1 00:00:02,010 --> 00:00:04,290 Welkom bij Vers voor Vers! 2 00:00:04,290 --> 00:00:09,870 Deze keer behandelen we Spreuken: zaken van het hart, deel 1. 3 00:00:09,870 --> 00:00:12,630 In de afgelopen bijeenkomsten over Spreuken 4 00:00:12,630 --> 00:00:16,890 hebben we gekeken naar de spreuken die een algemene toepassing hebben op het brede 5 00:00:16,890 --> 00:00:19,290 onderwerp van een Godbewust leven. 6 00:00:19,290 --> 00:00:24,630 Zoals ik al zei, is dat niet hetzelfde als eenvoudigweg geloven dat er een God is. 7 00:00:24,630 --> 00:00:27,930 Het betekent dat je leeft in het bewustzijn van God, 8 00:00:27,930 --> 00:00:31,230 je bewust van Zijn oog, Zijn soevereiniteit, 9 00:00:31,230 --> 00:00:34,350 Zijn oordelen en Zijn medeleven. 10 00:00:34,350 --> 00:00:36,330 Leven in het bewustzijn van die dingen 11 00:00:36,330 --> 00:00:39,690 maakt je leven totaal anders dan het anders zou zijn. 12 00:00:39,690 --> 00:00:42,750 Nu we de spreuken over die onderwerpen hebben behandeld, 13 00:00:42,750 --> 00:00:44,670 richten we ons op iets anders. 14 00:00:44,670 --> 00:00:48,870 Ik wil het hebben over de spreuken die te maken hebben met het innerlijke leven, 15 00:00:48,870 --> 00:00:51,930 met het beheersen van je houding en je stemmingen. 16 00:00:51,930 --> 00:00:55,770 Bij dit onderwerp kijken we natuurlijk niet zozeer naar God daarboven, 17 00:00:55,770 --> 00:01:00,390 Die op ons neerkijkt, maar naar ons eigen innerlijk en naar de manier waarop we 18 00:01:00,390 --> 00:01:01,830 naar buiten kijken. 19 00:01:01,830 --> 00:01:05,130 Dit betreft het hart, het innerlijke leven. 20 00:01:05,130 --> 00:01:09,390 Dat is vanzelfsprekend iets wat in religie gemakkelijk wordt verwaarloosd, 21 00:01:09,390 --> 00:01:12,540 maar waarop in de Schrift, in veel gedeelten van de Schrift, 22 00:01:12,540 --> 00:01:14,970 vaak de nadruk wordt gelegd. 23 00:01:14,970 --> 00:01:19,410 Iedereen die al geruime tijd christen is, weet heel goed dat dit is waar het 24 00:01:19,410 --> 00:01:20,850 allemaal om draait: 25 00:01:20,850 --> 00:01:25,170 Maar de HEERE zei tegen Samuel: Kijk niet naar zijn uiterlijk 26 00:01:25,170 --> 00:01:29,430 en ook niet naar de hoogte van zijn gestalte, want Ik heb hem verworpen. 27 00:01:29,430 --> 00:01:34,110 Het is namelijk niet wat de mens ziet, want de mens ziet aan wat voor ogen is, 28 00:01:34,110 --> 00:01:36,210 maar de HEERE ziet het hart aan. 29 00:01:36,210 --> 00:01:39,510 Jezus zei dat mensen als Farizeeën kunnen zijn: 30 00:01:39,510 --> 00:01:44,010 Wee u, schriftgeleerden en Farizeeën, huichelaars, 31 00:01:44,010 --> 00:01:48,810 want u bent als de witgepleisterde graven, die vanbuiten wel mooi lijken, 32 00:01:48,810 --> 00:01:53,310 maar vanbinnen zijn ze vol doodsbeenderen en allerlei onreinheid. 33 00:01:53,310 --> 00:01:56,250 Zo lijkt u ook wel vanbuiten rechtvaardig voor de mensen, 34 00:01:56,250 --> 00:02:00,330 maar vanbinnen bent u vol huichelarij en wetteloosheid. 35 00:02:00,330 --> 00:02:02,310 zoals Jezus het verwoordde. 36 00:02:02,310 --> 00:02:06,630 Die verontreiniging bederft alles, want Spreuken zegt zelfs: 37 00:02:06,630 --> 00:02:10,290 Het offer van goddelozen is voor de HEERE een gruwel, 38 00:02:10,290 --> 00:02:13,470 maar het gebed van oprechten is Hem welgevallig. 39 00:02:13,470 --> 00:02:15,990 Een offer is een daad van aanbidding. 40 00:02:15,990 --> 00:02:20,970 Maar een daad van aanbidding die afkomstig is van iemand die in zijn beweegredenen en 41 00:02:20,970 --> 00:02:25,350 in zijn hart wezenlijk slecht is, is aanstootgevend voor God. 42 00:02:25,350 --> 00:02:27,870 Het hart is dus vrijwel alles. 43 00:02:27,870 --> 00:02:32,970 Het is niet helemaal alles, want uit de overvloed van het hart komen dingen voort, 44 00:02:32,970 --> 00:02:35,670 bijvoorbeeld woorden. Jezus zei: 45 00:02:35,670 --> 00:02:40,470 Adderengebroed! Hoe kunt u goede dingen spreken, terwijl u slecht bent? 46 00:02:40,470 --> 00:02:44,070 Want uit de overvloed van het hart spreekt de mond. 47 00:02:44,070 --> 00:02:49,170 Spreuken zegt ons, zoals we eerder zagen in hoofdstuk 4, vers 23: 48 00:02:49,170 --> 00:02:51,810 Bescherm je hart boven alles wat te behoeden is, 49 00:02:51,810 --> 00:02:54,570 want daaruit zijn de uitingen van het leven. 50 00:02:54,570 --> 00:02:58,890 Het is als een bron die water vanuit de grond laat uitstromen in beekjes of 51 00:02:58,890 --> 00:03:02,610 stromen, die ontspringen uit een bron onder de grond. 52 00:03:02,610 --> 00:03:06,990 Hij zegt dat het hart de bron is waaruit de stromen van het leven ontspringen 53 00:03:06,990 --> 00:03:08,310 en naar buiten vloeien. 54 00:03:08,310 --> 00:03:11,010 [Vertalersnoot: deze bron- en stroommetafoor volgt de 55 00:03:11,010 --> 00:03:14,704 gebruikte Engelse Bijbelvertaling; de HSV spreekt hier over „de uitingen 56 00:03:14,704 --> 00:03:15,390 van het leven”.] 57 00:03:15,390 --> 00:03:20,250 Daarom moet het leven dat je wilt leiden, bepalen hoe je met je hart omgaat. 58 00:03:20,250 --> 00:03:23,970 Als je hart goed is, zullen er goede dingen uit voortkomen. 59 00:03:23,970 --> 00:03:27,750 Als je hart slecht is, zullen er slechte dingen uit voortkomen. 60 00:03:27,750 --> 00:03:29,910 Als je hart slecht is, kun je soms, 61 00:03:29,910 --> 00:03:34,110 als je iemand bent met veel zelfbeheersing en misschien veel huichelarij, 62 00:03:34,110 --> 00:03:38,610 goede dingen doen vanuit een slecht hart, maar niet consequent. 63 00:03:38,610 --> 00:03:42,750 De dingen die je van nature doet, zijn de dingen die werkelijk weerspiegelen wat er 64 00:03:42,750 --> 00:03:44,130 in je hart is. 65 00:03:44,130 --> 00:03:49,050 Dat is wat Salomo ons vertelt: je hart is wie je werkelijk bent. 66 00:03:49,050 --> 00:03:51,930 Niet noodzakelijk wie je bent wanneer je doet alsof, 67 00:03:51,930 --> 00:03:54,930 maar wie je bent wanneer je jezelf bent. 68 00:03:54,930 --> 00:03:57,330 Daarom is het hart belangrijk voor God, 69 00:03:57,330 --> 00:04:00,390 want iedereen kan doen alsof hij anders is. 70 00:04:00,390 --> 00:04:04,350 Maar wat iemand in zijn hart is, is wie hij werkelijk is. 71 00:04:04,350 --> 00:04:06,030 Daar kijkt God naar. 72 00:04:06,030 --> 00:04:11,850 In het 23e hoofdstuk van Spreuken, vers 7 — om de context erbij te nemen, 73 00:04:11,850 --> 00:04:16,350 denk ik dat we beter vanaf vers 6 kunnen lezen. Er staat: 74 00:04:16,350 --> 00:04:19,830 Eet niet het brood van hem die niemand iets gunt, 75 00:04:19,830 --> 00:04:23,310 en wees niet belust op zijn smakelijke gerechten. 76 00:04:23,310 --> 00:04:29,370 Want zoals hij bedacht heeft bij zichzelf, zo zal hij tegen u zeggen: Eet en drink, 77 00:04:29,370 --> 00:04:34,770 maar zijn hart is niet bij u. Uw stuk brood , dat u gegeten hebt, 78 00:04:34,770 --> 00:04:39,330 zou u uitspuwen, uw aangename woorden zou u verspillen. 79 00:04:39,330 --> 00:04:42,870 Dat je de hap zult uitbraken, is figuurlijk bedoeld. 80 00:04:42,870 --> 00:04:47,650 Maar het punt is dat als een man een vrek is — en zo begint deze aanwijzing — 81 00:04:47,650 --> 00:04:50,670 en een vrek je uitnodigt voor een feestmaal, 82 00:04:50,670 --> 00:04:55,470 het uitnodigen van iemand voor een feestmaal een daad van vrijgevigheid is. 83 00:04:55,470 --> 00:04:57,690 Maar die man is een vrek. 84 00:04:57,690 --> 00:05:01,230 Blijkbaar staat die man bekend als een vrek, want er staat: 85 00:05:01,230 --> 00:05:03,510 Eet niet van het brood van een vrek. 86 00:05:03,510 --> 00:05:07,350 Er zijn mensen van wie het hele gedrag en het hele leven bekendstaan om hun 87 00:05:07,350 --> 00:05:10,590 vrekkigheid, niet om hun vrijgevigheid. 88 00:05:10,590 --> 00:05:14,250 Als een vrek van wie bekend is dat hij niet vrijgevig is, 89 00:05:14,250 --> 00:05:17,790 plotseling iets vrijgevigs doet wat helemaal niet bij hem past 90 00:05:17,790 --> 00:05:21,930 en je uitnodigt om bij hem te komen eten, vertrouw het dan niet. 91 00:05:21,930 --> 00:05:24,750 Vertrouw niet zonder meer op de schijn. Hij zegt: 92 00:05:24,750 --> 00:05:28,530 Eet en drink. Neem gerust wat je maar wilt van tafel. 93 00:05:28,530 --> 00:05:31,050 Maar in zijn hart staat hij niet achter je. 94 00:05:31,050 --> 00:05:34,170 Wat hij in zijn hart denkt, is wie hij werkelijk is, 95 00:05:34,170 --> 00:05:36,270 niet wat hij op dat moment doet. 96 00:05:36,270 --> 00:05:40,770 Deze daad van vrijgevigheid tegenover jou, die helemaal niet bij hem past, 97 00:05:40,770 --> 00:05:42,510 is niet wie hij is. 98 00:05:42,510 --> 00:05:47,550 Wie hij is, is wat er in zijn hart omgaat, en jij ziet niet wat zich daar bevindt. 99 00:05:47,550 --> 00:05:51,210 Het is duidelijk dat hij een motief heeft dat hij niet onthult. 100 00:05:51,210 --> 00:05:55,530 Zijn uiterlijke daad van vrijgevigheid is ongetwijfeld bedoeld 101 00:05:55,530 --> 00:05:58,950 om op de een of andere manier misbruik van je te maken. 102 00:05:58,950 --> 00:06:03,570 Het punt hier is dat je niet alleen moet letten op losse daden van mensen. 103 00:06:03,570 --> 00:06:08,070 Die kunnen ze veinzen of gebruiken om zich anders voor te doen dan ze zijn, 104 00:06:08,070 --> 00:06:10,950 zodat ze een of ander voordeel uit je kunnen halen. 105 00:06:10,950 --> 00:06:14,130 Je moet letten op de hele lijn van iemands leven. 106 00:06:14,130 --> 00:06:17,970 Een man die een vrek is, leeft op een vrekkige manier. 107 00:06:17,970 --> 00:06:20,790 Het is niet normaal dat hij vrijgevig is. 108 00:06:20,790 --> 00:06:25,410 Wanneer je merkt dat hij vrijgevig is, besef dan dat er iets in hem omgaat wat je 109 00:06:25,410 --> 00:06:27,510 niet onmiddellijk kunt zien. 110 00:06:27,510 --> 00:06:31,710 Vertrouw niet op de uiterlijke daad, maar besef dat hij werkelijk degene is die 111 00:06:31,710 --> 00:06:33,150 hij vanbinnen is. 112 00:06:33,150 --> 00:06:36,630 Zoals hij in zijn hart denkt, zo is hij werkelijk. 113 00:06:36,630 --> 00:06:40,770 [Vertalersnoot: deze formulering volgt de gebruikte Engelse Bijbelvertaling; 114 00:06:40,770 --> 00:06:45,150 de HSV luidt hier: „zoals hij bedacht heeft bij zichzelf, 115 00:06:45,150 --> 00:06:47,130 zo zal hij tegen u zeggen”.] 116 00:06:47,130 --> 00:06:51,150 Wat daarbinnen omgaat, laat zien waar hij werkelijk op uit is. 117 00:06:51,150 --> 00:06:56,550 In hoofdstuk 24, vers 12, staat — en dit volgt op de uitspraak dat je mensen die 118 00:06:56,550 --> 00:07:00,090 ten onrechte naar de dood worden gesleept, van de dood moet redden: 119 00:07:00,090 --> 00:07:05,550 Wanneer u zegt: Zie, wij hebben dat niet geweten, zal Hij Die de harten toetst, 120 00:07:05,550 --> 00:07:06,870 dat niet merken? 121 00:07:06,870 --> 00:07:10,830 Hij Die uw ziel gadeslaat, zal Híj het niet weten? 122 00:07:10,830 --> 00:07:14,010 Immers, Hij zal een mens vergelden naar zijn werk. 123 00:07:14,010 --> 00:07:17,790 Dat wil zeggen: we wisten niet dat dit onrecht plaatsvond, 124 00:07:17,790 --> 00:07:21,450 dus we kwamen er niet tegen in het geweer en deden er niets aan. 125 00:07:21,450 --> 00:07:24,990 God weet het. Als je zegt: „Ik wist hier niets van. 126 00:07:24,990 --> 00:07:27,570 Ik wist niet dat deze dingen gebeurden. 127 00:07:27,570 --> 00:07:31,650 Daarom kwam ik er niet tegen in het geweer”, dan kent God je hart. 128 00:07:31,650 --> 00:07:33,330 God weegt je hart. 129 00:07:33,330 --> 00:07:37,290 God bepaalt je waarde, niet aan de hand van het gewicht van je woorden, 130 00:07:37,290 --> 00:07:39,810 maar aan de hand van het gewicht van je hart. 131 00:07:39,810 --> 00:07:41,790 Hij weegt je hart. 132 00:07:41,790 --> 00:07:44,970 [Vertalersnoot: Gregg volgt hier een Engelse vertaling met „weegt”; 133 00:07:44,970 --> 00:07:47,130 de HSV heeft „toetst”.] 134 00:07:47,130 --> 00:07:50,550 Hij beoordeelt het zoals je op de markt een product zou wegen 135 00:07:50,550 --> 00:07:52,890 om te zien hoeveel het waard is. 136 00:07:52,890 --> 00:07:56,190 Hij beoordeelt je hart om te zien hoeveel het waard is. 137 00:07:56,190 --> 00:07:58,230 Het kan natuurlijk zo zijn dat er veel 138 00:07:58,230 --> 00:08:01,290 onrecht wordt gepleegd zonder dat wij ervan weten, 139 00:08:01,290 --> 00:08:05,490 en dan kunnen we met recht zeggen: „Ik wist niet dat dit gebeurde.” 