1
00:00:02,070 --> 00:00:04,650
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,650 --> 00:00:11,190
Deze keer behandelen we Afgunst,
jaloezie en wrok, deel 3.

3
00:00:11,190 --> 00:00:14,610
Laten we opnieuw naar het boek
Spreuken gaan en enkele andere

4
00:00:14,610 --> 00:00:17,010
thema’s bekijken die
daar behandeld worden.

5
00:00:17,010 --> 00:00:21,090
Ik denk dat we zouden kunnen zeggen dat
de onderwerpen die we in de afgelopen paar

6
00:00:21,090 --> 00:00:24,870
lezingen hebben besproken, en
ook in deze lezing bespreken,

7
00:00:24,870 --> 00:00:27,930
samengevat kunnen worden
als zaken van het hart,

8
00:00:27,930 --> 00:00:31,230
als dat tenminste niet zo’n
cliché-uitdrukking was.

9
00:00:31,230 --> 00:00:35,790
Ik probeer cliché-uitdrukkingen te
vermijden en origineler te zijn.

10
00:00:35,790 --> 00:00:40,770
Maar soms zijn clichés clichés
omdat ze zo vaak worden gebruikt,

11
00:00:40,770 --> 00:00:44,610
en worden ze vaak gebruikt
omdat ze zo treffend zijn.

12
00:00:44,610 --> 00:00:48,630
‘Zaken van het hart’ zou beslist
een goede overkoepelende term zijn

13
00:00:48,630 --> 00:00:50,430
voor wat we hier bekijken.

14
00:00:50,430 --> 00:00:53,130
We hebben gekeken naar
wat Salomo over het hart

15
00:00:53,130 --> 00:00:55,650
en de centrale plaats van het hart zei.

16
00:00:55,650 --> 00:00:58,770
Nu kijken we naar bepaalde
stemmingen en houdingen die

17
00:00:58,770 --> 00:01:03,150
deel uitmaken van het innerlijke
leven, van het leven van het hart.

18
00:01:03,150 --> 00:01:05,970
Wanneer we het over het
hart als beeldspraak hebben,

19
00:01:05,970 --> 00:01:09,570
spreken we natuurlijk niet over
de bloedpomp onder de vijfde rib.

20
00:01:09,570 --> 00:01:14,790
We spreken over het hart als beeld voor
het innerlijke wezen, de ziel, de geest,

21
00:01:14,790 --> 00:01:16,590
of hoe je het ook wilt noemen.

22
00:01:16,590 --> 00:01:20,370
Als je dat zegt, roept dat
natuurlijk vragen bij mensen op:

23
00:01:20,370 --> 00:01:24,510
zijn de ziel en de geest hetzelfde,
of zijn het verschillende dingen?

24
00:01:24,510 --> 00:01:28,890
Dat is een theologisch geschil dat
niet gemakkelijk kan worden opgelost,

25
00:01:28,890 --> 00:01:31,350
en hier zullen we dat ook niet proberen.

26
00:01:31,350 --> 00:01:35,550
Het enige wat ik kan zeggen, is dat
de Bijbel inderdaad spreekt over een

27
00:01:35,550 --> 00:01:38,370
innerlijke mens en een uiterlijke mens.

28
00:01:38,370 --> 00:01:41,010
De uiterlijke mens is
wat we allemaal zien.

29
00:01:41,010 --> 00:01:44,310
De uiterlijke mens is
datgene wat zich gedraagt,

30
00:01:44,310 --> 00:01:47,490
communiceert en spreekt
met de buitenwereld.

31
00:01:47,490 --> 00:01:52,050
Maar vanbinnen is er een innerlijke
mens, die soms het hart wordt genoemd

32
00:01:52,050 --> 00:01:55,710
en die ook als de ziel of de
geest kan worden aangeduid,

33
00:01:55,710 --> 00:02:00,810
hoewel die termen nuances kunnen hebben
waardoor ze niet precies hetzelfde zijn.

34
00:02:00,810 --> 00:02:03,810
In de vorige lezing
spraken we over depressie.

35
00:02:03,810 --> 00:02:08,490
Er staan in het boek Spreuken een aantal
Schriftgedeelten die daarvoor naar mijn

36
00:02:08,490 --> 00:02:10,110
mening relevant waren.

37
00:02:10,110 --> 00:02:13,650
We zijn nu klaar met dat
onderwerp en willen verdergaan.

38
00:02:13,650 --> 00:02:18,150
In je aantekeningen zul je zien dat een
andere zaak van het innerlijke leven,

39
00:02:18,150 --> 00:02:23,850
die te maken heeft met het beheersen
van stemmingen, afgunst en jaloezie is.

40
00:02:23,850 --> 00:02:27,750
Deze dingen zijn niet precies
hetzelfde, hoewel jaloezie,

41
00:02:27,750 --> 00:02:30,630
wanneer dat woord in
negatieve zin wordt gebruikt,

42
00:02:30,630 --> 00:02:34,350
waarschijnlijk vrijwel
hetzelfde betekent als afgunst.

43
00:02:34,350 --> 00:02:37,950
Ik zeg ‘wanneer het in
negatieve zin wordt gebruikt’,

44
00:02:37,950 --> 00:02:42,330
omdat het woord niet noodzakelijkerwijs
negatief wordt gebruikt.

45
00:02:42,330 --> 00:02:47,730
We beschouwen jaloezie deels als iets
slechts omdat we het opvatten als afgunst,

46
00:02:47,730 --> 00:02:50,430
en afgunst is iets slechts.

47
00:02:50,430 --> 00:02:54,750
Afgunst lijkt waarschijnlijk sterk
op, en is misschien wel hetzelfde als,

48
00:02:54,750 --> 00:02:57,270
wat in het tiende gebod verboden wordt:

49
00:02:57,270 --> 00:03:00,690
U zult niet begeren
het huis van uw naaste.

50
00:03:00,690 --> 00:03:05,430
U zult niet begeren de vrouw van
uw naaste, noch zijn dienaar,

51
00:03:05,430 --> 00:03:12,870
noch zijn dienares, noch zijn rund, noch
zijn ezel, noch iets wat van uw naaste is.

52
00:03:12,870 --> 00:03:17,910
Begeren is meer specifiek het verlangen
om iets te bezitten wat niet van jou is

53
00:03:17,910 --> 00:03:19,950
en wat aan iemand anders toebehoort.

54
00:03:19,950 --> 00:03:22,950
Maar begeren lijkt voort
te komen uit afgunst.

55
00:03:22,950 --> 00:03:26,010
Je zou willen dat jij had
wat iemand anders heeft.

56
00:03:26,010 --> 00:03:29,070
Je neemt het die persoon
kwalijk dat hij het heeft

57
00:03:29,070 --> 00:03:32,430
en je zou willen dat jij
het had in plaats van hem.

58
00:03:32,430 --> 00:03:37,170
Die afgunst is zonder twijfel de
wortel van begeerte, zou ik denken.

59
00:03:37,170 --> 00:03:41,250
Ik ken het precieze betekenisbereik
van al deze woorden niet,

60
00:03:41,250 --> 00:03:44,670
want woorden hebben nu
eenmaal een betekenisbereik.

61
00:03:44,670 --> 00:03:49,830
Maar we bevinden ons beslist op hetzelfde
terrein wanneer we spreken over afgunst,

62
00:03:49,830 --> 00:03:52,830
begeerte en wrok tegenover iemand.

63
00:03:52,830 --> 00:03:55,350
Je zou afgunst zelfs kunnen omschrijven

64
00:03:55,350 --> 00:04:00,510
als het gelijktijdig ervaren van
bewondering en wrok tegenover iemand.

65
00:04:00,510 --> 00:04:05,730
Je benijdt iemand omdat je hem bewondert,
omdat je zou willen dat je in zijn positie

66
00:04:05,730 --> 00:04:11,190
verkeerde en omdat je het hem kwalijk
neemt dat hij daar is in plaats van jij.

67
00:04:11,190 --> 00:04:12,990
Dat is afgunst.

68
00:04:12,990 --> 00:04:14,970
Jaloezie kan dat ook zijn.

69
00:04:14,970 --> 00:04:18,990
Op de momenten dat er in negatieve
zin over jaloezie wordt gesproken,

70
00:04:18,990 --> 00:04:21,990
is het waarschijnlijk
een vorm van afgunst.

71
00:04:21,990 --> 00:04:24,090
We moeten ons er echter van bewust zijn

72
00:04:24,090 --> 00:04:26,670
dat we het woord jaloezie
in de Schrift ook

73
00:04:26,670 --> 00:04:31,050
gebruikt zullen zien in een betekenis
die helemaal niet negatief is.

74
00:04:31,050 --> 00:04:34,230
In feite wordt van niemand
in de Bijbel zo vaak gezegd

75
00:04:34,230 --> 00:04:36,750
dat hij jaloers is als van God.

76
00:04:36,750 --> 00:04:40,470
God spreekt vaak over
Zichzelf als een jaloerse God.

77
00:04:40,470 --> 00:04:43,950
Hij bedoelt dat Hij jaloers
waakt over Zijn volk.

78
00:04:43,950 --> 00:04:47,910
Hij heeft een verbond met Israël en
Hij vindt het niet goed wanneer het met

79
00:04:47,910 --> 00:04:49,590
andere goden flirt.

80
00:04:49,590 --> 00:04:53,430
Hij is na-ijverig zoals
een echtgenoot jaloers is.

81
00:04:53,430 --> 00:04:55,950
Is het verkeerd als een
echtgenoot jaloers is?

82
00:04:55,950 --> 00:05:00,630
Dat kan niet zo zijn, als God
een na-ijverig Echtgenoot is.

83
00:05:00,630 --> 00:05:05,370
Het lijkt juist heel gepast te zijn, als
we tenminste begrijpen wat jaloezie in

84
00:05:05,370 --> 00:05:07,170
die betekenis inhoudt.

85
00:05:07,170 --> 00:05:10,770
Jaloezie is dus niet
noodzakelijkerwijs iets slechts.

86
00:05:10,770 --> 00:05:16,770
We hebben in een eerdere lezing
Spreuken hoofdstuk 6, vers 34 gezien.

87
00:05:16,770 --> 00:05:19,650
Daar waarschuwt Salomo
zijn zoon dat hij geen

88
00:05:19,650 --> 00:05:23,730
overspel moet plegen met de
vrouw van zijn naaste. Hij zegt:

89
00:05:23,730 --> 00:05:26,370
want jaloersheid is de woede van een man

90
00:05:26,370 --> 00:05:29,970
en hij zal geen medelijden
hebben op de dag van de wraak.

91
00:05:29,970 --> 00:05:33,390
Dit vers is geen aanklacht
tegen de echtgenoot.

92
00:05:33,390 --> 00:05:36,150
Het is een aanklacht tegen de overspeler.

93
00:05:36,150 --> 00:05:39,990
Hij zegt dat de overspeler
vanwege zijn zonde verwondingen en

94
00:05:39,990 --> 00:05:44,310
schande zal ondergaan, omdat
een echtgenoot jaloers is.

95
00:05:44,310 --> 00:05:48,450
Misschien vindt Salomo dat een
echtgenoot niet jaloers zou moeten zijn.

96
00:05:48,450 --> 00:05:49,830
Dat zegt hij niet.

97
00:05:49,830 --> 00:05:53,430
Hij zegt eenvoudigweg
dat het nu eenmaal zo is.

98
00:05:53,430 --> 00:05:56,490
Echtgenoten zijn jaloers
als het om hun vrouw gaat,

99
00:05:56,490 --> 00:05:59,130
en volgens mij horen ze dat ook te zijn,

100
00:05:59,130 --> 00:06:03,210
net zoals vrouwen jaloers horen
te zijn als het om hun man gaat.

101
00:06:03,210 --> 00:06:07,230
Jaloezie betekent in deze
zin dat je beschermend bent.

102
00:06:07,230 --> 00:06:11,970
Het betekent dat die persoon op een
unieke manier waardevol voor je is,

103
00:06:11,970 --> 00:06:16,770
op zo’n manier dat je de gedachte dat je
hem of haar met iemand anders zou moeten

104
00:06:16,770 --> 00:06:19,470
delen bijna niet kunt verdragen.

105
00:06:19,470 --> 00:06:23,250
Als je natuurlijk jaloers bent op je
vrienden—stel dat je een groep vrienden

106
00:06:23,250 --> 00:06:25,530
hebt en de meesten van
hen voelen zich meer

107
00:06:25,530 --> 00:06:28,230
aangetrokken tot een van
je vrienden dan tot jou,

108
00:06:28,230 --> 00:06:32,610
en daar ben je jaloers op—dan
is dat verkeerd. Dat is afgunst.

109
00:06:32,610 --> 00:06:37,110
Want je hebt er geen bijzonder recht
op dat iedereen liever jouw vriend is

110
00:06:37,110 --> 00:06:39,090
dan de vriend van iemand anders.

111
00:06:39,090 --> 00:06:43,230
Als je jaloers bent omdat iemand
er goed uitziet en jij niet,

112
00:06:43,230 --> 00:06:47,070
of omdat iemand meer geld
heeft dan jij, of meer talent,

113
00:06:47,070 --> 00:06:51,810
of een erkende positie die jij niet
hebt, dan is dat gewoon afgunst.

114
00:06:51,810 --> 00:06:55,890
We noemen dat jaloezie, maar
eigenlijk is het gewoon afgunst.

115
00:06:55,890 --> 00:06:58,950
In de Bijbel is jaloezie
meestal iets goeds.

116
00:06:58,950 --> 00:07:04,350
Ik zeg niet altijd, maar meestal, omdat
het doorgaans een beschrijving is van Gods

117
00:07:04,350 --> 00:07:06,750
houding tegenover Zijn eigen volk.

118
00:07:06,750 --> 00:07:08,730
Hij is als een echtgenoot.

119
00:07:08,730 --> 00:07:11,010
Hij beschermt wat van Hem is.

120
00:07:11,010 --> 00:07:14,370
Dat een echtgenoot jaloers
waakt over zijn vrouw,

121
00:07:14,370 --> 00:07:17,490
betekent dat hij waarde
hecht aan het huwelijk.

122
00:07:17,490 --> 00:07:19,770
Hij hecht waarde aan zijn vrouw.

