1
00:00:02,010 --> 00:00:04,050
Welkom bij Vers voor Vers!

2
00:00:04,050 --> 00:00:07,650
Deze keer een inleiding op Zacharia.

3
00:00:07,650 --> 00:00:12,150
We beginnen met de bestudering van een van
de moeilijkere boeken van de hele Bijbel.

4
00:00:12,150 --> 00:00:15,090
Ik zou misschien twee andere
boeken in de categorie moeilijker

5
00:00:15,090 --> 00:00:16,830
dan Zacharia plaatsen.

6
00:00:16,830 --> 00:00:20,550
Het allermoeilijkste is volgens
mij het boek Openbaring.

7
00:00:20,550 --> 00:00:23,670
Daar zouden bijna alle
uitleggers het over eens zijn.

8
00:00:23,670 --> 00:00:27,690
Zelfs degenen die er vrij zeker van
zijn dat ze weten waar het over gaat,

9
00:00:27,690 --> 00:00:30,870
zouden het ermee eens zijn dat het
zo ongeveer het moeilijkste boek van

10
00:00:30,870 --> 00:00:32,310
de Bijbel is.

11
00:00:32,310 --> 00:00:35,130
Overigens ken ik wel een paar
voorgangers die zeggen dat het helemaal

12
00:00:35,130 --> 00:00:36,510
niet moeilijk is.

13
00:00:36,510 --> 00:00:41,130
Je neemt het gewoon zoals het er staat, en
dan is het zo eenvoudig als het maar kan.

14
00:00:41,130 --> 00:00:44,130
Dat zijn mannen die heel
weinig van het boek weten.

15
00:00:44,130 --> 00:00:47,610
Ze hebben alleen geleerd wat
hun leraren hun verteld hebben

16
00:00:47,610 --> 00:00:51,390
en zijn nauwelijks met andere
gezichtspunten in aanraking gekomen.

17
00:00:51,390 --> 00:00:54,690
Maar iedereen die de verschillende
mogelijkheden echt serieus heeft

18
00:00:54,690 --> 00:00:58,950
bestudeerd, weet dat het boek
Openbaring heel veel van je vraagt,

19
00:00:58,950 --> 00:01:01,230
maar je ook heel veel oplevert.

20
00:01:01,230 --> 00:01:05,610
Het op één na moeilijkste boek
van de Bijbel, na Openbaring,

21
00:01:05,610 --> 00:01:08,550
zou volgens mij het boek Ezechiël zijn.

22
00:01:08,550 --> 00:01:11,490
Ezechiël is om een aantal
redenen heel moeilijk.

23
00:01:11,490 --> 00:01:14,010
Ik zal nu niet op al die redenen ingaan,

24
00:01:14,010 --> 00:01:17,010
maar het bevat veel
vreemde visioenen en veel

25
00:01:17,010 --> 00:01:19,950
vreemde gelijkenissen
die de profeet uitbeeldt.

26
00:01:19,950 --> 00:01:22,530
Er wordt buitengewoon veel herhaald.

27
00:01:22,530 --> 00:01:25,830
Sommige hoofdstukken worden
in hun geheel herhaald.

28
00:01:25,830 --> 00:01:29,130
Er zijn bepaalde uitdrukkingen
die in één hoofdstuk tientallen

29
00:01:29,130 --> 00:01:30,750
keren worden herhaald.

30
00:01:30,750 --> 00:01:33,750
Veel herhaling dus, en
toch heel interessant.

31
00:01:33,750 --> 00:01:38,970
Ezechiël bevat veel interessants en enkele
bijzonder mooie passages, maar het is,

32
00:01:38,970 --> 00:01:41,790
net als het boek
Openbaring, heel moeilijk.

33
00:01:41,790 --> 00:01:45,870
Het boek Zacharia zou heel goed het
moeilijkste boek kunnen zijn als het even

34
00:01:45,870 --> 00:01:47,790
lang was als die andere boeken.

35
00:01:47,790 --> 00:01:51,810
Het is korter, en daardoor stelt het
je voor wat minder moeilijkheden.

36
00:01:51,810 --> 00:01:54,390
De eerste keer dat ik
lesgaf over Zacharia,

37
00:01:54,390 --> 00:01:56,730
was ik al vele jaren in de bediening.

38
00:01:56,730 --> 00:02:00,870
Ik gaf al Bijbelonderwijs en had al
meerdere keren verschillende Bijbelboeken

39
00:02:00,870 --> 00:02:04,470
behandeld voordat ik voor het
eerst Zacharia behandelde.

40
00:02:04,470 --> 00:02:09,210
Dat kwam doordat ik bij het lezen besefte
dat ik er wel wat informatie uit kon

41
00:02:09,210 --> 00:02:13,410
halen, maar het leek me gewoon
onmogelijk om er vers voor vers

42
00:02:13,410 --> 00:02:15,090
onderwijs over te geven.

43
00:02:15,090 --> 00:02:18,000
Toen werd ik, volgens mij was het in 1983,

44
00:02:18,000 --> 00:02:22,530
voor het eerst uitgenodigd om
les te geven aan de School of

45
00:02:22,530 --> 00:02:27,810
Biblical Studies van Jeugd met een
Opdracht, op het grote eiland van Hawaï.

46
00:02:27,810 --> 00:02:30,330
Ze vroegen me om Zacharia te behandelen.

47
00:02:30,330 --> 00:02:32,610
Ik dacht: ‘Nou, dat is mooi.

48
00:02:32,610 --> 00:02:34,950
De eerste keer dat ik
op deze school lesgeef,

49
00:02:34,950 --> 00:02:37,650
terwijl ik voor het eerst een
indruk bij hen achterlaat,

50
00:02:37,650 --> 00:02:41,550
moet ik een boek behandelen waarover
ik nog nooit les heb gegeven

51
00:02:41,550 --> 00:02:46,170
en dat ik het moeilijkste boek van het
Oude Testament vind, op Ezechiël na.’

52
00:02:46,170 --> 00:02:48,330
Ik zag er behoorlijk tegenop.

53
00:02:48,330 --> 00:02:52,290
Daarom zorgde ik ervoor dat ik het
boek Zacharia ter voorbereiding nog

54
00:02:52,290 --> 00:02:56,970
grondiger bestudeerde, want ik wilde
wel een goede indruk op hen maken.

55
00:02:56,970 --> 00:02:58,770
Kennelijk is dat gelukt.

56
00:02:58,770 --> 00:03:03,390
Daarna hebben ze me nog heel, heel
vaak teruggevraagd om les te geven.

57
00:03:03,390 --> 00:03:07,050
Maar datzelfde jaar was ook het eerste
jaar dat ik de Great Commission School

58
00:03:07,050 --> 00:03:08,550
in Oregon leidde.

59
00:03:08,550 --> 00:03:12,330
Ik moest het dat jaar dus ook aan
mijn eigen studenten onderwijzen.

60
00:03:12,330 --> 00:03:17,190
Zo heb ik in minder dan negen maanden
het boek Zacharia twee keer behandeld,

61
00:03:17,190 --> 00:03:20,310
terwijl ik er daarvoor nog
nooit les over had gegeven.

62
00:03:20,310 --> 00:03:23,730
Ik merkte dat het de tweede
keer wat gemakkelijker ging.

63
00:03:23,730 --> 00:03:27,870
Vervolgens heb ik het zestien jaar
lang elk jaar op mijn school behandeld.

64
00:03:27,870 --> 00:03:31,470
Ik heb er ook bij andere gelegenheden
les over gegeven aan de School

65
00:03:31,470 --> 00:03:33,270
of Biblical Studies.

66
00:03:33,270 --> 00:03:36,690
Dus ik heb Zacharia nu waarschijnlijk
twintig keer behandeld.

67
00:03:36,690 --> 00:03:41,370
Ik kan wel zeggen dat wat aanvankelijk zo
afschrikwekkend en moeilijk te begrijpen

68
00:03:41,370 --> 00:03:43,950
was, dat nu veel minder is.

69
00:03:43,950 --> 00:03:46,050
Zo zal het met ieder boek gaan.

70
00:03:46,050 --> 00:03:48,750
Als je het twintig keer
zorgvuldig doorleest,

71
00:03:48,750 --> 00:03:52,200
zul je het de twintigste keer
veel beter begrijpen dan de derde,

72
00:03:52,200 --> 00:03:54,390
vierde of vijfde keer.

73
00:03:54,390 --> 00:03:57,630
Ik zou zeggen dat het waarschijnlijk
behoorlijk verwaand zou zijn

74
00:03:57,630 --> 00:04:01,950
om te beweren dat ik het boek Zacharia
zo goed begrijp als ik zou moeten.

75
00:04:01,950 --> 00:04:03,750
Dat doe ik waarschijnlijk niet.

76
00:04:03,750 --> 00:04:06,450
Maar ik begrijp wel veel meer dan vroeger.

77
00:04:06,450 --> 00:04:11,430
Ik kan er nu echt een samenhangende
betekenis in zien die mijzelf bevredigt.

78
00:04:11,430 --> 00:04:13,830
Ik hoop dat ik hetzelfde
voor jou kan doen,

79
00:04:13,830 --> 00:04:17,250
want ik vermoed dat als je
Zacharia al eens hebt gelezen,

80
00:04:17,250 --> 00:04:19,350
jij het ook moeilijk hebt gevonden.

81
00:04:19,350 --> 00:04:23,430
Ik denk dat je het na onze lezingen
minder moeilijk zult vinden.

82
00:04:23,430 --> 00:04:26,730
Er zullen nog steeds dingen
zijn die niet zo eenvoudig zijn,

83
00:04:26,730 --> 00:04:29,610
maar het zal voor jou een
wereld van verschil maken.

84
00:04:29,610 --> 00:04:34,530
Zoals ik al zei: hoe vaker ik het
doorneem, hoe vaker ik er les over geef,

85
00:04:34,530 --> 00:04:38,970
hoe meer jaren er verstrijken tussen de
ene keer dat ik het behandel en de andere,

86
00:04:38,970 --> 00:04:40,890
hoe meer dingen ik begrijp.

87
00:04:40,890 --> 00:04:44,610
Het is echt een boek geworden
waar ik graag les over geef.

88
00:04:44,610 --> 00:04:48,210
Aanvankelijk zag ik er erg tegen
op om dit boek te behandelen;

89
00:04:48,210 --> 00:04:50,550
nu kijk ik er met plezier naar uit.

90
00:04:50,550 --> 00:04:55,950
Enkele van de mooiste hoofdstukken, verzen
en passages staan in het boek Zacharia.

91
00:04:55,950 --> 00:04:59,610
Er wordt in het Nieuwe Testament
zelfs heel veel gebruik van gemaakt.

92
00:04:59,610 --> 00:05:02,190
Hoewel het een boek van maar
veertien hoofdstukken is,

93
00:05:02,190 --> 00:05:06,150
waarvan sommige heel kort, kun je
het boek Zacharia heel gemakkelijk in

94
00:05:06,150 --> 00:05:07,650
één keer uitlezen.

95
00:05:07,650 --> 00:05:11,490
Toch wordt het meer dan vijftig keer
in het Nieuwe Testament geciteerd.

96
00:05:11,490 --> 00:05:15,630
De schrijvers van het Nieuwe Testament
hebben dus uit een betrekkelijk kort boek

97
00:05:15,630 --> 00:05:19,530
heel veel inzicht gehaald en
er vrij sterk op gesteund.

98
00:05:19,530 --> 00:05:24,330
Overigens geloof ik dat het boek
Openbaring een geïnspireerd boek was.

99
00:05:24,330 --> 00:05:27,750
Ik denk niet dat de Heilige
Geest op Zacharia steunde.

100
00:05:27,750 --> 00:05:30,750
Maar ik moet wel zeggen dat
er ook in het boek Openbaring

101
00:05:30,750 --> 00:05:32,970
veel van Zacharia doorklinkt.

102
00:05:32,970 --> 00:05:36,390
Je zult er zelfs in het eerste
hoofdstuk al iets van zien.

103
00:05:36,390 --> 00:05:40,530
Maar eerst willen we het boek inleiden
en een paar dingen doen om iets van het

104
00:05:40,530 --> 00:05:42,870
raadselachtige ervan weg te nemen.

105
00:05:42,870 --> 00:05:45,870
We zullen eerst spreken
over de schrijver zelf,

106
00:05:45,870 --> 00:05:48,630
wiens naam in het eerste
vers wordt genoemd.

107
00:05:48,630 --> 00:05:53,970
Hij noemt zichzelf Zacharia, de
zoon van Berechja, de zoon van Iddo.

108
00:05:53,970 --> 00:05:57,450
Zacharia betekent ‘Jahweh herinnert Zich’.

109
00:05:57,450 --> 00:06:01,890
Als je de naam Jahweh niet kent:
die is hetzelfde als Jehovah.

110
00:06:01,890 --> 00:06:05,850
Het is alleen een andere uitspraak
van de Hebreeuwse medeklinkers.

111
00:06:05,850 --> 00:06:08,460
Als je meer vertrouwd
bent met de naam Jehovah:

112
00:06:08,460 --> 00:06:12,870
Jehovah en Jahweh zijn twee
verschillende uitspraken,

113
00:06:12,870 --> 00:06:16,350
verschillende manieren om dezelfde
Hebreeuwse medeklinkers van

114
00:06:16,350 --> 00:06:17,970
klinkers te voorzien.

115
00:06:17,970 --> 00:06:21,270
Die worden soms het
tetragrammaton genoemd.

116
00:06:21,270 --> 00:06:25,770
Deze naam bestaat uit vier letters,
en het zijn allemaal medeklinkers.

117
00:06:25,770 --> 00:06:30,510
Ze zijn nogal onuitspreekbaar tenzij
je er een paar klinkers aan toevoegt,

118
00:06:30,510 --> 00:06:32,610
wat de Joden ook deden.

119
00:06:32,610 --> 00:06:38,850
Jahweh, of Jehovah, is dus de heilige
Naam, de verbondsnaam van God.