140 00:08:05,490 --> 00:08:09,990 Maar je moet niet zeggen dat je het niet wist en hopen dat dit tegenover God als 141 00:08:09,990 --> 00:08:13,530 excuus zal gelden, als je het in werkelijkheid wel wist. 142 00:08:13,530 --> 00:08:19,350 Want God weet in je hart wat je wel en wat je niet wist. Dat is wat Hij zegt. 143 00:08:19,350 --> 00:08:22,590 Je kunt ieder excuus aanvoeren dat je maar wilt, 144 00:08:22,590 --> 00:08:27,570 maar God laat Zich door geen enkel excuus voor de gek houden. Hij weet het. 145 00:08:27,570 --> 00:08:31,830 Hij zal nagaan wat er werkelijk in je binnenste, in je hart, 146 00:08:31,830 --> 00:08:34,770 omgaat en of je het echt wist of niet. 147 00:08:34,770 --> 00:08:36,930 Dat is jouw verantwoordelijkheid. 148 00:08:36,930 --> 00:08:42,090 In hoofdstuk 26 zegt Salomo, te beginnen bij vers 23: 149 00:08:42,090 --> 00:08:46,050 Brandende lippen en een boosaardig hart zijn als een potscherf, 150 00:08:46,050 --> 00:08:48,390 overtrokken met schuim van zilver. 151 00:08:48,390 --> 00:08:51,030 Het is een goedkope pot die verzilverd is. 152 00:08:51,030 --> 00:08:55,110 Een goedkope pot van aardewerk met een zilveren laagje erop 153 00:08:55,110 --> 00:08:58,590 ziet eruit als een zilveren pot, als iets waardevols, 154 00:08:58,590 --> 00:09:02,010 maar in werkelijkheid is het een heel goedkoop voorwerp. 155 00:09:02,010 --> 00:09:04,290 Het is niet wat het lijkt te zijn. 156 00:09:04,290 --> 00:09:09,150 Zo is het ook met iemand die een goddeloos hart heeft, maar vurige lippen. 157 00:09:09,150 --> 00:09:13,950 Dat wil zeggen: diegene betuigt vurig zijn trouw, liefde, 158 00:09:13,950 --> 00:09:16,290 godsvrucht of wat het ook is. 159 00:09:16,290 --> 00:09:19,290 Hij verkondigt enthousiast iets over zijn gevoelens. 160 00:09:19,290 --> 00:09:24,690 Maar als zijn hart goddeloos is, krijg je misschien opnieuw een met zilver bedekte, 161 00:09:24,690 --> 00:09:28,470 verzilverde aarden pot in plaats van wat je denkt te zien. 162 00:09:28,470 --> 00:09:32,910 Vertrouw de woorden van mensen niet alleen omdat ze vurig worden uitgesproken. 163 00:09:32,910 --> 00:09:35,790 Hoewel de mond spreekt uit de overvloed van het hart, 164 00:09:35,790 --> 00:09:37,830 is dat niet altijd het geval. 165 00:09:37,830 --> 00:09:40,950 Dat geldt alleen voor onbewaakte woorden. 166 00:09:40,950 --> 00:09:45,690 Met zorgvuldig gekozen woorden kan iemand heel goed verbergen wat er in 167 00:09:45,690 --> 00:09:47,130 zijn hart is. 168 00:09:47,130 --> 00:09:49,350 Vers 24 gaat verder: 169 00:09:49,350 --> 00:09:55,650 Wie haat draagt, veinst met zijn lippen, maar in zijn binnenste zint hij op bedrog. 170 00:09:55,650 --> 00:10:00,930 Die persoon betuigt jou vurig zijn liefde en trouw, maar als hij je werkelijk haat, 171 00:10:00,930 --> 00:10:02,430 zal hij dat verhullen. 172 00:10:02,430 --> 00:10:04,230 Hij zal dat verbergen. 173 00:10:04,230 --> 00:10:06,270 Hij gaat je dat niet vertellen. 174 00:10:06,270 --> 00:10:10,290 Soms doet hij dat wel, maar in veel gevallen willen mensen dat je denkt dat ze 175 00:10:10,290 --> 00:10:11,670 je vriend zijn. 176 00:10:11,670 --> 00:10:16,110 Ze proberen je vertrouwen te winnen zodat ze misbruik van je kunnen maken, 177 00:10:16,110 --> 00:10:19,710 en daarom zullen ze uitvoerig over hun trouw spreken. 178 00:10:19,710 --> 00:10:22,350 Een koning zou dat beslist weten. 179 00:10:22,350 --> 00:10:24,870 Salomo had het waarschijnlijk vaak gezien. 180 00:10:24,870 --> 00:10:27,870 Iedereen probeert de gunst van een koning te verkrijgen. 181 00:10:27,870 --> 00:10:31,410 Iedereen spreekt erover hoe trouw hij aan de koning is. 182 00:10:31,410 --> 00:10:35,190 Maar als iemand een goddeloos hart heeft en de koning haat, 183 00:10:35,190 --> 00:10:37,470 gaat hij hem dat niet laten weten. 184 00:10:37,470 --> 00:10:39,690 Hij gaat hem dat niet vertellen. 185 00:10:39,690 --> 00:10:42,210 Hij zal het met zijn woorden verhullen. 186 00:10:42,210 --> 00:10:44,070 Vers 25 zegt: 187 00:10:44,070 --> 00:10:47,010 Geloof hem niet als hij met vriendelijke stem spreekt, 188 00:10:47,010 --> 00:10:49,770 want er zijn zeven gruwelen in zijn hart. 189 00:10:49,770 --> 00:10:54,210 Opnieuw: dit geldt voor de vrek die beweert vrijgevig te zijn, 190 00:10:54,210 --> 00:10:57,750 maar ook voor de kruiperige volgeling van de koning of 191 00:10:57,750 --> 00:11:00,090 voor iemand die je probeert in te palmen 192 00:11:00,090 --> 00:11:03,510 en de indruk wekt dat hij volledig achter je staat. 193 00:11:03,510 --> 00:11:08,310 Soms ken je mensen beter dan dat en weet je dat hun woorden niet betrouwbaar zijn. 194 00:11:08,310 --> 00:11:11,130 In hun hart gaat iets totaal anders om. 195 00:11:11,130 --> 00:11:14,850 Dat is de hele strekking van deze spreuken die we hier bekijken. 196 00:11:14,850 --> 00:11:18,450 Ze laten zien dat het er werkelijk om gaat wat er in het hart is. 197 00:11:18,450 --> 00:11:21,570 Mensen leven vaak hun hele leven aan de oppervlakte, 198 00:11:21,570 --> 00:11:24,150 geloven alles wat ze horen en kijken niet 199 00:11:24,150 --> 00:11:27,750 dieper om te zien of er achter de betuigingen van vriendschap door anderen 200 00:11:27,750 --> 00:11:31,110 motieven schuilgaan waarvoor ze voorzichtig moeten zijn 201 00:11:31,110 --> 00:11:33,690 of waarvoor ze op hun hoede moeten zijn. 202 00:11:33,690 --> 00:11:37,050 In hoofdstuk 27, vers 19 staat: 203 00:11:37,050 --> 00:11:40,471 Zoals water gezicht tegenover gezicht stelt , 204 00:11:40,471 --> 00:11:43,530 zo weerspiegelt het hart van de mens de mens zelf. 205 00:11:43,530 --> 00:11:47,430 Je weet niet hoe je gezicht eruitziet totdat je in een spiegel kijkt, of, 206 00:11:47,430 --> 00:11:49,710 in dit geval, in water. 207 00:11:49,710 --> 00:11:53,550 Ze hadden destijds eigenlijk geen spiegels, niet zoals wij die hebben. 208 00:11:53,550 --> 00:11:55,050 Ze hadden geen glas. 209 00:11:55,050 --> 00:11:57,870 Ze hadden gepolijst koper, dat ze als beste 210 00:11:57,870 --> 00:12:00,090 vervanging voor een spiegel gebruikten. 211 00:12:00,090 --> 00:12:02,250 Het gaf geen erg helder beeld. 212 00:12:02,250 --> 00:12:06,690 In een plas water kijken was voor iemand de beste manier om te zien of er ei op 213 00:12:06,690 --> 00:12:10,410 zijn gezicht zat, of dat hij er die dag goed uitzag. 214 00:12:10,410 --> 00:12:15,150 Als iemand wilde weten hoe hij eruitzag, kon hij in een plas water kijken. 215 00:12:15,150 --> 00:12:20,430 Het gezicht in het water komt dan overeen met het gezicht van degene die erin kijkt. 216 00:12:20,430 --> 00:12:23,910 Zo komt ook het hart van een mens overeen met wie hij is. 217 00:12:23,910 --> 00:12:26,010 Het onthult wie hij is. 218 00:12:26,010 --> 00:12:29,610 Je weet niet hoe je eruitziet totdat je in een spiegel kijkt, 219 00:12:29,610 --> 00:12:32,130 en die laat je zien hoe je eruitziet. 220 00:12:32,130 --> 00:12:36,150 Je weet niet wat voor mens je bent totdat je je hart onderzoekt, 221 00:12:36,150 --> 00:12:39,270 en dat onthult wat voor man of vrouw je bent. 222 00:12:39,270 --> 00:12:43,710 Als je jezelf wilt kennen, kijk dan met andere woorden niet in de spiegel, 223 00:12:43,710 --> 00:12:45,510 maar kijk naar binnen. 224 00:12:45,510 --> 00:12:50,130 Kijk naar je hart en zie wat je drijft en wat je waarden zijn. 225 00:12:50,130 --> 00:12:53,010 Het is belangrijk dat je jezelf onderzoekt. 226 00:12:53,010 --> 00:12:57,810 Paulus zei dat in 2 Korinthe, hoofdstuk 13. Hij zei: 227 00:12:57,810 --> 00:13:01,950 Onderzoek uzelf en ga na of u in het geloof bent. 228 00:13:01,950 --> 00:13:05,550 Er zijn momenten waarop je vanbinnen de balans moet opmaken. 229 00:13:05,550 --> 00:13:08,370 Dat je voortdurend vooral naar binnen gericht moet zijn, 230 00:13:08,370 --> 00:13:11,010 is duidelijk niet wat hier wordt aanbevolen. 231 00:13:11,010 --> 00:13:14,970 Ik denk dat we zo nu en dan gewoon over onszelf moeten nadenken. 232 00:13:14,970 --> 00:13:20,130 Misschien vaak aan het einde van de dag, wanneer alles rustig is en je in bed ligt, 233 00:13:20,130 --> 00:13:23,430 vlak voordat je gaat slapen, tenzij je een van die mensen bent 234 00:13:23,430 --> 00:13:25,350 die onmiddellijk wegzakt. 235 00:13:25,350 --> 00:13:30,270 Denk terug aan de dag, aan wat je hebt gezegd en wat je hebt gedaan. 236 00:13:30,270 --> 00:13:34,110 Denk na over wat er uit je hart voortkomt, waar je staat, 237 00:13:34,110 --> 00:13:37,950 en of je nog steeds van God houdt of nu alleen maar doet alsof en 238 00:13:37,950 --> 00:13:39,630 de schijn ophoudt. 239 00:13:39,630 --> 00:13:41,790 Let op wat er in je hart is. 240 00:13:41,790 --> 00:13:47,130 Dat weerspiegelt wie je bent, net zoals een spiegel weerspiegelt hoe je eruitziet. 241 00:13:47,130 --> 00:13:48,930 Dat is wat Salomo zegt. 242 00:13:48,930 --> 00:13:53,970 Houd de stand bij van je eigen hart en van je eigen geestelijke toestand, 243 00:13:53,970 --> 00:13:57,510 vooruitgang, gesteldheid en zuiverheid. 244 00:13:57,510 --> 00:14:01,110 In hoofdstuk 14, vers 14 zei Salomo: 245 00:14:01,110 --> 00:14:05,130 Wie afkerig is van hart, zal van zijn wegen verzadigd worden, 246 00:14:05,130 --> 00:14:07,290 maar een goed iemand van zichzelf. 247 00:14:07,290 --> 00:14:10,590 Hij spreekt over iemand die in zijn hart terugglijdt. 248 00:14:10,590 --> 00:14:14,610 Het woord ‘terugglijden’ komt niet voor in het Nieuwe Testament, 249 00:14:14,610 --> 00:14:17,970 al gebruiken christenen het vaak om te spreken over een verschijnsel 250 00:14:17,970 --> 00:14:19,350 dat we waarnemen. 251 00:14:19,350 --> 00:14:22,170 Het gaat om iemand die ooit God volgde, 252 00:14:22,170 --> 00:14:26,970 geregeld deelnam aan de gemeenschap en aan christelijke activiteiten en 253 00:14:26,970 --> 00:14:30,210 zonde vermeed, maar die nu iets anders doet. 254 00:14:30,210 --> 00:14:35,190 Zo iemand glijdt weg van christelijke activiteiten en christelijke gemeenschap. 255 00:14:35,190 --> 00:14:40,290 Hij glijdt weg van christelijk gedrag en sluit misschien compromissen met de zonde, 256 00:14:40,290 --> 00:14:43,950 zozeer dat hij eigenlijk helemaal niet meer op een christen lijkt. 257 00:14:43,950 --> 00:14:46,110 Zo iemand noemen we teruggegleden. 258 00:14:46,110 --> 00:14:48,690 Het Nieuwe Testament gebruikt dat woord niet, 259 00:14:48,690 --> 00:14:51,990 hoewel het beslist spreekt over het verschijnsel dat mensen van 260 00:14:51,990 --> 00:14:53,670 het geloof afvallen. 261 00:14:53,670 --> 00:14:59,070 Maar het woord ‘terugglijder’ komt slechts enkele keren in het Oude Testament voor, 262 00:14:59,070 --> 00:15:02,610 en dan staat het meestal in de context van het hele volk. 263 00:15:02,610 --> 00:15:07,650 De profeten Jeremia, meen ik, en Hosea, als ik me niet vergis, 264 00:15:07,650 --> 00:15:12,210 spreken er bijvoorbeeld over dat Israël als een terugglijdende vaars is. 265 00:15:12,210 --> 00:15:17,130 Het beeld is kennelijk dat van een koe die een modderige helling op wordt gedreven. 266 00:15:17,130 --> 00:15:20,550 Het is te glad en de koe glijdt achteruit. 267 00:15:20,550 --> 00:15:25,935 Het beeld dat Hosea gebruikt wanneer hij Israël met een onhandelbare koe vergelijkt 268 00:15:25,935 --> 00:15:29,550 (Hosea 4:16), is dat van een koe 269 00:15:29,550 --> 00:15:32,550 die probeert een modderige helling te beklimmen, 270 00:15:32,550 --> 00:15:35,430 achteruitglijdt en weer verder klimt. 271 00:15:35,430 --> 00:15:38,790 Ze blijven proberen in één richting omhoog te klimmen, 272 00:15:38,790 --> 00:15:41,010 maar ze blijven terrein verliezen. 273 00:15:41,010 --> 00:15:43,950 Als we zouden vragen wat we met terugglijden bedoelen, 274 00:15:43,950 --> 00:15:47,730 is daar geen specifieke definitie voor, maar het betekent 275 00:15:47,730 --> 00:15:49,950 duidelijk dat je terrein verliest. 276 00:15:49,950 --> 00:15:53,310 Het betekent dat je de ene kant op kijkt, maar in de andere 277 00:15:53,310 --> 00:15:55,650 richting glijdt, achteruit. 278 00:15:55,650 --> 00:16:00,750 In plaats van vooruitgang te boeken, ga je dus achteruit. Je glijdt weg. 279 00:16:00,750 --> 00:16:03,150 Misschien probeer je zelfs vooruit te komen, 280 00:16:03,150 --> 00:16:06,750 maar merk je juist dat je verder terug bent dan waar je begon. 