Spreuken geeft
aan dat alcohol enkele positieve,

625
00:36:38,670 --> 00:36:41,010
medicinale toepassingen kan hebben.

626
00:36:41,010 --> 00:36:44,670
Paulus gaf ook aan dat alcohol
medicinale waarde kan hebben,

627
00:36:44,670 --> 00:36:46,710
toen hij tegen Timotheüs zei:

628
00:36:46,710 --> 00:36:50,970
Drink niet langer alleen water, maar
gebruik een kleine hoeveelheid wijn,

629
00:36:50,970 --> 00:36:53,970
voor uw maag en uw veelvuldige kwalen.

630
00:36:53,970 --> 00:36:57,090
Alcohol is op zichzelf niet iets slechts.

631
00:36:57,090 --> 00:37:00,990
God heeft alcohol met een doel
gemaakt, en een van die doelen

632
00:37:00,990 --> 00:37:03,510
lijkt te zijn dat het het hart verblijdt.

633
00:37:03,510 --> 00:37:07,950
Je zou kunnen zeggen: ‘Nou, dat is
een verandering van het bewustzijn.’

634
00:37:07,950 --> 00:37:12,270
Er lijkt een dunne scheidslijn te
bestaan tussen gewoon ontspannen zijn

635
00:37:12,270 --> 00:37:15,030
en over de grens gaan, waar je waarneming,

636
00:37:15,030 --> 00:37:18,630
je morele oordeel
enzovoort worden veranderd.

637
00:37:18,630 --> 00:37:21,690
Ik denk niet dat iemand
alcohol hoeft te drinken,

638
00:37:21,690 --> 00:37:25,290
en het grootste deel van mijn
leven heb ik niet veel gedronken,

639
00:37:25,290 --> 00:37:28,710
omdat ik er eerlijk gezegd
gewoon niet zo van houd.

640
00:37:28,710 --> 00:37:32,610
Alcohol heeft mij nooit iets
geboden waaraan ik behoefte had.

641
00:37:32,610 --> 00:37:37,890
Ik heb er nooit belangstelling voor gehad
mijn bewustzijn te veranderen met alcohol,

642
00:37:37,890 --> 00:37:39,810
drugs of iets anders.

643
00:37:39,810 --> 00:37:43,710
Ik kan me niet voorstellen waarom
mensen dat zouden willen doen.

644
00:37:43,710 --> 00:37:49,410
Sommige mensen genieten volkomen
onschuldig van wijn, bier enzovoort.

645
00:37:49,410 --> 00:37:52,830
Er is niets mis met een
matige hoeveelheid alcohol,

646
00:37:52,830 --> 00:37:57,270
en in sommige gevallen kan die zelfs
voordelen voor de gezondheid hebben.

647
00:37:57,270 --> 00:38:00,570
Iemand moet niet denken
dat het voor hem of haar

648
00:38:00,570 --> 00:38:04,830
moreel verkeerd is om een glas
wijn of iets dergelijks te drinken.

649
00:38:04,830 --> 00:38:07,230
Maar ergens ligt een grens.

650
00:38:07,230 --> 00:38:11,490
Ik heb er niet veel mee geëxperimenteerd
om erachter te komen waar die ligt,

651
00:38:11,490 --> 00:38:16,590
maar er is een grens waar een klein
beetje te veel véél te veel is,

652
00:38:16,590 --> 00:38:19,350
terwijl een klein beetje
minder dat niet was.

653
00:38:19,350 --> 00:38:24,570
Het is in mijn leven twee keer voorgekomen
dat ik iets te veel alcohol had gedronken.

654
00:38:24,570 --> 00:38:28,410
Geen van beide keren was dat
opzettelijk, want zoals ik al zei,

655
00:38:28,410 --> 00:38:31,650
heb ik er nooit ook maar de
geringste belangstelling voor gehad

656
00:38:31,650 --> 00:38:33,750
mijn bewustzijn te veranderen.

657
00:38:33,750 --> 00:38:38,550
Toen het gebeurde, was het voor mij
een uiterst onaangename gewaarwording.

658
00:38:38,550 --> 00:38:43,350
Op een keer was ik op zondagochtend vóór
de samenkomst met een groep christenen

659
00:38:43,350 --> 00:38:44,670
in Santa Cruz.

660
00:38:44,670 --> 00:38:49,050
Er was een restaurant dat op zondagochtend
een champagneontbijt serveerde,

661
00:38:49,050 --> 00:38:53,370
waarbij je bij elk ontbijt zoveel
champagne kon drinken als je wilde.

662
00:38:53,370 --> 00:38:56,070
Ik gaf leiding aan een
christelijk gemeenschapshuis,

663
00:38:56,070 --> 00:39:00,750
en we gingen vóór de samenkomst
allemaal ergens champagneontbijten.

664
00:39:00,750 --> 00:39:04,230
Ze vulden je glas al voordat
ze de menukaart brachten.

665
00:39:04,230 --> 00:39:07,170
Ik heb eigenlijk nooit
veel champagne gedronken.

666
00:39:07,170 --> 00:39:09,390
Voor mij smaakt het naar Seven-Up.

667
00:39:09,390 --> 00:39:11,850
Tegen de tijd dat ze mijn
bestelling kwamen opnemen,

668
00:39:11,850 --> 00:39:14,250
hadden ze mijn glas opnieuw gevuld.

669
00:39:14,250 --> 00:39:18,570
Tegen de tijd dat ze mijn eten brachten,
hadden ze mijn glas opnieuw gevuld.