120
00:06:38,850 --> 00:06:42,270
Veel van de heilige mannen, en
zelfs niet zo heilige mannen,

121
00:06:42,270 --> 00:06:47,070
in de Bijbel hebben Jahweh of
Jehovah als onderdeel van hun naam.

122
00:06:47,070 --> 00:06:50,430
Niet alleen zat Jahweh in
allerlei verschillende namen,

123
00:06:50,430 --> 00:06:55,530
maar er waren ook heel wat mensen die
deze specifieke naam hadden: Zacharia.

124
00:06:55,530 --> 00:06:59,490
Er zijn meer dan dertig personen
in de Bijbel die Zacharia heten,

125
00:06:59,490 --> 00:07:04,230
ook in het Nieuwe Testament, waar de vader
van Johannes de Doper die naam heeft.

126
00:07:04,230 --> 00:07:08,550
Misschien heb je in Lukas 1 gelezen
dat zijn naam Zacharias was.

127
00:07:08,550 --> 00:07:13,410
Maar Zacharias is alleen de Griekse
vorm van het Hebreeuwse Zacharia.

128
00:07:13,410 --> 00:07:16,170
Omdat het Nieuwe Testament
in het Grieks is geschreven,

129
00:07:16,170 --> 00:07:19,590
worden de namen vaak in
Griekse letters weergegeven.

130
00:07:19,590 --> 00:07:25,110
De vader van Johannes de Doper heette ook
Zacharia, maar hij is niet deze Zacharia.

131
00:07:25,110 --> 00:07:28,890
Er zijn zoveel Zacharia’s in de Bijbel
dat je ze gemakkelijk met elkaar

132
00:07:28,890 --> 00:07:30,090
zou kunnen verwarren.

133
00:07:30,090 --> 00:07:36,570
Deze is Zacharia, de zoon van Berechja,
en Berechja was de zoon van Iddo.

134
00:07:36,570 --> 00:07:40,590
Iddo was een zeer invloedrijke priester
die met de ballingen naar Jeruzalem

135
00:07:40,590 --> 00:07:44,010
terugkeerde onder leiding van Zerubbabel.

136
00:07:44,010 --> 00:07:47,010
Dit boek speelt in de
tijd na de ballingschap,

137
00:07:47,010 --> 00:07:50,310
dat wil zeggen na de
Babylonische ballingschap.

138
00:07:50,310 --> 00:07:53,670
Nadat de Joden zeventig jaar
in Babylon hadden doorgebracht,

139
00:07:53,670 --> 00:07:57,090
kregen ze de gelegenheid om
terug te keren naar Jeruzalem.

140
00:07:57,090 --> 00:08:00,510
De stad was verwoest, tot
de grond toe afgebrand.

141
00:08:00,510 --> 00:08:03,030
De tempel was volledig afgebroken.

142
00:08:03,030 --> 00:08:06,090
Hij bestond niet meer en
had het grootste deel van de

143
00:08:06,090 --> 00:08:09,990
zeventig jaar dat ze in
Babylon waren, in puin gelegen.

144
00:08:09,990 --> 00:08:13,950
Kores, de Perzische
koning, veroverde Babylon.

145
00:08:13,950 --> 00:08:16,350
Hij was een zeer welwillende heerser

146
00:08:16,350 --> 00:08:20,130
tegenover de volken die door de
Babyloniërs waren overwonnen en in

147
00:08:20,130 --> 00:08:22,230
ballingschap waren weggevoerd.

148
00:08:22,230 --> 00:08:27,270
Kores vaardigde in 539 voor
Christus een bevel uit.

149
00:08:27,270 --> 00:08:30,930
Daarmee mochten alle mensen die
door Nebukadnezar waren overwonnen,

150
00:08:30,930 --> 00:08:33,810
als ze dat wilden, naar huis terugkeren.

151
00:08:33,810 --> 00:08:37,110
Ze mochten hun gemeenschappen
weer opbouwen in hun eigen land,

152
00:08:37,110 --> 00:08:39,150
waar ze vandaan waren gekomen.

153
00:08:39,150 --> 00:08:41,490
Dat gold ook voor de Joden.

154
00:08:41,490 --> 00:08:45,630
Babylon had veel volken
overwonnen, en dit bevel van Kores

155
00:08:45,630 --> 00:08:48,930
stond mensen van ieder
volk toe om terug te keren.

156
00:08:48,930 --> 00:08:52,230
Maar wat voor de christen en voor
de Bijbel vooral van belang is,

157
00:08:52,230 --> 00:08:56,310
is dat de Joden mochten terugkeren
en hun tempel herbouwen.

158
00:08:56,310 --> 00:08:59,250
Zerubbabel was de aangestelde landvoogd.

159
00:08:59,250 --> 00:09:03,750
Hij was een rechtstreekse afstammeling
van David, maar zelf was hij geen koning.

160
00:09:03,750 --> 00:09:07,530
Hij was alleen een landvoogd die was
aangesteld om na de ballingschap leiding

161
00:09:07,530 --> 00:09:11,250
te geven aan de nieuwe Joodse
gemeenschap in Jeruzalem.

162
00:09:11,250 --> 00:09:15,450
Hij leidde vijftigduizend Joden
uit de Babylonische ballingschap

163
00:09:15,450 --> 00:09:17,250
terug naar Jeruzalem.

164
00:09:17,250 --> 00:09:20,730
Zij bouwden de gemeenschap weer
op, en Zacharia was een van de

165
00:09:20,730 --> 00:09:23,250
profeten die onder hen profeteerden.

166
00:09:23,250 --> 00:09:27,450
Zijn grootvader Iddo was een van
de voornaamste priesters die met

167
00:09:27,450 --> 00:09:31,650
Zerubbabel vanuit Babylon
naar Jeruzalem terugreisden.

168
00:09:31,650 --> 00:09:34,950
Zerubbabel leefde nog
toen Zacharia schreef,

169
00:09:34,950 --> 00:09:38,250
hoewel Zacharia tot de
derde generatie behoort.

170
00:09:38,250 --> 00:09:41,610
Zacharia betekent ‘Jahweh herinnert Zich’.

171
00:09:41,610 --> 00:09:45,270
Het kan voor Israël hebben geleken
alsof Jahweh hen vergeten was

172
00:09:45,270 --> 00:09:47,250
toen ze in Babylon waren.

173
00:09:47,250 --> 00:09:51,090
Er werden meer dan één of twee
generaties in Babylon geboren,

174
00:09:51,090 --> 00:09:56,010
en een groot aantal mensen stierf daar
in de zeventig jaar dat ze er waren.

175
00:09:56,010 --> 00:09:57,930
Maar ze waren niet vergeten.

176
00:09:57,930 --> 00:10:01,470
God had hun door de profeet
Jeremia verteld dat ze

177
00:10:01,470 --> 00:10:05,670
zeventig jaar in Babylon zouden
doorbrengen, en dat deden ze ook.

178
00:10:05,670 --> 00:10:10,110
Aan het einde van die tijd deed God
wat Hij had gezegd dat Hij zou doen,

179
00:10:10,110 --> 00:10:12,270
en liet Hij hen terugkeren.

180
00:10:12,270 --> 00:10:15,990
Dus de naam van Zacharia,
‘Jahweh herinnert Zich’,

181
00:10:15,990 --> 00:10:18,450
kan zelfs van betekenis zijn geweest.

182
00:10:18,450 --> 00:10:23,370
Het kan zijn dat zijn vader Berechja
hem die naam had gegeven omdat Berechja

183
00:10:23,370 --> 00:10:27,390
vrijwel zeker ook een van de
ballingen was die terugkeerden,

184
00:10:27,390 --> 00:10:30,090
samen met zijn eigen vader Iddo.

185
00:10:30,090 --> 00:10:34,230
Zacharia wordt ook genoemd in
het boek Ezra en in Nehemia,

186
00:10:34,230 --> 00:10:39,690
omdat Ezra en Nehemia ook vertellen over
de ballingen die uit Babylon terugkeren.

187
00:10:39,690 --> 00:10:44,430
Deze profeet wordt daar genoemd,
evenals zijn tijdgenoot Haggaï,

188
00:10:44,430 --> 00:10:46,770
van wie het boek ook in onze Bijbel staat.

189
00:10:46,770 --> 00:10:52,770
Op die plaatsen, in Ezra en Nehemia,
wordt Zacharia de zoon van Iddo genoemd.

190
00:10:52,770 --> 00:10:55,710
Hij is in werkelijkheid
de kleinzoon van Iddo.

191
00:10:55,710 --> 00:10:59,910
Hij is de zoon van Berechja,
die zelf de zoon van Iddo was.

192
00:10:59,910 --> 00:11:04,650
Maar ‘zoon van’ kan eenvoudig
‘afstammeling van’ betekenen.

193
00:11:04,650 --> 00:11:08,910
Jezus wordt de Zoon van Abraham
en de Zoon van David genoemd.

194
00:11:08,910 --> 00:11:13,590
Er liggen in werkelijkheid achtentwintig
generaties tussen David en Jezus,

195
00:11:13,590 --> 00:11:16,350
en toch wordt Hij de
Zoon van David genoemd.

196
00:11:16,350 --> 00:11:21,090
Dus dat een man de zoon werd genoemd van
de man die eigenlijk zijn grootvader was,

197
00:11:21,090 --> 00:11:23,970
was geen ongebruikelijke
manier van spreken.

198
00:11:23,970 --> 00:11:27,390
Maar in Ezra hoofdstuk 5, vers 1, staat:

199
00:11:27,390 --> 00:11:33,270
De profeten Haggaï, de profeet,
en Zacharia, de zoon van Iddo,

200
00:11:33,270 --> 00:11:37,470
profeteerden onder de Joden die
in Juda en in Jeruzalem waren;

201
00:11:37,470 --> 00:11:41,730
in de Naam van de God van Israël
profeteerden zij tegen hen.

202
00:11:41,730 --> 00:11:46,350
Hier zien we dus hoe Zacharia in het boek
Ezra verweven is met het verhaal van de

203
00:11:46,350 --> 00:11:48,870
ballingen die uit Babylon terugkeerden.

204
00:11:48,870 --> 00:11:54,330
Hij wordt opnieuw genoemd in Ezra
hoofdstuk 6, vers 14. Daar staat:

205
00:11:54,330 --> 00:11:58,230
En de oudsten van de Joden bouwden
en maakten goede vorderingen onder de

206
00:11:58,230 --> 00:12:03,450
profetie van Haggaï, de profeet,
en Zacharia, de zoon van Iddo.

207
00:12:03,450 --> 00:12:07,170
Ze bouwden en voltooiden het
overeenkomstig het bevel van de God van

208
00:12:07,170 --> 00:12:12,690
Israël en overeenkomstig het bevel
van Kores en Darius en Arthahsasta,

209
00:12:12,690 --> 00:12:14,130
de koning van Perzië.

210
00:12:14,130 --> 00:12:15,930
Dat gaat over de tempel.

211
00:12:15,930 --> 00:12:19,410
Het doel van de bediening van
Haggaï en die van Zacharia was

212
00:12:19,410 --> 00:12:23,850
om de teruggekeerde ballingen aan
te moedigen de tempel te voltooien.

213
00:12:23,850 --> 00:12:28,050
Ze waren tijdgenoten; Haggaï
was waarschijnlijk iets ouder.

214
00:12:28,050 --> 00:12:31,350
We zullen zo meteen meer over
die achtergrond bespreken.

215
00:12:31,350 --> 00:12:34,590
Nu willen we ons richten
op de persoon Zacharia.

216
00:12:34,590 --> 00:12:40,110
Hij wordt ook genoemd in Nehemia
12:16, waar hij opnieuw Zacharia,

217
00:12:40,110 --> 00:12:42,570
de zoon van Iddo, wordt genoemd.

218
00:12:42,570 --> 00:12:47,310
Maar nauwkeuriger gezegd vertelt hij
ons dat hij de kleinzoon van Iddo was,

219
00:12:47,310 --> 00:12:48,750
en dat is prima.

220
00:12:48,750 --> 00:12:52,770
Er is een lastige passage in het
Nieuwe Testament waarin Zacharia,

221
00:12:52,770 --> 00:12:55,410
de zoon van Berechja, wordt genoemd.

222
00:12:55,410 --> 00:12:58,590
Die is voor christenen altijd
een struikelblok geweest.

223
00:12:58,590 --> 00:13:02,850
Wanneer mensen op zoek gaan naar
tegenstrijdigheden of fouten in de Bijbel,

224
00:13:02,850 --> 00:13:05,970
komen ze vaak uit bij Mattheüs 23.

225
00:13:05,970 --> 00:13:10,170
Daar wordt deze profeet genoemd, en
het lijkt erop dat er ten onrechte naar

226
00:13:10,170 --> 00:13:11,610
hem wordt verwezen.

227
00:13:11,610 --> 00:13:14,430
Het probleem is dat Jezus
hier aan het woord is,

228
00:13:14,430 --> 00:13:17,550
waardoor het lijkt alsof
Jezus de fout maakt.

229
00:13:17,550 --> 00:13:22,890
In Mattheüs 23, vers 35, zei
Jezus tegen de Farizeeën:

230
00:13:22,890 --> 00:13:28,350
opdat over u al het rechtvaardige bloed
zal komen dat vergoten is op de aarde,

231
00:13:28,350 --> 00:13:32,490
vanaf het bloed van de rechtvaardige
Abel tot het bloed van Zacharia,

232
00:13:32,490 --> 00:13:37,290
de zoon van Berechja, die u gedood
hebt tussen de tempel en het altaar.

233
00:13:37,290 --> 00:13:40,770
Nu noemt Hij Zacharia,
de zoon van Berechja.

234
00:13:40,770 --> 00:13:44,370
Dat is duidelijk onze profeet,
die dit boek heeft geschreven.

235
00:13:44,370 --> 00:13:46,530
Met die naam wordt hij aangeduid.

236
00:13:46,530 --> 00:13:50,550
Maar Jezus zei dat de Joden hem tussen
de tempel en het altaar hadden gedood.

237
00:13:50,550 --> 00:13:55,530
Dat is om een paar redenen problematisch,
zo niet om meer dan een paar.