123
00:07:19,770 --> 00:07:24,570
Het betekent niet dat hij bekrompen,
lichtgeraakt of prikkelbaar is,

124
00:07:24,570 --> 00:07:27,570
of gewoon geen concurrentie kan verdragen.

125
00:07:27,570 --> 00:07:32,250
Het betekent dat het huwelijk voor
hem van buitengewoon grote waarde is.

126
00:07:32,250 --> 00:07:36,750
Hij heeft alle recht om te verwachten
dat buitenstaanders het niet schenden

127
00:07:36,750 --> 00:07:42,090
en dat zijn vrouw het verbond dat
gesloten is als iets heiligs eerbiedigt.

128
00:07:42,090 --> 00:07:44,670
Over zoiets jaloers waken is goed.

129
00:07:44,670 --> 00:07:48,510
Paulus zei dat hij jaloers waakte
over de Korinthiërs, omdat:

130
00:07:48,510 --> 00:07:52,110
Want ik beijver mij voor
u met een ijver van God.

131
00:07:52,110 --> 00:07:56,850
Ik heb u immers ten huwelijk gegeven
aan één Man om u als een reine maagd aan

132
00:07:56,850 --> 00:07:58,470
Christus voor te stellen.

133
00:07:58,470 --> 00:08:02,250
Het Engelse woord dat hier
met ‘ijver’ is weergegeven,

134
00:08:02,250 --> 00:08:05,070
wordt ook met ‘jaloezie’ vertaald.

135
00:08:05,070 --> 00:08:08,610
Paulus zegt hier dus in die zin
tegen de gemeenten in Korinthe:

136
00:08:08,610 --> 00:08:09,990
Ik ben jaloers op je.

137
00:08:09,990 --> 00:08:14,910
Dat betekent: om Gods wil, jullie
zijn de bruid van Christus,

138
00:08:14,910 --> 00:08:18,810
en het lijkt mij dat jullie misschien
van jullie Echtgenoot worden weggeleid.

139
00:08:18,810 --> 00:08:21,810
Ik voel voor jullie de
jaloezie die Hij voelt.

140
00:08:21,810 --> 00:08:23,790
We moeten dus voorzichtig zijn.

141
00:08:23,790 --> 00:08:26,610
Ik herinner me een
echtpaar dat ik goed kende.

142
00:08:26,610 --> 00:08:30,990
De man was zelfs werkzaam in de bediening,
maar hij was een beetje flirterig.

143
00:08:30,990 --> 00:08:34,290
Hij was een knappe man op wie
alle vrouwen gesteld waren,

144
00:08:34,290 --> 00:08:36,570
en hij had ook een heel mooie vrouw.

145
00:08:36,570 --> 00:08:40,290
Volgens mij gaf hij ook om haar,
maar hij was erg hartelijk,

146
00:08:40,290 --> 00:08:44,970
raakte mensen graag aan en was
geneigd veel vrouwen te omhelzen.

147
00:08:44,970 --> 00:08:48,030
Meestal nam hij daar niet
zelf het initiatief toe.

148
00:08:48,030 --> 00:08:51,750
Zij kwamen tijdens de onderlinge
omgang naar hem toe en omhelsden hem,

149
00:08:51,750 --> 00:08:53,430
maar hij genoot ervan.

150
00:08:53,430 --> 00:08:56,010
Zijn vrouw vond het niet
prettig wanneer dat gebeurde,

151
00:08:56,010 --> 00:09:00,270
en ze zei dat vaak tegen hem, omdat het
duidelijk was dat sommige vrouwen niet

152
00:09:00,270 --> 00:09:03,390
noodzakelijk een zuivere
genegenheid voor hem hadden.

153
00:09:03,390 --> 00:09:06,750
Dat was echt duidelijk.
Ik heb het zelf gezien.

154
00:09:06,750 --> 00:09:10,950
Hij was een heel knappe man, en niet
alle vrouwen die hem wilden omhelzen,

155
00:09:10,950 --> 00:09:13,890
waren daarbij alleen maar
geestelijk ingesteld.

156
00:09:13,890 --> 00:09:17,130
Zijn vrouw kon dat zien,
en ze was daar jaloers om.

157
00:09:17,130 --> 00:09:19,770
Hij verweet haar vaak dat ze jaloers was.

158
00:09:19,770 --> 00:09:22,770
Hij dacht dat het een zonde
was om jaloers te zijn.

159
00:09:22,770 --> 00:09:26,010
Ik weet niet of dat soort
jaloezie een zonde is.

160
00:09:26,010 --> 00:09:29,490
In zekere zin is een bepaalde
vorm van jaloezie een zonde,

161
00:09:29,490 --> 00:09:32,790
maar als een vrouw jaloers waakt
over de trouw van haar man,

162
00:09:32,790 --> 00:09:35,490
dan is dat volgens mij
gepast en geen zonde.

163
00:09:35,490 --> 00:09:40,490
Als een man niet jaloers waakt over zijn
vrouw, of een vrouw niet over haar man —

164
00:09:40,490 --> 00:09:45,330
dat wil zeggen, als iemand zijn of haar
huwelijkspartner met andere mensen ziet

165
00:09:45,330 --> 00:09:49,410
flirten en zich daardoor niet
beledigd of verontwaardigd voelt —

166
00:09:49,410 --> 00:09:54,330
betekent dat in feite dat diegene niet
de juiste waarde aan het huwelijk hecht.

167
00:09:54,330 --> 00:09:57,870
Het is alsof het hem of
haar niets kan schelen.

168
00:09:57,870 --> 00:10:00,210
Mensen kunnen op dat punt belanden.

169
00:10:00,210 --> 00:10:02,430
Mensen hebben open relaties.

170
00:10:02,430 --> 00:10:06,870
Misschien niet zo open dat ze verwachten
dat hun huwelijkspartner met andere mensen

171
00:10:06,870 --> 00:10:09,990
naar bed gaat, maar mensen
komen gewoon op een punt

172
00:10:09,990 --> 00:10:13,170
waarop het huwelijk hun niet
zoveel meer kan schelen.

173
00:10:13,170 --> 00:10:17,310
Hun man of vrouw flirt misschien
op feestjes met andere mensen,

174
00:10:17,310 --> 00:10:22,530
maar dat maakt hun niets uit, omdat ze het
huwelijk niet als erg heilig beschouwen.

175
00:10:22,530 --> 00:10:25,290
Maar wat werkelijk van de
allerhoogste waarde is,

176
00:10:25,290 --> 00:10:30,090
is iets wat iemand wil beschermen
en ongeschonden wil bewaren tegen

177
00:10:30,090 --> 00:10:31,950
verderf van buitenaf.

178
00:10:31,950 --> 00:10:35,910
Dat is een vorm van goddelijke,
niet zondige jaloezie.

179
00:10:35,910 --> 00:10:38,730
In Spreuken wordt naar jaloezie verwezen.

180
00:10:38,730 --> 00:10:42,570
Ik weet niet helemaal zeker of
daar over iets positiefs of iets

181
00:10:42,570 --> 00:10:44,370
negatiefs wordt gesproken.

182
00:10:44,370 --> 00:10:48,390
Het klinkt enigszins negatief,
maar ik weet het niet zeker.

183
00:10:48,390 --> 00:10:51,690
In Spreuken 27:4 zegt hij:

184
00:10:51,690 --> 00:10:55,290
Woede en een overmaat aan
toorn zijn wreedheden,

185
00:10:55,290 --> 00:10:58,050
maar wie zal standhouden tegen afgunst?

186
00:10:58,050 --> 00:11:01,530
Het woord dat hier met
‘afgunst’ is weergegeven,

187
00:11:01,530 --> 00:11:06,510
wordt in de Engelse vertaling die de
spreker gebruikt met ‘jaloezie’ vertaald.

188
00:11:06,510 --> 00:11:11,490
Boosheid en toorn zijn slechte dingen,
en omdat jaloezie in dezelfde zin wordt

189
00:11:11,490 --> 00:11:14,310
genoemd, klinkt het alsof
jaloezie misschien wordt

190
00:11:14,310 --> 00:11:18,510
gerekend tot de slechte dingen,
zoals boosheid en toorn.

191
00:11:18,510 --> 00:11:24,390
Aan de andere kant is niet alle boosheid
zondig, en ook niet alle toorn is zondig.

192
00:11:24,390 --> 00:11:26,730
God is ook een God van toorn.

193
00:11:26,730 --> 00:11:31,290
Ik zou Hem niet omschrijven als een
toornige God, zoals sommige mensen doen.

194
00:11:31,290 --> 00:11:33,450
De Bijbel zegt juist dat Hij:

195
00:11:33,450 --> 00:11:39,030
Barmhartig en genadig is de HEERE,
geduldig en rijk aan goedertierenheid.

196
00:11:39,030 --> 00:11:43,410
Hij is niet vol toorn, maar
Hij wordt wel boos, en terecht.

197
00:11:43,410 --> 00:11:45,510
En Hij wordt ook jaloers.

198
00:11:45,510 --> 00:11:49,230
We kennen deze emoties
vooral in hun negatieve vorm.

199
00:11:49,230 --> 00:11:53,610
Wanneer we erover lezen, denken
we dus aan negatieve dingen.

200
00:11:53,610 --> 00:11:55,290
Maar wanneer er staat:

201
00:11:55,290 --> 00:11:57,990
Wie is opgewassen tegen jaloezie?

202
00:11:57,990 --> 00:11:59,790
wat betekent dat dan?

203
00:11:59,790 --> 00:12:04,410
Betekent het: wie kan standhouden
tegenover een jaloers persoon,

204
00:12:04,410 --> 00:12:08,250
wiens jaloezie zich als toorn
en boosheid tegen jou richt?

205
00:12:08,250 --> 00:12:12,690
Denk opnieuw aan de jaloerse echtgenoot
die in hoofdstuk 6 wordt genoemd.

206
00:12:12,690 --> 00:12:17,490
Als je de echtgenoot jaloers maakt, kun
je daar misschien niet tegen bestand zijn.

207
00:12:17,490 --> 00:12:21,390
Misschien kun je de boosheid
of toorn van een man verdragen.

208
00:12:21,390 --> 00:12:24,870
Zelfs een vriendelijk woord kan
boosheid misschien afwenden.

209
00:12:24,870 --> 00:12:30,270
Misschien kun je boosheid bedaren, maar
jaloezie kun je niet noodzakelijk bedaren.

210
00:12:30,270 --> 00:12:34,350
Ik denk dat hij misschien zegt dat
iemand grote schade kan ondervinden

211
00:12:34,350 --> 00:12:40,770
van iemand die boos op hem is, wreed tegen
hem is of zich toornig tegen hem gedraagt.

212
00:12:40,770 --> 00:12:44,430
Maar het is nog erger wanneer
iemands jaloezie zich tegen je richt.

213
00:12:44,430 --> 00:12:48,990
Volgens mij zegt hij dat jaloezie
een sterkere, diepere emotie is,

214
00:12:48,990 --> 00:12:54,450
bijna een dieper menselijk instinct:
jaloers waken over je huwelijkspartner,

215
00:12:54,450 --> 00:12:58,410
je kinderen of de dingen die
je rechtmatig toebehoren en die

216
00:12:58,410 --> 00:13:02,550
waardevol en kostbaar voor je
zijn, zoals God dat ook doet.

217
00:13:02,550 --> 00:13:07,170
Met andere woorden, jaloezie, die
twee keer in Spreuken wordt genoemd,

218
00:13:07,170 --> 00:13:10,410
wordt niet duidelijk
veroordeeld als iets slechts.

219
00:13:10,410 --> 00:13:13,590
Misschien wordt er alleen maar
op gewezen dat ze krachtig is,

220
00:13:13,590 --> 00:13:17,910
een sterke drijfveer waarvan je niet
wilt dat die zich tegen je keert.

221
00:13:17,910 --> 00:13:20,850
Je wilt niet maken dat
iemand jaloers op je wordt.

222
00:13:20,850 --> 00:13:24,210
Maar afgunst wordt nooit als
iets positiefs behandeld,

223
00:13:24,210 --> 00:13:27,690
of zelfs maar als iets
wat mogelijk positief is.

224
00:13:27,690 --> 00:13:31,170
Er staan in Spreuken een aantal
Schriftgedeelten over afgunst.

225
00:13:31,170 --> 00:13:34,650
In hoofdstuk 3, vers 31, staat:

226
00:13:34,650 --> 00:13:39,330
Wees niet jaloers op een man van
geweld en verkies geen van zijn wegen,

227
00:13:39,330 --> 00:13:44,430
De onderdrukker is niet benijdenswaardig,
maar veel mensen zouden hem benijden,

228
00:13:44,430 --> 00:13:47,550
vooral als zij degenen
zijn die onderdrukt worden.

229
00:13:47,550 --> 00:13:50,790
Als je wordt onderdrukt door
iemand die een onderdrukker is,

230
00:13:50,790 --> 00:13:53,730
zou dat gewoonlijk
betekenen dat je arm bent.

231
00:13:53,730 --> 00:13:57,750
Je bent een boer of een
pauper, een weduwe of een wees.

232
00:13:57,750 --> 00:14:01,890
Je bent iemand die in de maatschappij
zijn rechten en macht kwijt is,

233
00:14:01,890 --> 00:14:05,310
terwijl iemand anders misbruik
van je maakt omdat hij dat kan,

234
00:14:05,310 --> 00:14:09,390
omdat hij economisch of wat
maatschappelijke macht betreft een meer

235
00:14:09,390 --> 00:14:11,370
bevoorrechte positie heeft.

236
00:14:11,370 --> 00:14:14,250
Misschien behoor je tot
een vervolgde minderheid,

237
00:14:14,250 --> 00:14:17,490
terwijl iemand anders die tot de
meerderheid behoort aan de macht

238
00:14:17,490 --> 00:14:19,350
is en onderdrukt.

239
00:14:19,350 --> 00:14:24,510
Die dingen zouden de onderdrukte afgunstig
kunnen maken op de positie van de ander.

240
00:14:24,510 --> 00:14:29,670
Zoals ik al zei, is afgunst een
combinatie van bewondering en wrok.

241
00:14:29,670 --> 00:14:34,050
Hoewel de onderdrukte wrok koestert
tegen degene die hem dit aandoet,

242
00:14:34,050 --> 00:14:37,410
bewondert hij de positie
waarin die persoon verkeert

243
00:14:37,410 --> 00:14:40,710
en wenst hij dat hij zelf
in die positie verkeerde.