670
00:39:18,570 --> 00:39:20,490
Ik voelde er niets van.

671
00:39:20,490 --> 00:39:24,330
Tijdens ons gesprek voelden we
ons allemaal volkomen normaal.

672
00:39:24,330 --> 00:39:29,310
Maar toen we opstonden om weg te gaan en
naar de samenkomst te gaan, voelde ik het.

673
00:39:29,310 --> 00:39:33,390
Het was de eerste keer dat ik
überhaupt alcohol in mijn hoofd voelde.

674
00:39:33,390 --> 00:39:36,390
Ik had af en toe één of
twee biertjes gedronken.

675
00:39:36,390 --> 00:39:39,570
Ik had weleens een glas wijn
gehad, maar ik had nog nooit

676
00:39:39,570 --> 00:39:42,570
drie glazen champagne op
een lege maag gedronken.

677
00:39:42,570 --> 00:39:45,870
Ik merkte totaal geen enkel
effect totdat ik opstond.

678
00:39:45,870 --> 00:39:51,810
Ik dacht: ‘O nee, dit is dus, denk
ik, wat alcohol met mensen doet.’

679
00:39:51,810 --> 00:39:54,870
Het was een uiterst
onaangename gewaarwording.

680
00:39:54,870 --> 00:39:59,850
Ik dacht: ‘Man, ik kan me niet voorstellen
dat iemand dit met opzet bij zichzelf

681
00:39:59,850 --> 00:40:00,990
zou willen doen.

682
00:40:00,990 --> 00:40:04,590
Ik heb niet het gevoel dat ik
alles volledig onder controle heb,

683
00:40:04,590 --> 00:40:07,290
zoals ik dat wil.’ Het was niet leuk.

684
00:40:07,290 --> 00:40:10,710
Ik dacht: ‘Doen mensen
dit voor hun plezier?

685
00:40:10,710 --> 00:40:14,190
Slaan mensen zichzelf voor hun
plezier met een hamer op hun hoofd?

686
00:40:14,190 --> 00:40:16,590
Ik kan het me werkelijk niet voorstellen.’

687
00:40:16,590 --> 00:40:20,610
Ik was aan het bidden, en tegen de
tijd dat ik bij de samenkomst aankwam,

688
00:40:20,610 --> 00:40:21,870
was het voorbij.

689
00:40:21,870 --> 00:40:24,870
Ik was maar een klein
beetje over de grens gegaan,

690
00:40:24,870 --> 00:40:27,330
net genoeg om te weten dat het er was.

691
00:40:27,330 --> 00:40:30,750
Gelukkig was het na ongeveer
vijftien minuten uitgewerkt.

692
00:40:30,750 --> 00:40:34,410
Maar ik dacht: ‘Man, dat
wil ik nooit meer doen.’

693
00:40:34,410 --> 00:40:36,510
Ik had het niet met opzet gedaan.

694
00:40:36,510 --> 00:40:38,850
Maar een paar jaar later
was er nog een keer.

695
00:40:38,850 --> 00:40:42,510
Ik was toen in Mexico met een
vriend van me die christen was.

696
00:40:42,510 --> 00:40:45,990
We aten een paar taco’s in een
kleine taquería in Tijuana,

697
00:40:45,990 --> 00:40:48,570
en ik dronk er een paar biertjes bij.

698
00:40:48,570 --> 00:40:52,170
Gewoonlijk doen een paar biertjes
in Amerika helemaal niets met me.

699
00:40:52,170 --> 00:40:55,170
Ik houd niet erg van bier,
maar wanneer ik het drink,

700
00:40:55,170 --> 00:40:58,830
heeft het me nooit echt beïnvloed,
omdat ik niet veel drink.

701
00:40:58,830 --> 00:41:01,110
We dronken daar twee biertjes.

702
00:41:01,110 --> 00:41:05,490
Over het algemeen waren twee biertjes
voor mij daarvoor nooit te veel geweest.

703
00:41:05,490 --> 00:41:08,610
Maar later werd mij verteld
dat ze in Mexico een andere

704
00:41:08,610 --> 00:41:11,370
norm voor het alcoholpercentage
hanteren dan hier.

705
00:41:11,370 --> 00:41:13,830
Ik neem aan dat de biertjes sterker waren,

706
00:41:13,830 --> 00:41:17,850
want ook deze keer voelde ik me helemaal
niet beïnvloed toen ik tijdens de lunch

707
00:41:17,850 --> 00:41:19,350
met mijn vriend praatte.

708
00:41:19,350 --> 00:41:23,250
Maar zodra ik wilde vertrekken,
gebeurde precies hetzelfde.

709
00:41:23,250 --> 00:41:28,110
Ik voelde me precies hetzelfde
en dacht: „O, dat weer.”

710
00:41:28,110 --> 00:41:30,930
Ook nu was het buitengewoon onaangenaam.

711
00:41:30,930 --> 00:41:34,530
Ik had alleen maar het gevoel
dat ik het liefst niets zou doen

712
00:41:34,530 --> 00:41:37,230
en zou wachten tot dit uitgewerkt was.

713
00:41:37,230 --> 00:41:41,130
Ik wilde zelfs niet door de
straat lopen. Ik waggelde niet.

714
00:41:41,130 --> 00:41:45,510
Ik was alleen een beetje licht in
mijn hoofd, en dat beviel me niet.