238
00:13:55,530 --> 00:14:00,390
Eén reden is dat we nergens anders in de
Bijbel een verslag hebben van hoe deze

239
00:14:00,390 --> 00:14:04,950
profeet, Zacharia, de zoon
van Berechja, is gestorven.

240
00:14:04,950 --> 00:14:10,170
We zouden kunnen zeggen: ‘Nou, Jezus had
geen enkele verwijzing in de Bijbel nodig

241
00:14:10,170 --> 00:14:11,730
om dat te weten.

242
00:14:11,730 --> 00:14:13,890
Jezus was God.

243
00:14:13,890 --> 00:14:20,070
Jezus wist deze dingen, en dus weten
we van Jezus hoe hij is gestorven.’

244
00:14:20,070 --> 00:14:21,450
Dat zou kunnen.

245
00:14:21,450 --> 00:14:26,010
Het is heel goed mogelijk dat Jezus
wist hoe deze profeet was gestorven,

246
00:14:26,010 --> 00:14:28,890
hoewel het niet in de
Schrift staat opgetekend.

247
00:14:28,890 --> 00:14:31,350
Misschien wist Hij het door openbaring.

248
00:14:31,350 --> 00:14:35,790
Maar zoals Jezus het zegt, verwacht
Hij dat Zijn toehoorders bekend zijn

249
00:14:35,790 --> 00:14:37,290
met wat Hij zegt:

250
00:14:37,290 --> 00:14:41,970
al die profeten van Abel tot
Zacharia, de zoon van Berechja,

251
00:14:41,970 --> 00:14:43,710
die jullie hebben vermoord.

252
00:14:43,710 --> 00:14:46,470
Je zou denken dat de Joden
misschien zouden zeggen:

253
00:14:46,470 --> 00:14:51,210
‘Maar wij hebben helemaal geen
Zacharia, de zoon van Berechja, gedood.

254
00:14:51,210 --> 00:14:52,830
Daar weten we niets van.’

255
00:14:52,830 --> 00:14:57,810
Maar als Jezus zou zeggen: ‘Nou, dat heb
Ik zojuist door openbaring ontvangen.

256
00:14:57,810 --> 00:15:02,430
Zo is hij gestorven, door jullie
toedoen’ — dat is een mogelijkheid.

257
00:15:02,430 --> 00:15:04,410
Het lijkt nogal vergezocht.

258
00:15:04,410 --> 00:15:06,690
Het komt niet erg natuurlijk over.

259
00:15:06,690 --> 00:15:11,610
Wat het ook onwaarschijnlijk maakt, is
dat Zacharia en zijn metgezel Haggaï

260
00:15:11,610 --> 00:15:15,210
zo ongeveer de enige profeten
in het Oude Testament waren

261
00:15:15,210 --> 00:15:17,670
die door de Joden goed werden ontvangen.

262
00:15:17,670 --> 00:15:23,250
De meeste profeten werden door hun
landgenoten vervolgd, genegeerd of gedood.

263
00:15:23,250 --> 00:15:28,350
Dat kwam zo vaak voor dat Jezus
eens sarcastisch zei in Lukas 13:

264
00:15:28,350 --> 00:15:32,730
‘Het is onmogelijk dat een
profeet buiten Jeruzalem omkomt.’

265
00:15:32,730 --> 00:15:35,670
De spreker citeert hier
de Engelse formulering,

266
00:15:35,670 --> 00:15:38,490
die letterlijk ‘Het is onmogelijk’ luidt.

267
00:15:38,490 --> 00:15:45,570
De HSV geeft dit in Lukas 13:33
weer als ‘Het gaat immers niet aan’.

268
00:15:45,570 --> 00:15:50,670
Zijn opmerkingen over overdrijving hebben
betrekking op die Engelse formulering.

269
00:15:50,670 --> 00:15:52,530
Dat is niet helemaal waar.

270
00:15:52,530 --> 00:15:55,950
Sommige profeten zijn wel
buiten Jeruzalem omgekomen,

271
00:15:55,950 --> 00:16:00,690
maar Hij maakt een schampere opmerking
over hoe je er vrijwel op kunt rekenen dat

272
00:16:00,690 --> 00:16:02,970
de Joden hun profeten doden.

273
00:16:02,970 --> 00:16:05,910
Als God Zijn boodschappers
naar Zijn volk stuurt,

274
00:16:05,910 --> 00:16:08,790
zal Zijn volk Zijn boodschappers doden.

275
00:16:08,790 --> 00:16:10,470
Daarom zei Jezus:

276
00:16:10,470 --> 00:16:15,510
Intussen moet Ik heden en
morgen en de dag daarna reizen.

277
00:16:15,510 --> 00:16:19,770
Het gaat immers niet aan dat een
profeet omkomt buiten Jeruzalem.

278
00:16:19,770 --> 00:16:22,590
Een beetje overdreven,
maar het punt is dat het

279
00:16:22,590 --> 00:16:27,630
grotendeels waar was dat de Joden hun
profeten verwierpen en vaak doodden.

280
00:16:27,630 --> 00:16:31,650
Maar Haggaï en Zacharia naar
alle waarschijnlijkheid niet.

281
00:16:31,650 --> 00:16:34,770
We lezen niet hoe deze
beide mannen zijn gestorven,

282
00:16:34,770 --> 00:16:38,190
maar we lezen wel dat hun
bediening goed werd ontvangen.

283
00:16:38,190 --> 00:16:43,170
Veel profeten stierven door toedoen van
de Joden omdat ze onheil en rampspoed

284
00:16:43,170 --> 00:16:46,530
profeteerden, en dat wilden
de mensen niet horen.

285
00:16:46,530 --> 00:16:48,930
Dus doodden ze hun profeten.

286
00:16:48,930 --> 00:16:53,310
Ze doodden de boodschapper omdat
de boodschap hun niet aanstond.

287
00:16:53,310 --> 00:16:57,690
Maar Zacharia en Haggaï
profeteerden heel positieve dingen.

288
00:16:57,690 --> 00:16:59,970
Soms wezen ze het volk wel terecht,

289
00:16:59,970 --> 00:17:02,970
maar het volk reageerde goed
op die terechtwijzingen.

290
00:17:02,970 --> 00:17:06,270
Dat is een ommekeer, want na
de Babylonische ballingschap

291
00:17:06,270 --> 00:17:09,330
hadden de Joden hun les enigszins geleerd.

292
00:17:09,330 --> 00:17:13,950
Vóór de ballingschap hadden ze alle
profeten gedood of de profeten verworpen,

293
00:17:13,950 --> 00:17:17,910
maar nu waren ze door zeventig
jaar ballingschap getuchtigd.

294
00:17:17,910 --> 00:17:19,710
Nu konden ze luisteren.

295
00:17:19,710 --> 00:17:24,690
Dit was immers het trouwe overblijfsel
dat uit de ballingschap was teruggekeerd.

296
00:17:24,690 --> 00:17:27,630
Dit was niet het Joodse
volk in het algemeen.

297
00:17:27,630 --> 00:17:31,830
Dit waren de trouwe mensen die waren
teruggekeerd omdat hun hart ertoe was

298
00:17:31,830 --> 00:17:36,390
bewogen de Heere te volgen
en de tempel te herbouwen.

299
00:17:36,390 --> 00:17:39,630
De minder trouwe Joden bleven in Babylon.

300
00:17:39,630 --> 00:17:44,790
Daarom is het hoogst onwaarschijnlijk dat
juist dit trouwe overblijfsel van Joden,

301
00:17:44,790 --> 00:17:49,110
dat zo ontvankelijk en gehoorzaam
was tegenover de profeten en niet

302
00:17:49,110 --> 00:17:53,670
scherp door hen werd terechtgewezen,
deze profeet op de een of andere manier

303
00:17:53,670 --> 00:17:56,670
zo zou doden, op welke manier dan ook.

304
00:17:56,670 --> 00:17:59,250
We zitten dus met dit probleem.

305
00:17:59,250 --> 00:18:03,030
Jezus zegt dat de Joden
Zacharia, de zoon van Berechja,

306
00:18:03,030 --> 00:18:05,850
tussen de tempel en het
altaar hebben gedood.

307
00:18:05,850 --> 00:18:08,850
We hebben daar in het Oude
Testament geen verslag van,

308
00:18:08,850 --> 00:18:10,770
en het lijkt onwaarschijnlijk.

309
00:18:10,770 --> 00:18:13,230
Er is nog een probleem,
want er was een andere

310
00:18:13,230 --> 00:18:17,490
Zacharia die de Joden wel tussen de
tempel en het altaar hebben gedood.

311
00:18:17,490 --> 00:18:21,750
Het klinkt alsof Jezus die
Zacharia met deze Zacharia verwart.

312
00:18:21,750 --> 00:18:24,690
Overigens was deze Zacharia een priester.

313
00:18:24,690 --> 00:18:27,330
Zijn grootvader was de priester Iddo.

314
00:18:27,330 --> 00:18:31,530
Er is een andere Zacharia wiens
vader een priester was: Zacharia,

315
00:18:31,530 --> 00:18:33,330
de zoon van Jojada.

316
00:18:33,330 --> 00:18:36,450
Hij was een priester op
wie de Geest van God kwam.

317
00:18:36,450 --> 00:18:38,910
Dit is kort vóór de ballingschap.

318
00:18:38,910 --> 00:18:44,010
De Geest van God kwam op hem, en
hij, Zacharia, de zoon van Jojada,

319
00:18:44,010 --> 00:18:49,350
profeteerde inderdaad terechtwijzingen
over Jeruzalem en onheil en rampspoed.

320
00:18:49,350 --> 00:18:52,350
Hij werd tussen de tempel
en het altaar gedood,

321
00:18:52,350 --> 00:18:55,230
precies zoals Jezus zei
dat het was gebeurd.

322
00:18:55,230 --> 00:19:00,750
Dat verhaal vinden we in 2
Kronieken 24, vers 20 en 21.

323
00:19:00,750 --> 00:19:04,710
2 Kronieken 24, vers 20 en 21.

324
00:19:04,710 --> 00:19:10,170
Nu, toen Jezus sprak over al het bloed
van alle profeten, van Abel tot Zacharia,

325
00:19:10,170 --> 00:19:13,650
lijkt het erop dat Zacharia,
de zoon van Jojada,

326
00:19:13,650 --> 00:19:16,830
de laatste martelaar was die
door de Joden werd gedood,

327
00:19:16,830 --> 00:19:20,130
in elk geval in de tijd
van het Oude Testament.

328
00:19:20,130 --> 00:19:22,590
Abel was immers de eerste martelaar.

329
00:19:22,590 --> 00:19:27,270
De Joden hebben hun oudtestamentische
boeken anders gerangschikt dan wij.

330
00:19:27,270 --> 00:19:30,570
2 Kronieken is een van
de allerlaatste boeken.

331
00:19:30,570 --> 00:19:34,770
In de Joodse volgorde komt het
zelfs na Psalmen enzovoort.

332
00:19:34,770 --> 00:19:39,210
Dus als Jezus doelde op
Zacharia, de zoon van Jojada,

333
00:19:39,210 --> 00:19:42,270
dan is dat als het ware
de laatste martelaar over

334
00:19:42,270 --> 00:19:44,670
wie in het Oude Testament wordt verteld,

335
00:19:44,670 --> 00:19:50,010
in de volgorde waarin 2 Kronieken
als laatste komt in de Joodse Bijbel.

336
00:19:50,010 --> 00:19:51,990
Jezus zou dan dus zeggen:

337
00:19:51,990 --> 00:19:57,570
‘Van de eerste martelaar, Abel, tot
de laatste martelaar in jullie Bijbel,

338
00:19:57,570 --> 00:20:02,130
Zacharia, die jullie voor de tempel
en het altaar hebben vermoord.’

339
00:20:02,130 --> 00:20:06,390
En Hij zou doelen op
Zacharia, de zoon van Jojada.

340
00:20:06,390 --> 00:20:08,310
Dit is waarom het problematisch is.

341
00:20:08,310 --> 00:20:12,270
Jezus lijkt te doelen op
Zacharia, de zoon van Jojada,

342
00:20:12,270 --> 00:20:15,270
maar Hij noemt hem de zoon van Berechja.

343
00:20:15,270 --> 00:20:18,990
Critici van de Bijbel wijzen
hier vaak op als iets kwalijks,

344
00:20:18,990 --> 00:20:22,890
waaruit zou blijken dat de Bijbel
niet werkelijk geïnspireerd is.

345
00:20:22,890 --> 00:20:26,490
Om te beginnen zijn er
manieren om dit te verdedigen.

346
00:20:26,490 --> 00:20:30,570
Sommige daarvan lijken mij onnodig,
maar het valt te verdedigen.

347
00:20:30,570 --> 00:20:34,950
Eén suggestie is bijvoorbeeld dat er in
de Bijbel meer dan dertig mannen waren

348
00:20:34,950 --> 00:20:36,810
die Zacharia heetten.

349
00:20:36,810 --> 00:20:40,950
Het is dus niet onmogelijk dat twee van
hen op een vergelijkbare manier zijn

350
00:20:40,950 --> 00:20:44,610
gestorven, vooral als ze
allebei profeten waren.

351
00:20:44,610 --> 00:20:47,970
En profeten stierven vaak
door de handen van de Joden.

352
00:20:47,970 --> 00:20:51,870
Het is niet onmogelijk dat
Zacharia, de zoon van Berechja,

353
00:20:51,870 --> 00:20:55,710
de schrijver die we nu behandelen,
op een vergelijkbare manier is

354
00:20:55,710 --> 00:20:59,670
gestorven als Zacharia,
de zoon van Jojada.

355
00:20:59,670 --> 00:21:03,210
Jezus is dan eenvoudig de
enige Die ons dat vertelt.

356
00:21:03,210 --> 00:21:05,010
Dat is niet onmogelijk.

357
00:21:05,010 --> 00:21:07,770
Ik zie het niet als een
noodzakelijke oplossing.