244
00:14:40,710 --> 00:14:44,970
Het is één ding om te denken dat
deze onderdrukking iets slechts is.

245
00:14:44,970 --> 00:14:48,810
Het is iets anders om te zeggen:
„Ik wou dat ik in de positie

246
00:14:48,810 --> 00:14:53,190
verkeerde om anderen te onderdrukken,
zoals deze persoon in de positie

247
00:14:53,190 --> 00:14:55,290
verkeert om mij te onderdrukken.”

248
00:14:55,290 --> 00:14:58,350
Dat is ernaar verlangen
om zelf slecht te zijn.

249
00:14:58,350 --> 00:15:01,530
Hij zegt dat er een reden
is om dat niet te doen:

250
00:15:01,530 --> 00:15:04,110
Neem geen van zijn manieren over.

251
00:15:04,110 --> 00:15:06,750
Waarom? Omdat je naar de hel zult gaan?

252
00:15:06,750 --> 00:15:11,130
Dat kan waar zijn, maar dat is
niet wat hij zegt. Hij zegt:

253
00:15:11,130 --> 00:15:14,250
Een verdorven mens is
een gruwel voor de Heer,

254
00:15:14,250 --> 00:15:17,970
maar met oprechte mensen
deelt Hij zijn geheimen.

255
00:15:17,970 --> 00:15:22,770
Welke gevolgen die persoon ook kunnen
treffen, hij is een gruwel voor de Heere.

256
00:15:22,770 --> 00:15:25,590
De veronderstelling die
hieraan ten grondslag ligt,

257
00:15:25,590 --> 00:15:29,130
is niet dat je het goede wilt
doen om straf te ontlopen.

258
00:15:29,130 --> 00:15:32,970
Het is dat je wilt vermijden
het verkeerde te doen,

259
00:15:32,970 --> 00:15:36,390
zodat je binnen de vertrouwelijke
raad van de Heere kunt blijven

260
00:15:36,390 --> 00:15:39,570
en niet iemand wordt van
wie God een afkeer heeft.

261
00:15:39,570 --> 00:15:44,730
Misschien ligt hierin de suggestie dat God
je flink zal afstraffen als Hij een afkeer

262
00:15:44,730 --> 00:15:47,310
van je heeft, maar dat wordt niet gezegd.

263
00:15:47,310 --> 00:15:52,710
Waar het hier werkelijk om gaat, is of
jij en God op goede voet met elkaar staan.

264
00:15:52,710 --> 00:15:57,870
Dat lijkt op zichzelf waarde te hebben,
los van elke overweging van de gevolgen.

265
00:15:57,870 --> 00:16:02,790
Alleen al Gods gunst hebben is iets
positiefs. Het is een voorrecht.

266
00:16:02,790 --> 00:16:07,890
We zingen soms Psalm 73, en ik wil graag
dat je kijkt naar wat die psalm werkelijk

267
00:16:07,890 --> 00:16:12,930
zegt en hoe hij zich ontwikkelt, want
hij spreekt over hetzelfde beginsel.

268
00:16:12,930 --> 00:16:17,550
In Psalm 73 getuigt de psalmist
dat hij bijna was afgevallen,

269
00:16:17,550 --> 00:16:21,210
omdat het erop leek dat de
rechtvaardigen slecht werden behandeld,

270
00:16:21,210 --> 00:16:26,190
terwijl de slechte mensen de onderdrukkers
leken te zijn en toch voorspoed hadden.

271
00:16:26,190 --> 00:16:32,430
Psalm 73 zegt eerst dat God goed is voor
Israël, voor hen die zuiver van hart zijn.

272
00:16:32,430 --> 00:16:34,710
Daarna vervolgt de psalmist:

273
00:16:34,710 --> 00:16:38,610
Maar wat mij betreft, mijn
voeten waren bijna uitgegleden,

274
00:16:38,610 --> 00:16:41,370
mijn schreden waren haast uitgeschoten,

275
00:16:41,370 --> 00:16:43,470
Let erop hoe hij Israël definieert.

276
00:16:43,470 --> 00:16:46,650
Hij definieert Israël niet
als een etnische groep,

277
00:16:46,650 --> 00:16:50,130
maar als mensen met een bepaalde
gesteldheid van het hart.

278
00:16:50,130 --> 00:16:51,750
Zoals Paulus zei:

279
00:16:51,750 --> 00:16:54,870
Want niet híj is Jood die
het in het openbaar is,

280
00:16:54,870 --> 00:16:59,250
en niet dát is besnijdenis die in het
openbaar in het vlees plaatsvindt,

281
00:16:59,250 --> 00:17:04,050
maar híj is Jood die het in het
verborgene is, en dát is besnijdenis,

282
00:17:04,050 --> 00:17:08,190
die van het hart is, naar de
geest, niet naar de letter.

283
00:17:08,190 --> 00:17:11,130
Zijn lof is niet uit mensen maar uit God.

284
00:17:11,130 --> 00:17:15,750
Dat is geen besnijdenis van het
vlees, maar besnijdenis van het hart.

285
00:17:15,750 --> 00:17:19,350
Een echte Jood is, zelfs
volgens het Oude Testament,

286
00:17:19,350 --> 00:17:21,930
niet iemand die alleen
maar Joods bloed heeft,

287
00:17:21,930 --> 00:17:24,510
maar iemand die het juiste hart heeft.

288
00:17:24,510 --> 00:17:28,410
Dat wil zeggen: ik was bijna van
het rechte pad af gestruikeld

289
00:17:28,410 --> 00:17:30,270
en bij God weggegaan.

290
00:17:30,270 --> 00:17:34,710
Hij vervolgt dat hij afgunstig was op de
hoogmoedigen toen hij de voorspoed van de

291
00:17:34,710 --> 00:17:38,790
goddelozen zag, omdat zij
zonder pijn lijken te sterven.

292
00:17:38,790 --> 00:17:40,410
Daar heb je afgunst.

293
00:17:40,410 --> 00:17:42,750
Ze sterven comfortabel in hun bed.

294
00:17:42,750 --> 00:17:44,550
Ze sterven niet ellendig.

295
00:17:44,550 --> 00:17:46,470
en hun kracht is fris.

296
00:17:46,470 --> 00:17:49,830
Zij verkeren niet in moeiten,
zoals andere stervelingen,

297
00:17:49,830 --> 00:17:52,410
Ze lijken machtig en rijk te zijn

298
00:17:52,410 --> 00:17:55,950
en kunnen zich dankzij mogelijkheden
waarover arme mensen niet

299
00:17:55,950 --> 00:17:58,350
beschikken uit moeilijkheden vrijkopen.

300
00:17:58,350 --> 00:18:01,170
en worden niet gekweld met andere mensen.

301
00:18:01,170 --> 00:18:04,231
Daarom hangt de hoogmoed hun
als een ketting om de nek ,

302
00:18:04,231 --> 00:18:06,810
het geweld bedekt hen als een mantel.

303
00:18:06,810 --> 00:18:08,970
Hun ogen puilen uit van vet,

304
00:18:08,970 --> 00:18:14,610
Ze zijn zo goed doorvoed dat hun
gezichten vet zijn en hun ogen uitpuilen.

305
00:18:14,610 --> 00:18:17,250
zij hebben de inbeeldingen
van hun hart overtroffen.

306
00:18:17,250 --> 00:18:22,650
Zij spotten en spreken boosaardig van
onderdrukking, zij spreken uit de hoogte.

307
00:18:22,650 --> 00:18:27,390
Zij zetten hun mond op tegen de hemel,
hun tong wandelt honend rond op de aarde.

308
00:18:27,390 --> 00:18:30,930
Deze mensen zijn duidelijk niet
het soort mensen aan wie God

309
00:18:30,930 --> 00:18:35,550
Zijn gunst zou schenken, en
toch gaat alles goed met hen.

310
00:18:35,550 --> 00:18:38,370
Ik was afgunstig op hen. Hij zegt:

311
00:18:38,370 --> 00:18:42,930
Daarom kan Gods volk ertoe komen,
wanneer er een volle beker water voor hen

312
00:18:42,930 --> 00:18:47,250
uitgeperst wordt, dat zij
zeggen: Hoe kan God het weten?

313
00:18:47,250 --> 00:18:49,650
Zou de Allerhoogste er weet van hebben?

314
00:18:49,650 --> 00:18:53,610
Zie, dezen zijn goddeloos, toch
hebben zij in de wereld rust

315
00:18:53,610 --> 00:18:55,830
en vermeerderen hun vermogen.

316
00:18:55,830 --> 00:18:57,030
Hij zegt:

317
00:18:57,030 --> 00:19:02,310
Ja, voor niets heb ik mijn hart gezuiverd
en mijn handen in onschuld gewassen.

318
00:19:02,310 --> 00:19:07,170
Want de hele dag word ik gekweld en
mijn bestraffing is er elke morgen.

319
00:19:07,170 --> 00:19:11,730
Deze mensen, die goddeloos zijn,
lijken het geweldig te doen.

320
00:19:11,730 --> 00:19:15,270
Ik heb mijn hart gereinigd,
maar wat levert mij dat op?

321
00:19:15,270 --> 00:19:17,310
Ik ben degene die verdrukt wordt.

322
00:19:17,310 --> 00:19:22,470
Ik ben de goede, en God lijkt niet
aan mijn kant te staan. Hij zei:

323
00:19:22,470 --> 00:19:25,170
Toch heb ik nagedacht om
dit te kunnen begrijpen,

324
00:19:25,170 --> 00:19:27,090
maar het was moeite in mijn ogen,

325
00:19:27,090 --> 00:19:30,090
Met andere woorden, ik
dacht deze dingen wel,

326
00:19:30,090 --> 00:19:32,910
maar volgens mij sprak ik
ze niet in het openbaar uit,

327
00:19:32,910 --> 00:19:37,230
omdat ik bang was dat ik Uw volk
met mijn gemopper zou ontmoedigen.

328
00:19:37,230 --> 00:19:41,670
totdat ik Gods heiligdom
binnenging en op hun einde lette.

329
00:19:41,670 --> 00:19:43,710
Let op vers 17:

330
00:19:43,710 --> 00:19:49,110
Ja, U zet hen op gladde plaatsen,
U doet hen in verwoesting vallen.

331
00:19:49,110 --> 00:19:52,410
Hoe worden zij in een
ogenblik tot een verwoesting!

332
00:19:52,410 --> 00:19:56,070
Zij worden weggevaagd, komen
om door verschrikkingen.

333
00:19:56,070 --> 00:20:01,410
Zoals een droom vervaagt bij het ontwaken,
zult U, Heere, als U wakker wordt,

334
00:20:01,410 --> 00:20:02,670
hun beeld verachten.

335
00:20:02,670 --> 00:20:06,270
Dit is natuurlijk niet altijd waar,
maar je denkt misschien dat God deze

336
00:20:06,270 --> 00:20:10,410
misstanden uiteindelijk op de een of
andere manier recht zal moeten zetten,

337
00:20:10,410 --> 00:20:14,910
misschien zelfs in een ander leven, al
noemt hij niet per se een ander leven.

338
00:20:14,910 --> 00:20:17,190
Hij noemt wel hun einde.

339
00:20:17,190 --> 00:20:18,930
Let erop dat hij zegt:

340
00:20:18,930 --> 00:20:20,790
Dit doet me te veel pijn.

341
00:20:20,790 --> 00:20:23,190
Ik kon mijn gedachten
niet eens uitspreken.

342
00:20:23,190 --> 00:20:26,190
Ik was bang dat ik Gods
volk zou ontmoedigen door

343
00:20:26,190 --> 00:20:29,550
uiting te geven aan deze
ontmoediging en bitterheid.

344
00:20:29,550 --> 00:20:32,970
Maar hij zegt dat alles veranderde
toen ik het heiligdom binnenging

345
00:20:32,970 --> 00:20:35,310
en mij bewust werd van God.

346
00:20:35,310 --> 00:20:41,070
Let op wat hij in vers 25 zegt: behalve
God verlangt hij naar niemand in de hemel

347
00:20:41,070 --> 00:20:42,390
of op aarde.

348
00:20:42,390 --> 00:20:44,310
In het volgende vers staat:

349
00:20:44,310 --> 00:20:49,650
Bezwijkt mijn lichaam en mijn hart, dan
is God de rots van mijn hart en voor

350
00:20:49,650 --> 00:20:51,450
eeuwig mijn deel.

351
00:20:51,450 --> 00:20:54,150
Dit is waar hij uiteindelijk op uitkomt.

352
00:20:54,150 --> 00:20:59,310
Hij zegt: „Ik was jaloers op de zondaars,
maar ik ben niet meer jaloers op hen,

353
00:20:59,310 --> 00:21:04,830
omdat ik het heiligdom ben binnengegaan en
me herinnerde dat ik God heb en zij niet.”

354
00:21:04,830 --> 00:21:09,210
Omdat zij Hem niet hebben, zal hun
einde erger zijn dan het mijne.

355
00:21:09,210 --> 00:21:14,190
Maar het punt dat hij maakt, is:
„Ik heb God, en dat is genoeg.”

356
00:21:14,190 --> 00:21:18,090
Er is een oud liedje van Johnny
Cash dat ik erg mooi vond.

357
00:21:18,090 --> 00:21:20,910
Ik zong het vroeger
zelfs, toen ik jong was.

358
00:21:20,910 --> 00:21:23,970
Ik weet niet of ik me nu alle
woorden nog kan herinneren,

359
00:21:23,970 --> 00:21:27,330
omdat het zoveel jaren
geleden is, maar het heet

360
00:21:27,330 --> 00:21:29,790
„I’ve Got Jesus and That’s Enough”.

361
00:21:29,790 --> 00:21:33,090
Hij zei: „Ik hoor dat
je over me hebt gepraat.

362
00:21:33,090 --> 00:21:34,950
Het kan me echt niet schelen.

363
00:21:34,950 --> 00:21:38,190
Ik weet dat je mijn vooruitgang
vaak probeert tegen te houden.

364
00:21:38,190 --> 00:21:41,610
De gemene dingen die je zegt,
bezorgen me geen slecht gevoel,

365
00:21:41,610 --> 00:21:44,610
want ik kan geen vriend
verliezen die ik nooit heb gehad.