715
00:41:45,510 --> 00:41:47,850
Voor zover ik me herinner, was ik ook nu

716
00:41:47,850 --> 00:41:52,230
vijftien of twintig minuten later weer
normaal en voelde ik het niet meer.

717
00:41:52,230 --> 00:41:55,050
Ik moet dus maar net over
de grens zijn gegaan.

718
00:41:55,050 --> 00:42:00,210
Ik wil er wel bij zeggen dat ik niet veel
heb geëxperimenteerd om te zien hoeveel

719
00:42:00,210 --> 00:42:02,490
alcohol je over die grens heen brengt.

720
00:42:02,490 --> 00:42:06,390
Maar ik heb het gevoel dat als
het maar iets minder was geweest,

721
00:42:06,390 --> 00:42:09,090
er helemaal niets aan de
hand zou zijn geweest.

722
00:42:09,090 --> 00:42:11,370
Dan zou ik helemaal niets hebben gevoeld.

723
00:42:11,370 --> 00:42:15,150
Er is dus een hoeveelheid alcohol
die mensen kunnen drinken en die

724
00:42:15,150 --> 00:42:17,190
volkomen onschadelijk is.

725
00:42:17,190 --> 00:42:20,790
Je zou zelfs kunnen aanvoeren
dat de hoeveelheid die ik toen

726
00:42:20,790 --> 00:42:22,650
dronk onschadelijk was.

727
00:42:22,650 --> 00:42:27,270
Ik zou mezelf op dat moment niet
omschrijven als een waggelende dronkaard,

728
00:42:27,270 --> 00:42:32,070
maar het beïnvloedde mijn verstand,
mijn hoofd of mijn waarneming genoeg om

729
00:42:32,070 --> 00:42:34,530
buitengewoon onaangenaam te zijn.

730
00:42:34,530 --> 00:42:38,130
Toch zijn er, denk ik,
mensen die dat juist willen.

731
00:42:38,130 --> 00:42:41,250
Ze brengen zichzelf
graag hersenschade toe.

732
00:42:41,250 --> 00:42:43,950
Juist die hersenschade vinden ze prettig.

733
00:42:43,950 --> 00:42:47,250
Als je eenmaal op het punt bent
gekomen dat je het prettig vindt,

734
00:42:47,250 --> 00:42:51,510
vinden sommige mensen het moeilijk om
er niet voortdurend naar te verlangen.

735
00:42:51,510 --> 00:42:53,370
Dat geldt ook voor drugs.

736
00:42:53,370 --> 00:42:57,090
Ik denk dat sommige mensen gewoon
niet gelukkig zijn met hun leven

737
00:42:57,090 --> 00:43:01,110
of met de werkelijkheid, en dat ze hun
waarneming van de werkelijkheid graag

738
00:43:01,110 --> 00:43:04,110
veranderen om er meer
van te kunnen genieten.

739
00:43:04,110 --> 00:43:08,550
Eerlijk gezegd heb ik in mijn leven een
aantal ongelukkige dingen meegemaakt.

740
00:43:08,550 --> 00:43:12,090
De werkelijkheid is voor mij
niet altijd aangenaam geweest,

741
00:43:12,090 --> 00:43:17,910
maar ze is nooit zo onaangenaam geweest
als ze zou zijn als ik haar met alcohol of

742
00:43:17,910 --> 00:43:20,130
drugs probeerde te verbeteren.

743
00:43:20,130 --> 00:43:22,830
Gelukkig is het gewoon
nooit bij me opgekomen

744
00:43:22,830 --> 00:43:25,350
dat zoiets de dingen beter zou maken.

745
00:43:25,350 --> 00:43:27,870
Maar bij sommigen is dat wel zo.

746
00:43:27,870 --> 00:43:30,270
We moeten ons er vooral van bewust zijn

747
00:43:30,270 --> 00:43:34,230
dat mensen in de oudheid bij
elke maaltijd wijn dronken.

748
00:43:34,230 --> 00:43:38,490
Dat moesten ze min of meer wel,
omdat het water niet veilig was.

749
00:43:38,490 --> 00:43:40,710
Ze mengden wijn door hun water.

750
00:43:40,710 --> 00:43:44,970
Het was niet gebruikelijk om bij de
maaltijd onverdunde wijn te drinken.

751
00:43:44,970 --> 00:43:48,090
Dat weten we uit de geschriften
van de mensen uit die tijd.

752
00:43:48,090 --> 00:43:52,770
Uit de Joodse schrijvers in de Talmoed
weten we dat zij hierover spraken.

753
00:43:52,770 --> 00:43:56,790
De Latijnse en Griekse schrijvers
uit de eerste en tweede eeuw

754
00:43:56,790 --> 00:43:59,010
spreken over de tafelgewoonten.

755
00:43:59,010 --> 00:44:02,610
Mensen hadden wijn op tafel
en mengden die met water,

756
00:44:02,610 --> 00:44:07,110
gewoonlijk minstens twee of drie
delen water op één deel wijn.

757
00:44:07,110 --> 00:44:09,810
Dit deden ze om het water veilig te maken.

758
00:44:09,810 --> 00:44:13,350
Wanneer ze wijn dronken, was
die dus zelden onverdund.

759
00:44:13,350 --> 00:44:15,990
Af en toe dronken ze onverdunde wijn,

760
00:44:15,990 --> 00:44:20,610
maar dan wordt vaak uitdrukkelijk
vermeld dat ze de wijn onverdund dronken.

761
00:44:20,610 --> 00:44:23,070
En dat was gewoonlijk
om dronken te worden.