358
00:21:07,770 --> 00:21:13,170
Een andere mogelijkheid is dat Jezus niet
‘de zoon van Berechja’ zei, maar alleen:

359
00:21:13,170 --> 00:21:18,090
‘Van Abel tot Zacharia, die jullie tussen
de tempel en het altaar hebben gedood.’

360
00:21:18,090 --> 00:21:21,270
En dat Jezus de zoon van Jojada bedoelde.

361
00:21:21,270 --> 00:21:24,690
Maar een kopiist die het
boek Mattheüs overschreef

362
00:21:24,690 --> 00:21:29,670
en de zaken hoopte te verduidelijken,
voegde, terwijl hij zich zelf vergiste,

363
00:21:29,670 --> 00:21:32,970
de naam van de vader van
de bekendere Zacharia in:

364
00:21:32,970 --> 00:21:34,710
‘zoon van Berechja’.

365
00:21:34,710 --> 00:21:38,970
De auteur van het boek is natuurlijk de
beroemdste oudtestamentische Zacharia van

366
00:21:38,970 --> 00:21:42,030
al die velen, omdat hij een
Bijbelboek heeft geschreven.

367
00:21:42,030 --> 00:21:48,750
Dus een kopiist die Mattheüs overschreef
en een exemplaar had waarin eenvoudig

368
00:21:48,750 --> 00:21:53,910
‘Van Abel tot Zacharia’ stond, wilde in
zijn overijver de zaken verduidelijken

369
00:21:53,910 --> 00:21:57,330
en voegde ‘zoon van Berechja’ in.

370
00:21:57,330 --> 00:22:02,970
Want hij herinnerde zich dat deze profeet
Zacharia, de zoon van Berechja, heette.

371
00:22:02,970 --> 00:22:07,890
De kopiisten zijn niet geïnspireerd,
en de Bijbel is tot ons gekomen met

372
00:22:07,890 --> 00:22:10,410
enkele overschrijffouten erin.

373
00:22:10,410 --> 00:22:12,210
Gelukkig niet al te veel.

374
00:22:12,210 --> 00:22:15,750
In de meeste gevallen niet
genoeg om een probleem te vormen.

375
00:22:15,750 --> 00:22:20,550
Maar dit zou daar mogelijk een geval
van kunnen zijn. We weten het niet.

376
00:22:20,550 --> 00:22:24,570
Het valt niet te bewijzen dat
het zo is, of dat het niet zo is.

377
00:22:24,570 --> 00:22:29,670
Maar dat het zo is, ligt zeker niet ver
buiten het bereik van wat mogelijk is.

378
00:22:29,670 --> 00:22:34,710
Het zou dus kunnen dat Jezus
eenvoudig ‘Van Abel tot Zacharia’ zei

379
00:22:34,710 --> 00:22:40,110
en dat een kopiist die het boek Mattheüs
overschreef die woorden heeft toegevoegd.

380
00:22:40,110 --> 00:22:44,910
Wat voor die specifieke theorie pleit:
als je naar de parallelle passage in Lukas

381
00:22:44,910 --> 00:22:49,350
hoofdstuk 11 kijkt, vinden we
daar dezelfde uitspraak van Jezus.

382
00:22:49,350 --> 00:22:55,530
In vers 51 van Lukas 11 doet Jezus
dezelfde voorspelling en zegt Hij dit:

383
00:22:55,530 --> 00:22:58,950
van het bloed van Abel tot
het bloed van Zacharia,

384
00:22:58,950 --> 00:23:03,090
die omgebracht is tussen het
altaar en het huis van God.

385
00:23:03,090 --> 00:23:07,470
Ja, Ik zeg u, het zal afgeëist
worden van dit geslacht.

386
00:23:07,470 --> 00:23:11,610
Hier in Lukas wordt nergens
gesproken over de zoon van Berechja.

387
00:23:11,610 --> 00:23:14,730
Dat bewijst niet echt dat
een bepaalde theorie waar is.

388
00:23:14,730 --> 00:23:19,770
Maar het zou passen bij de theorie dat
iemand die Mattheüs overschreef de woorden

389
00:23:19,770 --> 00:23:23,550
zoon van Berechja heeft
ingevoegd, terwijl Jezus die niet

390
00:23:23,550 --> 00:23:25,590
werkelijk heeft uitgesproken.

391
00:23:25,590 --> 00:23:30,030
Lukas bewaart de werkelijke woorden
van Jezus zoals Hij ze uitsprak,

392
00:23:30,030 --> 00:23:32,070
en die zijn volkomen juist.

393
00:23:32,070 --> 00:23:36,870
Maar Jezus doelt in dit geval
op Zacharia, de zoon van Jojada,

394
00:23:36,870 --> 00:23:39,810
uit 2 Kronieken hoofdstuk 24.

395
00:23:39,810 --> 00:23:43,590
Dit is een vrij eenvoudige oplossing,
en ik denk dat het waarschijnlijk

396
00:23:43,590 --> 00:23:45,030
de juiste is.

397
00:23:45,030 --> 00:23:48,330
Daarom zou ik willen opperen
dat Jezus waarschijnlijk niet

398
00:23:48,330 --> 00:23:50,310
‘zoon van Berechja’ zei.

399
00:23:50,310 --> 00:23:54,570
Als Hij dat wel deed, klinkt het
alsof Hij een fout heeft gemaakt.

400
00:23:54,570 --> 00:23:59,070
Natuurlijk bestaat de mogelijkheid
dat Hij het zei en geen fout maakte.

401
00:23:59,070 --> 00:24:02,670
Maar om te zeggen dat Hij
het zei en geen fout maakte,

402
00:24:02,670 --> 00:24:05,370
zouden we een argument
moeten aanvoeren dat

403
00:24:05,370 --> 00:24:10,410
afhangt van ons volledige vertrouwen
dat Jezus geen fout kan maken.

404
00:24:10,410 --> 00:24:13,050
Want het zou hoe dan ook een fout lijken.

405
00:24:13,050 --> 00:24:15,750
Het zou alle kenmerken
van een fout hebben.

406
00:24:15,750 --> 00:24:18,630
Maar dan zou eenvoudig
onze overtuiging dat

407
00:24:18,630 --> 00:24:23,130
Christus geen fout kon maken ons
ertoe brengen te zeggen: ‘Nou,

408
00:24:23,130 --> 00:24:25,050
Hij heeft geen fout gemaakt.

409
00:24:25,050 --> 00:24:27,390
Het moet echt zo zijn gebeurd.’

410
00:24:27,390 --> 00:24:29,070
Dat zouden we kunnen doen.

411
00:24:29,070 --> 00:24:31,890
Dat is geen onmogelijkheid,
maar het is niet nodig.

412
00:24:31,890 --> 00:24:35,730
Het is realistischer om te
veronderstellen dat Mattheüs of een

413
00:24:35,730 --> 00:24:38,550
kopiist van Mattheüs
de fout heeft gemaakt.

414
00:24:38,550 --> 00:24:40,890
Ik noemde zojuist Mattheüs.

415
00:24:40,890 --> 00:24:44,190
Dat was niet een van de
theorieën die ik had voorgesteld.

416
00:24:44,190 --> 00:24:48,090
Het is niet onmogelijk dat
Mattheüs de fout heeft gemaakt.

417
00:24:48,090 --> 00:24:52,230
Mattheüs herinnerde zich
dan dat Jezus Zacharia zei,

418
00:24:52,230 --> 00:24:57,150
maar herinnerde zich niet precies
dat Jezus niet Zacharia, de zoon van

419
00:24:57,150 --> 00:24:59,130
Berechja, had gezegd.

420
00:24:59,130 --> 00:25:03,690
Misschien was ‘de zoon van Berechja’ in
het hoofd van Mattheüs blijven hangen

421
00:25:03,690 --> 00:25:05,730
en heeft hij dat erbij gezet.

422
00:25:05,730 --> 00:25:10,170
Dit specifieke argument is minder
aanvaardbaar voor mensen die een bepaalde

423
00:25:10,170 --> 00:25:13,590
opvatting over woordelijke
inspiratie hebben.

424
00:25:13,590 --> 00:25:17,370
Volgens de meest evangelische
opvatting waarmee ik ben opgegroeid,

425
00:25:17,370 --> 00:25:21,210
was Mattheüs zelf namelijk niet
in staat een fout te maken.

426
00:25:21,210 --> 00:25:24,330
We moeten dus zeggen dat Mattheüs
de fout niet heeft gemaakt,

427
00:25:24,330 --> 00:25:27,210
maar dat een kopiist
na de tijd van Mattheüs

428
00:25:27,210 --> 00:25:30,810
bij het overschrijven van zijn
boek een fout heeft ingevoegd.

429
00:25:30,810 --> 00:25:33,810
Dat is een volkomen
geloofwaardige veronderstelling,

430
00:25:33,810 --> 00:25:39,090
en daarmee zouden zowel Jezus als
Mattheüs van een fout worden vrijgepleit.

431
00:25:39,090 --> 00:25:41,310
We zouden niet hoeven
aan te nemen dat deze

432
00:25:41,310 --> 00:25:45,210
Zacharia op een hoogst
onwaarschijnlijke manier is gestorven,

433
00:25:45,210 --> 00:25:47,850
precies zoals een andere Zacharia.

434
00:25:47,850 --> 00:25:51,150
Ik kies dus voor de theorie
van een overschrijffout.

435
00:25:51,150 --> 00:25:55,110
Overigens ben ik niet van mening
dat Mattheüs geen fout kon maken.

436
00:25:55,110 --> 00:25:57,930
Hij heeft nooit beweerd
dat hij dat niet kon.

437
00:25:57,930 --> 00:26:02,070
De opvatting over woordelijke
inspiratie waarmee ik ben opgegroeid,

438
00:26:02,070 --> 00:26:05,490
is een opvatting die de Bijbel
niet over zichzelf leert.

439
00:26:05,490 --> 00:26:09,810
Het is een evangelische traditie,
die net zo goed op traditie berust

440
00:26:09,810 --> 00:26:14,010
als de katholieke traditie dat
Maria altijd maagd is gebleven.

441
00:26:14,010 --> 00:26:17,610
Katholieken hebben zo veel eerbied
voor Maria dat ze dingen over

442
00:26:17,610 --> 00:26:20,730
haar gaan verzinnen die
niet in de Schrift staan.

443
00:26:20,730 --> 00:26:23,430
Protestanten hebben zo veel
eerbied voor de Schrift,

444
00:26:23,430 --> 00:26:27,630
zoals we die ook behoren te hebben, dat we
in de verleiding komen er dingen over te

445
00:26:27,630 --> 00:26:31,170
verzinnen die de Bijbel
niet over zichzelf zegt.

446
00:26:31,170 --> 00:26:35,070
Mattheüs heeft nooit beweerd dat
hij onder inspiratie schreef.

447
00:26:35,070 --> 00:26:39,630
Hij beweerde dat hij opschreef wat
waar was en wat hij zich herinnerde.

448
00:26:39,630 --> 00:26:41,190
Hij is een apostel.

449
00:26:41,190 --> 00:26:42,990
Hij had Jezus gehoord.

450
00:26:42,990 --> 00:26:46,830
Maar hij was niet noodzakelijkerwijs
een onfeilbaar mens,

451
00:26:46,830 --> 00:26:48,990
en dat beweert hij ook niet te zijn.

452
00:26:48,990 --> 00:26:52,170
Hij beweert alleen dat
hij de waarheid vertelt,

453
00:26:52,170 --> 00:26:55,890
en iemand die de waarheid
vertelt, kan op een klein punt een

454
00:26:55,890 --> 00:26:57,930
fout in de details maken.

455
00:26:57,930 --> 00:27:02,430
Daarom zou het mij minder dwarszitten
dan sommige anderen om te zeggen dat

456
00:27:02,430 --> 00:27:04,830
Mattheüs wel een fout heeft gemaakt.

457
00:27:04,830 --> 00:27:06,690
Maar dat is niet nodig.

458
00:27:06,690 --> 00:27:08,730
Zo ver hoeven we niet te gaan.

459
00:27:08,730 --> 00:27:14,070
Het is heel redelijk om te veronderstellen
dat een kopiist de fout heeft gemaakt.

460
00:27:14,070 --> 00:27:19,170
Helaas hebben we geen exemplaren van
Mattheüs die van vóór die fout dateren.

461
00:27:19,170 --> 00:27:24,090
Zodra een kopiist die fout heeft
gemaakt, staat die in zijn exemplaar.

462
00:27:24,090 --> 00:27:29,850
Latere kopiisten nemen die over uit zijn
exemplaar, en zo blijft die erin staan.

463
00:27:29,850 --> 00:27:34,050
Alle handschriften die we van Mattheüs
hebben, bevatten die uitspraak.

464
00:27:34,050 --> 00:27:36,990
Als het een fout is, dan
staat die fout in alle

465
00:27:36,990 --> 00:27:39,810
exemplaren van Mattheüs
die bewaard zijn gebleven.

466
00:27:39,810 --> 00:27:42,690
Je mag er zeker een andere
opvatting op nahouden:

467
00:27:42,690 --> 00:27:46,350
dat Jezus het heeft gezegd zoals
het in Mattheüs staat opgetekend,

468
00:27:46,350 --> 00:27:49,230
en dat Lukas dat eenvoudig
heeft weggelaten.

469
00:27:49,230 --> 00:27:51,630
Maar ik denk dat het
waarschijnlijker is dat

470
00:27:51,630 --> 00:27:54,990
Jezus het heeft gezegd
zoals Lukas het weergeeft.

471
00:27:54,990 --> 00:27:57,930
Dat levert op geen enkele
manier een probleem op.

472
00:27:57,930 --> 00:28:02,490
En dan neem ik aan dat iemand die Mattheüs
overschreef een fout heeft gemaakt.

473
00:28:02,490 --> 00:28:05,430
Dat is een eenvoudige,
redelijke veronderstelling,

474
00:28:05,430 --> 00:28:09,870
die voor zover ik kan beoordelen
de minste moeilijkheden oplevert.