281 00:16:06,750 --> 00:16:10,950 Toegepast op Israël als volk betekent de term dat het volk 282 00:16:10,950 --> 00:16:15,870 geestelijk terrein verliest, en dat is ongetwijfeld het juiste gebruik ervan. 283 00:16:15,870 --> 00:16:18,930 Veel mensen vragen: ‘Als je bent teruggegleden, 284 00:16:18,930 --> 00:16:21,990 ga je dan nog steeds naar de hemel?’ Dat hangt ervan af. 285 00:16:21,990 --> 00:16:24,390 Terugglijden is een vage term. 286 00:16:24,390 --> 00:16:29,010 Als je enig geestelijk terrein verliest, ga je dan nog steeds naar de hemel? 287 00:16:29,010 --> 00:16:30,330 Vrijwel zeker. 288 00:16:30,330 --> 00:16:33,570 Je bevindt je geestelijk niet altijd op hetzelfde niveau. 289 00:16:33,570 --> 00:16:37,590 Je kunt heel hoge momenten hebben en de volgende dag wakker worden 290 00:16:37,590 --> 00:16:41,490 en gewoon in een dip zitten en je niet echt om God bekommeren. 291 00:16:41,490 --> 00:16:43,890 Je hart is kouder, enzovoort. 292 00:16:43,890 --> 00:16:47,430 Maar dat betekent niet dat je voorgoed terrein hebt verloren. 293 00:16:47,430 --> 00:16:51,750 Het betekent niet dat je besluiten hebt genomen om God te verlaten. 294 00:16:51,750 --> 00:16:56,130 Het betekent alleen dat je op dit moment niet bent waar je gisteren was. 295 00:16:56,130 --> 00:17:00,690 Maar als je over een periode van weken of maanden, of hoe lang dan ook, 296 00:17:00,690 --> 00:17:03,150 naar de algemene lijn van je leven kijkt, 297 00:17:03,150 --> 00:17:07,410 zie je misschien dat je er nu slechter voor staat dan zes maanden geleden, 298 00:17:07,410 --> 00:17:10,350 een jaar geleden of tien jaar geleden. 299 00:17:10,350 --> 00:17:14,490 Als je naar het grote geheel kijkt en je verder van God verwijderd bent 300 00:17:14,490 --> 00:17:16,890 dan je op een eerder moment in je leven was, 301 00:17:16,890 --> 00:17:19,530 dan zou dat een vorm van terugval zijn. 302 00:17:19,530 --> 00:17:24,570 Het is niet noodzakelijk terugval in de zin dat je van het geloof bent afgeweken, 303 00:17:24,570 --> 00:17:27,990 maar het betekent wel dat je terrein hebt verloren. 304 00:17:27,990 --> 00:17:30,930 In het verleden was je verder gevorderd dan nu. 305 00:17:30,930 --> 00:17:34,290 Hier spreekt Salomo over een individuele teruggevallene, 306 00:17:34,290 --> 00:17:38,250 maar hij beschrijft hem als iemand die in zijn hart is teruggevallen. 307 00:17:38,250 --> 00:17:42,750 [Vertalersnoot: Gregg volgt hier de Engelse weergave „backslider in heart”; 308 00:17:42,750 --> 00:17:47,550 de HSV spreekt over iemand die „afkerig is van hart”.] 309 00:17:47,550 --> 00:17:48,870 Daar begint terugval. 310 00:17:48,870 --> 00:17:53,550 Omdat het hart zo belangrijk is, moeten we ons hart in goede banen leiden en het in 311 00:17:53,550 --> 00:17:56,550 de gaten houden om te zien of het terrein verliest. 312 00:17:56,550 --> 00:18:01,350 We zouden God met heel ons hart moeten najagen. De Bijbel zegt: 313 00:18:01,350 --> 00:18:06,390 Daarom zult u de HEERE, uw God, liefhebben met heel uw hart, 314 00:18:06,390 --> 00:18:09,930 met heel uw ziel en met heel uw kracht. 315 00:18:09,930 --> 00:18:14,730 Dat is het eerste en grote gebod, dat in Deuteronomium 6 staat. 316 00:18:14,730 --> 00:18:19,170 Als we op enig eerder moment meer van God hebben gehouden in ons hart dan nu, 317 00:18:19,170 --> 00:18:21,810 dan zijn we in ons hart teruggevallen. 318 00:18:21,810 --> 00:18:24,330 Misschien niet tot het punt van afval. 319 00:18:24,330 --> 00:18:28,170 Iemand kan beslist zoveel terrein verliezen dat hij helemaal geen 320 00:18:28,170 --> 00:18:29,550 christen meer is. 321 00:18:29,550 --> 00:18:33,690 Zo iemand houdt niet meer van God, vertrouwt niet meer op God en wil 322 00:18:33,690 --> 00:18:35,070 God niet meer. 323 00:18:35,070 --> 00:18:39,510 Als iemand op dat punt komt, durf ik te zeggen dat hij eigenlijk niet meer als 324 00:18:39,510 --> 00:18:42,990 christen beschouwd kan worden en niet behouden is. 325 00:18:42,990 --> 00:18:45,990 In Hebreeën staat dat zo iemand met een boos, 326 00:18:45,990 --> 00:18:49,710 ongelovig hart van de levende God is afgeweken. 327 00:18:49,710 --> 00:18:52,950 Dat is een heel goede kruisverwijzing bij deze tekst. 328 00:18:52,950 --> 00:18:56,730 Hebreeën 3 spreekt ook over het hart en terugval. 329 00:18:56,730 --> 00:18:59,730 Het woord ‘terugval’ wordt daar niet gebruikt, 330 00:18:59,730 --> 00:19:02,430 omdat het Nieuwe Testament dat woord niet gebruikt, 331 00:19:02,430 --> 00:19:05,490 maar er wordt beslist over het verschijnsel gesproken. 332 00:19:05,490 --> 00:19:09,090 In Hebreeën 3, vers 12, zegt de schrijver: 333 00:19:09,090 --> 00:19:13,770 Zie erop toe, broeders, dat er nooit in iemand van u een verdorven hart zal zijn, 334 00:19:13,770 --> 00:19:18,090 vol ongeloof, om daardoor afvallig te worden van de levende God; 335 00:19:18,090 --> 00:19:22,590 Merk op dat de persoon over wie het gaat met de levende God verbonden is geweest, 336 00:19:22,590 --> 00:19:26,130 en dat zijn hart duidelijk het hart van een gelovige is geweest. 337 00:19:26,130 --> 00:19:30,750 Maar nu krijgt hij een ongelovig hart en wijkt hij in zijn hart van God af. 338 00:19:30,750 --> 00:19:32,610 Dat is beslist terrein verliezen. 339 00:19:32,610 --> 00:19:36,810 Dat dit tot echte christenen wordt gezegd, valt nauwelijks te betwijfelen, 340 00:19:36,810 --> 00:19:40,890 want in vers 1 spreekt hij dezelfde lezers als volgt aan: 341 00:19:40,890 --> 00:19:45,270 Daarom, heilige broeders, deelgenoten aan de hemelse roeping, 342 00:19:45,270 --> 00:19:51,630 let op de Apostel en Hogepriester van onze belijdenis: Christus Jezus. 343 00:19:51,630 --> 00:19:54,150 Hij schrijft aan mensen die hij heilige broeders 344 00:19:54,150 --> 00:19:57,090 en deelgenoten van de hemelse roeping noemt. 345 00:19:57,090 --> 00:19:59,550 Hij heeft echte christenen voor ogen. 346 00:19:59,550 --> 00:20:03,750 Hij zegt dat je ervoor moet waken dat je hart niet terugvalt 347 00:20:03,750 --> 00:20:06,570 en dat er niet in iemand van jullie een boos, 348 00:20:06,570 --> 00:20:10,410 ongelovig hart ontstaat dat van God afwijkt. 349 00:20:10,410 --> 00:20:14,970 Dat is ook wat Salomo in Spreuken 14:14 zegt. 350 00:20:14,970 --> 00:20:19,110 Degene die in zijn hart is teruggevallen, is de man die uiteindelijk 351 00:20:19,110 --> 00:20:22,590 lijdt op de manier die het spreekwoord beschrijft. 352 00:20:22,590 --> 00:20:25,530 Hij zal verzadigd worden van zijn eigen wegen, 353 00:20:25,530 --> 00:20:30,150 wat eenvoudigweg betekent dat hij voor zijn eigen daden zal lijden. 354 00:20:30,150 --> 00:20:33,510 Het punt is dat het hart kan terugvallen. 355 00:20:33,510 --> 00:20:37,590 Soms valt het terug zonder dat dit aan de buitenkant zichtbaar is. 356 00:20:37,590 --> 00:20:40,950 We ontwikkelen namelijk godsdienstige gewoonten en 357 00:20:40,950 --> 00:20:43,830 onderhouden relaties met mensen, lang 358 00:20:43,830 --> 00:20:46,650 nadat we onze belangstelling hebben verloren voor de 359 00:20:46,650 --> 00:20:52,470 wezenlijke zaken die ons er oorspronkelijk toe brachten om samen deze dingen te doen. 360 00:20:52,470 --> 00:20:57,570 Als je je tot gemeenschap en aanbidding aangetrokken voelt omdat je van God houdt, 361 00:20:57,570 --> 00:21:01,890 ga je regelmatig deelnemen aan godsdienstige activiteiten en 362 00:21:01,890 --> 00:21:04,110 samenkomsten voor aanbidding. 363 00:21:04,110 --> 00:21:08,610 Je vrienden zijn nu christenen, dus je sociale leven speelt zich 364 00:21:08,610 --> 00:21:10,290 tussen christenen af. 365 00:21:10,290 --> 00:21:12,390 Je spreekt de taal van christenen. 366 00:21:12,390 --> 00:21:14,970 Je weet over welke dingen je niet moet praten 367 00:21:14,970 --> 00:21:18,630 omdat ze in de groep onaanvaardbaar zouden zijn, enzovoort. 368 00:21:18,630 --> 00:21:22,650 Je hebt die structuren in je leven omdat je vurig was voor God. 369 00:21:22,650 --> 00:21:27,030 Maar het hart kan zijn vurigheid weer verliezen. Het kan bekoelen. 370 00:21:27,030 --> 00:21:28,590 Het kan koud worden. 371 00:21:28,590 --> 00:21:33,270 Het kan, zoals Jezus zei, lauw worden, zodat God ervan walgt. 372 00:21:33,270 --> 00:21:35,310 Maar dat zal niet altijd zichtbaar zijn, 373 00:21:35,310 --> 00:21:39,570 omdat de gewoonten en structuren in je leven godsdienstig zijn. 374 00:21:39,570 --> 00:21:41,490 Al je kennissen zijn christenen. 375 00:21:41,490 --> 00:21:45,210 Je praat nog steeds op een manier die christenen goedkeuren. 376 00:21:45,210 --> 00:21:48,810 Als je je niet behoorlijk gedraagt, maak je dat niet openbaar, 377 00:21:48,810 --> 00:21:53,430 omdat de godsdienstige gemeenschap waarin je verkeert het niet zou goedkeuren. 378 00:21:53,430 --> 00:21:56,370 Er kan dus al iets in je hart beginnen af te nemen 379 00:21:56,370 --> 00:21:58,830 voordat het aan de buitenkant zichtbaar wordt. 380 00:21:58,830 --> 00:22:02,910 Als je dat uiteindelijk niet opmerkt en je hart niet weer in de juiste richting 381 00:22:02,910 --> 00:22:06,210 keert, zal ook je gedrag beginnen af te glijden. 382 00:22:06,210 --> 00:22:08,370 Terugval begint in het hart. 383 00:22:08,370 --> 00:22:12,810 Uiteindelijk wordt die zichtbaar in het gedrag, maar hij begint in het hart. 384 00:22:12,810 --> 00:22:15,270 Wanneer je hoort over mensen die christen waren 385 00:22:15,270 --> 00:22:17,790 en uiteindelijk van hun echtgenoot scheiden, 386 00:22:17,790 --> 00:22:21,690 een affaire hebben of zulke dingen doen, ben je geschokt. 387 00:22:21,690 --> 00:22:25,050 Je denkt: ‘Hoe heeft dat met hen kunnen gebeuren?’ 388 00:22:25,050 --> 00:22:28,290 Ze waren niet lange tijd voortdurend vurig voor God 389 00:22:28,290 --> 00:22:31,650 en werden toen op een dag wakker en gingen een affaire aan, 390 00:22:31,650 --> 00:22:35,250 of werden op een dag wakker en scheidden van hun echtgenoot. 391 00:22:35,250 --> 00:22:38,430 In hun hart waren al een tijdlang compromissen, 392 00:22:38,430 --> 00:22:42,570 verdorvenheid en terugval aan de gang zonder dat dit zichtbaar was. 393 00:22:42,570 --> 00:22:45,330 Toen kwam dat plotseling tot uiting in gedrag, 394 00:22:45,330 --> 00:22:48,690 terwijl niemand wist dat het daarbinnen aan het broeien was. 395 00:22:48,690 --> 00:22:53,670 Ik denk aan iemand die ik ken, een vrouw die God jarenlang uiterlijk diende. 396 00:22:53,670 --> 00:22:57,870 Ik neem aan dat ze dat ook met haar hart deed, al weet ik dat niet. 397 00:22:57,870 --> 00:23:03,150 Ik ken iemands hart niet, maar ze hield dat tientallen jaren zo consequent vol 398 00:23:03,150 --> 00:23:05,310 dat het mij heel oprecht leek. 399 00:23:05,310 --> 00:23:09,330 Toch liep ze op een bepaald moment eenvoudigweg bij God vandaan. 400 00:23:09,330 --> 00:23:13,710 Ze liep weg van alles wat haar dierbaar was en keerde zich ervan af. 401 00:23:13,710 --> 00:23:15,210 Iedereen was geschokt. 402 00:23:15,210 --> 00:23:19,110 Ik moet wel denken dat ze al enige tijd, misschien wel jaren, 403 00:23:19,110 --> 00:23:22,530 in haar hart aan het afdwalen was van haar overtuigingen. 404 00:23:22,530 --> 00:23:25,650 Maar ze maakte deel uit van een religieuze gemeenschap, 405 00:23:25,650 --> 00:23:29,910 ze had een religieus huwelijk en ze kwam nooit onder ongelovigen. 406 00:23:29,910 --> 00:23:33,690 De hele uiterlijke structuur van haar leven was christelijk 407 00:23:33,690 --> 00:23:37,890 en oefende druk op haar uit om er christelijk uit te blijven zien. 408 00:23:37,890 --> 00:23:42,210 Na vele jaren keerde ze zich er gewoon van af en gaf ze het op. 409 00:23:42,210 --> 00:23:44,550 Ik heb meer dan één zo iemand gekend, 410 00:23:44,550 --> 00:23:49,530 maar dit was opvallend omdat haar gedrag tot het moment waarop ze het opgaf zo 411 00:23:49,530 --> 00:23:51,690 consequent christelijk bleef. 412 00:23:51,690 --> 00:23:55,230 Je weet dat dit niet van de ene op de andere dag gebeurde. 413 00:23:55,230 --> 00:23:57,510 Haar hart was aan het afdwalen. 414 00:23:57,510 --> 00:24:01,110 Daarom zegt Salomo dat je je hart moet bewaken. 