762
00:44:23,070 --> 00:44:25,890
Maar er stond altijd wijn op tafel.

763
00:44:25,890 --> 00:44:29,310
Kinderen dronken wijn. Dat moesten ze wel.

764
00:44:29,310 --> 00:44:32,910
Het water was zonder wijn erin
niet veilig om te drinken.

765
00:44:32,910 --> 00:44:35,790
Zo ontwikkelden mensen
een smaak voor wijn.

766
00:44:35,790 --> 00:44:40,170
Die was altijd beschikbaar, en sommige
mensen kwamen eenvoudig op het punt

767
00:44:40,170 --> 00:44:45,390
dat ze er meer van wilden drinken dan
anderen, of meer dan ze nodig hadden.

768
00:44:45,390 --> 00:44:48,570
Daarom waren er, zoals
in alle samenlevingen,

769
00:44:48,570 --> 00:44:51,090
mensen die verslaafd waren aan wijn.

770
00:44:51,090 --> 00:44:53,730
Wat over verslaving aan wijn wordt gezegd,

771
00:44:53,730 --> 00:44:57,510
kan ook worden gezegd over
verslaving aan elke chemische stof

772
00:44:57,510 --> 00:45:02,130
die je in je lichaam stopt en die je
verstand of je bewustzijn verandert.

773
00:45:02,130 --> 00:45:06,090
In hoofdstuk 20, vers 1, zegt een spreuk:

774
00:45:06,090 --> 00:45:10,350
Wijn is een spotter,
sterkedrank een onruststoker,

775
00:45:10,350 --> 00:45:13,410
ieder die daardoor gaat
zwalken, is niet wijs.

776
00:45:13,410 --> 00:45:16,470
Je kunt door alcohol op een
dwaalspoor worden gebracht,

777
00:45:16,470 --> 00:45:21,150
want als je te veel drinkt, tast
je inderdaad je morele oordeel aan.

778
00:45:21,150 --> 00:45:25,170
Wanneer je langs chemische weg iets
in je hersenen brengt wat je normale

779
00:45:25,170 --> 00:45:29,070
beoordelingsvermogen
verstoort, neem je een risico.

780
00:45:29,070 --> 00:45:32,730
Zelfs wanneer je nuchter bent, is
het al moeilijk genoeg om verstandige

781
00:45:32,730 --> 00:45:37,650
beslissingen te nemen, om te weten waar je
bij een bepaalde activiteit moet ophouden,

782
00:45:37,650 --> 00:45:40,470
of wat je moet doen
wanneer je dingen koopt.

783
00:45:40,470 --> 00:45:45,150
Bij bijna elke activiteit moet je je volle
verstand erbij hebben om te voorkomen dat

784
00:45:45,150 --> 00:45:46,350
je fouten maakt.

785
00:45:46,350 --> 00:45:50,910
Zodra je je geestelijke vermogens
ook maar enigszins aantast,

786
00:45:50,910 --> 00:45:53,610
vergroot je de kans dat
je meer fouten maakt

787
00:45:53,610 --> 00:45:58,410
en kun je op een dwaalspoor raken en
tot allerlei verkeerd gedrag komen.

788
00:45:58,410 --> 00:46:03,750
Bij wijn denk je dat hij jou dient,
maar hij bespot je. Wijn is een spotter.

789
00:46:03,750 --> 00:46:05,610
Hij wakkert ruzie aan.

790
00:46:05,610 --> 00:46:09,390
Dat wil zeggen dat mensen
gemakkelijker slaags raken.

791
00:46:09,390 --> 00:46:13,770
Dat komt doordat ze minder goed kunnen
onderscheiden wat een geringe belediging

792
00:46:13,770 --> 00:46:17,010
is en wat een ernstige belediging is.

793
00:46:17,010 --> 00:46:20,130
Hoe meer mensen onder
invloed van alcohol raken,

794
00:46:20,130 --> 00:46:23,370
hoe meer ze hun
beoordelingsvermogen verliezen.

795
00:46:23,370 --> 00:46:28,050
In hoofdstuk 21, vers
17, hebben we al gezien:

796
00:46:28,050 --> 00:46:33,090
Wie blijdschap liefheeft, zal gebrek
lijden, wie wijn en olie liefheeft,

797
00:46:33,090 --> 00:46:34,770
zal niet rijk worden.

798
00:46:34,770 --> 00:46:37,290
Ik heb gezegd dat dit volgens mij meer met

799
00:46:37,290 --> 00:46:40,350
feestmalen dan met
dronkenschap te maken heeft.

800
00:46:40,350 --> 00:46:45,150
Maar iemand die van wijn houdt,
ontdekt dat de wijn niet van hem houdt.

801
00:46:45,150 --> 00:46:48,930
Sommige mensen houden van
wijn, maar de wijn bespot hen.

802
00:46:48,930 --> 00:46:52,650
Een van de dingen die hij doet,
is hun geld van hen afnemen.

803
00:46:52,650 --> 00:46:54,990
Ik kan heel wat betere dingen bedenken

804
00:46:54,990 --> 00:46:58,470
waaraan ik mijn geld zou
willen uitgeven dan aan wijn.

805
00:46:58,470 --> 00:47:00,810
Je kunt goede dingen doen met geld.

806
00:47:00,810 --> 00:47:04,050
Chemisch hersenletsel bij
mezelf veroorzaken is niet

807
00:47:04,050 --> 00:47:06,930
een van de dingen waarvoor
ik echt wil betalen.