366
00:21:44,610 --> 00:21:47,370
Ik heb Jezus, en dat is genoeg.”

367
00:21:47,370 --> 00:21:52,110
Dat is het refrein: „Ik heb
Jezus, en dat is genoeg.”

368
00:21:52,110 --> 00:21:56,970
Er staat niet: „Ik heb zegeningen
van God, en dat is mijn troost.”

369
00:21:56,970 --> 00:22:00,390
Mijn troost is: „Ik heb Jezus.”

370
00:22:00,390 --> 00:22:02,490
Dat is alles wat ik nodig heb.

371
00:22:02,490 --> 00:22:06,630
Dat is wat de spreuk die we
in Spreuken 3 bekijken, zegt.

372
00:22:06,630 --> 00:22:11,070
Wees niet jaloers op een man van
geweld en verkies geen van zijn wegen,

373
00:22:11,070 --> 00:22:13,650
Ze zijn verdorven in de ogen van God.

374
00:22:13,650 --> 00:22:15,510
God vindt hen een gruwel.

375
00:22:15,510 --> 00:22:18,570
Maar Zijn vertrouwelijke
raad is bij de oprechten.

376
00:22:18,570 --> 00:22:22,830
Oprecht zijn zal je in dit leven
misschien niet zoveel voorspoed brengen,

377
00:22:22,830 --> 00:22:24,510
maar je zult God hebben.

378
00:22:24,510 --> 00:22:26,850
Je zult gemeenschap met God hebben.

379
00:22:26,850 --> 00:22:31,650
Je zult delen in Zijn vertrouwelijke
raad zoals de goddelozen dat niet doen.

380
00:22:31,650 --> 00:22:35,130
Je zult op goede voet staan
met God, en dat is genoeg,

381
00:22:35,130 --> 00:22:37,350
zo lijkt Salomo te suggereren.

382
00:22:37,350 --> 00:22:40,230
Want hij geeft eigenlijk geen
andere redenen voor troost

383
00:22:40,230 --> 00:22:43,410
dan dat God bij jou zal
zijn en niet bij hen.

384
00:22:43,410 --> 00:22:46,350
In Spreuken 14, vers 30, staat:

385
00:22:46,350 --> 00:22:49,170
Een gezond hart is het
leven voor het lichaam,

386
00:22:49,170 --> 00:22:52,290
maar afgunst is verrotting
van de beenderen.

387
00:22:52,290 --> 00:22:56,010
Hier worden met lichaam en beenderen
waarschijnlijk letterlijk het lichaam en

388
00:22:56,010 --> 00:22:57,690
de beenderen bedoeld.

389
00:22:57,690 --> 00:23:00,630
Hij heeft het waarschijnlijk
over lichamelijk welzijn.

390
00:23:00,630 --> 00:23:05,190
Hij zegt dat een gezond hart, wat
het tegenovergestelde is van afgunst,

391
00:23:05,190 --> 00:23:07,050
goed is voor je gezondheid.

392
00:23:07,050 --> 00:23:08,970
Het is goed voor je lichaam.

393
00:23:08,970 --> 00:23:10,770
Het is leven voor het lichaam.

394
00:23:10,770 --> 00:23:14,610
In veel gevallen zal je lichamelijke
gezondheid worden bepaald door je

395
00:23:14,610 --> 00:23:17,730
innerlijke leven en je innerlijke welzijn.

396
00:23:17,730 --> 00:23:22,050
Johannes schreef in het boek
3 Johannes aan Gajus en zei:

397
00:23:22,050 --> 00:23:27,570
Geliefde, ik wens dat het u in alles
goed gaat en dat u gezond bent,

398
00:23:27,570 --> 00:23:29,670
zoals het uw ziel goed gaat.

399
00:23:29,670 --> 00:23:33,570
Dat wil zeggen: ik hoop dat
je lichamelijke gezondheid

400
00:23:33,570 --> 00:23:38,490
en welzijn overeenkomen met de
voorspoed van je innerlijke leven.

401
00:23:38,490 --> 00:23:44,070
Zoals het je innerlijk goed gaat, zo
bid ik dat het jou voorspoedig zal gaan

402
00:23:44,070 --> 00:23:46,410
en dat je gezond zult zijn.

403
00:23:46,410 --> 00:23:49,410
Dat komt doordat je innerlijke gezondheid

404
00:23:49,410 --> 00:23:54,330
een sterke invloed heeft op je
lichamelijke welzijn en je gezondheid.

405
00:23:54,330 --> 00:23:58,230
Hij zegt dat een gezond hart
leven voor het lichaam is.

406
00:23:58,230 --> 00:24:02,790
Het tegenovergestelde van een gezond
hart is in dit specifieke geval

407
00:24:02,790 --> 00:24:04,830
een afgunstig hart.

408
00:24:04,830 --> 00:24:08,430
Afgunst in je hart is gewoon
verrotting voor de beenderen.

409
00:24:08,430 --> 00:24:10,470
Het maakt je niet gezond.

410
00:24:10,470 --> 00:24:15,270
Zelfs als het lichaam en de beenderen
hier figuurlijk worden opgevat en niet

411
00:24:15,270 --> 00:24:20,130
noodzakelijk als iets lichamelijks, hoewel
ik denk dat ze letterlijk bedoeld zijn,

412
00:24:20,130 --> 00:24:22,530
kan het figuurlijk worden opgevat.

413
00:24:22,530 --> 00:24:27,510
Jezus sprak er immers ook over dat
het oog het licht van het lichaam is.

414
00:24:27,510 --> 00:24:32,430
De lamp van het lichaam is het
oog; als dan uw oog oprecht is,

415
00:24:32,430 --> 00:24:37,290
zal heel uw lichaam verlicht zijn;
maar als uw oog kwaadaardig is,

416
00:24:37,290 --> 00:24:40,170
zal heel uw lichaam duister zijn.

417
00:24:40,170 --> 00:24:46,711
Als het licht dat in u is, duisternis
is, hoe groot is dan de duisternis zelf !

418
00:24:46,711 --> 00:24:51,870
Jezus heeft het over je geestelijke leven
wanneer Hij het woord lichaam gebruikt.

419
00:24:51,870 --> 00:24:54,630
Ik denk dat het daar
figuurlijk gebruikt kan worden.

420
00:24:54,630 --> 00:24:57,570
In dit geval denk ik niet
dat dit aan de hand is.

421
00:24:57,570 --> 00:25:01,590
Ik denk dat hij zegt dat je gewoon
zult wegkwijnen van jaloezie.

422
00:25:01,590 --> 00:25:05,850
Als je jezelf toestaat jaloers
te zijn, is dat geen gezond hart.

423
00:25:05,850 --> 00:25:08,670
Wanneer je wenst dat je
dingen had die je niet hebt,

424
00:25:08,670 --> 00:25:12,150
wanneer je degenen die ze wel
hebben iets kwalijk neemt,

425
00:25:12,150 --> 00:25:17,910
dan zie je dat jaloezie de neiging is om
meer van iets te houden dan van mensen.

426
00:25:17,910 --> 00:25:21,450
Je houdt meer van bezittingen,
of je houdt meer van positie,

427
00:25:21,450 --> 00:25:24,150
of je houdt meer van een bepaalde situatie

428
00:25:24,150 --> 00:25:27,330
dan van de mensen die die
dingen daadwerkelijk hebben.

429
00:25:27,330 --> 00:25:31,230
Daarom neem je het hun kwalijk
dat zij die dingen hebben,

430
00:25:31,230 --> 00:25:34,170
in plaats van blij te
zijn dat zij ze hebben.

431
00:25:34,170 --> 00:25:38,310
Toen mijn kinderen klein waren,
waren we een tamelijk arm gezin.

432
00:25:38,310 --> 00:25:41,910
We hadden niet veel geld en daarom
kochten we niet veel dure dingen

433
00:25:41,910 --> 00:25:43,530
voor onze kinderen.

434
00:25:43,530 --> 00:25:47,850
Meestal vonden ze dat prima, maar af en
toe brachten mijn kinderen tijd door bij

435
00:25:47,850 --> 00:25:51,810
andere gezinnen, waar de kinderen
interessante dingen hadden die wij ons

436
00:25:51,810 --> 00:25:53,670
niet konden veroorloven.

437
00:25:53,670 --> 00:25:57,510
Dan zeiden ze: „O, ik wou
dat wij die ook hadden.

438
00:25:57,510 --> 00:26:00,270
Ik wou dat wij er ook
zo een konden krijgen.”

439
00:26:00,270 --> 00:26:05,070
Ik weet nog dat ik zei: „Waarom genieten
jullie niet gewoon van wat zij hebben,

440
00:26:05,070 --> 00:26:07,410
en van het feit dat zij er een hebben?

441
00:26:07,410 --> 00:26:10,530
Dan hoeven jullie het niet te
onderhouden of te bezitten.

442
00:26:10,530 --> 00:26:12,810
Jullie kunnen er gewoon van genieten.

443
00:26:12,810 --> 00:26:15,390
Laat hen het bezitten en onderhouden.

444
00:26:15,390 --> 00:26:17,190
Jullie hoeven het niet te bezitten.

445
00:26:17,190 --> 00:26:18,870
Jullie hoeven het niet te hebben.”

446
00:26:18,870 --> 00:26:23,310
Daar komt een stukje ego bij kijken: ik
moet er niet alleen van kunnen genieten en

447
00:26:23,310 --> 00:26:27,930
het kunnen gebruiken, het moet
van mij zijn. Dat is afgunst.

448
00:26:27,930 --> 00:26:32,910
De waarheid is dat er altijd wel iets
meer zal zijn wat je niet kunt krijgen,

449
00:26:32,910 --> 00:26:34,830
tenzij je Salomo bent.

450
00:26:34,830 --> 00:26:39,210
Salomo had natuurlijk al het geld van
de wereld en alle macht van de wereld,

451
00:26:39,210 --> 00:26:41,550
en hij kon krijgen wat hij maar wilde.

452
00:26:41,550 --> 00:26:46,410
Hij ontdekte dat het desondanks
alleen maar frustratie opleverde.

453
00:26:46,410 --> 00:26:48,630
Hij vond er geen voldoening in.

454
00:26:48,630 --> 00:26:50,910
Salomo is degene die dit schrijft:

455
00:26:50,910 --> 00:26:53,730
Afgunst zal je botten doen wegrotten.

456
00:26:53,730 --> 00:26:56,790
Wat is dan het
tegenovergestelde van afgunst?

457
00:26:56,790 --> 00:26:59,370
Eén tegenovergestelde is liefde.

458
00:26:59,370 --> 00:27:03,870
De persoon op wie je afgunstig bent,
zou iemand moeten zijn die je liefhebt.

459
00:27:03,870 --> 00:27:05,430
Is dat niet geboden?

460
00:27:05,430 --> 00:27:09,330
Als je iemand liefhebt, zul je
hem dan niet het goede toewensen?

461
00:27:09,330 --> 00:27:12,330
Zul je hem niet iets beters
toewensen dan jezelf?

462
00:27:12,330 --> 00:27:14,850
Als je hem liefhebt
zoals je jezelf liefhebt,

463
00:27:14,850 --> 00:27:18,630
dan zou je net zo blij moeten zijn
dat hij iets begerenswaardigs heeft

464
00:27:18,630 --> 00:27:20,850
als je zou zijn wanneer jij het had.

465
00:27:20,850 --> 00:27:25,770
Dat klinkt misschien idealistisch, maar is
dat niet werkelijk wat het zou betekenen:

466
00:27:25,770 --> 00:27:30,030
U mag geen wraak nemen of een wrok
koesteren tegen uw volksgenoten,

467
00:27:30,030 --> 00:27:34,410
maar u moet uw naaste liefhebben
als uzelf. Ik ben de HEERE.

468
00:27:34,410 --> 00:27:38,070
Ik heb mezelf lief, dus ik wil
bepaalde dingen voor mezelf,

469
00:27:38,070 --> 00:27:39,630
goede dingen voor mezelf.

470
00:27:39,630 --> 00:27:43,950
Als ik die persoon liefheb zoals ik mezelf
liefheb, dan wil ik die dingen voor hem.

471
00:27:43,950 --> 00:27:48,750
Dat hij ze heeft, maakt mij even blij
als wanneer ik ze zelf zou hebben,

472
00:27:48,750 --> 00:27:51,390
tenzij ik mezelf meer liefheb dan hem.

473
00:27:51,390 --> 00:27:56,910
In dat geval zou het mij gelukkiger maken
als ik ze had dan wanneer hij ze had.

474
00:27:56,910 --> 00:28:01,710
Maar als hij iets goeds heeft en ervan
geniet, zou ik daar blij om moeten zijn.

475
00:28:01,710 --> 00:28:07,410
Ik zou ervan moeten genieten dat iemand
om wie ik net zoveel geef als om mezelf,

476
00:28:07,410 --> 00:28:12,510
iets heeft wat ik graag zou willen hebben
en waarvan ik zou genieten als ik het had.

477
00:28:12,510 --> 00:28:17,250
Ik kan ervan genieten dat hij het heeft,
dus hoef ik niet afgunstig te zijn.

478
00:28:17,250 --> 00:28:18,990
Dat is nogal een gedachte.

479
00:28:18,990 --> 00:28:22,590
Waarom geniet ik er niet
gewoon van dat zij het hebben?

480
00:28:22,590 --> 00:28:27,030
Geniet ervan dat zij het naar hun
zin hebben. Zijn zij gelukkig?

481
00:28:27,030 --> 00:28:28,590
Dan is dat geweldig.

482
00:28:28,590 --> 00:28:30,270
Daar word ik blij van.

483
00:28:30,270 --> 00:28:32,310
Zo is het toch ook met je kinderen?

484
00:28:32,310 --> 00:28:36,510
Geen enkele ouder is gelukkiger
dan zijn ongelukkigste kind.

485
00:28:36,510 --> 00:28:40,530
Je kunt vijf kinderen hebben, van
wie er vier het uitstekend doen,

486
00:28:40,530 --> 00:28:46,950
maar één van hen verkeert in ellende, en
dus verkeer jij ook in ellende. Waarom?