415 00:24:01,110 --> 00:24:06,570 Het woord ‘bewaken’ betekent dat je met alle ijver over je hart moet waken, 416 00:24:06,570 --> 00:24:10,230 want daaruit zullen de bronnen van het leven voortkomen. 417 00:24:10,230 --> 00:24:12,630 Iemand kan in zijn hart terugglijden 418 00:24:12,630 --> 00:24:15,030 voordat hij in zijn levenswandel terugglijdt. 419 00:24:15,030 --> 00:24:18,270 Daarom is het beheersen van het hart een prioriteit, 420 00:24:18,270 --> 00:24:21,510 net als het in de gaten houden van wat er in het hart zit. 421 00:24:21,510 --> 00:24:26,130 In hoofdstuk 22 van Spreuken staat in vers 15: 422 00:24:26,130 --> 00:24:29,670 Zit er dwaasheid in het hart van een jongeman gebonden, 423 00:24:29,670 --> 00:24:32,610 de stok van de vermaning zal die ver daarvan houden. 424 00:24:32,610 --> 00:24:37,650 Dit wijst erop dat het hart van een kind vanaf jonge leeftijd dwaas is. 425 00:24:37,650 --> 00:24:41,190 [Vertalersnoot: de gebruikte Engelse vertaling heeft hier „child”; 426 00:24:41,190 --> 00:24:44,910 de HSV spreekt specifieker over „een jongeman”. 427 00:24:44,910 --> 00:24:49,050 De volgende gevolgtrekking volgt Greggs Engelse tekst.] 428 00:24:49,050 --> 00:24:53,190 Ik denk dat dit ongeveer het dichtst komt bij een Schriftgedeelte dat zegt dat 429 00:24:53,190 --> 00:24:58,650 kinderen zondig geboren worden, want in Spreuken is dwaasheid iets kwaads. 430 00:24:58,650 --> 00:25:01,890 Dwaasheid betekent niet alleen dat je vergeleken met andere mensen een 431 00:25:01,890 --> 00:25:03,450 beetje dom bent. 432 00:25:03,450 --> 00:25:09,090 Dwaasheid is morele domheid, het onvermogen om te weten hoe je je moreel en 433 00:25:09,090 --> 00:25:10,950 rechtvaardig moet gedragen. 434 00:25:10,950 --> 00:25:13,710 Dat is wat dwaasheid in Spreuken is. 435 00:25:13,710 --> 00:25:18,270 Dit onrechtvaardige gedrag zit vanaf de allervroegste leeftijd in het hart 436 00:25:18,270 --> 00:25:19,530 van een kind. 437 00:25:19,530 --> 00:25:22,890 Sommigen zouden zeggen dat het daarin geboren wordt. 438 00:25:22,890 --> 00:25:26,310 Anderen zouden zeggen dat het na de geboorte wordt opgepikt, 439 00:25:26,310 --> 00:25:28,530 uit de omgeving of wat dan ook. 440 00:25:28,530 --> 00:25:30,930 Het lijkt erop dat Salomo het als een 441 00:25:30,930 --> 00:25:33,570 universeel verschijnsel onder kinderen beschouwt. 442 00:25:33,570 --> 00:25:37,830 Toch ziet hij ook een mogelijkheid om dat hart te beheersen of te vormen. 443 00:25:37,830 --> 00:25:41,670 In het geval van een kind is het niet waarschijnlijk dat het kind zijn hart zelf 444 00:25:41,670 --> 00:25:46,350 zal vormen, want het kind is een kind. Het weet niet beter. 445 00:25:46,350 --> 00:25:48,570 De ouder heeft dus de plicht om in de eerste 446 00:25:48,570 --> 00:25:53,010 jaren het hart van het kind te beheersen, te corrigeren en te vormen, 447 00:25:53,010 --> 00:25:57,270 ten minste wat betreft de dwaasheid die zich in dwaas gedrag openbaart. 448 00:25:57,270 --> 00:26:01,050 Iets goeds aan kinderen is in zekere zin dat ze er, 449 00:26:01,050 --> 00:26:05,550 als er dwaasheid in hun hart zit, meestal niet erg bedreven in zijn 450 00:26:05,550 --> 00:26:09,090 om te doen alsof ze anders zijn dan ze werkelijk zijn. 451 00:26:09,090 --> 00:26:11,910 Ze zijn nogal naïef en doorzichtig. 452 00:26:11,910 --> 00:26:15,810 Als ze iets dwaas denken, doen of zeggen ze het. 453 00:26:15,810 --> 00:26:20,190 Wanneer ouders de dwaasheid in het hart van een kind naar buiten zien komen, 454 00:26:20,190 --> 00:26:24,270 moeten ze die door tucht corrigeren en het kind opvoeden. 455 00:26:24,270 --> 00:26:26,250 Het hart moet worden gevormd. 456 00:26:26,250 --> 00:26:31,470 Ik woon in een appartementencomplex en daar woont meer dan één jong gezin. 457 00:26:31,470 --> 00:26:35,730 Ik weet niet of het er twee of meer zijn, maar ik ken er twee, 458 00:26:35,730 --> 00:26:39,810 omdat iedereen in het appartementencomplex van hun bestaan weet. 459 00:26:39,810 --> 00:26:42,810 Hun kinderen zijn peuters en monsters. 460 00:26:42,810 --> 00:26:46,950 In een van deze gezinnen is de man een jonge voorganger. 461 00:26:46,950 --> 00:26:50,310 Hij en zijn vrouw hebben twee kleine meisjes. 462 00:26:50,310 --> 00:26:54,330 Er is nog een ander gezin, een Latijns-Amerikaans gezin, 463 00:26:54,330 --> 00:26:56,610 met twee kleine jongetjes. 464 00:26:56,610 --> 00:26:59,730 Deze kleine kinderen zijn zo schattig als maar kan. 465 00:26:59,730 --> 00:27:03,150 Wanneer je ze ziet, krijg je warme gevoelens voor hen, 466 00:27:03,150 --> 00:27:06,810 totdat ze zich waar je bij bent beginnen te gedragen. 467 00:27:06,810 --> 00:27:09,570 Dan gedragen ze zich als monsters. 468 00:27:09,570 --> 00:27:12,510 Dit is niet alleen een probleem bij deze twee gezinnen. 469 00:27:12,510 --> 00:27:16,650 Het lijkt een probleem te zijn bij deze generatie jonge ouders. 470 00:27:16,650 --> 00:27:19,710 De afgelopen twee, drie of vier jaar 471 00:27:19,710 --> 00:27:23,130 heb ik namelijk nauwelijks in een vliegtuig gezeten waarin niet 472 00:27:23,130 --> 00:27:25,290 een of ander kind zat te schreeuwen. 473 00:27:25,290 --> 00:27:30,630 Geen baby, maar een schreeuwend jong kind, terwijl de ouders daar gewoon min of meer 474 00:27:30,630 --> 00:27:32,910 beschaamd zaten en het verdroegen. 475 00:27:32,910 --> 00:27:37,410 Blijkbaar leert niemand jonge ouders dat de dwaasheid in hun kind er door 476 00:27:37,410 --> 00:27:39,450 tucht uit moet worden gehaald. 477 00:27:39,450 --> 00:27:42,030 Daar is de ouder verantwoordelijk voor. 478 00:27:42,030 --> 00:27:46,470 In 1 Samuel lezen we dat Eli verantwoordelijk werd gehouden voor het 479 00:27:46,470 --> 00:27:48,750 kwaad dat zijn zonen deden. 480 00:27:48,750 --> 00:27:52,830 Hoewel ze volwassen kinderen waren, waren ze niet goed opgevoed 481 00:27:52,830 --> 00:27:55,470 en had hij hen niet in bedwang gehouden. 482 00:27:55,470 --> 00:27:59,370 Dat is de specifieke beschuldiging die God uitte. 483 00:27:59,370 --> 00:28:03,750 [Vertalersnoot: Gregg volgt hier de Engelse formulering „he did not 484 00:28:03,750 --> 00:28:10,650 restrain them”; de HSV zegt dat Eli zijn zonen „niet eens zuur aangekeken” heeft.] 485 00:28:10,650 --> 00:28:16,350 Want Ik heb hem bekendgemaakt dat Ik over zijn huis voor eeuwig gericht zal oefenen, 486 00:28:16,350 --> 00:28:20,010 omwille van de ongerechtigheid die hij geweten heeft; 487 00:28:20,010 --> 00:28:23,130 want toen zijn zonen zich vervloekt gemaakt hebben, 488 00:28:23,130 --> 00:28:26,250 heeft hij hen niet eens zuur aangekeken. 489 00:28:26,250 --> 00:28:30,390 Naar alle waarschijnlijkheid hadden ze zichzelf al verachtelijk gemaakt 490 00:28:30,390 --> 00:28:35,190 voordat ze volwassen waren, toen ze gemakkelijker in bedwang te houden waren. 491 00:28:35,190 --> 00:28:38,970 Het lijkt erop dat hij een toegeeflijke vader was geweest. 492 00:28:38,970 --> 00:28:42,990 Wanneer mensen niet beseffen dat hun kinderen dwaas geboren worden 493 00:28:42,990 --> 00:28:47,970 en dat dwaasheid onaanvaardbaar is — als Spreuken ons iets leert, 494 00:28:47,970 --> 00:28:51,991 dan is het wel dat dwaasheid onaanvaardbaar gedrag is — 495 00:28:51,991 --> 00:28:57,090 beseffen ze ook niet dat de ouder degene is die ervoor verantwoordelijk is om dat 496 00:28:57,090 --> 00:28:59,310 door tucht uit een kind te halen. 497 00:28:59,310 --> 00:29:03,630 Je kunt niet garanderen dat je kinderen God zullen liefhebben of 498 00:29:03,630 --> 00:29:05,910 dat ze jouw geloof zullen overnemen. 499 00:29:05,910 --> 00:29:09,990 Het zou prachtig zijn als we konden garanderen dat onze kinderen hetzelfde 500 00:29:09,990 --> 00:29:14,250 zullen geloven als wij en God zullen liefhebben zoals wij. 501 00:29:14,250 --> 00:29:16,290 Dat kunnen we niemand opleggen. 502 00:29:16,290 --> 00:29:18,870 Maar we kunnen hun wel leren dat ze niet het 503 00:29:18,870 --> 00:29:24,030 leven van alle anderen mogen verstoren met hun kinderlijke driftbuien of wat dan ook. 504 00:29:24,030 --> 00:29:27,090 Toen mijn kinderen kleine peuters en baby’s waren, 505 00:29:27,090 --> 00:29:29,670 reisden ze urenlang met het vliegtuig. 506 00:29:29,670 --> 00:29:33,630 We namen hen mee naar Australië, Japan en Korea. 507 00:29:33,630 --> 00:29:37,470 Onze kinderen zaten veertien uur lang met ons in het vliegtuig. 508 00:29:37,470 --> 00:29:40,830 We stonden niet toe dat ze de mensen om ons heen stoorden. 509 00:29:40,830 --> 00:29:45,570 Natuurlijk moet je manieren leren om daar in een openbare ruimte mee om te gaan, 510 00:29:45,570 --> 00:29:49,110 maar het belangrijkste is dat je de kinderen onderwijst 511 00:29:49,110 --> 00:29:51,150 voordat je in het vliegtuig stapt. 512 00:29:51,150 --> 00:29:54,750 Je leert hun waarmee ze wel en niet weg zullen komen. 513 00:29:54,750 --> 00:29:56,790 Je leert hun gewoonten aan. 514 00:29:56,790 --> 00:29:58,530 Je vormt hun hart. 515 00:29:58,530 --> 00:30:01,530 Wij wilden dat onze kinderen al van jongs af aan 516 00:30:01,530 --> 00:30:04,350 samen met ons stilzaten in de gemeente. 517 00:30:04,350 --> 00:30:08,970 Kinderen doen dat van nature niet, dus leerden we hun thuis daadwerkelijk hoe ze 518 00:30:08,970 --> 00:30:10,350 stil moesten zitten. 519 00:30:10,350 --> 00:30:15,330 Dan gingen we op de bank zitten en zeiden we: ‘Goed, zit twee minuten stil,’ 520 00:30:15,330 --> 00:30:19,230 en vanaf dat ze klein waren, prezen we hen daarvoor. 521 00:30:19,230 --> 00:30:24,270 Ze leerden dat er momenten zijn waarop ze stil moeten zitten en rustig moeten zijn. 522 00:30:24,270 --> 00:30:26,310 Je moet een kind trainen. 523 00:30:26,310 --> 00:30:28,950 In Spreuken staan daar veel dingen over. 524 00:30:28,950 --> 00:30:32,430 Uiteindelijk komen we daarop terug als een afzonderlijk onderwerp. 525 00:30:32,430 --> 00:30:34,650 Op dit moment hebben we het over het hart, 526 00:30:34,650 --> 00:30:38,190 en in deze spreuk overlapt dat eenvoudigweg met het onderwerp 527 00:30:38,190 --> 00:30:39,630 van een kind: 528 00:30:39,630 --> 00:30:42,270 Dwaasheid zit diep in het hart van een kind. 529 00:30:42,270 --> 00:30:47,790 Het idee is dat dwaasheid door verstandig ouderschap uit hen verdreven kan worden. 530 00:30:47,790 --> 00:30:51,930 Er wordt gesproken over de roede, en dat klinkt nogal streng voor onze moderne 531 00:30:51,930 --> 00:30:56,970 gevoeligheden, omdat we nu in een samenleving leven die zelfs denkt dat een 532 00:30:56,970 --> 00:30:59,130 pak slaag kindermishandeling is. 533 00:30:59,130 --> 00:31:03,750 Het is verbazingwekkend hoezeer één generatie het contact met de geschiedenis 534 00:31:03,750 --> 00:31:06,870 kan verliezen, en hoe snel dat kan gebeuren. 535 00:31:06,870 --> 00:31:11,790 Het zou duidelijk moeten zijn dat bijna iedere burger die ooit een goede bijdrage 536 00:31:11,790 --> 00:31:16,170 heeft geleverd en een goed opgevoed, evenwichtig mens is geworden, 537 00:31:16,170 --> 00:31:19,350 als kind waarschijnlijk een pak slaag heeft gekregen. 538 00:31:19,350 --> 00:31:22,710 Misschien zijn er enkele gevallen waarin dat niet zo was, 539 00:31:22,710 --> 00:31:27,030 maar gedurende de meeste generaties hadden ouders het gezonde verstand 540 00:31:27,030 --> 00:31:31,110 om hun kinderen een pak slaag te geven en hen te trainen. 541 00:31:31,110 --> 00:31:35,430 Daar zijn veel volwassen en evenwichtige mensen uit voortgekomen. 542 00:31:35,430 --> 00:31:38,430 Misschien hebben sommige mensen hun kinderen mishandeld. 543 00:31:38,430 --> 00:31:41,790 Waarschijnlijk zijn sommige kinderen daardoor opgegroeid tot mensen 544 00:31:41,790 --> 00:31:44,310 met problemen, enzovoort. 545 00:31:44,310 --> 00:31:49,290 Maar weinig generaties hebben zoveel problematische jonge mensen gekend als 546 00:31:49,290 --> 00:31:53,310 onze generatie, of de generatie van onze kinderen. 547 00:31:53,310 --> 00:31:56,190 Misschien is het louter toeval, maar het valt ook 548 00:31:56,190 --> 00:32:00,120 samen met het feit dat mensen ermee ophielden hun kinderen een pak 549 00:32:00,120 --> 00:32:01,590 slaag te geven. 