808
00:47:06,930 --> 00:47:09,810
Veel mensen die aan alcohol
verslaafd zijn geraakt,

809
00:47:09,810 --> 00:47:12,810
hebben hun gezin duidelijk
financieel geruïneerd

810
00:47:12,810 --> 00:47:16,770
en zijn als dakloze zwervers
op straat beland, enzovoort,

811
00:47:16,770 --> 00:47:20,970
omdat het hun alles kost wat ze hebben
om hun verslaving in stand te houden.

812
00:47:20,970 --> 00:47:25,170
Als het gaat om andere drugs die
mensen gebruiken naast alcohol,

813
00:47:25,170 --> 00:47:30,210
drugs zoals heroïne, hebben mensen vaak
een verslaving die hun honderden dollars

814
00:47:30,210 --> 00:47:32,790
per dag kost, of zelfs meer.

815
00:47:32,790 --> 00:47:36,330
Uiteindelijk moeten ze
stelen, iets anders doen of

816
00:47:36,330 --> 00:47:42,030
zelf drugs verhandelen om hun verslaving
te kunnen bekostigen. Het is duur.

817
00:47:42,030 --> 00:47:46,590
Als je eenmaal voor bepaalde soorten
vleselijke genoegens begint te leven,

818
00:47:46,590 --> 00:47:50,970
bestaat er eigenlijk geen bovengrens
waarbij je kunt zeggen: „Oké,

819
00:47:50,970 --> 00:47:52,410
dat is genoeg.”

820
00:47:52,410 --> 00:47:56,670
Daarom kan het al je geld
opslokken voordat je het beseft.

821
00:47:56,670 --> 00:48:01,290
In hoofdstuk 23, vers 29 tot en met 35,

822
00:48:01,290 --> 00:48:04,770
vinden we de uitvoerigste
passage in Spreuken over de

823
00:48:04,770 --> 00:48:08,490
gevaren en de gevolgen
van alcohol. Hij zegt:

824
00:48:08,490 --> 00:48:11,010
Bij wie is ach, bij wie is wee?

825
00:48:11,010 --> 00:48:14,130
Bij wie is geruzie? Bij wie geklaag?

826
00:48:14,130 --> 00:48:16,650
Bij wie zijn er wonden zonder reden?

827
00:48:16,650 --> 00:48:18,750
Bij wie wazige ogen?

828
00:48:18,750 --> 00:48:21,150
Bij hen die lang doorgaan bij de wijn,

829
00:48:21,150 --> 00:48:23,550
bij hen die komen om
gemengde drank te proeven.

830
00:48:23,550 --> 00:48:28,950
Kijk niet naar de wijn, wanneer hij rood
kleurt, als hij fonkelt in de beker,

831
00:48:28,950 --> 00:48:31,170
al glijdt hij gemakkelijk naar binnen.

832
00:48:31,170 --> 00:48:35,970
Uiteindelijk bijt hij als een
slang, spuwt hij gif als een adder.

833
00:48:35,970 --> 00:48:38,550
Je ogen zullen naar
vreemde vrouwen kijken,

834
00:48:38,550 --> 00:48:41,430
en je hart zal verderfelijke
dingen spreken.

835
00:48:41,430 --> 00:48:45,330
Je zult zijn als iemand die ligt
te slapen in het hart van de zee,

836
00:48:45,330 --> 00:48:49,110
en als iemand die in de top
van de mast ligt te slapen.

837
00:48:49,110 --> 00:48:54,270
Men heeft mij geslagen, ik ben niet ziek
geworden, men heeft op mij ingebeukt,

838
00:48:54,270 --> 00:48:56,070
maar ik heb het niet gevoeld.

839
00:48:56,070 --> 00:48:57,870
Wanneer zal ik ontwaken?

840
00:48:57,870 --> 00:48:59,611
Ik ga weer op zoek naar wijn !

841
00:48:59,611 --> 00:49:02,730
Dit is een waarheidsgetrouwe
beschrijving van een verslaafde,

842
00:49:02,730 --> 00:49:06,510
van iemand wiens leven
door alcohol geruïneerd is.

843
00:49:06,510 --> 00:49:08,550
Hij brengt zichzelf schade toe.

844
00:49:08,550 --> 00:49:11,550
Hij zorgt ervoor dat hij
in elkaar wordt geslagen.

845
00:49:11,550 --> 00:49:13,830
Hij wordt wakker met
overal blauwe plekken,

846
00:49:13,830 --> 00:49:16,230
maar weet niet hoe hij eraan gekomen is.

847
00:49:16,230 --> 00:49:18,690
Hij wordt wakker met nieuwe tatoeages.

848
00:49:18,690 --> 00:49:21,150
Hij weet niet hoe hij eraan gekomen is.

849
00:49:21,150 --> 00:49:25,950
Hij heeft zichzelf niet in de hand vanwege
de wijn of vanwege zijn alcoholisme.

850
00:49:25,950 --> 00:49:27,870
Hij ziet vreemde dingen.

851
00:49:27,870 --> 00:49:32,490
Hij begint te hallucineren, waarschijnlijk
wanneer hij delirium tremens heeft,

852
00:49:32,490 --> 00:49:35,490
en zijn hart spreekt verdorven dingen uit.

853
00:49:35,490 --> 00:49:40,050
Hier ligt het echte gevaar: je
hart begint verdorvener te worden.