487
00:28:46,950 --> 00:28:51,390
Omdat je van je kinderen houdt, en niets
kan je gelukkiger maken dan dat het goed

488
00:28:51,390 --> 00:28:54,150
met hen gaat. Johannes zei:

489
00:28:54,150 --> 00:28:58,890
Niets maakt me blijer dan te zien dat
mijn kinderen volgens de waarheid leven.

490
00:28:58,890 --> 00:29:01,710
Als je er waarde aan hecht
in de waarheid te wandelen,

491
00:29:01,710 --> 00:29:05,670
dan kan niets je meer vreugde
geven dan dat je kinderen dat doen.

492
00:29:05,670 --> 00:29:10,110
Want je wenst je kinderen de dingen toe
die jij als de beste dingen beschouwt.

493
00:29:10,110 --> 00:29:13,950
Als je waarde hecht aan gezondheid,
welvaart of bezittingen,

494
00:29:13,950 --> 00:29:17,550
dan zou je je erover verheugen
wanneer je kinderen die dingen hebben,

495
00:29:17,550 --> 00:29:18,930
omdat je van hen houdt.

496
00:29:18,930 --> 00:29:23,070
Als dat is waar je waarde aan
hecht, denk je: „Dat is goed.

497
00:29:23,070 --> 00:29:26,310
Ik wil dat zij die dingen hebben.” Waarom?

498
00:29:26,310 --> 00:29:28,110
Omdat je van hen houdt.

499
00:29:28,110 --> 00:29:32,250
Waarschijnlijk houd je zelfs
meer van hen dan van jezelf.

500
00:29:32,250 --> 00:29:37,170
Zelfs een zelfzuchtig mens houdt vaak
meer van zijn kinderen dan van zichzelf.

501
00:29:37,170 --> 00:29:39,030
Misschien heb ik het hierin mis.

502
00:29:39,030 --> 00:29:42,810
Ik kan me nauwelijks een ouder
voorstellen bij wie dat niet zo is,

503
00:29:42,810 --> 00:29:44,790
maar misschien ben ik naïef.

504
00:29:44,790 --> 00:29:48,330
Er zijn misschien ouders die niet
zoveel van hun kinderen houden.

505
00:29:48,330 --> 00:29:53,550
Maar volgens mij zullen mensen, zolang ze
hun natuurlijke genegenheid niet verloren

506
00:29:53,550 --> 00:29:58,410
hebben, hun kinderen dingen toewensen
die ze zelf nooit zouden kunnen hebben.

507
00:29:58,410 --> 00:30:03,150
Ik denk dat dit gold voor veel mensen
die de Grote Depressie hebben meegemaakt.

508
00:30:03,150 --> 00:30:05,790
Ze groeiden op met een
groot gebrek aan dingen,

509
00:30:05,790 --> 00:30:08,970
omdat ze tijdens de Grote
Depressie kind waren.

510
00:30:08,970 --> 00:30:14,070
Toen na de Tweede Wereldoorlog de welvaart
terugkeerde en het hun goed kon gaan,

511
00:30:14,070 --> 00:30:18,570
dachten ze: „Ik zal mijn kinderen nooit
laten lijden zoals ik geleden heb.

512
00:30:18,570 --> 00:30:23,610
Ik wil dat mijn kinderen alle dingen
hebben die ik niet kon hebben.” Waarom?

513
00:30:23,610 --> 00:30:25,710
Omdat ze van hun kinderen hielden.

514
00:30:25,710 --> 00:30:29,550
Ik denk niet dat de meeste mensen
dachten: „Ik ga rijk worden,

515
00:30:29,550 --> 00:30:32,610
en wat kan mij het schelen hoe
het met mijn kinderen gaat?”

516
00:30:32,610 --> 00:30:37,530
Volgens mij dachten veel mensen: „Toen ik
kind was, kon ik deze dingen niet hebben.

517
00:30:37,530 --> 00:30:39,810
Mijn kinderen zullen het
beter krijgen dan ik.”

518
00:30:39,810 --> 00:30:44,370
Misschien denkt niet iedereen zo, maar
ik denk dat veel mensen dat wel doen.

519
00:30:44,370 --> 00:30:48,870
Met andere woorden, het is een houding
waarin je je gemakkelijk kunt inleven,

520
00:30:48,870 --> 00:30:53,190
maar die bestaat alleen omdat je meer
van je kinderen houdt dan van jezelf.

521
00:30:53,190 --> 00:30:55,890
Daarom is hun geluk jouw geluk.

522
00:30:55,890 --> 00:30:58,650
Hun ellende is jouw ellende.

523
00:30:58,650 --> 00:31:02,430
Bijna iedereen zou zijn leven
geven voor zijn kinderen.

524
00:31:02,430 --> 00:31:06,390
Als er gekozen moest worden wie
er naar de gevangenis zou gaan en

525
00:31:06,390 --> 00:31:10,890
gemarteld zou worden, en óf jij óf
je kinderen dat moesten ondergaan,

526
00:31:10,890 --> 00:31:14,010
dan zou je je beslist
vrijwillig aanbieden.

527
00:31:14,010 --> 00:31:17,490
En je zou je erover verheugen
dat je kinderen vrij waren

528
00:31:17,490 --> 00:31:21,390
en eraan ontkomen waren,
want dat is wat liefde is.

529
00:31:21,390 --> 00:31:26,370
Als je anderen op dezelfde manier liefhad,
dan zou je je verheugen over hun welvaart

530
00:31:26,370 --> 00:31:29,970
en geluk, zelfs als je
dat zelf niet ervoer.

531
00:31:29,970 --> 00:31:34,050
Afgunst is dus in zekere zin
een tekortschieten in liefde.

532
00:31:34,050 --> 00:31:38,910
Een ander aspect van afgunst is dat
het betekent dat je niet tevreden bent.

533
00:31:38,910 --> 00:31:43,170
De Bijbel gebiedt ons zelfs
tevreden te zijn met wat we hebben.

534
00:31:43,170 --> 00:31:47,910
Als je dat bent, zal het je natuurlijk
nooit dwarszitten dat anderen meer hebben.

535
00:31:47,910 --> 00:31:52,170
Ik ben niet afgunstig op wat iemand
aan materiële bezittingen heeft,

536
00:31:52,170 --> 00:31:54,930
omdat ik eigenlijk niet
meer wil dan ik al heb.

537
00:31:54,930 --> 00:31:57,750
In dat opzicht ben ik
heel gelukkig geweest,

538
00:31:57,750 --> 00:32:01,530
gezegend doordat ik nooit
bijzonder veel behoefte heb gehad

539
00:32:01,530 --> 00:32:05,010
om dingen te verzamelen of
meer te hebben dan ik heb.

540
00:32:05,010 --> 00:32:07,470
Mijn zonden liggen op andere gebieden.

541
00:32:07,470 --> 00:32:11,190
Ik reis eigenlijk graag met
weinig bagage door het leven.

542
00:32:11,190 --> 00:32:13,230
Dat is veel minder ingewikkeld.

543
00:32:13,230 --> 00:32:15,210
Ik houd niet van ingewikkeldheid.

544
00:32:15,210 --> 00:32:18,390
Ik houd van eenvoud, geloof het of niet.

545
00:32:18,390 --> 00:32:21,450
Dus ik heb er nooit echt moeite
mee gehad dat ik wilde hebben wat

546
00:32:21,450 --> 00:32:22,770
andere mensen hebben.

547
00:32:22,770 --> 00:32:25,470
Ik neem gewoon aan dat zij het hebben.

548
00:32:25,470 --> 00:32:28,770
Ik kijk ernaar en geniet
ervan dat zij het hebben,

549
00:32:28,770 --> 00:32:30,870
maar ik hoef het zelf niet te hebben.

550
00:32:30,870 --> 00:32:33,450
Hebreeën 13:5 zegt:

551
00:32:33,450 --> 00:32:36,810
Laat uw handelwijze zonder geldzucht zijn.

552
00:32:36,810 --> 00:32:40,350
Wees tevreden met wat u hebt,
want Hij heeft Zelf gezegd:

553
00:32:40,350 --> 00:32:45,390
Ik zal u beslist niet loslaten en
Ik zal u beslist niet verlaten.

554
00:32:45,390 --> 00:32:49,890
Het Engelse woord ‘covetousness’
dat de spreker hier aanhaalt,

555
00:32:49,890 --> 00:32:53,670
heeft de bredere betekenis
van hebzucht of begeerte;

556
00:32:53,670 --> 00:32:57,570
de HSV geeft het hier
weer als ‘geldzucht’.

557
00:32:57,570 --> 00:33:00,450
Begering is het verlangen om
meer te hebben dan je hebt,

558
00:33:00,450 --> 00:33:03,810
en dat is duidelijk een
onderdeel van wat afgunst is.

559
00:33:03,810 --> 00:33:08,310
Het tegenovergestelde van afgunst,
het tegenovergestelde van begeerte,

560
00:33:08,310 --> 00:33:12,810
het tegenovergestelde van hebzucht, het
tegenovergestelde van waar we het hier

561
00:33:12,810 --> 00:33:16,830
over hebben, is eenvoudigweg
tevreden zijn met wat je hebt.

562
00:33:16,830 --> 00:33:19,350
Maar dat is gemakkelijker
gezegd dan gedaan.

563
00:33:19,350 --> 00:33:23,010
Hoe kan ik tevreden zijn met
wat ik heb? Hij zegt dit:

564
00:33:23,010 --> 00:33:26,070
Laat uw handelwijze zonder geldzucht zijn.

565
00:33:26,070 --> 00:33:29,550
Wees tevreden met wat u hebt,
want Hij heeft Zelf gezegd:

566
00:33:29,550 --> 00:33:34,530
Ik zal u beslist niet loslaten en
Ik zal u beslist niet verlaten.

567
00:33:34,530 --> 00:33:38,910
Daarom zeggen wij met goede moed: De
Heere is voor mij een Helper en ik

568
00:33:38,910 --> 00:33:40,470
zal niet vrezen.

569
00:33:40,470 --> 00:33:42,450
Wat zal een mens mij doen?

570
00:33:42,450 --> 00:33:47,250
Merk op dat hij zegt dat je tevreden moet
zijn met wat je hebt, omdat je God hebt.

571
00:33:47,250 --> 00:33:49,710
Is dat niet hetzelfde
als wat Spreuken 3 zei?

572
00:33:49,710 --> 00:33:53,910
Wees niet jaloers op een man van
geweld en verkies geen van zijn wegen,

573
00:33:53,910 --> 00:33:56,430
Zij hebben God niet; jij wel.

574
00:33:56,430 --> 00:33:59,610
Of de psalmist zegt in Psalm 73:

575
00:33:59,610 --> 00:34:04,170
Ik was afgunstig op de goddelozen
omdat het hun voor de wind ging,

576
00:34:04,170 --> 00:34:07,290
maar toen besefte ik
dat zij God niet hadden.

577
00:34:07,290 --> 00:34:11,130
De remedie tegen afgunst is
God naar waarde te schatten,

578
00:34:11,130 --> 00:34:14,070
God meer te waarderen dan al het andere.

579
00:34:14,070 --> 00:34:18,510
Dan betekent het feit dat je God
hebt, en dat Hij je nooit zal verlaten

580
00:34:18,510 --> 00:34:23,550
en je nooit in de steek zal laten, dat je
tevreden kunt zijn met alles wat je wel

581
00:34:23,550 --> 00:34:24,990
of niet hebt.

582
00:34:24,990 --> 00:34:28,470
Paulus zei in 1 Timotheüs 6:

583
00:34:28,470 --> 00:34:33,390
Als wij echter voedsel en kleding
hebben, zullen wij daarmee tevreden zijn.

584
00:34:33,390 --> 00:34:36,270
Paulus had vaak meer
dan voedsel en kleding.

585
00:34:36,270 --> 00:34:38,070
Dat geldt ook voor ons.

586
00:34:38,070 --> 00:34:42,390
Maar hij zei dat hij nog steeds
tevreden zou zijn als hij dat niet had.

587
00:34:42,390 --> 00:34:46,950
Als we alleen voedsel en kleding hebben,
wat eigenlijk alles is wat we nodig hebben

588
00:34:46,950 --> 00:34:50,490
om te overleven, dan zullen
we daarmee tevreden zijn.

589
00:34:50,490 --> 00:34:54,150
Ik durf wel te zeggen dat Paulus
ook tevreden zou zijn geweest

590
00:34:54,150 --> 00:34:57,150
als hij geen voedsel of kleding had gehad.

591
00:34:57,150 --> 00:35:00,330
Zelfs als hij stierf, stierf hij tevreden.

592
00:35:00,330 --> 00:35:03,270
Hij maakte dat heel
duidelijk in Filippenzen:

593
00:35:03,270 --> 00:35:08,610
Want ik word door deze twee gedrongen:
ik heb de begeerte om heen te gaan en bij

594
00:35:08,610 --> 00:35:11,550
Christus te zijn, want
dat is verreweg het beste,

595
00:35:11,550 --> 00:35:14,910
maar in het vlees te blijven
is noodzakelijker voor u.

596
00:35:14,910 --> 00:35:18,090
Dus zelfs als ik geen
voedsel of kleding heb,

597
00:35:18,090 --> 00:35:21,930
zelfs als ik door kou en ontbering
of door verhongering sterf,

598
00:35:21,930 --> 00:35:25,230
is dat werkelijk niet erg. Hij zei:

599
00:35:25,230 --> 00:35:30,450
Sterven is winst. Als je God boven alles
liefhebt, als Hij alles voor je is,

600
00:35:30,450 --> 00:35:33,030
dan kun je niet afgunstig zijn op mensen,

601
00:35:33,030 --> 00:35:36,330
behalve misschien op hun
betere relatie met God,

602
00:35:36,330 --> 00:35:38,670
en dat is iets wat je kunt verkrijgen.

603
00:35:38,670 --> 00:35:43,350
Je kunt een zo hechte band met God
hebben als je bereid bent na te streven,

604
00:35:43,350 --> 00:35:46,830
want God is voor iedereen
in gelijke mate beschikbaar.

605
00:35:46,830 --> 00:35:50,730
Als je afgunstig bent op de hechte
band die iemand anders met God heeft,

606
00:35:50,730 --> 00:35:53,670
dan kun je die nastreven en zelf krijgen.

607
00:35:53,670 --> 00:35:56,370
Je hoeft niet afgunstig
op die persoon te zijn.