550 00:32:01,590 --> 00:32:04,350 Zodra het boek van dokter Spock populair werd 551 00:32:04,350 --> 00:32:08,190 en zei dat het ongezond was om een kind een pak slaag te geven, 552 00:32:08,190 --> 00:32:11,310 hebben een paar generaties kinderen grootgebracht met 553 00:32:11,310 --> 00:32:12,750 maar heel weinig discipline. 554 00:32:12,750 --> 00:32:16,050 Nu denken mensen die geen enkel contact hebben met de geschiedenis 555 00:32:16,050 --> 00:32:21,570 of met gezond verstand: ‘Een kind een pak slaag geven, dat is mishandeling.’ 556 00:32:21,570 --> 00:32:25,950 Mensen die ertegen zijn dat kinderen een pak slaag krijgen, zeggen zelfs: 557 00:32:25,950 --> 00:32:29,370 ‘Daarmee leer je het kind alleen maar gewelddadig te zijn. 558 00:32:29,370 --> 00:32:32,190 Je geeft het kind een voorbeeld van geweld.’ 559 00:32:32,190 --> 00:32:36,210 Nee, je leert het kind dat geweld niet aanvaardbaar is. 560 00:32:36,210 --> 00:32:39,030 Door iemand op een verstandige manier pijn te doen, 561 00:32:39,030 --> 00:32:41,730 leer je hem net zomin gewelddadig te zijn 562 00:32:41,730 --> 00:32:45,090 als een rechtbank een man leert mensen gevangen te zetten door 563 00:32:45,090 --> 00:32:47,130 hem naar de gevangenis te sturen. 564 00:32:47,130 --> 00:32:52,050 Wanneer een politieagent een misdadiger arresteert en hem in de gevangenis zet, 565 00:32:52,050 --> 00:32:56,250 leert dat de samenleving niet: ‘Wij mogen mensen ontvoeren, 566 00:32:56,250 --> 00:33:00,270 hen tegen hun wil vasthouden en hen in een kelder opsluiten.’ 567 00:33:00,270 --> 00:33:01,890 Dat is niet de boodschap. 568 00:33:01,890 --> 00:33:06,090 De boodschap is: als je kwaad doet, zal het recht je achterhalen, 569 00:33:06,090 --> 00:33:09,630 en dat zal pijn doen. Dat is de les. 570 00:33:09,630 --> 00:33:14,190 Kinderen leren niet gewelddadig te zijn doordat ze een pak slaag krijgen. 571 00:33:14,190 --> 00:33:18,630 Ze zouden gewelddadig kunnen leren zijn door naar mishandeling te kijken. 572 00:33:18,630 --> 00:33:20,790 Dat is een heel ander onderwerp. 573 00:33:20,790 --> 00:33:24,390 Het punt hier is dat het hart niet onveranderlijk is. 574 00:33:24,390 --> 00:33:26,010 Het is kneedbaar. 575 00:33:26,010 --> 00:33:30,330 Het hart van ieder kind kan aanvankelijk vol dwaasheid zijn en door 576 00:33:30,330 --> 00:33:33,930 verstandig ouderschap tot iets beters worden gevormd. 577 00:33:33,930 --> 00:33:36,870 Dwaasheid kan uit het hart worden verdreven. 578 00:33:36,870 --> 00:33:39,330 Een hart kan natuurlijk afglijden. 579 00:33:39,330 --> 00:33:40,770 Harten veranderen. 580 00:33:40,770 --> 00:33:44,670 Je kunt niet zomaar aannemen dat je vastzit aan de persoonlijkheid waarmee je 581 00:33:44,670 --> 00:33:48,630 geboren bent en dat je nu eenmaal moet zijn zoals je bent. 582 00:33:48,630 --> 00:33:50,790 Je moet gewoon jezelf zijn. 583 00:33:50,790 --> 00:33:55,050 Maar wat als jezelf zijn iets lelijks en afschuwelijks is? 584 00:33:55,050 --> 00:33:57,150 Dan moet je niet jezelf zijn. 585 00:33:57,150 --> 00:34:00,030 Dan kun je maar beter iets anders van jezelf maken. 586 00:34:00,030 --> 00:34:02,490 Je kunt opnieuw gevormd worden. 587 00:34:02,490 --> 00:34:05,130 En word niet aan deze wereld gelijkvormig, 588 00:34:05,130 --> 00:34:08,790 maar word veranderd door de vernieuwing van uw gezindheid 589 00:34:08,790 --> 00:34:11,250 om te kunnen onderscheiden wat de goede, 590 00:34:11,250 --> 00:34:15,210 welbehaaglijke en volmaakte wil van God is. 591 00:34:15,210 --> 00:34:19,590 [Vertalersnoot: de spreker voegt bij zijn parafrase van Romeinen 12:2 592 00:34:19,590 --> 00:34:21,990 „en van uw hart” toe. 593 00:34:21,990 --> 00:34:26,250 De HSV noemt hier de vernieuwing van de „gezindheid”.] 594 00:34:26,250 --> 00:34:30,570 Wat Salomo zegt, is dat het hart beheerst en gevormd moet worden. 595 00:34:30,570 --> 00:34:34,110 Het kan worden gecorrigeerd. Het kan verbeteren. 596 00:34:34,110 --> 00:34:37,110 In Spreuken 20:9 zegt hij: 597 00:34:37,110 --> 00:34:41,970 Wie kan zeggen: Ik heb mijn hart gezuiverd, ik ben rein van mijn zonde? 598 00:34:41,970 --> 00:34:44,670 Het is duidelijk een retorische vraag. 599 00:34:44,670 --> 00:34:48,210 Impliciet is het een uitspraak die zegt dat niemand kan zeggen: 600 00:34:48,210 --> 00:34:51,930 Ik heb mijn hart gereinigd; ik ben vrij van zonde. 601 00:34:51,930 --> 00:34:55,890 Dit brengt enig evenwicht aan in wat we zojuist zeiden. 602 00:34:55,890 --> 00:35:00,510 Het hart kan beter worden, maar het kan in deze wereld niet volmaakt worden. 603 00:35:00,510 --> 00:35:03,270 Iemand die denkt dat hij boven de zonde verheven is, 604 00:35:03,270 --> 00:35:06,510 heeft eenvoudigweg geen zicht op zijn eigen hart. 605 00:35:06,510 --> 00:35:11,070 Iemand die besluit dat hij zonder zonde is en zichzelf volkomen rein heeft 606 00:35:11,070 --> 00:35:13,410 gemaakt, bedriegt zichzelf. 607 00:35:13,410 --> 00:35:16,530 Waarschijnlijk doet hij dat om verder zwaar werk te vermijden 608 00:35:16,530 --> 00:35:18,990 dat nog nodig is om zijn hart te vormen. 609 00:35:18,990 --> 00:35:23,490 Het vormen en bewaken van het hart is een levenslange verantwoordelijkheid. 610 00:35:23,490 --> 00:35:26,910 Het is gemakkelijker als iemand zichzelf ervan kan overtuigen: 611 00:35:26,910 --> 00:35:29,130 ‘Ik heb al dat zware werk gedaan. 612 00:35:29,130 --> 00:35:34,950 Nu ben ik rein, ik ben volmaakt, ik ben goed en ik hoef niet meer te veranderen.’ 613 00:35:34,950 --> 00:35:39,450 Dan bedriegt hij zichzelf met de gedachte dat er geen zonde meer in hem zit. 614 00:35:39,450 --> 00:35:42,030 Wel, de zonde zit daar wel. 615 00:35:42,030 --> 00:35:44,490 De zonde wordt daarin geboren. 616 00:35:44,490 --> 00:35:47,430 Paulus heeft dat gezegd. Paulus zei: 617 00:35:47,430 --> 00:35:52,110 Wat ik namelijk teweegbreng, doorzie ik niet, want niet wat ik wil, dat doe ik, 618 00:35:52,110 --> 00:35:54,690 maar wat ik haat, dat doe ik. 619 00:35:54,690 --> 00:35:59,070 En als ik dat doe wat ik niet wil, val ik de wet bij dat zij goed is. 620 00:35:59,070 --> 00:36:01,950 Nu ben ik het echter niet meer die dit teweegbrengt, 621 00:36:01,950 --> 00:36:04,170 maar de zonde die in mij woont. 622 00:36:04,170 --> 00:36:09,030 Want ik weet dat in mij, dat is in mijn vlees, niets goeds woont. 623 00:36:09,030 --> 00:36:13,530 Immers, het willen is er bij mij wel , maar het goede teweegbrengen, 624 00:36:13,530 --> 00:36:14,850 dat vind ik niet. 625 00:36:14,850 --> 00:36:20,070 Want het goede dat ik wil, doe ik niet, maar het kwade, dat ik niet wil, 626 00:36:20,070 --> 00:36:21,270 dat doe ik. 627 00:36:21,270 --> 00:36:25,350 Als ik nu dat doe wat ik niet wil, breng ík dat niet meer teweeg, 628 00:36:25,350 --> 00:36:27,510 maar de zonde die in mij woont. 629 00:36:27,510 --> 00:36:32,070 Ik ontdek dus deze wet in mij : dat, als ik het goede wil doen, 630 00:36:32,070 --> 00:36:34,350 het kwade dicht bij mij ligt. 631 00:36:34,350 --> 00:36:38,490 Want naar de innerlijke mens verheug ik mij in de wet van God. 632 00:36:38,490 --> 00:36:41,190 Maar in mijn leden zie ik een andere wet, 633 00:36:41,190 --> 00:36:43,950 die tegen de wet van mijn verstand strijd voert 634 00:36:43,950 --> 00:36:48,630 en mij tot gevangene maakt van de wet van de zonde, die in mijn leden is. 635 00:36:48,630 --> 00:36:52,530 Iemand moet wijs genoeg zijn om te weten dat hij niet moet denken dat het werk 636 00:36:52,530 --> 00:36:57,810 gedaan is, alleen omdat hij zo ver is gekomen dat hij vooruitgang heeft geboekt, 637 00:36:57,810 --> 00:37:01,410 zijn drijfveren goed zijn, zijn waarden goed zijn, 638 00:37:01,410 --> 00:37:05,370 zijn moraal goed is en zijn overtuigingen goed zijn. 639 00:37:05,370 --> 00:37:09,030 Hij moet zijn waakzaamheid niet laten verslappen en zeggen: 640 00:37:09,030 --> 00:37:11,550 ‘Ik ben nu van al mijn zonde gereinigd. 641 00:37:11,550 --> 00:37:15,090 Ik heb al dat zware werk gedaan om mijzelf te hervormen, 642 00:37:15,090 --> 00:37:17,190 maar nu hoef ik niets meer te doen.’ 643 00:37:17,190 --> 00:37:23,490 Nee, er zal altijd meer te doen zijn, omdat daarbinnen altijd zonde aanwezig is. 644 00:37:23,490 --> 00:37:27,930 Niemand kan redelijkerwijs zeggen dat hij een stadium heeft bereikt waarin er geen 645 00:37:27,930 --> 00:37:32,730 zonde meer in zijn hart kan zijn en hij niet meer voor dat gevaar hoeft te vrezen. 646 00:37:32,730 --> 00:37:36,270 In Spreuken 23:19 zegt Salomo: 647 00:37:36,270 --> 00:37:42,571 Jij, mijn zoon, luister, en word wijs, richt je hart op de weg van de Heere . 648 00:37:42,571 --> 00:37:46,410 Ook hier geldt dus: jij stuurt je hart. 649 00:37:46,410 --> 00:37:49,650 Het is jouw verantwoordelijkheid om je hart te sturen. 650 00:37:49,650 --> 00:37:51,810 Je volgt niet zomaar je hart. 651 00:37:51,810 --> 00:37:53,430 Je stuurt je hart. 652 00:37:53,430 --> 00:37:58,050 Als je je hart alleen maar volgt, moet je beseffen dat er verdorvenheid en dwaasheid 653 00:37:58,050 --> 00:37:59,370 in je hart zit. 654 00:37:59,370 --> 00:38:03,450 Je kunt niet zomaar op je hart vertrouwen. Er staat: 655 00:38:03,450 --> 00:38:09,870 Arglistig is het hart, boven alles, ja, ongeneeslijk is het, wie zal het kennen? 656 00:38:09,870 --> 00:38:13,650 Je volgt het dus niet zomaar. Je moet het sturen. 657 00:38:13,650 --> 00:38:16,470 Je moet kiezen hoe je hart zal zijn. 658 00:38:16,470 --> 00:38:19,710 Dat bevestigt dat het hart kneedbaar is. 659 00:38:19,710 --> 00:38:21,930 Het hart kan gevormd worden. 660 00:38:21,930 --> 00:38:26,790 Het is niet gewoon wat het nu eenmaal is, zodat je ermee moet leren leven. 661 00:38:26,790 --> 00:38:29,070 Het is iets waaraan je richting moet geven. 662 00:38:29,070 --> 00:38:31,890 Maar hoe geef je richting aan je hart? 663 00:38:31,890 --> 00:38:34,830 In veel opzichten wordt het hart in de Bijbel beschouwd 664 00:38:34,830 --> 00:38:37,650 als de diepste kern van je drijfveren. 665 00:38:37,650 --> 00:38:39,330 Wat is er dan nog meer? 666 00:38:39,330 --> 00:38:43,170 Wat ligt nog dieper dan dat en kan er richting aan geven? 667 00:38:43,170 --> 00:38:47,130 Ik denk dat de wil als iets anders dan het hart wordt beschouwd. 668 00:38:47,130 --> 00:38:53,250 Het hart bestaat dan uit je gedachten, je emoties, je drijfveren, enzovoort. 669 00:38:53,250 --> 00:38:55,350 Maar daarnaast is er je wil. 670 00:38:55,350 --> 00:38:58,470 Je kunt zeggen: ‘Ik zie dat mijn gedachten, 671 00:38:58,470 --> 00:39:03,990 mijn emoties en zelfs mijn drijfveren niet zijn wat ze zouden moeten zijn. 672 00:39:03,990 --> 00:39:09,150 Maar ik kies ervoor mijn innerlijke leven een andere richting op te sturen. 673 00:39:09,150 --> 00:39:14,370 Ik kies ervoor de wapens op te nemen tegen de zondigheid en dwaasheid 674 00:39:14,370 --> 00:39:18,030 waarvoor mijn hart, naar ik zie, kiest. 675 00:39:18,030 --> 00:39:20,910 En ik kies ervoor dat te veranderen. 676 00:39:20,910 --> 00:39:24,390 Ik kies ervoor er de leiding over te nemen.’ 677 00:39:24,390 --> 00:39:26,130 In een gesprek hadden we het over 678 00:39:26,130 --> 00:39:30,450 mensen met bepaalde zondige emotionele patronen en gewoonten, 679 00:39:30,450 --> 00:39:33,870 over hun gedachteleven, enzovoort, en over de 680 00:39:33,870 --> 00:39:37,350 noodzaak daar eenvoudigweg de leiding over te nemen. 681 00:39:37,350 --> 00:39:40,950 We hadden het in het bijzonder over weigeren beledigd te zijn, 682 00:39:40,950 --> 00:39:44,190 en over het feit dat sommige mensen beledigd raken door de 683 00:39:44,190 --> 00:39:47,010 leer dat je moet weigeren beledigd te zijn. 684 00:39:47,010 --> 00:39:49,530 Ze denken: ‘Dat kun je niet doen. 685 00:39:49,530 --> 00:39:53,490 Je kunt niet gewoon tegen jezelf zeggen dat je niet beledigd moet zijn.’ 686 00:39:53,490 --> 00:39:56,010 En dan denk ik: ‘Wie kan dat niet? 687 00:39:56,010 --> 00:39:58,410 Kun je het niet, of wil je het niet?’ 688 00:39:58,410 --> 00:40:01,110 Als je het niet kunt, zeg je dan dat jij niet 689 00:40:01,110 --> 00:40:04,410 de leiding hebt over je eigen verstand en je eigen hart? 690 00:40:04,410 --> 00:40:06,630 En als jij dat niet hebt, wie dan wel? 691 00:40:06,630 --> 00:40:09,990 Iemand anders, aan wie jij dat ook maar toestaat. 