854
00:49:40,050 --> 00:49:45,150
Je hart begint vanwege alcohol steeds
verdorvenere dingen voor te stellen.

855
00:49:45,150 --> 00:49:48,630
Alcohol tast je morele
beoordelingsvermogen aan.

856
00:49:48,630 --> 00:49:52,350
Als ik alcohol zeg,
bedoel ik alcoholmisbruik.

857
00:49:52,350 --> 00:49:56,850
Matig alcoholgebruik tast je
morele beoordelingsvermogen niet

858
00:49:56,850 --> 00:50:01,110
noodzakelijk aan, maar
alcoholmisbruik doet dat wel.

859
00:50:01,110 --> 00:50:05,430
Deze persoon wordt beschreven als
iemand die duidelijk alcohol misbruikt.

860
00:50:05,430 --> 00:50:08,850
Hij voelt geen pijn wanneer
hij in elkaar wordt geslagen,

861
00:50:08,850 --> 00:50:12,270
wanneer hij wordt
getroffen. Hij is duizelig.

862
00:50:12,270 --> 00:50:16,770
Hij is als een man boven in de mast van
een schip, die heen en weer schommelt.

863
00:50:16,770 --> 00:50:19,590
Hij bevindt zich niet in
een wenselijke situatie,

864
00:50:19,590 --> 00:50:23,250
en toch beseft hij dat niet
of kan het hem niets schelen.

865
00:50:23,250 --> 00:50:27,150
Hij wil er alleen maar meer van,
omdat het hem in zijn greep heeft.

866
00:50:27,150 --> 00:50:28,770
Hij zit eraan vast.

867
00:50:28,770 --> 00:50:32,970
In hoofdstuk 31 waarschuwt
de moeder van koning Lemuel

868
00:50:32,970 --> 00:50:34,890
hem voor de gevaren van alcohol.

869
00:50:34,890 --> 00:50:37,290
In vers 4 tot en met 7 zegt ze:

870
00:50:37,290 --> 00:50:42,090
Het past koningen niet, Lemoël, het
past koningen niet wijn te drinken,

871
00:50:42,090 --> 00:50:45,450
of dat vorsten vragen :
Waar is er sterkedrank?

872
00:50:45,450 --> 00:50:48,270
Anders zal hij drinken en
vergeten wat verordend is,

873
00:50:48,270 --> 00:50:51,510
de rechtszaak van alle
ellendigen verdraaien.

874
00:50:51,510 --> 00:50:54,810
Geef sterkedrank aan
wie dreigt om te komen,

875
00:50:54,810 --> 00:50:59,070
en wijn aan hen die bitter
bedroefd van ziel zijn.

876
00:50:59,070 --> 00:51:04,170
Laat hem drinken en zijn armoede vergeten,
en niet langer aan zijn moeite denken.

877
00:51:04,170 --> 00:51:06,630
Hoe moeilijk veel
christenen dit ook vinden,

878
00:51:06,630 --> 00:51:10,770
hier wordt wijn daadwerkelijk aanbevolen
als iets om iemand op zijn sterfbed

879
00:51:10,770 --> 00:51:12,090
op te beuren.

880
00:51:12,090 --> 00:51:17,130
Ongetwijfeld wordt hier verwezen naar
de waarde van wijn als verdovingsmiddel.

881
00:51:17,130 --> 00:51:22,170
De meesten van ons weigeren geen
verdoving wanneer we geopereerd worden.

882
00:51:22,170 --> 00:51:26,370
In de tijd voordat de soorten
verdoving bestonden die we nu hebben,

883
00:51:26,370 --> 00:51:29,190
die veel effectiever
zijn dan de oudere soort,

884
00:51:29,190 --> 00:51:34,110
gaven ze iemand die een chirurgische
ingreep moest ondergaan gewoon veel wodka,

885
00:51:34,110 --> 00:51:35,790
zodat hij dronken werd.

886
00:51:35,790 --> 00:51:38,670
Dat hielp hem om de pijn niet te voelen.

887
00:51:38,670 --> 00:51:42,630
Gewoonlijk is dronkenschap
geen juiste manier van leven.

888
00:51:42,630 --> 00:51:47,430
Als het dient om in een noodzakelijke
situatie ondraaglijke pijn te verdoven,

889
00:51:47,430 --> 00:51:51,630
dan denk ik niet dat dronken worden
in die situatie veel verschilt van

890
00:51:51,630 --> 00:51:53,610
onder narcose worden gebracht met

891
00:51:53,610 --> 00:51:56,970
natriumthiopental of een
ander verdovingsmiddel.

892
00:51:56,970 --> 00:52:00,630
Verdoving verandert per
definitie je bewustzijn.

893
00:52:00,630 --> 00:52:03,150
Ze verandert ook je pijngrens.

894
00:52:03,150 --> 00:52:05,610
Dat is niet iets wat je voortdurend doet.

895
00:52:05,610 --> 00:52:09,270
Als je geneesmiddelen op recept
voor je plezier begint te gebruiken,

896
00:52:09,270 --> 00:52:10,170
misbruik je ze.

897
00:52:10,170 --> 00:52:14,610
Maar er zijn momenten waarop het
innemen van aspirine de chemische

898
00:52:14,610 --> 00:52:17,970
processen in je hersenen op de
een of andere manier verandert,

899
00:52:17,970 --> 00:52:23,550
zodat je de pijn niet voelt, hoewel de
oorzaak van de pijn er nog steeds is.

900
00:52:23,550 --> 00:52:26,370
Het verandert je bewustzijn van die pijn.