608
00:35:56,370 --> 00:36:00,630
Je kunt niet noodzakelijkerwijs ieder
bezit hebben dat andere mensen hebben.

609
00:36:00,630 --> 00:36:03,630
Als zij een groter huis, een grotere auto,

610
00:36:03,630 --> 00:36:07,950
een groter privévliegtuig of een langere
vriendenlijst op Facebook hebben,

611
00:36:07,950 --> 00:36:11,250
kun jij niet noodzakelijkerwijs
al die dingen krijgen.

612
00:36:11,250 --> 00:36:13,410
Misschien wel, misschien niet.

613
00:36:13,410 --> 00:36:15,090
Er is geen garantie.

614
00:36:15,090 --> 00:36:19,410
Maar er is wel een garantie dat je
zoveel van God kunt hebben als je wilt.

615
00:36:19,410 --> 00:36:23,130
Als je afgunstig bent op mensen
vanwege hun relatie met God,

616
00:36:23,130 --> 00:36:25,050
laat dat je dan aansporen.

617
00:36:25,050 --> 00:36:29,730
Maar om geen enkele andere reden zou je
ooit afgunstig op mensen moeten zijn,

618
00:36:29,730 --> 00:36:32,490
want God is datgene wat waardevol is.

619
00:36:32,490 --> 00:36:36,450
Je hebt Hem en kunt zoveel
van Hem hebben als je wilt.

620
00:36:36,450 --> 00:36:39,630
Je kunt deelhebben aan de
verborgen raad van de Almachtige

621
00:36:39,630 --> 00:36:44,130
als je rechtvaardig bent, maar de
goddelozen zijn daarvan verstoken.

622
00:36:44,130 --> 00:36:48,570
Het echte antwoord op afgunst is dus
God te waarderen zoals het hoort,

623
00:36:48,570 --> 00:36:51,690
God lief te hebben en
mensen lief te hebben.

624
00:36:51,690 --> 00:36:55,230
Het komt allemaal op dezelfde
grondbeginselen neer, nietwaar?

625
00:36:55,230 --> 00:37:00,090
En u zult de Heere, uw God,
liefhebben met heel uw hart

626
00:37:00,090 --> 00:37:05,490
en met heel uw ziel en met heel
uw verstand en met heel uw kracht.

627
00:37:05,490 --> 00:37:07,110
Dit is het eerste gebod.

628
00:37:07,110 --> 00:37:10,890
Dan zul je niet afgunstig zijn op mensen
die andere dingen hebben die jij niet

629
00:37:10,890 --> 00:37:16,830
hebt, omdat jij God zult hebben, en God
is al die andere dingen waard en nog meer.

630
00:37:16,830 --> 00:37:21,210
U mag geen wraak nemen of een wrok
koesteren tegen uw volksgenoten,

631
00:37:21,210 --> 00:37:26,130
maar u moet uw naaste liefhebben
als uzelf. Ik ben de HEERE.

632
00:37:26,130 --> 00:37:29,850
Als hij iets heeft wat jij begeerlijk
vindt en jij het niet hebt,

633
00:37:29,850 --> 00:37:32,790
heb hem dan lief zoals je jezelf liefhebt.

634
00:37:32,790 --> 00:37:34,530
Geniet van zijn geluk.

635
00:37:34,530 --> 00:37:36,390
Geniet van zijn voorspoed.

636
00:37:36,390 --> 00:37:41,070
Er is geen plaats voor afgunst in het
hart van iemand die tegenover God en

637
00:37:41,070 --> 00:37:43,350
anderen een christelijke houding heeft.

638
00:37:43,350 --> 00:37:45,510
Denk eraan, Paulus zei:

639
00:37:45,510 --> 00:37:50,010
Niet dat ik dit zeg vanwege gebrek, want
ik heb geleerd tevreden te zijn in de

640
00:37:50,010 --> 00:37:52,530
omstandigheden waarin ik verkeer.

641
00:37:52,530 --> 00:37:54,990
En ik weet wat het is vernederd te worden,

642
00:37:54,990 --> 00:37:57,930
ik weet ook wat het is
overvloed te hebben;

643
00:37:57,930 --> 00:38:00,870
in elk opzicht en in
alles ben ik ingewijd,

644
00:38:00,870 --> 00:38:04,410
zowel in verzadigd te zijn
als in honger te lijden,

645
00:38:04,410 --> 00:38:08,250
zowel in overvloed te hebben
als in gebrek te lijden.

646
00:38:08,250 --> 00:38:10,770
Hoe kon hij dat? Hij zegt:

647
00:38:10,770 --> 00:38:13,950
Alle dingen kan ik aan door
Christus, Die mij kracht geeft.

648
00:38:13,950 --> 00:38:17,250
Ik heb Christus, Die mij kracht geeft.

649
00:38:17,250 --> 00:38:21,630
Daardoor doet het er voor mij niet
toe wat ik verder nog wel of niet heb.

650
00:38:21,630 --> 00:38:27,270
Kijk wat deze kwestie van afgunst betreft
eens naar hoofdstuk 23 van Spreuken.

651
00:38:27,270 --> 00:38:30,270
Spreuken 23:17 zegt:

652
00:38:30,270 --> 00:38:32,970
Laat je hart niet jaloers
zijn op de zondaars,

653
00:38:32,970 --> 00:38:36,150
maar heel de dag blijven
in de vreze des HEEREN.

654
00:38:36,150 --> 00:38:40,290
Want juist dan is er toekomst,
en wordt je hoop niet afgesneden.

655
00:38:40,290 --> 00:38:44,070
De spreker gebruikt hier het
Engelse woord ‘hereafter’,

656
00:38:44,070 --> 00:38:47,790
dat hij uitlegt als ‘dat wat hierna komt’.

657
00:38:47,790 --> 00:38:51,630
De HSV gebruikt in dit
vers het woord ‘toekomst’.

658
00:38:51,630 --> 00:38:54,630
Hier is nog een reden om
zondaars niet te benijden.

659
00:38:54,630 --> 00:38:57,990
De eerste was dat zij een
gruwel zijn voor de HEERE,

660
00:38:57,990 --> 00:39:01,230
maar Gods vertrouwelijke omgang
is met de rechtvaardigen.

661
00:39:01,230 --> 00:39:03,810
De eerste reden om
zondaars niet te benijden

662
00:39:03,810 --> 00:39:07,470
is dus dat zij niet
hebben wat jij hebt: God.

663
00:39:07,470 --> 00:39:09,270
En God hebben is genoeg.

664
00:39:09,270 --> 00:39:13,590
Maar er is nog een reden, en
die is dat er een hierna is.

665
00:39:13,590 --> 00:39:18,750
Wij gebruiken het woord ‘hiernamaals’
voor wat er komt nadat je sterft.

666
00:39:18,750 --> 00:39:20,730
Zo vatten wij het gewoonlijk op.

667
00:39:20,730 --> 00:39:24,330
We denken bij het hiernamaals
aan de hemel of de hel.

668
00:39:24,330 --> 00:39:29,490
Maar ‘hierna’ betekent eenvoudig
dat er na dit moment nog iets komt.

669
00:39:29,490 --> 00:39:34,350
Wat er nu gebeurt, is niet het
laatste hoofdstuk. Er komt nog meer.

670
00:39:34,350 --> 00:39:40,230
Naar alle waarschijnlijkheid dacht Salomo
hetzelfde als de schrijver van Psalm 73.

671
00:39:40,230 --> 00:39:43,710
Ik weet niet meer of dat
David of iemand anders was,

672
00:39:43,710 --> 00:39:46,950
maar de schrijver van Psalm 73 zei:

673
00:39:46,950 --> 00:39:52,290
Toen ik het heiligdom binnenging, besefte
ik dat hun pad glad is en dat zij hard

674
00:39:52,290 --> 00:39:53,430
ten val zullen komen,

675
00:39:53,430 --> 00:39:54,990
enzovoort.

676
00:39:54,990 --> 00:39:58,050
Hij denkt duidelijk in
termen van de voorzienigheid,

677
00:39:58,050 --> 00:40:01,170
die hen uiteindelijk in
hun leven zal straffen.

678
00:40:01,170 --> 00:40:03,510
Ze zullen er niet helemaal mee wegkomen.

679
00:40:03,510 --> 00:40:06,750
Maar hij denkt niet
noodzakelijkerwijs aan de hel.

680
00:40:06,750 --> 00:40:10,590
Misschien had hij dat begrip wel in
gedachten, maar dat staat er niet.

681
00:40:10,590 --> 00:40:15,150
Hij zegt alleen dat wat er nu
gebeurt niet het laatste woord is.

682
00:40:15,150 --> 00:40:16,890
Dingen kunnen veranderen.

683
00:40:16,890 --> 00:40:18,630
Het kan omslaan.

684
00:40:18,630 --> 00:40:21,930
Er is niet alleen een
heden, er is ook een hierna.

685
00:40:21,930 --> 00:40:26,190
Uiteindelijk zullen zij op de een of
andere manier rekenschap moeten afleggen,

686
00:40:26,190 --> 00:40:28,170
en dat wil je dus vermijden.

687
00:40:28,170 --> 00:40:31,170
Hoofdstuk 24, vers 1 zegt:

688
00:40:31,170 --> 00:40:36,330
Wees niet jaloers op slechte mensen, en
verlang er niet naar om bij hen te zijn,

689
00:40:36,330 --> 00:40:39,630
Opnieuw wordt de reden om
hen niet te benijden niet

690
00:40:39,630 --> 00:40:43,050
uitgedrukt in termen van hoe
slecht het met hen zal aflopen,

691
00:40:43,050 --> 00:40:45,210
maar van hoe slecht zij zijn.

692
00:40:45,210 --> 00:40:47,370
Je wilt gewoon niet slecht zijn.

693
00:40:47,370 --> 00:40:50,490
In sommige gevallen is
deugd haar eigen beloning.

694
00:40:50,490 --> 00:40:55,590
Er valt iets te zeggen voor een leven
met een zuiver geweten. Je slaapt beter.

695
00:40:55,590 --> 00:40:59,430
Je hebt niet de verrotting in je beenderen
die een ongezond hart je bezorgt,

696
00:40:59,430 --> 00:41:00,990
zoals hij eerder zei.

697
00:41:00,990 --> 00:41:05,190
Er is iets begerenswaardigs aan
iemand die zuivere gedachten heeft

698
00:41:05,190 --> 00:41:06,990
en zich goed gedraagt.

699
00:41:06,990 --> 00:41:12,510
Je moet hen niet benijden, omdat hun hart
geweld beraamt en hun lippen over onrust

700
00:41:12,510 --> 00:41:15,330
stoken spreken. Is dat de reden?

701
00:41:15,330 --> 00:41:17,790
Zijn zij daarom niet benijdenswaardig?

702
00:41:17,790 --> 00:41:22,350
Ja, want hun gedachten zijn niet zoals
jij wilt dat jouw gedachten zijn.

703
00:41:22,350 --> 00:41:25,410
Je wilt niet zo zijn, dus benijd hen niet.

704
00:41:25,410 --> 00:41:28,590
Je zou alleen mensen moeten
benijden op wie je wilt lijken,

705
00:41:28,590 --> 00:41:31,350
en dat zouden de
godvruchtigen moeten zijn.

706
00:41:31,350 --> 00:41:34,650
Vers 19 van hoofdstuk 24 zegt:

707
00:41:34,650 --> 00:41:37,470
Ontsteek niet in woede
over de kwaaddoeners,

708
00:41:37,470 --> 00:41:39,690
wees niet jaloers op de goddelozen,

709
00:41:39,690 --> 00:41:43,410
Het is niet helemaal duidelijk wat
hij daar precies in gedachten heeft.

710
00:41:43,410 --> 00:41:46,410
‘De lamp van de goddeloze
zal worden uitgeblust’

711
00:41:46,410 --> 00:41:48,810
betekent waarschijnlijk
dat hij zal sterven,

712
00:41:48,810 --> 00:41:51,450
maar natuurlijk zal iedereen sterven.

713
00:41:51,450 --> 00:41:55,830
Misschien denkt hij dus aan vernietiging
na het graf. Ik weet het niet.

714
00:41:55,830 --> 00:41:57,150
In tegenstelling tot wat?

715
00:41:57,150 --> 00:42:01,290
In tegenstelling tot een rechtvaardige die
een of andere blijvende beloning ontvangt,

716
00:42:01,290 --> 00:42:03,870
al wordt dat nooit duidelijk omschreven.

717
00:42:03,870 --> 00:42:08,550
Maar Spreuken is beslist geschreven
door een wijs man, een filosoof,

718
00:42:08,550 --> 00:42:13,710
en filosofen hebben altijd gespeculeerd
over wat er gebeurt nadat mensen sterven.

719
00:42:13,710 --> 00:42:18,810
Zelfs wanneer er geen openbaring is, zelfs
wanneer mensen de Bijbel niet hebben.

720
00:42:18,810 --> 00:42:22,170
Elke religie ter wereld heeft
iets te zeggen over wat er gebeurt

721
00:42:22,170 --> 00:42:23,730
nadat je sterft.

722
00:42:23,730 --> 00:42:26,610
Je reïncarneert, of er
gebeurt iets anders.

723
00:42:26,610 --> 00:42:29,850
Het is iets wat je intuïtief aanvoelt.

724
00:42:29,850 --> 00:42:35,010
Zonder enige bijzondere openbaring van God
weten mensen intuïtief dat er iets voorbij

725
00:42:35,010 --> 00:42:36,270
dit leven is.

726
00:42:36,270 --> 00:42:41,430
Het is gewoon niet logisch dat schepselen
die zo geestelijk en rationeel zijn en zo

727
00:42:41,430 --> 00:42:45,930
boven de dierenwereld uitsteken als
mensen, volledig zouden verdwijnen.

728
00:42:45,930 --> 00:42:50,910
Het is niet logisch dat iets wat zo
creatief en groots is als een ziel

729
00:42:50,910 --> 00:42:53,910
zomaar zou verdwijnen en
er niet meer zou zijn.

730
00:42:53,910 --> 00:42:58,470
Wanneer je de vlam van een kaars
uitblaast, dooft die gewoon uit.

731
00:42:58,470 --> 00:43:00,330
Waar is die heen gegaan?