475
00:28:09,870 --> 00:28:14,010
Met andere woorden, als Jezus
inderdaad heeft gezegd dat Zacharia,

476
00:28:14,010 --> 00:28:16,830
de zoon van Berechja,
tussen de tempel en het

477
00:28:16,830 --> 00:28:19,530
altaar door de handen van
de Joden is gestorven,

478
00:28:19,530 --> 00:28:24,270
dan hebben we informatie over hem die
we niet uit het boek Zacharia hebben.

479
00:28:24,270 --> 00:28:28,410
We zouden dat toevoegen aan onze
biografische schets van deze man:

480
00:28:28,410 --> 00:28:32,730
dat hij in de tempel door de handen van
zijn eigen volksgenoten is gestorven.

481
00:28:32,730 --> 00:28:37,470
Maar zoals ik al zei, leken zijn leven
en loopbaan niet gekenmerkt te worden

482
00:28:37,470 --> 00:28:42,150
door het kwaad maken van de Joden of
door enige tegenstand van de Joden.

483
00:28:42,150 --> 00:28:46,830
Ze leken juist heel graag te willen
doen wat hij zei, en dat deden ze ook.

484
00:28:46,830 --> 00:28:49,290
Daarna had hij niets
negatiefs meer te zeggen

485
00:28:49,290 --> 00:28:51,930
waardoor hij bij hen in
de problemen zou komen.

486
00:28:51,930 --> 00:28:54,510
Het idee dat hij als
martelaar is gestorven,

487
00:28:54,510 --> 00:28:56,970
is dus minder waarschijnlijk
dan de alternatieven.

488
00:28:56,970 --> 00:29:00,570
Ik hoop dat je begrijpt hoe
dat werkt met tekstcorruptie:

489
00:29:00,570 --> 00:29:04,530
een kopiist kan een fout maken,
en die fout wordt vervolgens

490
00:29:04,530 --> 00:29:10,050
in stand gehouden door latere kopiisten
die het foutieve exemplaar overschrijven.

491
00:29:10,050 --> 00:29:11,490
Dit is gebeurd.

492
00:29:11,490 --> 00:29:13,710
Daar bestaat geen twijfel over.

493
00:29:13,710 --> 00:29:17,910
In sommige gevallen in de Schrift kan
worden aangetoond dat dit is gebeurd.

494
00:29:17,910 --> 00:29:22,290
Het precieze aantal gevallen is
niet bekend en zou worden betwist.

495
00:29:22,290 --> 00:29:25,110
Een geval als dit zou worden betwist.

496
00:29:25,110 --> 00:29:29,790
Sommige mensen zouden zeggen:
‘Nee, het is geen overschrijffout.

497
00:29:29,790 --> 00:29:34,170
Jezus heeft het gezegd, en
het was waar.’ Nou, goed.

498
00:29:34,170 --> 00:29:36,930
Daar zou ik niet tot
het uiterste voor gaan.

499
00:29:36,930 --> 00:29:39,390
Daar zou ik geen oorlog over voeren.

500
00:29:39,390 --> 00:29:43,350
Maar ik zou alleen zeggen dat het
naar mijn mening redelijker is

501
00:29:43,350 --> 00:29:47,070
om te veronderstellen dat dit
een fout van een kopiist was.

502
00:29:47,070 --> 00:29:50,250
Ik heb iets gezegd over de
historische achtergrond.

503
00:29:50,250 --> 00:29:53,670
Het ging om de ballingen die
uit Babylon waren teruggekeerd,

504
00:29:53,670 --> 00:30:01,110
omdat Kores Babylon had veroverd en hen
in 538 voor Christus had vrijgelaten.

505
00:30:01,110 --> 00:30:06,990
Het waren de 50.000 Joden onder leiding
van Zerubbabel, die de landvoogd was,

506
00:30:06,990 --> 00:30:09,930
en Jozua, die de hogepriester was.

507
00:30:09,930 --> 00:30:14,010
Uiteraard moet je hem niet verwarren
met andere mensen in de Bijbel die Jozua

508
00:30:14,010 --> 00:30:17,730
heten, vooral niet met de
man uit het boek Jozua.

509
00:30:17,730 --> 00:30:21,450
Het boek Jozua speelt
eeuwen en eeuwen eerder.

510
00:30:21,450 --> 00:30:24,270
Natuurlijk was de naam van Jezus Jozua.

511
00:30:24,270 --> 00:30:27,210
We moeten deze Jozua ook
niet met Hem verwarren,

512
00:30:27,210 --> 00:30:30,930
hoewel er in het boek Zacharia
een moment komt waarop deze

513
00:30:30,930 --> 00:30:34,050
hogepriester Jozua een
type van Jezus wordt.

514
00:30:34,050 --> 00:30:38,970
Ik neem aan dat je weet dat de naam
van Jezus in het Hebreeuws Jozua was.

515
00:30:38,970 --> 00:30:42,210
Jezus is gewoon de
Griekse vorm van die naam.

516
00:30:42,210 --> 00:30:46,950
Maar er was in die tijd een hogepriester
die Jozua heette en een gouverneur

517
00:30:46,950 --> 00:30:49,410
die Zerubbabel heette.

518
00:30:49,410 --> 00:30:53,430
Zij waren de twee leiders van het volk die
niet alleen het volk uit Babylon hadden

519
00:30:53,430 --> 00:30:57,390
teruggeleid, maar het ook leidden
bij de herbouw van de tempel.

520
00:30:57,390 --> 00:31:03,390
Ze keerden in 538 voor Christus uit
Babylon terug, en ze raakten ontmoedigd.

521
00:31:03,390 --> 00:31:10,350
Twee jaar later, in 536 voor Christus,
lukte het hun om het fundament te leggen.

522
00:31:10,350 --> 00:31:12,990
Ezra hoofdstuk 3 beschrijft dit.

523
00:31:12,990 --> 00:31:17,730
Dus nadat ze daar twee jaar waren geweest,
was het fundament van de tempel gelegd,

524
00:31:17,730 --> 00:31:19,110
maar verder niets.

525
00:31:19,110 --> 00:31:21,030
Wat we onder meer in Ezra lezen,

526
00:31:21,030 --> 00:31:25,350
is dat het fundament veel minder
indrukwekkend was dan het fundament van

527
00:31:25,350 --> 00:31:29,370
Salomo's tempel, die daar
zeventig jaar eerder had gestaan.

528
00:31:29,370 --> 00:31:33,750
Er staat zelfs dat de oudere Joden
die vóór de ballingschap al leefden,

529
00:31:33,750 --> 00:31:36,750
die Salomo's tempel
daadwerkelijk hadden gezien,

530
00:31:36,750 --> 00:31:40,590
die naar Babylon waren gegaan
en nu waren teruggekeerd,

531
00:31:40,590 --> 00:31:43,110
huilden toen ze de tempel zagen.

532
00:31:43,110 --> 00:31:45,750
Blijkbaar omdat ze ontmoedigd waren.

533
00:31:45,750 --> 00:31:49,530
Salomo had een megabudget
om een megakerk te bouwen.

534
00:31:49,530 --> 00:31:55,530
Zijn tempel was qua bouwkunst als een van
de zeven wereldwonderen van de oudheid.

535
00:31:55,530 --> 00:31:58,110
Salomo's tempel was schitterend.

536
00:31:58,110 --> 00:32:00,390
Hij had een onbeperkt budget.

537
00:32:00,390 --> 00:32:05,550
De Bijbel zegt dat ze in Jeruzalem in
Salomo's tijd niet eens bijhielden hoeveel

538
00:32:05,550 --> 00:32:07,110
zilver ze hadden.

539
00:32:07,110 --> 00:32:08,790
Goud was er bij de ton.

540
00:32:08,790 --> 00:32:13,770
De tempel die Salomo had, was aan
geen enkele budgetbeperking gebonden.

541
00:32:13,770 --> 00:32:17,670
Maar deze tempel werd gebouwd
door een kleine groep Joden

542
00:32:17,670 --> 00:32:21,630
die uit de ballingschap terugkeerden,
met een beetje hulp van Kores.

543
00:32:21,630 --> 00:32:25,590
Hij stelde hun wat overheidsgeld ter
beschikking om te helpen bij de herbouw

544
00:32:25,590 --> 00:32:26,970
van de tempel.

545
00:32:26,970 --> 00:32:29,730
Ze hadden een veel
kleiner budget dan Salomo,

546
00:32:29,730 --> 00:32:32,370
en ze bouwden een veel kleinere tempel.

547
00:32:32,370 --> 00:32:36,870
Zelfs toen het fundament werd gelegd, was
al duidelijk dat dit een tempel zou worden

548
00:32:36,870 --> 00:32:39,870
die ver bij die van Salomo achterbleef.

549
00:32:39,870 --> 00:32:44,910
Degenen die zich Salomo's tempel konden
herinneren, waren verdrietig en huilden.

550
00:32:44,910 --> 00:32:49,050
Ook in Zacharia verwijst hij naar
degenen die dit kleine begin verachtten:

551
00:32:49,050 --> 00:32:51,630
Want wie veracht de dag
van de kleine dingen,

552
00:32:51,630 --> 00:32:55,170
terwijl die zeven blij zijn als
zij het tinnen gewicht zien in de

553
00:32:55,170 --> 00:32:57,030
hand van Zerubbabel?

554
00:32:57,030 --> 00:33:01,350
Die zeven zijn de ogen van de HEERE,
die over heel de aarde trekken.

555
00:33:01,350 --> 00:33:05,970
Wat hij bedoelt, is dat sommige Joden
minachtend op deze tempel neerkeken

556
00:33:05,970 --> 00:33:08,130
omdat het een klein begin was.

557
00:33:08,130 --> 00:33:12,270
Dit fundament was iets kleins
vergeleken met dat van Salomo,

558
00:33:12,270 --> 00:33:15,270
en ze waren geneigd de moed te verliezen.

559
00:33:15,270 --> 00:33:20,370
Daardoor raakten ze ontmoedigd, maar ook
doordat de Samaritanen hen vervolgden.

560
00:33:20,370 --> 00:33:24,270
Die waren daar gedurende de hele
ballingschap gebleven en verwelkomden de

561
00:33:24,270 --> 00:33:27,090
Joden die naar het
gebied terugkeerden niet.

562
00:33:27,090 --> 00:33:30,630
Zerubbabel en Ezra, en later Nehemia,

563
00:33:30,630 --> 00:33:33,450
ondervonden tegenstand van
de plaatselijke bevolking,

564
00:33:33,450 --> 00:33:37,590
die de Samaritanen werden genoemd,
toen zij na de ballingschap de Joden

565
00:33:37,590 --> 00:33:39,210
in Jeruzalem leidden.

566
00:33:39,210 --> 00:33:43,590
Dit is een van de redenen waarom de
Samaritanen en de Joden in de dagen van

567
00:33:43,590 --> 00:33:46,710
Jezus zo vijandig
tegenover elkaar stonden.

568
00:33:46,710 --> 00:33:50,070
In deze tijd, vijfhonderd
jaar vóór Christus,

569
00:33:50,070 --> 00:33:55,050
waren de Samaritanen er fel op tegen dat
de Joden hun natie opnieuw vestigden,

570
00:33:55,050 --> 00:33:58,170
Jeruzalem bouwden en de tempel bouwden.

571
00:33:58,170 --> 00:34:01,530
Ze vielen hen lastig en
schreven zelfs brieven.

572
00:34:01,530 --> 00:34:06,750
De Samaritanen schreven zelfs brieven aan
de Perzische koningen, waarin ze zeiden:

573
00:34:06,750 --> 00:34:11,310
Laat het de koning bekend zijn dat
de Joden die van u zijn weggetrokken,

574
00:34:11,310 --> 00:34:15,810
bij ons in Jeruzalem zijn gekomen en
die opstandige en slechte stad weer aan

575
00:34:15,810 --> 00:34:17,370
het opbouwen zijn.

576
00:34:17,370 --> 00:34:21,210
Zij voltooien de muren en
herstellen de fundamenten.

577
00:34:21,210 --> 00:34:23,490
Laat het de koning nu bekend zijn dat,

578
00:34:23,490 --> 00:34:28,770
wanneer deze stad herbouwd is en zijn
muren voltooid zijn, men geen belasting,

579
00:34:28,770 --> 00:34:33,450
heffingen of tol meer zal opbrengen,
en dit zal zeker nadelig zijn voor de

580
00:34:33,450 --> 00:34:35,250
inkomsten van de koningen.

581
00:34:35,250 --> 00:34:38,790
Welnu, omdat het zout van
het paleis ons zout is,

582
00:34:38,790 --> 00:34:42,870
en het ons niet past om lijdelijk toe
te zien bij de schande van de koning,

583
00:34:42,870 --> 00:34:46,890
daarom hebben wij dit bericht gezonden,
om het de koning te laten weten,

584
00:34:46,890 --> 00:34:50,790
zodat men het kan opzoeken in het
boek met de kronieken van uw vaderen.

585
00:34:50,790 --> 00:34:54,990
Dan zult u het vinden in het boek met
de kronieken en te weten komen dat deze

586
00:34:54,990 --> 00:35:00,030
stad een opstandige stad is, die nadelig
geweest is voor koningen en gewesten,

587
00:35:00,030 --> 00:35:03,450
en dat er van oudsher
oproer in ontketend werd.

588
00:35:03,450 --> 00:35:05,730
Daarom is deze stad verwoest.

589
00:35:05,730 --> 00:35:10,470
Wij geven de koning te kennen dat, als
deze stad zal worden herbouwd en zijn

590
00:35:10,470 --> 00:35:15,870
muren voltooid, u daardoor geen deel meer
zult hebben aan deze zijde van de Eufraat.

591
00:35:15,870 --> 00:35:19,230
En ze kregen het voor elkaar
dat het project werd stilgelegd.

592
00:35:19,230 --> 00:35:22,650
Dus de Joden hadden met
deze tegenstand te maken,

593
00:35:22,650 --> 00:35:26,730
zelfs van de Perzische overheid en
van de plaatselijke Samaritanen.

594
00:35:26,730 --> 00:35:31,290
De tempel die ze bouwden was zo klein,
en ze hadden een beperkt budget.