901
00:52:26,370 --> 00:52:29,790
Niemand van ons heeft enig
bezwaar tegen aspirine,

902
00:52:29,790 --> 00:52:34,110
en sommigen van ons zouden een
veel sterker verdovingsmiddel nemen

903
00:52:34,110 --> 00:52:37,590
als er daadwerkelijk een
operatie werd uitgevoerd.

904
00:52:37,590 --> 00:52:42,510
Vroeger hadden ze daarvoor alleen
alcohol, en die gebruikten ze dan ook.

905
00:52:42,510 --> 00:52:46,650
Spreuken suggereert kennelijk dat
dit niet echt misbruik ervan is.

906
00:52:46,650 --> 00:52:51,510
Het is misschien zelfs precies de reden
waarom God alcohol geschapen heeft.

907
00:52:51,510 --> 00:52:54,510
Ja, God heeft alcohol geschapen.

908
00:52:54,510 --> 00:52:59,070
Mensen zeggen: ‘Nou, Jezus veranderde
op de bruiloft water in wijn,

909
00:52:59,070 --> 00:53:02,250
en als die alcohol bevatte
en mensen dronken werden,

910
00:53:02,250 --> 00:53:05,490
dan is Jezus verantwoordelijk
voor hun dronkenschap.’

911
00:53:05,490 --> 00:53:07,770
Dan kun je net zo goed zeggen dat God

912
00:53:07,770 --> 00:53:10,170
verantwoordelijk is voor
ieders dronkenschap,

913
00:53:10,170 --> 00:53:12,630
omdat Hij wijn heeft uitgevonden.

914
00:53:12,630 --> 00:53:15,150
God heeft die met een goed doel gemaakt.

915
00:53:15,150 --> 00:53:18,750
Als mensen er misbruik van
maken, is dat hun probleem.

916
00:53:18,750 --> 00:53:20,790
Maar wat was dat goede doel?

917
00:53:20,790 --> 00:53:23,490
Alcohol kan uiteraard dingen ontsmetten.

918
00:53:23,490 --> 00:53:26,490
Waarschijnlijk heeft alcohol
wat dat betreft waarde.

919
00:53:26,490 --> 00:53:30,570
Maar de Bijbel erkent ook dat
wijn het hart kan verblijden:

920
00:53:30,570 --> 00:53:34,350
wijn, die het hart van de
sterveling verblijdt, olie,

921
00:53:34,350 --> 00:53:39,690
die zijn gezicht doet glanzen, en brood,
dat het hart van de sterveling versterkt.

922
00:53:39,690 --> 00:53:42,810
In dit geval wordt iemand
genoemd die ellendig is,

923
00:53:42,810 --> 00:53:45,150
omkomt en verbitterd van hart is.

924
00:53:45,150 --> 00:53:48,570
Dit betekent niet simpelweg dat
mensen die neerslachtig zijn zich maar

925
00:53:48,570 --> 00:53:50,130
dronken moeten drinken.

926
00:53:50,130 --> 00:53:55,050
Het betekent dat mensen die ernstige
pijn hebben en misschien stervende zijn,

927
00:53:55,050 --> 00:53:59,130
hun pijn legitiem mogen verdoven
met een verdovingsmiddel;

928
00:53:59,130 --> 00:54:02,550
alcohol was destijds het enige
middel dat ze daarvoor hadden.

929
00:54:02,550 --> 00:54:06,150
Maar recreatief
alcoholgebruik is gevaarlijk

930
00:54:06,150 --> 00:54:09,390
en koningen behoren het
te vermijden, zei ze.

931
00:54:09,390 --> 00:54:11,730
Hier spreekt de moeder van een koning.

932
00:54:11,730 --> 00:54:16,650
Ze zegt dat het niet aan koningen is
om deze bedwelmende drank te drinken.

933
00:54:16,650 --> 00:54:19,650
Dat zou hun beoordelingsvermogen
vertroebelen.

934
00:54:19,650 --> 00:54:23,190
Een koning moet een goed
beoordelingsvermogen hebben,

935
00:54:23,190 --> 00:54:28,470
en dat geldt ook voor een christen, omdat
christenen ook de wereld zullen oordelen.

936
00:54:28,470 --> 00:54:30,390
Dat is wat Paulus zei:

937
00:54:30,390 --> 00:54:33,510
Weet u niet dat de heiligen
de wereld zullen oordelen?

938
00:54:33,510 --> 00:54:36,090
En als door u de wereld geoordeeld wordt,

939
00:54:36,090 --> 00:54:40,590
zou u dan ongeschikt zijn voor de
meest onbeduidende rechtszaken?

940
00:54:40,590 --> 00:54:45,090
We zullen zelfs engelen oordelen, en
we moeten in dit leven oordelen over

941
00:54:45,090 --> 00:54:47,970
minder belangrijke zaken, zei Paulus.

942
00:54:47,970 --> 00:54:52,890
Het is voor ons altijd noodzakelijk dat
we onderscheid kunnen maken tussen goed en

943
00:54:52,890 --> 00:54:59,190
kwaad, tussen wijs en dwaas, en tussen
het recht en het onrecht van iemands zaak.

944
00:54:59,190 --> 00:55:01,770
We moeten juiste oordelen vellen.

945
00:55:01,770 --> 00:55:05,910
Daarom moeten we alles vermijden wat
ons er op wat voor manier dan ook

946
00:55:05,910 --> 00:55:10,050
van zou weerhouden om een juist
oordeel over dingen te vormen.