732
00:43:00,330 --> 00:43:02,310
Die is eenvoudig verdwenen.

733
00:43:02,310 --> 00:43:03,750
Die is nu nergens meer.

734
00:43:03,750 --> 00:43:07,770
Denk eens aan de creativiteit,
het vindingrijke genie,

735
00:43:07,770 --> 00:43:11,790
de diepe emoties die in liederen
en poëzie worden uitgedrukt,

736
00:43:11,790 --> 00:43:15,630
en de verbazingwekkende
voortbrengselen van de menselijke ziel.

737
00:43:15,630 --> 00:43:17,970
Hoe zou die ziel iets
kunnen zijn wat slechts

738
00:43:17,970 --> 00:43:22,650
stoffelijk is en ophoudt te bestaan
wanneer het stoffelijke leven eindigt?

739
00:43:22,650 --> 00:43:25,530
Zo denken atheïsten en materialisten.

740
00:43:25,530 --> 00:43:28,890
Zij denken dat de ziel door de
hersenen wordt voortgebracht.

741
00:43:28,890 --> 00:43:31,410
De hersenen zijn slechts een orgaan.

742
00:43:31,410 --> 00:43:34,230
We moeten de hersenen niet
verwarren met de geest.

743
00:43:34,230 --> 00:43:38,490
De hersenen stoppen natuurlijk met
functioneren en ontbinden na de dood.

744
00:43:38,490 --> 00:43:40,650
De hersenactiviteit stopt.

745
00:43:40,650 --> 00:43:42,630
Maar hoe zit het met de geest?

746
00:43:42,630 --> 00:43:44,310
Hoe zit het met die ziel?

747
00:43:44,310 --> 00:43:48,030
Hoe zit het met de persoonlijkheid?
Waar gaat die heen?

748
00:43:48,030 --> 00:43:52,650
Salomo, en eigenlijk alle filosofen,
hebben aangevoeld dat die ergens

749
00:43:52,650 --> 00:43:53,970
heen moet gaan.

750
00:43:53,970 --> 00:43:55,530
Er moet meer zijn.

751
00:43:55,530 --> 00:44:00,270
Het kan gewoon niet zo zijn dat iemand
die in God gelooft, een goede God,

752
00:44:00,270 --> 00:44:04,830
ook kan geloven dat God onrecht
voor eeuwig onrecht laat blijven.

753
00:44:04,830 --> 00:44:08,430
Je kunt niet geloven dat
de God Die wijs en goed is,

754
00:44:08,430 --> 00:44:13,290
een stelsel heeft gemaakt waarin mensen
goede mensen kunnen zijn en elke dag

755
00:44:13,290 --> 00:44:18,030
ellendig kunnen zijn, zo kunnen
sterven en geen beloning krijgen.

756
00:44:18,030 --> 00:44:20,430
Hoe zou dat rechtvaardig kunnen zijn?

757
00:44:20,430 --> 00:44:24,390
Hoe zou een rechtvaardige God
zo’n stelsel kunnen instellen?

758
00:44:24,390 --> 00:44:29,430
Er moet beslist meer zijn, zelfs als
Hij ons daar niets over heeft verteld.

759
00:44:29,430 --> 00:44:32,130
Naar alle waarschijnlijkheid
is dat volgens mij wat

760
00:44:32,130 --> 00:44:33,750
Salomo hier veronderstelde.

761
00:44:33,750 --> 00:44:37,651
Hij zegt dat de goddelozen —
hun lamp zal worden uitgeblust —

762
00:44:37,651 --> 00:44:40,770
maar dat staat in contrast
met de rechtvaardigen.

763
00:44:40,770 --> 00:44:44,910
God kan de lamp van de rechtvaardigen
beslist niet zomaar uitblussen.

764
00:44:44,910 --> 00:44:47,370
Er zijn in het leven van
een rechtvaardig mens

765
00:44:47,370 --> 00:44:50,130
te veel goede daden die niet beloond zijn.

766
00:44:50,130 --> 00:44:53,730
God kan die schuld eenvoudigweg
niet onbetaald laten.

767
00:44:53,730 --> 00:44:57,330
En beslist niet elke daad
wordt in dit leven beloond.

768
00:44:57,330 --> 00:45:01,410
Mensen hebben dus altijd beseft dat er
behalve dit leven nog iets anders moet

769
00:45:01,410 --> 00:45:03,930
zijn, wat dat dan ook mag zijn.

770
00:45:03,930 --> 00:45:06,510
Alleen God weet het werkelijk zeker.

771
00:45:06,510 --> 00:45:10,950
Nu we het over afgunst en jaloezie hebben
gehad, wil ik het hebben over wrok,

772
00:45:10,950 --> 00:45:13,530
die daar duidelijk nauw aan verwant is.

773
00:45:13,530 --> 00:45:17,250
Maar wrok neemt niet altijd
de vorm van afgunst aan.

774
00:45:17,250 --> 00:45:20,370
Wrok kan andere oorzaken
hebben dan afgunst.

775
00:45:20,370 --> 00:45:23,010
In hoofdstuk 13, vers 12, staat:

776
00:45:23,010 --> 00:45:27,570
Uitgestelde verwachting krenkt het
hart, maar een vervuld verlangen is een

777
00:45:27,570 --> 00:45:29,130
boom des levens.

778
00:45:29,130 --> 00:45:33,210
De uitdrukking ‘boom des levens’
wordt een aantal keren gebruikt in

779
00:45:33,210 --> 00:45:35,010
het boek Spreuken.

780
00:45:35,010 --> 00:45:38,610
De boom des levens lijkt in
Spreuken gebruikt te worden als

781
00:45:38,610 --> 00:45:42,270
symbool van dat wat verkwikking
geeft, dat wat iemands leven

782
00:45:42,270 --> 00:45:44,250
weer nieuw leven inblaast.

783
00:45:44,250 --> 00:45:47,250
De uitdrukking wordt op
verschillende manieren gebruikt.

784
00:45:47,250 --> 00:45:51,570
Het is moeilijk om precies één bepaalde
manier vast te stellen waarop het beeld

785
00:45:51,570 --> 00:45:54,570
van de boom des levens in
Spreuken wordt gebruikt,

786
00:45:54,570 --> 00:45:57,330
omdat het in veel verschillende
verbanden wordt gebruikt.

787
00:45:57,330 --> 00:45:59,850
Ik heb me er vaak het hoofd over gebroken,

788
00:45:59,850 --> 00:46:04,290
en over het algemeen lijkt het
eenvoudigweg te wijzen op een positieve

789
00:46:04,290 --> 00:46:08,730
zegen, kennelijk verkwikking —
een verkwikking van het leven.

790
00:46:08,730 --> 00:46:13,350
Maar waar het hier om gaat, is
de eerste regel van vers 12:

791
00:46:13,350 --> 00:46:15,330
Hoop die op zich laat wachten.

792
00:46:15,330 --> 00:46:19,110
Wat betekent dat? Je hebt
je hoop ergens op gevestigd,

793
00:46:19,110 --> 00:46:24,270
en dat waarop je hoopt wordt geen
werkelijkheid, in elk geval niet snel.

794
00:46:24,270 --> 00:46:29,010
‘Uitgesteld’ betekent dat het langgerekt
wordt, wat betekent dat je moet wachten op

795
00:46:29,010 --> 00:46:30,930
datgene waarop je hoopt.

796
00:46:30,930 --> 00:46:32,850
Je krijgt niet onmiddellijk je zin.

797
00:46:32,850 --> 00:46:34,530
Het wordt uitgesteld.

798
00:46:34,530 --> 00:46:39,810
Maar ‘uitgesteld’ wekt de indruk dat het
aanzienlijk langer wordt uitgesteld dan je

799
00:46:39,810 --> 00:46:43,650
bereid was te wachten, aanzienlijk
langer dan je verwachtte.

800
00:46:43,650 --> 00:46:47,070
Je hoopte ergens op, en het
werd geen werkelijkheid.

801
00:46:47,070 --> 00:46:49,290
Soms wordt het nooit werkelijkheid.

802
00:46:49,290 --> 00:46:52,530
Wanneer je een hoop koestert
die geen werkelijkheid wordt,

803
00:46:52,530 --> 00:46:54,270
maakt dat het hart ziek.

804
00:46:54,270 --> 00:46:57,750
Ik geloof dat de ziekte
waarover deze passage spreekt,

805
00:46:57,750 --> 00:47:00,450
datgene is wat wij wrok noemen.

806
00:47:00,450 --> 00:47:03,390
Wrok houdt in dat we ergens
niet gelukkig mee zijn,

807
00:47:03,390 --> 00:47:07,890
dat we denken dat het niet juist is
en dat we ons erover blijven opwinden.

808
00:47:07,890 --> 00:47:12,870
De oorzaak van wrok is het uitstellen, of
misschien zelfs het volledig wegvallen,

809
00:47:12,870 --> 00:47:14,790
van de dingen waarop we hopen.

810
00:47:14,790 --> 00:47:17,790
Dit is een belangrijk gegeven in relaties:

811
00:47:17,790 --> 00:47:21,750
mensen raken teleurgesteld in elkaar
omdat ze verwachtingen van elkaar hebben.

812
00:47:21,750 --> 00:47:25,650
Als ik niets van je verwacht, als
ik niet hoop dat je iets zult doen

813
00:47:25,650 --> 00:47:29,010
of op een bepaalde manier
zult zijn, dan zal ik nooit

814
00:47:29,010 --> 00:47:34,230
wrok koesteren omdat je niet zo bent, want
ik heb nooit verwacht dat je zo zou zijn.

815
00:47:34,230 --> 00:47:37,650
Maar als ik dacht dat ik reden
had om iets van je te verwachten

816
00:47:37,650 --> 00:47:42,450
en je stelt me teleur, dan geeft dat
mij aanleiding om wrokkig te worden en

817
00:47:42,450 --> 00:47:47,070
boos op je te zijn, om wrok te
blijven koesteren en om mijn hart

818
00:47:47,070 --> 00:47:49,290
verwrongen en ziek te laten worden.

819
00:47:49,290 --> 00:47:53,130
Ik geloof dat veel mensen die
wij geestesziek zouden noemen,

820
00:47:53,130 --> 00:47:58,110
waarschijnlijk gewoon mensen zijn die niet
goed zijn omgegaan met uitgestelde hoop.

821
00:47:58,110 --> 00:48:01,530
Denk hier eens over na:
wanneer je iemand ontmoet,

822
00:48:01,530 --> 00:48:04,230
heb je bepaalde verwachtingen
van die persoon,

823
00:48:04,230 --> 00:48:07,950
tenzij het iemand is met wie je niet van
plan bent een blijvende vriendschap of

824
00:48:07,950 --> 00:48:09,390
relatie te hebben.

825
00:48:09,390 --> 00:48:12,030
Je verwacht niet dat die
persoon naar je toe loopt

826
00:48:12,030 --> 00:48:15,090
en je zonder enige reden
in het gezicht spuugt.

827
00:48:15,090 --> 00:48:19,170
Als die persoon dat wel doet,
zul je erg teleurgesteld zijn.

828
00:48:19,170 --> 00:48:23,790
Je verwacht niet dat die persoon over
je roddelt of leugens over je vertelt.

829
00:48:23,790 --> 00:48:27,630
Je verwacht dat die persoon
min of meer loyaal is.

830
00:48:27,630 --> 00:48:31,410
In bepaalde relaties ontwikkel je
veel meer verwachtingen van mensen,

831
00:48:31,410 --> 00:48:35,130
omdat de relatie zelf gekenmerkt
wordt door een grotere mate

832
00:48:35,130 --> 00:48:37,710
van verbondenheid, enzovoort.

833
00:48:37,710 --> 00:48:40,770
Je verwacht dat je kinderen waardering
blijven hebben voor wat je voor

834
00:48:40,770 --> 00:48:42,150
hen hebt gedaan.

835
00:48:42,150 --> 00:48:45,210
Je verwacht dat je ouders
loyaal aan je zijn.

836
00:48:45,210 --> 00:48:48,030
Je verwacht dat je
huwelijkspartner trouw is.

837
00:48:48,030 --> 00:48:51,990
Sterker nog, je verwacht misschien
zelfs dat mensen altijd dankbaar zijn

838
00:48:51,990 --> 00:48:53,910
wanneer je iets voor hen doet.

839
00:48:53,910 --> 00:48:56,070
Elke keer dat we boos op iemand zijn,

840
00:48:56,070 --> 00:49:00,090
komt dat doordat die persoon niet voldeed
aan een verwachting die we hadden.

841
00:49:00,090 --> 00:49:02,850
Misschien wisten we niet
eens wat die verwachting was.

842
00:49:02,850 --> 00:49:06,570
Het is eenvoudigweg zo dat
die persoon ons teleurstelde,

843
00:49:06,570 --> 00:49:10,350
en iemand kan je alleen teleurstellen
als je had verwacht dat die persoon

844
00:49:10,350 --> 00:49:11,310
anders zou zijn.

845
00:49:11,310 --> 00:49:13,771
Een van de dingen die
relaties kapotmaken —

846
00:49:13,771 --> 00:49:17,191
misschien wel datgene wat in alle
gevallen relaties kapotmaakt —

847
00:49:17,191 --> 00:49:19,650
is beslist uitgestelde hoop.

848
00:49:19,650 --> 00:49:22,890
Dat wil zeggen: ik hoopte
dat ze dit zouden doen.

849
00:49:22,890 --> 00:49:27,450
Ik verwachtte dat ze zo zouden zijn,
en het liep niet zoals ik had gehoopt.

850
00:49:27,450 --> 00:49:29,610
Ze waren niet wat ik verwachtte.

851
00:49:29,610 --> 00:49:31,710
Dat is wat wrok veroorzaakt.

852
00:49:31,710 --> 00:49:36,030
Het verdrietige is dat bij echtgenoten
vaak een van beiden, of allebei,

853
00:49:36,030 --> 00:49:37,590
ziek wordt van de ander.

854
00:49:37,590 --> 00:49:41,550
Hun hart raakt verbitterd en ziek, en
er ontstaat een ziekte in de relatie

855
00:49:41,550 --> 00:49:43,230
die nooit geneest.