595
00:35:31,290 --> 00:35:33,030
Ze gaven het gewoon op.

596
00:35:33,030 --> 00:35:35,790
Ze gooiden hun handen
in de lucht en zeiden:

597
00:35:35,790 --> 00:35:37,830
‘Waarom zouden we nog moeite doen?’

598
00:35:37,830 --> 00:35:40,590
Bovendien hadden ze zelf
financiële problemen.

599
00:35:40,590 --> 00:35:44,430
De opbrengsten van hun akkers,
van hun gewassen, waren laag.

600
00:35:44,430 --> 00:35:48,330
De profeet Haggaï, die een
tijdgenoot van Zacharia was,

601
00:35:48,330 --> 00:35:50,610
beschreef hun situatie als volgt:

602
00:35:50,610 --> 00:35:53,550
U zaait veel maar brengt weinig binnen.

603
00:35:53,550 --> 00:35:55,710
U eet maar niet tot verzadiging.

604
00:35:55,710 --> 00:35:58,410
U drinkt maar wordt niet dronken.

605
00:35:58,410 --> 00:36:00,930
U kleedt u, maar wordt niet warm.

606
00:36:00,930 --> 00:36:04,710
De dagloner ontvangt zijn
loon in een doorboorde buidel.

607
00:36:04,710 --> 00:36:05,910
Hij zei:

608
00:36:05,910 --> 00:36:09,810
En het geld dat jullie hebben, stoppen
jullie in zakken waar gaten in zitten,

609
00:36:09,810 --> 00:36:11,010
als het ware.

610
00:36:11,010 --> 00:36:14,310
Je krijgt geld, maar het
glipt door je vingers.

611
00:36:14,310 --> 00:36:16,650
Je weet niet eens waar het gebleven is.

612
00:36:16,650 --> 00:36:19,350
Je zit gewoon altijd krap bij kas.

613
00:36:19,350 --> 00:36:23,190
Toch gaf Haggaï in
hoofdstuk 1 van Haggaï aan

614
00:36:23,190 --> 00:36:26,790
dat ze die financiële problemen
hadden omdat ze God niet op de

615
00:36:26,790 --> 00:36:28,410
eerste plaats stelden.

616
00:36:28,410 --> 00:36:30,210
Ze hadden de bouw van de tempel

617
00:36:30,210 --> 00:36:34,350
vanwege deze ontmoedigende
dingen inderdaad opgegeven.

618
00:36:34,350 --> 00:36:38,550
Haggaï verscheen een paar maanden
vóór Zacharia en profeteerde

619
00:36:38,550 --> 00:36:43,830
voordat Zacharia dat deed, maar bleef
profeteren terwijl Zacharia er was.

620
00:36:43,830 --> 00:36:45,150
Haggaï zei:

621
00:36:45,150 --> 00:36:49,290
Is het voor u wel de tijd om in uw
fraai overdekte huizen te wonen,

622
00:36:49,290 --> 00:36:51,090
terwijl dit huis verwoest ligt?

623
00:36:51,090 --> 00:36:54,450
Met andere woorden, jullie
bouwen je eigen huizen,

624
00:36:54,450 --> 00:36:59,610
richten je eigen nestje in en maken voor
jezelf een comfortabele plek om te wonen.

625
00:36:59,610 --> 00:37:03,030
Maar Gods project ligt
daar stof te vergaren.

626
00:37:03,030 --> 00:37:04,530
Zijn huis lag in puin.

627
00:37:04,530 --> 00:37:08,430
Dit is het soort terechtwijzing
dat Haggaï het volk gaf.

628
00:37:08,430 --> 00:37:11,670
Ze luisterden naar hem,
en ook naar Zacharia.

629
00:37:11,670 --> 00:37:16,650
Haggaï en Zacharia moedigden het volk
aan om het project weer op te pakken.

630
00:37:16,650 --> 00:37:22,350
Dat had na het leggen van het fundament
in 536 voor Christus eigenlijk

631
00:37:22,350 --> 00:37:24,450
zestien jaar stilgelegen.

632
00:37:24,450 --> 00:37:27,210
Ze hadden het zestien
jaar lang laten liggen.

633
00:37:27,210 --> 00:37:31,170
Pas daarna, in het jaar 520 voor Christus,

634
00:37:31,170 --> 00:37:35,250
verschenen deze twee profeten
en begonnen ze te profeteren.

635
00:37:35,250 --> 00:37:38,610
Ze begonnen te profeteren en
zeiden: ‘Jullie moeten hier weer aan

636
00:37:38,610 --> 00:37:39,750
het werk gaan.

637
00:37:39,750 --> 00:37:41,310
God is niet tevreden.

638
00:37:41,310 --> 00:37:45,630
Jullie hebben misoogsten omdat God
jullie gewassen te gronde richt.

639
00:37:45,630 --> 00:37:47,970
Hij laat jullie geen succes hebben.’

640
00:37:47,970 --> 00:37:51,090
Dus nadat het project
zestien jaar had stilgelegen,

641
00:37:51,090 --> 00:37:56,190
werd het hervat dankzij de aansporingen
van zowel Zacharia als Haggaï.

642
00:37:56,190 --> 00:37:59,310
De profetieën van Zacharia
gaan daar allemaal over,

643
00:37:59,310 --> 00:38:03,630
tenminste in het eerste deel van het
boek: hen aanmoedigen bij het project.

644
00:38:03,630 --> 00:38:08,850
Maar hij zegt niet alleen maar: ‘Vooruit,
zet hem op, hoera, hoera, hoera.’

645
00:38:08,850 --> 00:38:12,750
In wezen geeft hij hun enige
openbaring over wat God onder hen doet,

646
00:38:12,750 --> 00:38:14,190
wat Hij gaat doen.

647
00:38:14,190 --> 00:38:18,270
Het blikt eigenlijk vooruit naar het
messiaanse tijdperk en bevat ook enkele

648
00:38:18,270 --> 00:38:19,950
dingen over de Messias.

649
00:38:19,950 --> 00:38:24,690
Maar in elk geval zijn de eerste zes
hoofdstukken visioenen die Zacharia had.

650
00:38:24,690 --> 00:38:28,290
Hun boodschap is om
Zerubbabel, Jozua en de andere

651
00:38:28,290 --> 00:38:31,290
ballingen aan te moedigen
de tempel af te maken.

652
00:38:31,290 --> 00:38:36,750
Haggaï was op 29 augustus 520 voor
Christus begonnen te profeteren.

653
00:38:36,750 --> 00:38:38,610
Haggaï predikte maar vier maanden.

654
00:38:38,610 --> 00:38:42,810
Maar terwijl hij predikte, begon
Zacharia in november te prediken,

655
00:38:42,810 --> 00:38:45,990
twee maanden nadat Haggaï met
zijn bediening was begonnen.

656
00:38:45,990 --> 00:38:53,250
Dus volgens Zacharia 1:1 begon Zacharia
in november 520 voor Christus te prediken.

657
00:38:53,250 --> 00:38:55,410
Hij predikte minstens twee jaar.

658
00:38:55,410 --> 00:38:59,730
Hij predikte nog zo'n twee jaar
nadat Haggaï ermee was opgehouden.

659
00:38:59,730 --> 00:39:03,990
En we weten niet hoelang daarna nog, want
de laatste dateringen die we in Zacharia

660
00:39:03,990 --> 00:39:07,350
hebben, zijn van twee jaar na
het begin van zijn bediening.

661
00:39:07,350 --> 00:39:11,790
Maar de latere hoofdstukken, de
laatste zes hoofdstukken van Zacharia,

662
00:39:11,790 --> 00:39:14,490
lijken uit een latere periode te stammen.

663
00:39:14,490 --> 00:39:19,350
Er staan geen dateringen in en we weten
niet precies uit welke periode ze stammen,

664
00:39:19,350 --> 00:39:21,810
maar ze lijken van later te zijn.

665
00:39:21,810 --> 00:39:25,830
Zacharia kan dus een bediening hebben
gehad die nog jarenlang doorging,

666
00:39:25,830 --> 00:39:28,650
maar niet zijn hele
bediening is opgetekend.

667
00:39:28,650 --> 00:39:31,710
Zelfs Jesaja, toch een
behoorlijk dik boek,

668
00:39:31,710 --> 00:39:34,530
vertegenwoordigt immers
vijftig jaar bediening.

669
00:39:34,530 --> 00:39:37,710
Alles bij elkaar is er dus maar
ongeveer anderhalve bladzijde per

670
00:39:37,710 --> 00:39:39,690
jaar prediking opgetekend.

671
00:39:39,690 --> 00:39:42,990
Het is duidelijk dat deze profeten
veel meer hebben gepredikt dan

672
00:39:42,990 --> 00:39:44,490
er is opgetekend.

673
00:39:44,490 --> 00:39:49,290
Wat is opgetekend, is opgetekend
om de redenen waarom God dat wilde.

674
00:39:49,290 --> 00:39:52,950
We weten dus niet precies hoelang
Zacharia heeft geprofeteerd.

675
00:39:52,950 --> 00:39:58,110
Hij heeft beslist langer geprofeteerd
dan Haggaï, en misschien wel veel langer,

676
00:39:58,110 --> 00:39:59,790
voor zover wij weten.

677
00:39:59,790 --> 00:40:04,230
We zien dat het volk voor de verandering
eens naar zijn profeten luisterde,

678
00:40:04,230 --> 00:40:06,330
naar deze twee profeten.

679
00:40:06,330 --> 00:40:11,430
Ze voltooiden de bouw van de tempel in
maart van het jaar 515 voor Christus.

680
00:40:11,430 --> 00:40:14,790
Dat vertelt Ezra 6:15 ons.

681
00:40:14,790 --> 00:40:19,530
Ze waren in maart 515 klaar, dus ze
kregen het in iets minder dan zes

682
00:40:19,530 --> 00:40:21,630
jaar af, zoiets.

683
00:40:21,630 --> 00:40:26,310
Dat is eigenlijk waar Zacharia en
Haggaï hun bekendheid aan danken.

684
00:40:26,310 --> 00:40:28,890
Zij waren de succesvolle profeten.

685
00:40:28,890 --> 00:40:33,150
Zij waren de profeten die het volk
vertelden wat God wilde dat het deed,

686
00:40:33,150 --> 00:40:35,490
en het volk deed het ook echt.

687
00:40:35,490 --> 00:40:43,110
Anders dan bij Jesaja, Jeremia, Ezechiël,
de meeste andere profeten, Elia en Elisa.

688
00:40:43,110 --> 00:40:46,890
Naar maar heel weinig van deze
profeten werd ooit geluisterd

689
00:40:46,890 --> 00:40:49,710
en hun woorden werden maar
zelden ter harte genomen,

690
00:40:49,710 --> 00:40:52,770
maar bij deze profeten gebeurde dat wel.

691
00:40:52,770 --> 00:40:56,010
Niet noodzakelijk omdat
dit betere profeten waren —

692
00:40:56,010 --> 00:40:58,190
ik weet zeker dat ze dat niet waren —

693
00:40:58,190 --> 00:41:02,370
maar omdat het volk er na de
ballingschap beter voor stond.

694
00:41:02,370 --> 00:41:05,490
Ze waren getuchtigd en vernederd, en waren

695
00:41:05,490 --> 00:41:09,210
veel minder bereid om meteen
weer zo'n tuchtiging te ondergaan

696
00:41:09,210 --> 00:41:13,290
als ze in de voorafgaande zeventig
jaar net hadden meegemaakt.

697
00:41:13,290 --> 00:41:17,430
We hebben dus voor de verandering een
tamelijk opgewekt profetisch boek.

698
00:41:17,430 --> 00:41:22,410
Niet zoveel terechtwijzing, niet
zoveel ongehoorzaamheid van het volk of

699
00:41:22,410 --> 00:41:24,330
vervolging van de profeet.

700
00:41:24,330 --> 00:41:27,270
Zoals ik eerder al zei,
wordt in het Nieuwe Testament

701
00:41:27,270 --> 00:41:30,090
heel vaak op dit boek gezinspeeld.

702
00:41:30,090 --> 00:41:33,510
Men kan het er niet echt over
eens worden hoe vaak precies,

703
00:41:33,510 --> 00:41:35,730
want een toespeling in
het Nieuwe Testament

704
00:41:35,730 --> 00:41:38,250
kan ook alleen maar een toespeling lijken.

705
00:41:38,250 --> 00:41:41,910
Maar het boek is heel sterk
vertegenwoordigd in het Nieuwe Testament.

706
00:41:41,910 --> 00:41:46,890
Er zijn zo'n vierenvijftig verschillende
passages, of verschillende verzen,

707
00:41:46,890 --> 00:41:50,610
in Zacharia die in het Nieuwe
Testament worden aangehaald of

708
00:41:50,610 --> 00:41:54,810
waarop wordt gezinspeeld, en
sommige daarvan meer dan eens.

709
00:41:54,810 --> 00:41:58,410
Er wordt in het Nieuwe Testament
ongeveer zevenenzestig keer

710
00:41:58,410 --> 00:42:02,670
een passage uit Zacharia
aangehaald of daarop gezinspeeld.

711
00:42:02,670 --> 00:42:06,990
Dat is natuurlijk gemiddeld ongeveer drie
keer per boek van het Nieuwe Testament.

712
00:42:06,990 --> 00:42:11,010
Ze zijn in werkelijkheid niet zo
gelijkmatig verdeeld, maar toch,

713
00:42:11,010 --> 00:42:16,050
als je zevenenzestig aanhalingen over het
hele Nieuwe Testament zou verspreiden,

714
00:42:16,050 --> 00:42:19,170
kom je gemiddeld op bijna
drie keer per boek uit.

715
00:42:19,170 --> 00:42:23,670
Je ziet dus dat Zacharia, hoewel
hij een korte en late profeet is,

716
00:42:23,670 --> 00:42:28,230
aanzienlijk heeft bijgedragen aan onze
kennis van Christus en het christendom.