692 00:40:09,990 --> 00:40:13,590 Als jij niet de leiding neemt over je eigen hart en verstand, 693 00:40:13,590 --> 00:40:16,350 zal iemand anders er de leiding over nemen. 694 00:40:16,350 --> 00:40:20,250 Je moet eenvoudigweg je verantwoordelijkheid nemen en zeggen: 695 00:40:20,250 --> 00:40:24,690 ‘Het is mijn verantwoordelijkheid om mijn innerlijke leven zo te vormen dat 696 00:40:24,690 --> 00:40:26,370 het God behaagt.’ 697 00:40:26,370 --> 00:40:30,450 Nu doe ik dat niet helemaal op eigen kracht. Er staat: 698 00:40:30,450 --> 00:40:34,650 want het is God, Die in u werkt zowel het willen als het werken, 699 00:40:34,650 --> 00:40:36,510 naar Zijn welbehagen. 700 00:40:36,510 --> 00:40:40,230 God werkt in je hart, maar Hij werkt met je samen. 701 00:40:40,230 --> 00:40:42,810 Hij geeft jou het rentmeesterschap. 702 00:40:42,810 --> 00:40:46,290 Jij kiest ervoor Hem wel of niet te vertrouwen. 703 00:40:46,290 --> 00:40:49,830 Jij kiest ervoor wel of niet lief te hebben. 704 00:40:49,830 --> 00:40:54,210 Jij kiest ervoor wel of niet nederig te zijn. 705 00:40:54,210 --> 00:40:57,510 Wanneer je ervoor kiest nederig te zijn, geldt: 706 00:40:57,510 --> 00:41:00,510 Hij echter geeft des te meer genade. 707 00:41:00,510 --> 00:41:04,710 Daarom zegt de Schrift : God keert Zich tegen de hoogmoedigen, 708 00:41:04,710 --> 00:41:07,770 maar aan de nederigen geeft Hij genade. 709 00:41:07,770 --> 00:41:11,970 Als je ervoor kiest Hem te eren, zal Hij jou eren. 710 00:41:11,970 --> 00:41:17,190 Als je ervoor kiest Hem te vertrouwen, zal Hij laten zien dat Hij betrouwbaar is 711 00:41:17,190 --> 00:41:19,290 en zal Hij je te hulp komen. 712 00:41:19,290 --> 00:41:21,510 Maar jij moet die keuzes maken. 713 00:41:21,510 --> 00:41:25,590 Als je er niet voor kiest liefdevol, geduldig, 714 00:41:25,590 --> 00:41:29,610 nederig en vol vertrouwen te zijn, enzovoort, 715 00:41:29,610 --> 00:41:32,010 op de manieren waarop je dat zou moeten zijn, 716 00:41:32,010 --> 00:41:36,750 dan komt iemand anders binnen en bepaalt die of jij al die dingen wel of 717 00:41:36,750 --> 00:41:38,250 niet zult zijn. 718 00:41:38,250 --> 00:41:41,610 Je omgeving zelf zal het voor je bepalen. 719 00:41:41,610 --> 00:41:45,690 Dat is het verschil tussen koudbloedige en warmbloedige dieren. 720 00:41:45,690 --> 00:41:50,370 Ik denk dat alles wat God in de natuur heeft gemaakt, als we erover nadenken, 721 00:41:50,370 --> 00:41:53,430 ons een of andere geestelijke les te leren heeft. 722 00:41:53,430 --> 00:41:56,790 Het is interessant dat God in dit specifieke opzicht 723 00:41:56,790 --> 00:41:58,950 twee soorten dieren heeft gemaakt. 724 00:41:58,950 --> 00:42:03,330 Er zijn vissen, amfibieën en reptielen waarvan het lichaam niet zijn 725 00:42:03,330 --> 00:42:05,250 eigen temperatuur opwekt. 726 00:42:05,250 --> 00:42:08,130 Ze nemen de temperatuur van hun omgeving aan. 727 00:42:08,130 --> 00:42:12,450 Daarom werkt het bekende voorbeeld van de kikker in de ketel zoals het werkt. 728 00:42:12,450 --> 00:42:15,210 De lichaamstemperatuur van de kikker past zich 729 00:42:15,210 --> 00:42:19,650 eenvoudigweg aan aan de temperatuur van datgene waarin hij zich bevindt, 730 00:42:19,650 --> 00:42:22,350 ook aan temperaturen die hem zullen doden. 731 00:42:22,350 --> 00:42:24,630 Hij voelt zich gewoon op zijn gemak. 732 00:42:24,630 --> 00:42:28,830 Hij heeft niets in zich wat bepaalt welke temperatuur hij zou moeten hebben. 733 00:42:28,830 --> 00:42:31,470 Hij is dus wat zijn omgeving van hem maakt, 734 00:42:31,470 --> 00:42:36,150 en hij voelt zich op zijn gemak in die omgeving en bij die temperatuur. 735 00:42:36,150 --> 00:42:39,690 God heeft die dieren niet geschapen met een inwendig systeem dat 736 00:42:39,690 --> 00:42:42,030 hun lichaamstemperatuur regelt. 737 00:42:42,030 --> 00:42:46,410 Daarnaast zijn er zoogdieren en vogels die zo’n systeem wel hebben, 738 00:42:46,410 --> 00:42:48,690 en daar horen wij zelf ook bij. 739 00:42:48,690 --> 00:42:54,030 Ons lichaam handhaaft een bepaalde juiste temperatuur, behalve wanneer we ziek zijn. 740 00:42:54,030 --> 00:42:59,070 We kunnen buiten in de vrieskou zijn, of buiten bij een temperatuur van 115 graden 741 00:42:59,070 --> 00:43:01,470 Fahrenheit, en als we gezond zijn, 742 00:43:01,470 --> 00:43:06,510 blijft onze lichaamstemperatuur 98,6 graden Fahrenheit. 743 00:43:06,510 --> 00:43:09,630 De omgeving verandert onze lichaamstemperatuur niet. 744 00:43:09,630 --> 00:43:11,730 We reguleren die zelf. 745 00:43:11,730 --> 00:43:14,250 Daarvoor hebben we inwendige regelsystemen. 746 00:43:14,250 --> 00:43:17,850 Als we ons dus in ijskoud water bevinden, krijgen we het koud, 747 00:43:17,850 --> 00:43:23,010 omdat de omgeving sterk afwijkt van de inwendige temperatuur die we reguleren. 748 00:43:23,010 --> 00:43:27,030 De vis die in ijskoud water zit, merkt daar niet eens iets van, 749 00:43:27,030 --> 00:43:31,410 omdat zijn lichaamstemperatuur gelijk is aan die van de omgeving. 750 00:43:31,410 --> 00:43:34,050 Als je bij extreem warm weer naar buiten gaat, 751 00:43:34,050 --> 00:43:39,090 of als je in een pot kokend water valt, raak je gebroeid en verbrand. 752 00:43:39,090 --> 00:43:42,450 Je zult pijn hebben, je zult het verschrikkelijk vinden 753 00:43:42,450 --> 00:43:45,150 en je zult er zo snel mogelijk uitspringen. 754 00:43:45,150 --> 00:43:47,130 Een kikker doet dat niet. 755 00:43:47,130 --> 00:43:52,050 Voor hem is er dus geen verschil tussen warm, koud of wat dan ook. 756 00:43:52,050 --> 00:43:53,730 Zijn lichaam heeft geen enkel 757 00:43:53,730 --> 00:43:57,570 referentiekader waarmee het zijn omgeving kan beoordelen. 758 00:43:57,570 --> 00:43:59,250 Maar dat van ons wel. 759 00:43:59,250 --> 00:44:03,150 Een temperatuur van 98,6 is de norm. 760 00:44:03,150 --> 00:44:05,550 Dat is ons referentiekader. 761 00:44:05,550 --> 00:44:09,150 Als we ons in temperaturen bevinden die voldoende lager zijn, 762 00:44:09,150 --> 00:44:11,970 kunnen we ons daardoor onbehaaglijk voelen. 763 00:44:11,970 --> 00:44:16,110 Als die veel hoger is, voelen we ons ook onbehaaglijk. 764 00:44:16,110 --> 00:44:20,850 Dat komt doordat God ons volgens mij biologisch zo heeft ontworpen dat we een 765 00:44:20,850 --> 00:44:23,070 geestelijke waarheid weerspiegelen. 766 00:44:23,070 --> 00:44:26,490 Er zijn mensen die hun eigen inwendige temperatuur, 767 00:44:26,490 --> 00:44:31,530 hun eigen geestelijke gesteldheid, hun eigen geestelijke hoedanigheid niet 768 00:44:31,530 --> 00:44:32,910 op peil houden. 769 00:44:32,910 --> 00:44:38,550 Ze gaan gewoon mee met hoe hun omgeving ook is, met welke groep ze ook omgaan, 770 00:44:38,550 --> 00:44:44,370 met wat de cultuur ook goedkeurt en met wat de maatschappij ook doet. Ze doen mee. 771 00:44:44,370 --> 00:44:47,550 Ze hebben geen enkel besef dat iets goed of verkeerd is. 772 00:44:47,550 --> 00:44:51,210 Het enige wat ze weten, is dat dit nu eenmaal gedaan wordt, 773 00:44:51,210 --> 00:44:54,150 dat we in deze maatschappij nu eenmaal zo denken 774 00:44:54,150 --> 00:44:56,670 en dat we ons nu eenmaal zo gedragen. 775 00:44:56,670 --> 00:45:00,450 Ze hebben vanbinnen niets wat hen in conflict brengt met wat dan ook, 776 00:45:00,450 --> 00:45:05,610 met welke omstandigheden dan ook, omdat ze vanbinnen geen enkele norm handhaven. 777 00:45:05,610 --> 00:45:07,770 Voor hen bestaat er geen norm. 778 00:45:07,770 --> 00:45:10,290 Ze zijn wat hun omgeving ook is. 779 00:45:10,290 --> 00:45:13,470 Dan is er wat God van mensen eist dat ze zijn. 780 00:45:13,470 --> 00:45:15,990 Ze moeten zijn als warmbloedige dieren, 781 00:45:15,990 --> 00:45:19,290 die hun temperatuur inwendig regelen en daardoor het 782 00:45:19,290 --> 00:45:23,550 contrast waarnemen tussen wat zij zijn en behoren te zijn aan de ene kant, 783 00:45:23,550 --> 00:45:26,250 en wat hun omgeving is aan de andere kant. 784 00:45:26,250 --> 00:45:28,110 Er zijn mensen zoals Lot. 785 00:45:28,110 --> 00:45:32,490 Hoewel we hem in bepaalde opzichten iemand zouden noemen die compromissen sloot, 786 00:45:32,490 --> 00:45:35,430 wordt hij in de Bijbel de rechtvaardige Lot genoemd. 787 00:45:35,430 --> 00:45:38,490 — want deze rechtvaardige, die in hun midden woonde, 788 00:45:38,490 --> 00:45:43,470 heeft dag in dag uit zijn rechtvaardige ziel gekweld bij het zien en horen van hun 789 00:45:43,470 --> 00:45:44,911 wetteloze daden — 790 00:45:44,911 --> 00:45:49,530 Hij bevond zich in Sodom en nam die temperatuur zelf tot op zekere hoogte een 791 00:45:49,530 --> 00:45:53,070 beetje over, maar hij was er nog niet helemaal in opgegaan. 792 00:45:53,070 --> 00:45:55,170 Hij was niet volledig verdorven. 793 00:45:55,170 --> 00:45:59,430 Er was nog altijd iets in hem wat zei: „Dit voelt niet goed.” 794 00:45:59,430 --> 00:46:02,490 In 2 Petrus, hoofdstuk 2, staat: 795 00:46:02,490 --> 00:46:07,290 heeft dag in dag uit zijn rechtvaardige ziel gekweld bij het zien 796 00:46:07,290 --> 00:46:09,750 en horen van hun wetteloze daden 797 00:46:09,750 --> 00:46:14,550 Zo is het met een christen die zijn hart onderhoudt zoals het behoort te zijn. 798 00:46:14,550 --> 00:46:18,690 Zo iemand bepaalt zelf wat hij zal goedkeuren. Hij kiest dat. 799 00:46:18,690 --> 00:46:22,410 Hij bepaalt of hij aanstoot zal nemen, of hij bang zal zijn, 800 00:46:22,410 --> 00:46:25,950 of hij boos zal zijn en of hij trots zal zijn. 801 00:46:25,950 --> 00:46:29,130 De verleiding tot die dingen hebben we niet in de hand. 802 00:46:29,130 --> 00:46:31,950 We leven in een wereld vol verleiding. 803 00:46:31,950 --> 00:46:35,610 Als ik naar buiten ga, wordt mijn lichaamstemperatuur ongetwijfeld als het 804 00:46:35,610 --> 00:46:37,710 ware verleid om te dalen. 805 00:46:37,710 --> 00:46:41,310 Maar mijn lichaamstemperatuur verzet zich daartegen. 806 00:46:41,310 --> 00:46:45,510 Ik word in zekere zin verleid om door en door te bevriezen. 807 00:46:45,510 --> 00:46:49,110 Dat zou waarschijnlijk gebeuren als de kou de overhand kreeg. 808 00:46:49,110 --> 00:46:53,670 Je kunt door en door bevriezen, maar dan moet je eerst sterven. 809 00:46:53,670 --> 00:46:57,930 Zolang je leeft, blijft je lichaam een bepaalde temperatuur handhaven. 810 00:46:57,930 --> 00:47:02,850 Maar je kunt sterven, en dan zal je lichaam de omgevingstemperatuur aannemen. 811 00:47:02,850 --> 00:47:06,990 Het punt is dat je uit verschillende mogelijkheden kiest wat je houding en je 812 00:47:06,990 --> 00:47:08,430 stemming zullen zijn. 813 00:47:08,430 --> 00:47:10,650 Je moet daar leiding aan geven. 814 00:47:10,650 --> 00:47:12,810 Dat is jouw verantwoordelijkheid. 815 00:47:12,810 --> 00:47:16,650 Als je die verantwoordelijkheid verwaarloost, zal dat niet goed aflopen, 816 00:47:16,650 --> 00:47:19,770 want dan gaat iemand anders er de leiding over nemen. 817 00:47:19,770 --> 00:47:22,890 Dan gaat je omgeving dat voor je bepalen. 818 00:47:22,890 --> 00:47:27,150 Met je omgeving kan bijvoorbeeld de invloedrijkste persoon in je leven bedoeld 819 00:47:27,150 --> 00:47:32,610 worden: iemand thuis, op het kantoor waar je werkt of waar dan ook. 820 00:47:32,610 --> 00:47:36,930 Hoewel dit niet voorkomt in het materiaal dat we zouden behandelen, wil ik, 821 00:47:36,930 --> 00:47:44,070 omdat we het er nu toch over hebben, wijzen op Spreuken 25:28. Daar staat: 822 00:47:44,070 --> 00:47:48,390 Zoals een opengebroken stad zonder muur, zo is een man die zijn 823 00:47:48,390 --> 00:47:50,310 geest niet in bedwang houdt. 824 00:47:50,310 --> 00:47:54,210 Er wordt van je geëist dat je heerschappij voert over je eigen geest. 825 00:47:54,210 --> 00:47:56,250 Dat is jouw verantwoordelijkheid. 826 00:47:56,250 --> 00:48:00,270 Je eigen geestelijke leven is jouw verantwoordelijkheid. 827 00:48:00,270 --> 00:48:03,690 Zonder de genade van God en zonder de Geest van God 828 00:48:03,690 --> 00:48:05,910 kun je dat eigenlijk niet goed doen. 829 00:48:05,910 --> 00:48:09,810 Maar als christen ben je niet zonder de genade van God en ben je niet 830 00:48:09,810 --> 00:48:11,550 zonder de Geest van God. 831 00:48:11,550 --> 00:48:15,090 Dat betekent dat je volledig verantwoordelijk bent. 832 00:48:15,090 --> 00:48:19,410 Het is daarom jouw verantwoordelijkheid om door de Geest te wandelen, 833 00:48:19,410 --> 00:48:24,390 in genade te wandelen, op God te vertrouwen en voor rechtvaardige gedachten 834 00:48:24,390 --> 00:48:26,130 en houdingen te kiezen. 