947
00:55:10,050 --> 00:55:15,750
Dus alcohol — en niet alleen alcohol,
maar eerlijk gezegd elke chemische stof,

948
00:55:15,750 --> 00:55:21,390
want alcohol is een chemische stof — elke
chemische stof die je in je lichaam stopt

949
00:55:21,390 --> 00:55:26,250
en die je vermogen vermindert om je
normale rationele processen te beheersen,

950
00:55:26,250 --> 00:55:30,210
is iets wat vermeden moet worden door
iedereen die waarde hecht aan zijn

951
00:55:30,210 --> 00:55:35,010
beoordelingsvermogen, dat wil zeggen
aan zijn besef van goed en kwaad.

952
00:55:35,010 --> 00:55:39,271
Voor de lol met de chemie van je
hersenen en met je hersencellen knoeien —

953
00:55:39,271 --> 00:55:42,031
omdat sommige mensen dat
blijkbaar leuk vinden —

954
00:55:42,031 --> 00:55:47,190
betekent eenvoudigweg dat je genot
liefhebt en niet God en gerechtigheid.

955
00:55:47,190 --> 00:55:52,170
Hij waarschuwt dus voor het liefhebben
van genot en voor het liefhebben van wijn,

956
00:55:52,170 --> 00:55:53,790
olie en voedsel.

957
00:55:53,790 --> 00:55:57,750
Er is niets mis met voedsel,
maar gulzigheid is verkeerd.

958
00:55:57,750 --> 00:56:01,890
Er is niets mis met wijn,
maar dronkenschap is verkeerd.

959
00:56:01,890 --> 00:56:06,390
God heeft goede dingen gemaakt om van
te genieten, waaronder voedsel en wijn,

960
00:56:06,390 --> 00:56:09,270
maar van beide kan
misbruik worden gemaakt.

961
00:56:09,270 --> 00:56:12,510
Er wordt precies in die
mate misbruik van gemaakt

962
00:56:12,510 --> 00:56:17,070
waarin ze een vooraanstaande plaats
innemen in wat wij belangrijk vinden,

963
00:56:17,070 --> 00:56:20,550
zodat we denken dat wat we
eten belangrijk zal zijn,

964
00:56:20,550 --> 00:56:24,390
of dat drinken iets is geworden
waaraan we waarde hechten.

965
00:56:24,390 --> 00:56:28,770
Deze dingen moeten ondergeschikt
zijn aan onze geestelijke belangen,

966
00:56:28,770 --> 00:56:32,190
en onze geestelijke
belangen moeten alles zijn.

967
00:56:32,190 --> 00:56:34,530
Wat we ook doen, zegt Paulus:

968
00:56:34,530 --> 00:56:39,630
Of u dus eet of drinkt of iets anders
doet, doe alles tot eer van God.

969
00:56:39,630 --> 00:56:42,450
Hij zei dat in de eerste brief
aan de Korinthiërs, hoofdstuk

970
00:56:42,450 --> 00:56:44,430
tien, vers eenendertig:

971
00:56:44,430 --> 00:56:50,670
Dus of je nu eet of drinkt, of wat je
ook doet, doe alles tot eer van God.

972
00:56:50,670 --> 00:56:53,310
Eten kan dus tot eer
van God worden gedaan,

973
00:56:53,310 --> 00:56:56,370
en drinken kan tot eer
van God worden gedaan.

974
00:56:56,370 --> 00:57:01,590
Beide dingen kunnen buitensporig en op
ongepaste wijze worden gedaan en God

975
00:57:01,590 --> 00:57:03,150
geen eer brengen.

976
00:57:03,150 --> 00:57:06,870
Bij drinken zien we dit misschien
duidelijker dan bij eten.

977
00:57:06,870 --> 00:57:09,630
Het is echter duidelijk dat
het zichtbaar zal worden

978
00:57:09,630 --> 00:57:12,090
als we ons eten niet in de hand hebben.

979
00:57:12,090 --> 00:57:15,030
Het kan zijn dat ongelovigen God niet

980
00:57:15,030 --> 00:57:18,930
zullen verheerlijken als wij eruitzien
als mensen die zichzelf niet in de hand

981
00:57:18,930 --> 00:57:23,850
hebben, als wij eruitzien als mensen
die door hun begeerten worden beheerst.

982
00:57:23,850 --> 00:57:25,770
Dat verheerlijkt God niet.

983
00:57:25,770 --> 00:57:27,990
Het is geen goed getuigenis.

984
00:57:27,990 --> 00:57:29,010
Dus:

985
00:57:29,010 --> 00:57:35,010
Als u aanzit om met een heerser te
eten, let dan goed op wie u voor u hebt.

986
00:57:35,010 --> 00:57:38,850
Zet een mes op uw keel,
als u een gulzig mens bent.

987
00:57:38,850 --> 00:57:42,030
Wees niet belust op zijn
smakelijke gerechten,

988
00:57:42,030 --> 00:57:44,130
want het is bedrieglijk voedsel.

989
00:57:44,130 --> 00:57:46,770
Als je iemand bent die
geneigd is te drinken,

990
00:57:46,770 --> 00:57:50,130
moet je er waarschijnlijk
gewoon helemaal van wegblijven.

991
00:57:50,130 --> 00:57:53,730
Er zijn andere begeerten
waarover we moeten spreken,

992
00:57:53,730 --> 00:57:55,470
en die zullen we afzonderlijk bespreken.