717
00:42:28,230 --> 00:42:32,670
Wanneer de schrijvers van het Nieuwe
Testament het Oude Testament aanhaalden,

718
00:42:32,670 --> 00:42:37,470
deden ze dat meestal om te laten zien dat
dit sprak over wat Jezus heeft gedaan.

719
00:42:37,470 --> 00:42:42,570
Zacharia spreekt dus inderdaad over Jezus,
en de schrijvers van het Nieuwe Testament

720
00:42:42,570 --> 00:42:45,510
zagen dat heel duidelijk en heel vaak.

721
00:42:45,510 --> 00:42:48,570
Laat me je kort iets vertellen
over de inhoud van het boek

722
00:42:48,570 --> 00:42:51,690
voordat we aan het eigenlijke
eerste hoofdstuk beginnen.

723
00:42:51,690 --> 00:42:56,190
We zouden het boek op een vrij
natuurlijke manier in vier heel ongelijke

724
00:42:56,190 --> 00:43:00,270
delen kunnen verdelen, op grond van
hun stijl of het soort materiaal.

725
00:43:00,270 --> 00:43:05,430
De eerste zes hoofdstukken — dat wil
zeggen, tot halverwege hoofdstuk 6,

726
00:43:05,430 --> 00:43:10,110
tot en met hoofdstuk 6, vers 8,
dus de hoofdstukken 1 tot en met 5

727
00:43:10,110 --> 00:43:14,970
en de eerste helft van 6 — gaan
over visioenen, mogelijk dromen,

728
00:43:14,970 --> 00:43:16,170
die Zacharia had.

729
00:43:16,170 --> 00:43:18,570
Ik zeg: mogelijk dromen.

730
00:43:18,570 --> 00:43:20,430
Ze vonden 's nachts plaats.

731
00:43:20,430 --> 00:43:23,250
Het is niet helemaal duidelijk
of hij ze als dromen had,

732
00:43:23,250 --> 00:43:26,850
of dat hij toevallig 's nachts
wakker was en visioenen zag.

733
00:43:26,850 --> 00:43:30,150
Een droom en een visioen
lijken heel sterk op elkaar.

734
00:43:30,150 --> 00:43:33,450
Het belangrijkste verschil
is, voor zover ik kan nagaan,

735
00:43:33,450 --> 00:43:38,610
dat iemand een visioen heeft wanneer hij
wakker is en een droom wanneer hij slaapt.

736
00:43:38,610 --> 00:43:41,550
Verder lijken hun kenmerken
heel sterk op elkaar.

737
00:43:41,550 --> 00:43:45,330
Dat kun je bijvoorbeeld opmaken
uit Jozefs uitleg van zijn dromen

738
00:43:45,330 --> 00:43:47,970
en van de dromen van de farao, of uit

739
00:43:47,970 --> 00:43:52,890
Daniëls uitleg van de dromen van
Nebukadnezar of van zijn eigen dromen.

740
00:43:52,890 --> 00:43:55,050
Ze lijken op visioenen.

741
00:43:55,050 --> 00:43:59,310
In feite lijkt er geen verschil te
zijn tussen een droom en een visioen,

742
00:43:59,310 --> 00:44:02,730
behalve of de man wakker is
wanneer hij het ziet of niet.

743
00:44:02,730 --> 00:44:06,451
Er is een moment in hoofdstuk
4, midden in dit gedeelte —

744
00:44:06,451 --> 00:44:11,910
en dit gebeurt allemaal in één nacht
— maar in hoofdstuk 4, vers 1 staat:

745
00:44:11,910 --> 00:44:15,990
De Engel Die met mij sprak,
kwam terug en wekte mij,

746
00:44:15,990 --> 00:44:18,810
zoals iemand die uit
zijn slaap gewekt wordt.

747
00:44:18,810 --> 00:44:23,070
Sommigen denken dat dit zou betekenen
dat hij droomde, dat hij sliep.

748
00:44:23,070 --> 00:44:27,630
Maar aan de andere kant zegt hij niet:
‘Hij maakte me wakker uit mijn slaap.’

749
00:44:27,630 --> 00:44:28,770
Hij zegt:

750
00:44:28,770 --> 00:44:32,790
‘Hij maakte me wakker zoals je
iemand uit zijn slaap zou wekken.’

751
00:44:32,790 --> 00:44:36,450
Dat zou erop kunnen wijzen
dat hij zegt: ‘Ik sliep niet,

752
00:44:36,450 --> 00:44:40,830
maar ik verkeerde in een soort trance,
of in iets wat niet helemaal op

753
00:44:40,830 --> 00:44:42,150
natuurlijke slaap leek.

754
00:44:42,150 --> 00:44:44,790
Maar op dat moment werd ik daaruit gewekt,

755
00:44:44,790 --> 00:44:47,730
alsof iemand me uit
mijn slaap had gewekt.’

756
00:44:47,730 --> 00:44:52,230
Dus ik denk dat we waarschijnlijk moeten
begrijpen dat deze visioenen die hij

757
00:44:52,230 --> 00:44:54,270
had geen dromen waren.

758
00:44:54,270 --> 00:44:58,890
Ze vonden wel ’s nachts plaats, en hij
verkeerde in een bepaalde toestand die op

759
00:44:58,890 --> 00:45:01,890
slaap leek, waaruit hij gewekt kon worden.

760
00:45:01,890 --> 00:45:05,070
Maar hij legde zich er
niet op vast dat hij sliep.

761
00:45:05,070 --> 00:45:07,710
Misschien wist hij het
zelf niet eens zeker.

762
00:45:07,710 --> 00:45:11,430
Dat zou ik kunnen begrijpen,
gezien de aard van de situatie.

763
00:45:11,430 --> 00:45:14,430
Hij had al deze visioenen in één nacht.

764
00:45:14,430 --> 00:45:18,630
Afhankelijk van hoe je ze telt, hebben
sommige mensen gedacht dat het wel

765
00:45:18,630 --> 00:45:20,430
tien visioenen zijn.

766
00:45:20,430 --> 00:45:22,350
Zoveel zie ik er niet in.

767
00:45:22,350 --> 00:45:24,930
Ik zie er twee in hoofdstuk 1.

768
00:45:24,930 --> 00:45:29,070
Ik zie er één in hoofdstuk
2. Dat maakt drie.

769
00:45:29,070 --> 00:45:33,090
Hoofdstuk 3 heeft er nog één,
en dat zouden er vier zijn.

770
00:45:33,090 --> 00:45:35,430
Hoofdstuk 4 heeft er nog één.

771
00:45:35,430 --> 00:45:37,290
Dat zouden er vijf zijn.

772
00:45:37,290 --> 00:45:41,430
De vliegende boekrol in
hoofdstuk 5 zou het zesde zijn.

773
00:45:41,430 --> 00:45:44,430
In hetzelfde hoofdstuk is
er een vrouw in een mand.

774
00:45:44,430 --> 00:45:46,410
Dat zou een zevende zijn.

775
00:45:46,410 --> 00:45:50,910
Dan heb je vier wagens in
hoofdstuk 6. Dat is een achtste.

776
00:45:50,910 --> 00:45:53,490
Dus ik zou deze tellen als acht.

777
00:45:53,490 --> 00:45:56,130
Sommige mensen hebben ze
in tien onderverdeeld.

778
00:45:56,130 --> 00:46:00,810
Ik denk dat de reden daarvoor is dat er
in een paar gevallen, naast het visioen,

779
00:46:00,810 --> 00:46:04,950
een godsspraak wordt gegeven die
verband houdt met het visioen.

780
00:46:04,950 --> 00:46:07,890
Hij ziet iets, hij
beschrijft wat hij ziet,

781
00:46:07,890 --> 00:46:13,050
en dan wordt deze profetie gegeven in
de vorm van een godsspraak in verzen.

782
00:46:13,050 --> 00:46:16,590
Misschien noemen sommige mensen
die afzonderlijke visioenen.

783
00:46:16,590 --> 00:46:19,110
In dat geval zou je er
wel tien van kunnen maken.

784
00:46:19,110 --> 00:46:24,390
Maar ik zou geneigd zijn te zeggen dat
er acht visioenen waren in één nacht.

785
00:46:24,390 --> 00:46:27,390
Dus hij heeft die nacht naar
alle waarschijnlijkheid niet

786
00:46:27,390 --> 00:46:29,250
veel echt geslapen.

787
00:46:29,250 --> 00:46:32,790
Sterker nog, als je dromen
had met dit soort inhoud,

788
00:46:32,790 --> 00:46:36,810
zou je je kunnen afvragen of je
de avond ervoor iets had gegeten

789
00:46:36,810 --> 00:46:39,450
wat je in de toekomst
liever zou vermijden.

790
00:46:39,450 --> 00:46:44,370
Dit waren heel eigenaardige,
verontrustende, vreemde dromen.

791
00:46:44,370 --> 00:46:47,310
Niet verontrustend in
de zin dat ze eng waren.

792
00:46:47,310 --> 00:46:52,050
Ze waren eigenlijk behoorlijk
positief van aard, maar vreemd,

793
00:46:52,050 --> 00:46:57,090
vergelijkbaar met het soort beelden in
Openbaring of het soort beelden in Daniël.

794
00:46:57,090 --> 00:47:00,330
Dus we hebben deze acht
visioenen, laten we zeggen,

795
00:47:00,330 --> 00:47:03,030
in de eerste vijf en een half hoofdstuk.

796
00:47:03,030 --> 00:47:06,210
Dat is het eerste soort
materiaal dat we tegenkomen.

797
00:47:06,210 --> 00:47:09,810
Het tweede soort is een
uitgebeelde gelijkenis.

798
00:47:09,810 --> 00:47:12,510
We zien er veel van in Ezechiël.

799
00:47:12,510 --> 00:47:17,370
Ezechiël beeldt veel van zijn profetieën
uit als een soort gelijkenis die als

800
00:47:17,370 --> 00:47:19,170
toneel wordt opgevoerd.

801
00:47:19,170 --> 00:47:25,290
We hebben er minstens één in dit boek,
in hoofdstuk 6, vers 9 tot en met 15.

802
00:47:25,290 --> 00:47:30,090
Dit is er een waarin de profeet de
opdracht krijgt een gouden kroon te nemen

803
00:47:30,090 --> 00:47:34,350
en die op het hoofd van Jozua,
de hogepriester, te zetten.

804
00:47:34,350 --> 00:47:37,650
Een kroon wordt gewoonlijk
gedragen door een koning.

805
00:47:37,650 --> 00:47:40,470
In Israël kon de priester
geen koning zijn,

806
00:47:40,470 --> 00:47:45,750
omdat de koning uit het geslacht van
David moest komen, uit de stam Juda.

807
00:47:45,750 --> 00:47:51,090
De priester moest uit het geslacht
van Aäron komen, uit de stam Levi.

808
00:47:51,090 --> 00:47:55,590
Dus de koning en de priester
konden nooit dezelfde persoon zijn.

809
00:47:55,590 --> 00:47:57,750
Ze moesten uit
verschillende stammen komen.

810
00:47:57,750 --> 00:48:00,810
Maar de kroning van
Jozua, de hogepriester,

811
00:48:00,810 --> 00:48:05,310
met een koningskroon wordt gevolgd
door een godsspraak over Jezus.

812
00:48:05,310 --> 00:48:10,470
De duidelijke betekenis is dat Jezus
zowel Koning als Priester zal zijn.

813
00:48:10,470 --> 00:48:14,190
Anders dan welke koning uit
het Oude Testament of welke

814
00:48:14,190 --> 00:48:18,510
priester uit het Oude Testament ook,
die niet beide ambten kon bekleden,

815
00:48:18,510 --> 00:48:23,310
zou Jezus als enige beide ambten
van Koning en Priester bekleden.

816
00:48:23,310 --> 00:48:26,610
We zullen daar meer over spreken
wanneer we eraan toe zijn.

817
00:48:26,610 --> 00:48:30,210
Maar dit werd uitgebeeld als
een gelijkenis door een kroon,

818
00:48:30,210 --> 00:48:34,110
een koningskroon, op het hoofd
van de priester te zetten.

819
00:48:34,110 --> 00:48:37,470
Deze profetie werd er
vervolgens bij gegeven.

820
00:48:37,470 --> 00:48:41,970
Dus dat is het tweede soort
materiaal, een uitgebeelde profetie.

821
00:48:41,970 --> 00:48:48,570
Jesaja, Jeremia, Hosea en Ezechiël
hebben allemaal profetieën uitgebeeld.

822
00:48:48,570 --> 00:48:53,370
Je herinnert je misschien dat Jesaja
drie jaar lang naakt moest rondlopen om

823
00:48:53,370 --> 00:48:58,770
uit te beelden hoe de Egyptenaren naakt
in gevangenschap naar Assyrië zouden gaan.

824
00:48:58,770 --> 00:49:02,190
Volgens mij was het de Assyrische
gevangenschap van Egypte die

825
00:49:02,190 --> 00:49:03,810
daar werd voorspeld.

826
00:49:03,810 --> 00:49:07,290
Jeremia beeldde een of
twee profetieën uit.

827
00:49:07,290 --> 00:49:10,950
Hij verborg een gordel bij
de rivier, en die verrotte,

828
00:49:10,950 --> 00:49:13,170
en hij moest erover profeteren.

829
00:49:13,170 --> 00:49:18,270
Hij legde een juk op zijn nek om slavernij
uit te beelden en zei dat Israël onder het

830
00:49:18,270 --> 00:49:20,250
juk van Babel zou komen.

831
00:49:20,250 --> 00:49:23,670
Dus de profeten moesten
soms ook toneelspelers zijn.

832
00:49:23,670 --> 00:49:25,830
Ezechiël had er een heleboel.

833
00:49:25,830 --> 00:49:28,170
We zullen die van hem niet eens bespreken.

834
00:49:28,170 --> 00:49:29,970
Hij had er meer dan wie ook.

835
00:49:29,970 --> 00:49:33,210
Maar Zacharia heeft in elk geval deze ene.

836
00:49:33,210 --> 00:49:38,010
Ik zeg in elk geval één, omdat er nog
een zou kunnen zijn in hoofdstuk 11.