835 00:48:26,130 --> 00:48:29,790 Je moet heerschappij voeren over je eigen geest. 836 00:48:29,790 --> 00:48:34,470 Als je dat niet doet, bevind je je in een toestand die wordt vergeleken met een stad 837 00:48:34,470 --> 00:48:36,810 waarvan de muren zijn afgebroken. 838 00:48:36,810 --> 00:48:40,470 In de oudheid waren de muren van een stad er natuurlijk om indringers 839 00:48:40,470 --> 00:48:41,850 buiten te houden. 840 00:48:41,850 --> 00:48:43,590 Daar dienen muren voor. 841 00:48:43,590 --> 00:48:47,670 Als er een bres in de muren wordt geslagen, als de muren instorten, 842 00:48:47,670 --> 00:48:50,010 kan iedereen de stad binnenvallen. 843 00:48:50,010 --> 00:48:51,750 Er is geen verdediging. 844 00:48:51,750 --> 00:48:54,930 De stad zal zichzelf niet langer kunnen besturen. 845 00:48:54,930 --> 00:48:59,490 Uiteindelijk zal zij bestuurd worden door de sterkste aanvaller die haar aanvalt, 846 00:48:59,490 --> 00:49:02,310 omdat er geen muren zijn om dat te verhinderen. 847 00:49:02,310 --> 00:49:05,970 De persoon die geen heerschappij over zijn geest wil voeren, 848 00:49:05,970 --> 00:49:10,110 zal zijn geest dus door iemand of iets anders laten beheersen. 849 00:49:10,110 --> 00:49:13,950 Dat is wat Spreuken leert, en dat is natuurlijk waar: 850 00:49:13,950 --> 00:49:17,670 wat je je ware zelf noemt, is in werkelijkheid je hart. 851 00:49:17,670 --> 00:49:22,110 Nog een ander punt is dat het tegenwoordig populair is onder mensen die boeken over 852 00:49:22,110 --> 00:49:26,850 christelijke psychologie schrijven om wereldse ideeën over de aard van de mens 853 00:49:26,850 --> 00:49:31,710 over te nemen en daar vervolgens steun voor te proberen te vinden in de Schrift. 854 00:49:31,710 --> 00:49:33,330 We hebben het gehad over het hart, 855 00:49:33,330 --> 00:49:37,890 en een van de populairste en hardnekkigste denkbeelden in de wereldse psychologie 856 00:49:37,890 --> 00:49:41,550 is een denkbeeld van Sigmund Freud over het onbewuste. 857 00:49:41,550 --> 00:49:44,490 We nemen bijna vanzelfsprekend aan dat het bestaat, 858 00:49:44,490 --> 00:49:48,630 hoewel Freud degene was die het in de negentiende eeuw heeft bedacht. 859 00:49:48,630 --> 00:49:52,590 Het is dus eigenlijk een nieuw idee dat mensen een onbewuste hebben. 860 00:49:52,590 --> 00:49:56,250 De reden waarom ik dit ter sprake breng, is dat veel christenen, 861 00:49:56,250 --> 00:49:59,910 wanneer ze dit denkbeeld van het onbewuste proberen te verdedigen, 862 00:49:59,910 --> 00:50:03,150 zouden zeggen dat dit eigenlijk is waar de Bijbel het over heeft 863 00:50:03,150 --> 00:50:05,190 wanneer die over het hart spreekt. 864 00:50:05,190 --> 00:50:06,990 Wanneer de Bijbel zegt: 865 00:50:06,990 --> 00:50:09,930 Eet niet het brood van hem die niemand iets gunt, 866 00:50:09,930 --> 00:50:13,290 en wees niet belust op zijn smakelijke gerechten. 867 00:50:13,290 --> 00:50:19,410 Want zoals hij bedacht heeft bij zichzelf, zo zal hij tegen u zeggen: Eet en drink, 868 00:50:19,410 --> 00:50:24,390 maar zijn hart is niet bij u. Uw stuk brood , dat u gegeten hebt, 869 00:50:24,390 --> 00:50:28,770 zou u uitspuwen, uw aangename woorden zou u verspillen. 870 00:50:28,770 --> 00:50:34,290 dan is het woord ‘hart’ daar volgens hen het onbewuste waar Freud over sprak. 871 00:50:34,290 --> 00:50:37,950 Wat is het onbewuste of het onderbewustzijn? 872 00:50:37,950 --> 00:50:40,890 We gebruiken deze termen heel vrij in gesprekken, 873 00:50:40,890 --> 00:50:45,030 alsof het een bewezen werkelijkheid is dat mensen een onbewuste hebben. 874 00:50:45,030 --> 00:50:50,130 Wanneer mensen zeggen: ‘Ik deed dit onbewust,’ of: ‘Ik deed dat onbewust,’ 875 00:50:50,130 --> 00:50:54,630 bedoelen ze vaak eigenlijk: ‘Ik dacht op dat moment gewoon niet na.’ 876 00:50:54,630 --> 00:50:56,310 Dat is niet hetzelfde. 877 00:50:56,310 --> 00:51:00,150 Bij Freud is het onbewuste een opslagplaats van alle ervaringen 878 00:51:00,150 --> 00:51:02,910 die je sinds je kindertijd ooit hebt gehad, 879 00:51:02,910 --> 00:51:06,450 vooral de ervaringen uit de eerste zeven jaar van je leven. 880 00:51:06,450 --> 00:51:09,690 Je hebt herinneringen die eigenlijk geen herinneringen zijn, 881 00:51:09,690 --> 00:51:12,090 omdat je ze je niet kunt herinneren. 882 00:51:12,090 --> 00:51:16,710 Alle ervaringen zijn geprogrammeerd in dit gebied van je persoonlijkheid dat het 883 00:51:16,710 --> 00:51:20,610 onbewuste wordt genoemd en waarvan je je niet bewust kunt zijn. 884 00:51:20,610 --> 00:51:23,070 Je kunt je er niet bewust van zijn. 885 00:51:23,070 --> 00:51:26,490 Je kunt je op geen enkele natuurlijke manier de dingen herinneren 886 00:51:26,490 --> 00:51:28,230 die daarin zitten. 887 00:51:28,230 --> 00:51:31,770 Freud geloofde dat je ongebruikelijke methoden moest gebruiken, 888 00:51:31,770 --> 00:51:36,750 zoals hypnose en bepaalde andere technieken, misschien vrije associatie, 889 00:51:36,750 --> 00:51:40,650 inktvlektests, droomanalyse en dat soort dingen. 890 00:51:40,650 --> 00:51:44,370 Dit soort technieken zou onthullen wat je langs natuurlijke weg niet 891 00:51:44,370 --> 00:51:46,950 over je onbewuste te weten kunt komen: 892 00:51:46,950 --> 00:51:50,670 de inhoud van dit reservoir van ontoegankelijke herinneringen, 893 00:51:50,670 --> 00:51:54,990 die volgens Freud je hele persoonlijkheid en gedrag bepalen. 894 00:51:54,990 --> 00:51:57,870 De reden waarom je je gedraagt zoals je je gedraagt, 895 00:51:57,870 --> 00:52:01,230 is dat je in je onbewuste seksuele agressie hebt 896 00:52:01,230 --> 00:52:03,390 waarvan je je niet bewust bent. 897 00:52:03,390 --> 00:52:08,190 Er is zelfs het zogenaamde oedipuscomplex dat eerder ter sprake kwam: 898 00:52:08,190 --> 00:52:11,610 dat ieder kind de ouder van hetzelfde geslacht wil doden 899 00:52:11,610 --> 00:52:14,850 en met de ouder van het andere geslacht naar bed wil. 900 00:52:14,850 --> 00:52:18,390 Door dat te bedenken heeft Freud ons veel over zichzelf verteld. 901 00:52:18,390 --> 00:52:20,910 Hij heeft mij niet veel over mijzelf verteld, 902 00:52:20,910 --> 00:52:24,390 want ik heb nooit ook maar enige belangstelling voor zoiets gehad. 903 00:52:24,390 --> 00:52:29,550 Het klinkt walgelijk voor mij, en naar ik aanneem voor de meeste normale mensen. 904 00:52:29,550 --> 00:52:34,590 Het feit dat Freud dacht dat ieder mens dat heeft, vertelt je heel veel over hem. 905 00:52:34,590 --> 00:52:36,870 Hij moet dat kennelijk zelf hebben gevoeld, 906 00:52:36,870 --> 00:52:39,750 anders zou hij niet denken dat ieder mens dat deed. 907 00:52:39,750 --> 00:52:41,790 Zo zijn psychologen vaak. 908 00:52:41,790 --> 00:52:46,710 Ze kijken naar hun eigen verdorvenheid en nemen aan: ‘Ik ben normaal, 909 00:52:46,710 --> 00:52:48,630 dus iedereen is zo.’ 910 00:52:48,630 --> 00:52:51,390 Vervolgens beginnen ze te generaliseren. 911 00:52:51,390 --> 00:52:54,090 Dan vinden ze iemand anders die er ook zo over denkt, 912 00:52:54,090 --> 00:52:56,790 en dus zien ze dat als een bevestiging. 913 00:52:56,790 --> 00:53:01,590 De psychologie zegt vaak dat alle normale mensen met dit of dat rondlopen. 914 00:53:01,590 --> 00:53:06,870 Hoe ken je alle normale mensen? Wie heb je onderzocht? ‘Mijn patiënten.’ 915 00:53:06,870 --> 00:53:09,210 Zijn je patiënten normale mensen? 916 00:53:09,210 --> 00:53:11,190 Waarom zijn het dan patiënten? 917 00:53:11,190 --> 00:53:14,310 Waarom gaan ze naar een psychiater als ze normaal zijn? 918 00:53:14,310 --> 00:53:17,010 Normale mensen gaan niet naar psychologen. 919 00:53:17,010 --> 00:53:20,310 Mensen met bijzondere problemen gaan naar psychiaters. 920 00:53:20,310 --> 00:53:22,590 Ze behandelen een hele groep mensen die 921 00:53:22,590 --> 00:53:26,190 problemen hebben en stellen vast dat normale mensen zo zijn, 922 00:53:26,190 --> 00:53:29,850 omdat dat de enige mensen zijn die ze hebben kunnen onderzoeken. 923 00:53:29,850 --> 00:53:33,270 Ze onderzoeken geen mensen die niet naar hen toe komen. 924 00:53:33,270 --> 00:53:35,790 Psychologie is zo’n onwetenschap. 925 00:53:35,790 --> 00:53:37,770 In veel gevallen is het ook onzin, 926 00:53:37,770 --> 00:53:41,790 hoewel de psychologie wel met enkele verstandige dingen komt en er enkele 927 00:53:41,790 --> 00:53:45,390 dingen worden waargenomen die ze toevallig juist hebben. 928 00:53:45,390 --> 00:53:49,710 Zelfs een stilstaande klok geeft tweemaal per dag de juiste tijd aan. 929 00:53:49,710 --> 00:53:53,370 Iedereen die mensen observeert, zal sommige dingen juist hebben. 930 00:53:53,370 --> 00:53:57,270 Ik moet toegeven dat de psychologie sommige dingen zegt waarmee ik het niet 931 00:53:57,270 --> 00:54:02,130 oneens kan zijn, en sommige daarvan stemmen zelfs overeen met de Bijbel. 932 00:54:02,130 --> 00:54:06,090 Maar de fundamentele dingen die de verschillende psychologische scholen maken 933 00:54:06,090 --> 00:54:11,850 tot wat ze zijn — bijvoorbeeld het freudianisme — zijn niet Schriftuurlijk. 934 00:54:11,850 --> 00:54:15,330 Mensen die christelijke freudianen zijn, proberen die dingen in de 935 00:54:15,330 --> 00:54:16,650 Schrift te vinden. 936 00:54:16,650 --> 00:54:21,390 Het onbewuste is dus zogenaamd de opslagplaats van al die niet-herinnerde 937 00:54:21,390 --> 00:54:23,790 herinneringen waar je niet bij kunt. 938 00:54:23,790 --> 00:54:25,590 Ze bepalen je gedrag. 939 00:54:25,590 --> 00:54:29,010 De problemen die je hebt, zijn het gevolg van wat daarin zit, 940 00:54:29,010 --> 00:54:31,050 maar je weet niet wat daarin zit. 941 00:54:31,050 --> 00:54:35,490 Je kunt denken en denken en denken, maar je zult het je nooit herinneren, 942 00:54:35,490 --> 00:54:39,330 omdat het in een andere categorie valt dan het bewustzijn. 943 00:54:39,330 --> 00:54:42,990 In de film Awakenings speelde Robert De Niro een patiënt in 944 00:54:42,990 --> 00:54:44,970 een waargebeurd verhaal. 945 00:54:44,970 --> 00:54:48,450 Robert De Niro en Robin Williams speelden erin. 946 00:54:48,450 --> 00:54:53,010 Het is een geweldige, fantastische, zeer ontroerende film. 947 00:54:53,010 --> 00:54:57,510 Het is een waargebeurd verhaal over een bepaald soort vreemde patiënt die 948 00:54:57,510 --> 00:55:02,010 korte tijd geholpen werd door een bepaalde arts die vandaag de dag nog steeds in 949 00:55:02,010 --> 00:55:03,150 New York woont. 950 00:55:03,150 --> 00:55:06,570 Het is zeer aangrijpend, een van mijn favoriete films. 951 00:55:06,570 --> 00:55:11,130 Robert De Niro speelt deze patiënt, die tegen zijn wil in dit ziekenhuis is 952 00:55:11,130 --> 00:55:15,090 opgesloten omdat hij werkelijk een ernstig probleem had. 953 00:55:15,090 --> 00:55:19,050 Inmiddels is hij hersteld, of hij denkt dat hij hersteld is. 954 00:55:19,050 --> 00:55:22,950 Hij heeft nog wat problemen, maar hij is veel normaler dan vroeger. 955 00:55:22,950 --> 00:55:25,890 Hij zit voor het bestuur van het ziekenhuis en zegt: 956 00:55:25,890 --> 00:55:29,070 „Ik wil gewoon naar buiten, net als normale mensen. 957 00:55:29,070 --> 00:55:31,710 Ik wil gewoon naar buiten en in de zon wandelen. 958 00:55:31,710 --> 00:55:33,690 Ik wil relaties hebben.” 959 00:55:33,690 --> 00:55:36,750 Een van de vrouwelijke psychologen die daar zitten, zegt: 960 00:55:36,750 --> 00:55:40,890 „Beseft u hoeveel onbewuste agressie u op dit moment vertoont?” 961 00:55:40,890 --> 00:55:45,390 Hij zegt: „Als die onbewust is, hoe zou ik dat dan kunnen weten? 962 00:55:45,390 --> 00:55:47,670 Hoe kan ik me daarvan bewust zijn?” 963 00:55:47,670 --> 00:55:49,530 Dat is nu juist het punt. 964 00:55:49,530 --> 00:55:54,030 De definitie van de onbewuste geest is juist dat je je er niet bewust 965 00:55:54,030 --> 00:55:55,410 van kunt zijn. 966 00:55:55,410 --> 00:55:59,910 Alleen je therapeut weet ervan, en hij weet het alleen door dingen te doen als je 967 00:55:59,910 --> 00:56:04,590 dromen analyseren, je hypnotiseren en cocaïne en dergelijke gebruiken, 968 00:56:04,590 --> 00:56:06,030 zoals Freud deed. 969 00:56:06,030 --> 00:56:10,830 Hij gebruikt drugs om naar boven te halen wat zich in de onbewuste geest bevindt. 