856
00:49:43,230 --> 00:49:46,770
De reden is dat de man niet aan de
verwachtingen van zijn vrouw voldeed,

857
00:49:46,770 --> 00:49:49,110
en zij niet aan zijn verwachtingen.

858
00:49:49,110 --> 00:49:52,170
In veel gevallen wisten ze niet
eens wat de ander verwachtte.

859
00:49:52,170 --> 00:49:54,870
Het waren onuitgesproken verwachtingen.

860
00:49:54,870 --> 00:49:57,510
Ze wisten niet eens dat
ze de ander teleurstelden,

861
00:49:57,510 --> 00:49:59,970
maar er waren verwachtingen
binnen de relatie die misschien

862
00:49:59,970 --> 00:50:02,010
nooit waren uitgesproken.

863
00:50:02,010 --> 00:50:06,150
Misschien waren die onredelijk, of
misschien waren ze redelijk genoeg,

864
00:50:06,150 --> 00:50:08,670
maar de ander verzuimde eraan te voldoen.

865
00:50:08,670 --> 00:50:11,730
En die wist niet dat hij of
zij de ander teleurstelde,

866
00:50:11,730 --> 00:50:16,470
omdat die persoon nooit had geweten dat er
iets anders van hem of haar werd verwacht.

867
00:50:16,470 --> 00:50:18,690
Zo eindigen veel vriendschappen.

868
00:50:18,690 --> 00:50:22,590
Iemand voelt zich door jou gekwetst, en
jij weet niet eens waarom die persoon

869
00:50:22,590 --> 00:50:24,210
zich gekwetst voelt.

870
00:50:24,210 --> 00:50:28,050
In veel gevallen komt dat doordat die
persoon dacht dat jij iets bepaalds zou

871
00:50:28,050 --> 00:50:30,270
doen, en jij wist dat niet.

872
00:50:30,270 --> 00:50:34,050
Ik kan een aantal mensen bedenken die
vroeger vrienden van mij waren en nu niet

873
00:50:34,050 --> 00:50:37,350
erg blij meer met me zijn, en
ik heb nooit begrepen waarom.

874
00:50:37,350 --> 00:50:40,230
Ik kon niets bedenken wat
ik ooit verkeerd had gedaan,

875
00:50:40,230 --> 00:50:43,350
en ook niet wanneer ik
onaardig tegen hen was geweest.

876
00:50:43,350 --> 00:50:45,690
Ik had nooit ruzie met hen gehad.

877
00:50:45,690 --> 00:50:49,050
Wat mij betreft konden we het
uitstekend met elkaar vinden,

878
00:50:49,050 --> 00:50:51,390
maar plotseling waren ze tegen mij.

879
00:50:51,390 --> 00:50:54,570
In enkele gevallen kwam ik
er, toen ik ernaar vroeg,

880
00:50:54,570 --> 00:50:58,830
achter dat ze teleurgesteld waren omdat
ze hadden gedacht dat ze meer tijd met

881
00:50:58,830 --> 00:51:00,390
mij zouden doorbrengen.

882
00:51:00,390 --> 00:51:02,670
Toen we onze school in Oregon hadden,

883
00:51:02,670 --> 00:51:06,810
kwamen mensen die al lange tijd vrienden
van mij waren soms vanuit andere landen

884
00:51:06,810 --> 00:51:08,850
als studenten naar onze school.

885
00:51:08,850 --> 00:51:12,210
Ze wisten niet dat ik het behoorlijk
druk had met het leiden van een school

886
00:51:12,210 --> 00:51:13,770
en er lesgeven.

887
00:51:13,770 --> 00:51:17,070
Ze dachten dat we gewoon tijd
met elkaar zouden doorbrengen.

888
00:51:17,070 --> 00:51:20,130
Ik dacht dat ze kwamen om student te zijn.

889
00:51:20,130 --> 00:51:22,290
Daar hadden ze zich voor aangemeld.

890
00:51:22,290 --> 00:51:25,830
Maar in veel gevallen pakte
hun verblijf bij mij op school

891
00:51:25,830 --> 00:51:28,110
niet goed uit voor onze vriendschap.

892
00:51:28,110 --> 00:51:32,010
Uiteindelijk namen ze het me namelijk
kwalijk dat ik het zo druk had

893
00:51:32,010 --> 00:51:34,830
en dat we niet veel tijd
met elkaar doorbrachten.

894
00:51:34,830 --> 00:51:38,790
Dit gebeurde met een voorganger,
een vriend van mij uit Duitsland,

895
00:51:38,790 --> 00:51:40,470
die hiernaartoe kwam.

896
00:51:40,470 --> 00:51:44,610
Aan het einde van het jaar bleek hij
erg verbitterd tegenover mij te zijn.

897
00:51:44,610 --> 00:51:48,210
Daarvoor waren we jarenlang
heel goede vrienden geweest.

898
00:51:48,210 --> 00:51:52,290
Maar ik besefte niet dat hij dacht dat
ik steeds bij hem thuis zou langskomen

899
00:51:52,290 --> 00:51:54,330
en tijd met hem zou doorbrengen.

900
00:51:54,330 --> 00:51:59,190
Ik had 25 studenten die allemaal graag
tijd met mij hadden doorgebracht,

901
00:51:59,190 --> 00:52:01,590
en ik had een gezin en kinderen.

902
00:52:01,590 --> 00:52:04,110
Hij had die verwachtingen
waarvan ik niets wist.

903
00:52:04,110 --> 00:52:08,610
Ik zag dat hij steeds afstandelijker
werd en, zoals later bleek,

904
00:52:08,610 --> 00:52:10,770
verbitterd tegenover mij raakte.

905
00:52:10,770 --> 00:52:14,790
Dat kwam doordat hij had gehoopt dat
de dingen op een bepaalde manier zouden

906
00:52:14,790 --> 00:52:18,030
verlopen, en zo waren ze niet verlopen.

907
00:52:18,030 --> 00:52:22,290
Het verdrietige is dat als hij me
had verteld dat hij dit verwachtte,

908
00:52:22,290 --> 00:52:25,770
ik tegen hem had kunnen
zeggen: ‘Blijf thuis.

909
00:52:25,770 --> 00:52:27,510
Zo zal het niet gaan.’

910
00:52:27,510 --> 00:52:31,830
Relaties zouden vaak veel beter verlopen,
en er zouden veel minder breuken in

911
00:52:31,830 --> 00:52:35,610
relaties ontstaan, als mensen duidelijk
aan anderen lieten weten wat ze

912
00:52:35,610 --> 00:52:36,990
van hen verwachtten.

913
00:52:36,990 --> 00:52:39,690
Maar een van de redenen
waarom we dat niet doen,

914
00:52:39,690 --> 00:52:43,530
is dat we ervan uitgaan dat
iedereen weet wat we verwachten.

915
00:52:43,530 --> 00:52:48,090
We gaan ervan uit dat iedereen
dezelfde verwachtingen heeft als wij.

916
00:52:48,090 --> 00:52:50,670
Het komt niet bij ons op om te zeggen:

917
00:52:50,670 --> 00:52:55,230
‘Laat me je vertellen wat ik in deze
relatie van je verwacht,’ omdat we denken:

918
00:52:55,230 --> 00:52:57,390
‘Is dat niet vanzelfsprekend?

919
00:52:57,390 --> 00:52:59,970
Heeft niet iedereen
dezelfde verwachtingen?’

920
00:52:59,970 --> 00:53:03,030
We zullen wijzer en
beter worden in relaties

921
00:53:03,030 --> 00:53:07,650
als we beseffen dat niet iedereen
van dezelfde dingen uitgaat als wij.

922
00:53:07,650 --> 00:53:10,230
Voordat we verbitterd
raken tegenover iemand,

923
00:53:10,230 --> 00:53:15,150
zouden we kunnen nagaan of die persoon
wist dat we bepaalde verwachtingen hadden.

924
00:53:15,150 --> 00:53:19,530
We zouden ons zelfs kunnen afvragen of het
onze schuld is dat die persoon niet aan

925
00:53:19,530 --> 00:53:23,010
onze verwachtingen voldeed,
omdat we nooit hebben verteld

926
00:53:23,010 --> 00:53:25,650
dat we dit van hem of haar verwachtten.

927
00:53:25,650 --> 00:53:30,090
We verwachten dat mensen onze gedachten
kunnen lezen, en dat kunnen ze niet.

928
00:53:30,090 --> 00:53:33,210
We denken dat ze genoeg op
ons zouden moeten lijken om

929
00:53:33,210 --> 00:53:35,010
precies te weten wat wij denken.

930
00:53:35,010 --> 00:53:39,510
Ze willen toch zeker hetzelfde als
wij, maar misschien is dat niet zo.

931
00:53:39,510 --> 00:53:43,590
Deze uitgestelde hoop en de
verbittering die daardoor ontstaat,

932
00:53:43,590 --> 00:53:47,970
vormen een echte wig die de duivel
gebruikt om het hart van mensen en hun

933
00:53:47,970 --> 00:53:50,190
relaties kapot te maken.

934
00:53:50,190 --> 00:53:53,070
We moeten ons van die
dynamiek bewust zijn.

935
00:53:53,070 --> 00:53:56,130
Ik denk dat dit een heel
diepgaand spreekwoord is,

936
00:53:56,130 --> 00:54:00,270
dat op veel situaties en op
veel manieren van toepassing is.

937
00:54:00,270 --> 00:54:03,270
Spreuken 18:19 zegt:

938
00:54:03,270 --> 00:54:07,890
Een broeder die gekwetst is, is moeilijker
terug te winnen dan een sterke stad,

939
00:54:07,890 --> 00:54:11,130
en ruzies zijn als de
grendels van een vesting.

940
00:54:11,130 --> 00:54:14,790
De tralies van het kasteel
houden sommige mensen buiten,

941
00:54:14,790 --> 00:54:16,650
gescheiden van de mensen binnen.

942
00:54:16,650 --> 00:54:20,130
Het is moeilijk om door de tralies
van het kasteel heen te komen.

943
00:54:20,130 --> 00:54:24,390
Als je probeert een kasteel binnen te
dringen, zul je het heel moeilijk krijgen.

944
00:54:24,390 --> 00:54:28,230
De mensen buiten de tralies
en de mensen binnen de tralies

945
00:54:28,230 --> 00:54:30,270
blijven van elkaar gescheiden.

946
00:54:30,270 --> 00:54:33,870
Het zal niet mogelijk zijn hen weer
bij elkaar te brengen zolang die

947
00:54:33,870 --> 00:54:35,490
tralies er zijn.

948
00:54:35,490 --> 00:54:40,470
Twist tussen broeders is als de tralies
van het kasteel: moeilijk te overwinnen,

949
00:54:40,470 --> 00:54:42,210
moeilijk bij te leggen.

950
00:54:42,210 --> 00:54:45,990
Waarom? Het gaat over een
broeder die gekwetst is.

951
00:54:45,990 --> 00:54:49,410
Nogmaals, waarom voelen
mensen zich gekwetst?

952
00:54:49,410 --> 00:54:52,470
Waarom zou ik me ooit
door jou gekwetst voelen?

953
00:54:52,470 --> 00:54:56,910
Omdat ik dacht dat jij iets anders zou
doen, en jij niet deed wat ik dacht.

954
00:54:56,910 --> 00:55:00,450
Je voldeed niet aan mijn
verwachtingen, dus voel ik me gekwetst.

955
00:55:00,450 --> 00:55:03,270
Dat je een broeder van mij
bent, maakt het moeilijker,

956
00:55:03,270 --> 00:55:06,450
omdat ik van een broeder meer
verwacht dan van een vreemde of

957
00:55:06,450 --> 00:55:08,310
een oppervlakkige vriend.

958
00:55:08,310 --> 00:55:11,130
Mijn broeder hoort een goede
vriend van mij te zijn.

959
00:55:11,130 --> 00:55:14,610
Hij hoort voor me klaar te
staan. Hij is mijn broeder.

960
00:55:14,610 --> 00:55:19,290
Hij heeft meer gelegenheid om mij te
beledigen, omdat ik meer van hem verwacht.

961
00:55:19,290 --> 00:55:23,310
Hij zegt dus dat een beledigde
broeder moeilijk terug te winnen is.

962
00:55:23,310 --> 00:55:26,970
Hoe komt dat? Het woord ‘wrok’
wordt hier niet gebruikt,

963
00:55:26,970 --> 00:55:29,730
maar dat is beslist wat
hier wordt beschreven.

964
00:55:29,730 --> 00:55:34,050
Iemand koestert wrok tegen zijn broeder,
of tegen iemand van wie hij bepaalde

965
00:55:34,050 --> 00:55:37,830
verwachtingen had, maar die niet
aan die verwachtingen voldeed.

966
00:55:37,830 --> 00:55:41,370
Dan ontstaat er wrok, een
soort woekerende haat,

967
00:55:41,370 --> 00:55:45,030
omdat de vervulling van wat men hoopte
werd uitgesteld en verwachtingen

968
00:55:45,030 --> 00:55:46,710
niet werden waargemaakt.

969
00:55:46,710 --> 00:55:49,110
Waarschijnlijk is een van
de waardevolste dingen

970
00:55:49,110 --> 00:55:52,410
die je over relaties in het
algemeen kunt begrijpen,

971
00:55:52,410 --> 00:55:54,510
de rol die verwachtingen spelen.

972
00:55:54,510 --> 00:55:57,870
Iedereen kent mensen die door
jou beledigd zijn geraakt.

973
00:55:57,870 --> 00:56:01,830
Je hebt mensen beledigd, maar je was
niet van plan iemand te beledigen,

974
00:56:01,830 --> 00:56:05,010
omdat je niet wist dat ze
verwachtingen van je hadden die ze niet

975
00:56:05,010 --> 00:56:06,630
kenbaar hadden gemaakt.

976
00:56:06,630 --> 00:56:10,410
Dus ging je onbekommerd je gang
en dacht je dat alles goed was,

977
00:56:10,410 --> 00:56:14,730
terwijl zij wrok koesterden omdat je niet
deed wat zij dachten dat je zou doen,

978
00:56:14,730 --> 00:56:16,290
wat zij verwachtten.

979
00:56:16,290 --> 00:56:20,730
Er zijn nog een paar categorieën van zaken
van het hart waarover we het gaan hebben.

980
00:56:20,730 --> 00:56:23,070
Daarna gaan we verder met
het terrein van relaties.