970 00:56:10,830 --> 00:56:15,510 Het is verbazingwekkend hoeveel christenen eenvoudigweg hebben aangenomen dat dit 971 00:56:15,510 --> 00:56:17,970 waar is. Besef je dat? 972 00:56:17,970 --> 00:56:21,390 Zelfs een groot aantal moderne seculiere psychiaters 973 00:56:21,390 --> 00:56:24,510 gelooft tegenwoordig niet meer in de onbewuste geest. 974 00:56:24,510 --> 00:56:28,350 Het is een freudiaans idee dat veel mensen hebben losgelaten. 975 00:56:28,350 --> 00:56:33,510 Freuds jongere medewerker, Carl Jung, breidde dat uit tot het idee van het 976 00:56:33,510 --> 00:56:38,850 collectief onbewuste: dat de hele mensheid een collectief onbewuste heeft, 977 00:56:38,850 --> 00:56:43,290 en dat wij allemaal handelen vanuit dingen die onze voorouders hadden, 978 00:56:43,290 --> 00:56:48,930 zelfs onze evolutionaire voorouders, die niet eens volledig menselijk waren. 979 00:56:48,930 --> 00:56:53,010 De reden dat wij allemaal dromen waarin we bang zijn dat we vallen, 980 00:56:53,010 --> 00:56:56,130 en angstig wakker worden door het gevoel dat we vallen, 981 00:56:56,130 --> 00:57:01,590 is dat onze voorouders aapachtige mensen waren die hoog in bomen leefden. 982 00:57:01,590 --> 00:57:04,530 Ze waren altijd bang dat ze in hun slaap zouden vallen 983 00:57:04,530 --> 00:57:07,950 en door een sabeltandtijger zouden worden opgegeten. 984 00:57:07,950 --> 00:57:11,550 Dat bevindt zich in het collectief onbewuste van de mensheid, 985 00:57:11,550 --> 00:57:15,090 en het komt naar buiten in onze dromen, enzovoort. 986 00:57:15,090 --> 00:57:19,530 Jung ging daarmee die kant op, maar hij begon als medewerker van Freud 987 00:57:19,530 --> 00:57:23,610 en werkte vervolgens dit idee van de onbewuste geest verder uit. 988 00:57:23,610 --> 00:57:28,950 Het punt is dat niets in de Bijbel erop wijst dat er zo’n onbewuste geest bestaat. 989 00:57:28,950 --> 00:57:32,670 Als die wel bestond, en als wij ons er niet bewust van zijn en 990 00:57:32,670 --> 00:57:37,110 dat ook niet kunnen zijn, hoe zouden wij er dan verantwoordelijk voor kunnen zijn? 991 00:57:37,110 --> 00:57:40,590 In de Bijbel wordt die beslist niet gelijkgesteld aan het hart. 992 00:57:40,590 --> 00:57:44,310 Christelijke psychologen schrijven hier voortdurend boeken over 993 00:57:44,310 --> 00:57:47,910 en gaan daarbij uit van de freudiaanse onbewuste geest. 994 00:57:47,910 --> 00:57:52,530 Vervolgens gebruiken ze Schriftgedeelten over het hart van de mens en zeggen ze: 995 00:57:52,530 --> 00:57:57,690 „Nou, kijk, dit gaat daarover, en dit gaat daarover.” Nee, dat is niet zo. 996 00:57:57,690 --> 00:58:02,010 Er is geen enkele plaats in de Bijbel waar het hart betrekking heeft op iets 997 00:58:02,010 --> 00:58:04,290 wat een onbewust gebied is. 998 00:58:04,290 --> 00:58:07,230 Zelfs dat bekende Schriftwoord spreekt erover: 999 00:58:07,230 --> 00:58:10,950 Zoals hij in zijn hart denkt, zo is hij. 1000 00:58:10,950 --> 00:58:13,170 [Vertalersnoot: Gregg citeert en ontleedt hier 1001 00:58:13,170 --> 00:58:18,210 de formulering van zijn Engelse Bijbelvertaling; de HSV heeft: 1002 00:58:18,210 --> 00:58:23,070 „zoals hij bedacht heeft bij zichzelf, zo zal hij tegen u zeggen”.] 1003 00:58:23,070 --> 00:58:24,690 Hij denkt in zijn hart. 1004 00:58:24,690 --> 00:58:27,150 Hij is zich daar niet onbewust van. 1005 00:58:27,150 --> 00:58:29,010 Hij weet wat hij denkt. 1006 00:58:29,010 --> 00:58:31,530 Hij weet wat zijn motieven zijn. 1007 00:58:31,530 --> 00:58:33,630 Alleen jij weet dat niet. 1008 00:58:33,630 --> 00:58:35,610 Die vrek nodigt je uit. 1009 00:58:35,610 --> 00:58:38,010 Hij weet waarom hij dat heeft gedaan. 1010 00:58:38,010 --> 00:58:40,530 Hij weet wat zijn motieven zijn. 1011 00:58:40,530 --> 00:58:42,810 Hij voert iets in zijn schild. 1012 00:58:42,810 --> 00:58:47,490 Wat er wordt gezegd, is dat jij niet weet wat hij in zijn schild voert. 1013 00:58:47,490 --> 00:58:50,850 Het is niet zo dat hij zich daar onbewust van is. 1014 00:58:50,850 --> 00:58:54,570 In Spreuken, hoofdstuk 14, vers 10, staat: 1015 00:58:54,570 --> 00:58:58,350 Het hart kent zijn eigen bitterheid, en een vreemde kan zijn 1016 00:58:58,350 --> 00:59:00,210 blijdschap niet delen. 1017 00:59:00,210 --> 00:59:05,730 Dat wil zeggen dat er innerlijke emoties van het hart zijn, bitterheid en vreugde, 1018 00:59:05,730 --> 00:59:08,070 waaraan niemand anders deel kan hebben. 1019 00:59:08,070 --> 00:59:10,950 Het is gewoon jouw innerlijke werkelijkheid. 1020 00:59:10,950 --> 00:59:15,570 Je ervaart een of andere onverklaarbare vreugde in God. 1021 00:59:15,570 --> 00:59:19,230 Zelfs tijdens beproevingen kun je vreugde ervaren. 1022 00:59:19,230 --> 00:59:22,110 Iemand van buitenaf kan daar niet aan deelnemen, 1023 00:59:22,110 --> 00:59:25,950 omdat het uitsluitend gaat om wat er in jouw hart gebeurt. 1024 00:59:25,950 --> 00:59:28,230 Met bitterheid is het hetzelfde. 1025 00:59:28,230 --> 00:59:32,190 Je kunt bitterheid van hart hebben, en je hart weet ervan, 1026 00:59:32,190 --> 00:59:33,930 maar buitenstaanders niet. 1027 00:59:33,930 --> 00:59:38,850 Het idee is dat je emotionele toestand in wezen een innerlijke werkelijkheid is 1028 00:59:38,850 --> 00:59:42,270 die zich in je hart afspeelt, en jij weet ervan. 1029 00:59:42,270 --> 00:59:44,790 Je hart weet wat daarbinnen gebeurt. 1030 00:59:44,790 --> 00:59:47,070 Het is zich daar niet onbewust van. 1031 00:59:47,070 --> 00:59:49,590 Ik zeg dat alleen maar om duidelijk te maken 1032 00:59:49,590 --> 00:59:54,690 dat ik uiteraard mijn twijfels heb over het bestaan van Freuds onbewuste. 1033 00:59:54,690 --> 00:59:58,590 Zoiets zou kunnen bestaan, maar de Bijbel bevestigt dat niet. 1034 00:59:58,590 --> 01:00:00,690 Dat is het punt dat ik maak. 1035 01:00:00,690 --> 01:00:04,590 Persoonlijk betwijfel ik of die bestaat, maar als die wel bestaat, 1036 01:00:04,590 --> 01:00:08,070 kan niet worden gezegd dat dit in de Schrift wordt geleerd. 1037 01:00:08,070 --> 01:00:11,130 De Bijbel gebruikt het woord „hart” niet op die manier, 1038 01:00:11,130 --> 01:00:13,830 hoewel sommige mensen dat graag zouden willen. 1039 01:00:13,830 --> 01:00:16,890 Ik betwijfel ernstig of het werkelijk waar is. 1040 01:00:16,890 --> 01:00:21,570 Want als het waar is, is het een van de belangrijkste geestelijke ontdekkingen die 1041 01:00:21,570 --> 01:00:25,410 nodig zijn om ons eigen geestelijke gedrag te begrijpen. 1042 01:00:25,410 --> 01:00:30,270 Het zou heel vreemd zijn als God van zoiets wist en het ons niet vertelde, 1043 01:00:30,270 --> 01:00:34,890 terwijl Hij er in Zijn Woord zoveel aandacht aan heeft besteed om te openbaren 1044 01:00:34,890 --> 01:00:38,730 hoe wij ons geestelijke leven moeten leiden, enzovoort. 1045 01:00:38,730 --> 01:00:43,530 Als Hij ons geen enkele aanwijzing zou geven dat er dit hele gebied bestaat 1046 01:00:43,530 --> 01:00:46,050 waarvoor we naar een psychiater moeten gaan, 1047 01:00:46,050 --> 01:00:49,410 zou dat een vreemde weglating van Gods kant zijn. 1048 01:00:49,410 --> 01:00:52,710 Want dat zou juist datgene zijn wat alles bepaalt, 1049 01:00:52,710 --> 01:00:55,650 en toch wordt het volledig buiten beschouwing gelaten. 1050 01:00:55,650 --> 01:01:00,870 Als het onbewust is, draag je er niet dezelfde morele verantwoordelijkheid voor. 1051 01:01:00,870 --> 01:01:04,590 De Bijbel gaat er overal van uit dat je weet wat er in je hart is, 1052 01:01:04,590 --> 01:01:07,230 of dat je dat op zijn minst kunt weten. 1053 01:01:07,230 --> 01:01:10,890 Misschien ben je zo oppervlakkig dat je niet eens nadenkt over wat er in 1054 01:01:10,890 --> 01:01:12,330 je hart omgaat. 1055 01:01:12,330 --> 01:01:17,250 Je leeft gewoon zonder na te denken — een leven dat niet onderzocht wordt 1056 01:01:17,250 --> 01:01:20,550 en niet de moeite waard is om geleefd te worden. 1057 01:01:20,550 --> 01:01:24,930 Maar wat er in het hart is, is in elk geval voor jou toegankelijk. 1058 01:01:24,930 --> 01:01:29,070 Je kunt je hart onderzoeken, en dat zou je ook moeten doen. 1059 01:01:29,070 --> 01:01:33,870 Je zou het moeten beheersen, vormen, gestalte geven, leiden, 1060 01:01:33,870 --> 01:01:35,790 bevelen en bewaken. 1061 01:01:35,790 --> 01:01:38,010 Dat zijn de dingen die Salomo zegt. 1062 01:01:38,010 --> 01:01:43,050 We zullen toekomen aan specifieke innerlijke werkelijkheden: depressie, 1063 01:01:43,050 --> 01:01:47,010 afgunst, jaloezie, wrok en boosheid. 1064 01:01:47,010 --> 01:01:51,330 Dit zijn kwesties waarvoor mensen daadwerkelijk naar therapeuten gaan. 1065 01:01:51,330 --> 01:01:54,990 Dit zijn de dingen waarvoor mensen naar hulpverleners gaan. 1066 01:01:54,990 --> 01:01:58,530 Gelukkig is ons de hele raad van God hierover gegeven. 1067 01:01:58,530 --> 01:02:01,890 Deze kwesties worden door God Zelf behandeld. 1068 01:02:01,890 --> 01:02:04,710 Als je ooit voor die dingen naar een hulpverlener gaat, 1069 01:02:04,710 --> 01:02:08,970 kan hij je op zijn best vertellen wat God al heeft gezegd en het daarin met 1070 01:02:08,970 --> 01:02:10,770 God eens zijn. 1071 01:02:10,770 --> 01:02:15,270 Want God kent het geestelijke leven beslist beter dan anderen. 1072 01:02:15,270 --> 01:02:17,250 Bedenk dat de Bijbel zegt: 1073 01:02:17,250 --> 01:02:21,090 Welzalig de man die niet wandelt in de raad van de goddelozen, 1074 01:02:21,090 --> 01:02:26,130 die niet staat op de weg van de zondaars, die niet zit op de zetel van de spotters, 1075 01:02:26,130 --> 01:02:31,110 Veel van de raad die therapeuten geven, is voortgekomen uit goddeloze mensen. 1076 01:02:31,110 --> 01:02:32,850 Bedenk dat Paulus zei: 1077 01:02:32,850 --> 01:02:36,750 Maar de natuurlijke mens neemt de dingen van de Geest van God niet aan, 1078 01:02:36,750 --> 01:02:38,910 want ze zijn dwaasheid voor hem. 1079 01:02:38,910 --> 01:02:43,290 Hij kan ze ook niet leren kennen, omdat ze geestelijk beoordeeld worden. 1080 01:02:43,290 --> 01:02:47,130 Het zou verrassend zijn als ware geestelijke feiten over 1081 01:02:47,130 --> 01:02:52,830 christelijke spiritualiteit ontdekt waren door mensen die God haatten, zoals Freud. 1082 01:02:52,830 --> 01:02:55,050 Freud haatte God inderdaad. 1083 01:02:55,050 --> 01:02:58,890 Hij haatte God en hij haatte het christendom. 1084 01:02:58,890 --> 01:03:00,450 Dat was heel duidelijk. 1085 01:03:00,450 --> 01:03:03,810 Als kind nam hij zich voor dat hij het christendom zou vernietigen, 1086 01:03:03,810 --> 01:03:07,110 omdat twee mannen van wie hij dacht dat ze christenen waren, 1087 01:03:07,110 --> 01:03:10,890 zijn vader hardhandig hadden aangepakt omdat hij Joods was, 1088 01:03:10,890 --> 01:03:13,590 en zijn vader zich niet had verdedigd. 1089 01:03:13,590 --> 01:03:18,330 Freud koesterde wrok tegen het christendom en zwoer dat hij het zou vernietigen. 1090 01:03:18,330 --> 01:03:20,490 Hij kwam daar een heel eind mee. 1091 01:03:20,490 --> 01:03:24,150 Hij deed er veel moeite voor, en hij veranderde beslist de manier 1092 01:03:24,150 --> 01:03:28,170 waarop de westerse beschaving over geestelijke zaken denkt: 1093 01:03:28,170 --> 01:03:31,830 van een christelijke visie naar een freudiaanse visie. 1094 01:03:31,830 --> 01:03:34,770 Daarin was hij beslist zeer succesvol. 1095 01:03:34,770 --> 01:03:39,750 Hij en Darwin, Marx en enkele anderen hebben meer gedaan dan de hele rest van de 1096 01:03:39,750 --> 01:03:41,430 wereld om de visie van de 1097 01:03:41,430 --> 01:03:44,970 westerse beschaving te veranderen van een christelijk standpunt naar 1098 01:03:44,970 --> 01:03:46,710 een heidens standpunt. 1099 01:03:46,710 --> 01:03:49,410 Maar gelukkig hebben we het Woord van God. 1100 01:03:49,410 --> 01:03:54,810 Wanneer we iets willen weten over kwesties als depressie, bezorgdheid, afgunst, 1101 01:03:54,810 --> 01:03:58,710 wrok en boosheid, is daarover informatie van God. 1102 01:03:58,710 --> 01:04:01,830 We hoeven niet naar de goddelozen te gaan en naar hun raad te leven.