837
00:49:38,010 --> 00:49:41,130
Maar het is helemaal niet duidelijk
of die in hoofdstuk 11 een

838
00:49:41,130 --> 00:49:43,230
uitgebeelde gelijkenis is.

839
00:49:43,230 --> 00:49:45,930
Dit is die waarin hij een herder speelt.

840
00:49:45,930 --> 00:49:47,730
Hij heeft twee staven.

841
00:49:47,730 --> 00:49:52,230
Hij breekt ze op verschillende
momenten, elk met zijn eigen betekenis.

842
00:49:52,230 --> 00:49:55,410
Dit zou je als een uitgebeelde
gelijkenis kunnen zien.

843
00:49:55,410 --> 00:49:57,750
Ik ga het echter iets anders bekijken.

844
00:49:57,750 --> 00:50:02,310
Ik denk dat dit eerder iets is wat
in een visioen of een droom gebeurde.

845
00:50:02,310 --> 00:50:05,850
Ik denk dat het uitbeelden ervan
te veel medewerking van andere

846
00:50:05,850 --> 00:50:09,450
partijen vereist om
daadwerkelijk te zijn uitgebeeld.

847
00:50:09,450 --> 00:50:12,630
Ik denk dat het waarschijnlijk
in een visioen gebeurde,

848
00:50:12,630 --> 00:50:14,490
maar dat is niet zo belangrijk.

849
00:50:14,490 --> 00:50:17,310
Het belangrijkste is
natuurlijk wat het betekent.

850
00:50:17,310 --> 00:50:22,470
Maar we hebben dus de acht visioenen,
en we hebben een uitgebeelde gelijkenis.

851
00:50:22,470 --> 00:50:25,770
Daarmee zijn we tot en
met hoofdstuk 6 gekomen.

852
00:50:25,770 --> 00:50:31,650
Hoofdstuk 7 en 8 bevatten nu vier
godsspraken, vier profetieën,

853
00:50:31,650 --> 00:50:34,230
en die gaan allemaal over hetzelfde.

854
00:50:34,230 --> 00:50:39,030
Aan het begin van hoofdstuk 7 zijn er
enkele ballingen die nog in Babylon

855
00:50:39,030 --> 00:50:43,170
woonden en die niet waren
teruggekeerd om in Jeruzalem te wonen.

856
00:50:43,170 --> 00:50:47,250
Maar ze kwamen naar Jeruzalem om
geschenken te brengen van de Joden die

857
00:50:47,250 --> 00:50:49,170
niet waren teruggekeerd.

858
00:50:49,170 --> 00:50:54,450
Van de Joden die in Babylon bleven, werd
verwacht dat ze geld terugstuurden om het

859
00:50:54,450 --> 00:50:57,750
tempelproject en
Jeruzalem te ondersteunen.

860
00:50:57,750 --> 00:51:00,030
Deze mannen kwamen dat geld brengen.

861
00:51:00,030 --> 00:51:05,190
Daarnaast hadden ze enkele vragen, en ze
gingen naar de priesters en de profeten.

862
00:51:05,190 --> 00:51:10,530
Zacharia was zowel priester als profeet,
dus hij is zeker bij dit overleg aanwezig.

863
00:51:10,530 --> 00:51:11,670
Ze vroegen:

864
00:51:11,670 --> 00:51:15,510
zeiden zij tegen de priesters die in het
huis van de HEERE van de legermachten

865
00:51:15,510 --> 00:51:20,550
waren, en tegen de profeten: Moet ik in
de vijfde maand blijven treuren en mij

866
00:51:20,550 --> 00:51:24,690
blijven afzonderen, zoals ik dit
nu al zoveel jaren gedaan heb?

867
00:51:24,690 --> 00:51:26,970
Dat is dus tijdens de ballingschap.

868
00:51:26,970 --> 00:51:29,730
Ze hadden eigenlijk vier
keer per jaar gevast.

869
00:51:29,730 --> 00:51:34,650
Ze vastten één keer in de vierde maand
van het jaar, één keer in de vijfde maand,

870
00:51:34,650 --> 00:51:38,610
één keer in de zevende maand
en één keer in de tiende maand.

871
00:51:38,610 --> 00:51:42,450
Elk van die datums was als het
ware de gedenkdag van een ramp

872
00:51:42,450 --> 00:51:45,330
die verband hield met
de val van Jeruzalem.

873
00:51:45,330 --> 00:51:47,850
De stad was belegerd als gevolg van de

874
00:51:47,850 --> 00:51:51,870
moord op de door de Babyloniërs
aangestelde gouverneur van Jeruzalem,

875
00:51:51,870 --> 00:51:54,390
die Gedalia heette.

876
00:51:54,390 --> 00:51:59,550
Gedalia was door de Babyloniërs
aangesteld om over Jeruzalem te regeren

877
00:51:59,550 --> 00:52:04,710
nadat hij de laatste koning in
gevangenschap had weggevoerd, Jechonia,

878
00:52:04,710 --> 00:52:06,990
en zelfs Zedekia.

879
00:52:06,990 --> 00:52:10,470
Gedalia was nu dus de
gouverneur van Jeruzalem

880
00:52:10,470 --> 00:52:14,010
die de Babyloniërs daar met
het bestuur hadden belast.

881
00:52:14,010 --> 00:52:17,790
Een paar heel slechte
mannen doodden Gedalia.

882
00:52:17,790 --> 00:52:21,390
En daardoor kwam de toorn van
Nebukadnezar over de stad,

883
00:52:21,390 --> 00:52:25,830
zodat hij die verwoestte en de
tempel en alles in brand stak.

884
00:52:25,830 --> 00:52:28,890
De moord op Gedalia vond plaats in de

885
00:52:28,890 --> 00:52:31,830
zevende maand van het
jaar waarin dat gebeurde.

886
00:52:31,830 --> 00:52:35,910
Daarom vastten de Joden op een
bepaalde dag om dit te herdenken,

887
00:52:35,910 --> 00:52:38,670
want het was het begin van
het einde voor Jeruzalem.

888
00:52:38,670 --> 00:52:43,050
In de tiende maand van hetzelfde jaar
begon de belegering van Jeruzalem.

889
00:52:43,050 --> 00:52:47,430
Nadat Gedalia was gedood, stuurde
Babylon troepen naar Jeruzalem en

890
00:52:47,430 --> 00:52:48,870
belegerde de stad.

891
00:52:48,870 --> 00:52:52,470
Het was een belegering waarvan
Jeruzalem nooit herstelde.

892
00:52:52,470 --> 00:52:54,930
De stad werd niet onmiddellijk verwoest.

893
00:52:54,930 --> 00:52:57,030
De belegering duurde een tijd.

894
00:52:57,030 --> 00:52:59,970
Maar de belegering begon
dus in de tiende maand.

895
00:52:59,970 --> 00:53:02,430
Daarom hadden ze in de
tiende maand een datum

896
00:53:02,430 --> 00:53:05,010
waarop ze vastten om daarover te rouwen.

897
00:53:05,010 --> 00:53:09,810
Toen, zes maanden nadat de belegering
was begonnen, in de vierde maand,

898
00:53:09,810 --> 00:53:13,290
sloeg Babylon een bres in
de muren van Jeruzalem.

899
00:53:13,290 --> 00:53:18,570
Zodra de muren doorbroken waren, stroomden
de Babyloniërs als een vloed naar binnen.

900
00:53:18,570 --> 00:53:20,910
Dat was eigenlijk het einde van de stad.

901
00:53:20,910 --> 00:53:24,870
Dus in de vierde maand werden
de muren van de stad doorbroken,

902
00:53:24,870 --> 00:53:28,050
en de volgende maand werd
de tempel platgebrand.

903
00:53:28,050 --> 00:53:32,310
De vierde en vijfde maand waren de
maanden waarin de muren van de stad werden

904
00:53:32,310 --> 00:53:35,430
doorbroken en de tempel werd platgebrand.

905
00:53:35,430 --> 00:53:39,570
Deze vier maanden, de zevende
maand, de tiende maand,

906
00:53:39,570 --> 00:53:42,210
de vierde en de vijfde
van het volgende jaar,

907
00:53:42,210 --> 00:53:45,510
waren allemaal grote rampen
die de Joden meemaakten.

908
00:53:45,510 --> 00:53:48,150
Het was zoals 11 september voor ons.

909
00:53:48,150 --> 00:53:50,790
We hebben geen feestdag
om dat te herdenken,

910
00:53:50,790 --> 00:53:55,170
maar sinds die tijd is 11 september
in de meeste jaren herdacht.

911
00:53:55,170 --> 00:53:59,610
Als wij net als de Joden waren,
zouden we op die dag vasten en rouwen,

912
00:53:59,610 --> 00:54:04,350
omdat die voor ons land een dag van een
smadelijke nederlaag vertegenwoordigt.

913
00:54:04,350 --> 00:54:09,870
De Joden hadden dus zeventig jaar lang
in Babylon die vier keer per jaar gevast.

914
00:54:09,870 --> 00:54:11,730
Nu was de belegering voorbij.

915
00:54:11,730 --> 00:54:15,030
Jeruzalem werd herbouwd
en opnieuw bevolkt.

916
00:54:15,030 --> 00:54:17,250
De tempel werd ook weer herbouwd.

917
00:54:17,250 --> 00:54:21,450
De vraag was: ‘Moeten we nog
steeds over deze dingen rouwen?

918
00:54:21,450 --> 00:54:25,470
De dingen waarover we rouwen, zijn
tenslotte niet meer aan de orde.

919
00:54:25,470 --> 00:54:27,210
De tempel is terug.

920
00:54:27,210 --> 00:54:30,510
Waarom zouden we rouwen om
het afbranden van de tempel?

921
00:54:30,510 --> 00:54:34,770
Misschien moeten we dat wel doen, omdat
het nog steeds een grote ramp was.

922
00:54:34,770 --> 00:54:38,970
Maar misschien hoeven we dat nu niet
meer te doen, nu hij er weer staat.’

923
00:54:38,970 --> 00:54:42,810
Dus de Joden in Babylon zeiden:
‘Moeten we nog steeds op die

924
00:54:42,810 --> 00:54:45,330
vier dagen op deze manier vasten?’

925
00:54:45,330 --> 00:54:49,590
Ze kwamen naar de priesters en de
profeten in Jeruzalem om hun te vragen:

926
00:54:49,590 --> 00:54:54,210
‘Wat wil God dat we met deze
vastendagen doen?’ Dat is de vraag.

927
00:54:54,210 --> 00:54:58,110
Het antwoord komt van Zacharia
in vier korte godsspraken,

928
00:54:58,110 --> 00:55:01,530
en die beslaan hoofdstuk 7 en 8.

929
00:55:01,530 --> 00:55:06,210
In wezen geven deze godsspraken elk
een iets ander deel van het antwoord.

930
00:55:06,210 --> 00:55:09,210
De voornaamste vraag die God stelt, is:

931
00:55:09,210 --> 00:55:11,790
Waarom waren jullie
eigenlijk aan het vasten?

932
00:55:11,790 --> 00:55:14,790
Ik heb jullie niet gezegd
dat jullie dat moesten doen.

933
00:55:14,790 --> 00:55:18,930
Jullie vasten alleen maar omdat
jullie medelijden met jezelf hebben.

934
00:55:18,930 --> 00:55:22,710
Dit was een rechtvaardig oordeel
dat Ik over jullie bracht,

935
00:55:22,710 --> 00:55:25,110
en daar zitten jullie om te treuren.

936
00:55:25,110 --> 00:55:27,870
Waarom zou Ik willen dat
jullie daarom treuren?

937
00:55:27,870 --> 00:55:31,170
Wat jullie is overkomen, was terecht.

938
00:55:31,170 --> 00:55:35,610
Zet je er nu overheen en stop met de
dingen die dit hebben veroorzaakt.

939
00:55:35,610 --> 00:55:40,530
Tegen het einde van hoofdstuk 8 zegt
hij dat God alles ten goede zal keren.

940
00:55:40,530 --> 00:55:44,370
De vastendagen worden weer
dagen van feestmalen en viering.

941
00:55:44,370 --> 00:55:47,610
Eigenlijk geloof ik dat het
laatste deel van hoofdstuk 8

942
00:55:47,610 --> 00:55:50,430
vooruitkijkt naar het messiaanse tijdperk.

943
00:55:50,430 --> 00:55:55,350
Hoofdstuk 7 en 8 staan dus in de context
van deze vraag die gesteld wordt,

944
00:55:55,350 --> 00:55:58,590
en het antwoord dat Zacharia
in vier delen geeft.

945
00:55:58,590 --> 00:56:00,810
Dat is het derde soort materiaal.

946
00:56:00,810 --> 00:56:04,350
We hebben de acht visioenen
en de uitgebeelde gelijkenis,

947
00:56:04,350 --> 00:56:06,930
die de eerste zes hoofdstukken beslaan.

948
00:56:06,930 --> 00:56:12,090
We hebben deze vier godsspraken die
in hoofdstuk 7 en 8 worden gegeven als

949
00:56:12,090 --> 00:56:14,610
antwoord op deze vraag over het vasten.

950
00:56:14,610 --> 00:56:17,310
Wanneer we aan het einde
van hoofdstuk 8 komen,

951
00:56:17,310 --> 00:56:20,610
komen we bij een belangrijke
scheidslijn in Zacharia.

952
00:56:20,610 --> 00:56:25,290
Er is nog één gedeelte, en dat is een
heel ander gedeelte dan het voorgaande.

953
00:56:25,290 --> 00:56:29,490
Hoofdstuk 9 tot en met 14
verschillen zo sterk van de eerste

954
00:56:29,490 --> 00:56:32,790
acht hoofdstukken dat het
niet ongebruikelijk is dat

955
00:56:32,790 --> 00:56:36,930
geleerden zich afvragen of ze wel
door dezelfde man zijn geschreven.

956
00:56:36,930 --> 00:56:41,070
Want de laatste zes hoofdstukken,
hoofdstuk 9 tot en met 14,

957
00:56:41,070 --> 00:56:43,230
bevatten de naam Zacharia niet.

958
00:56:43,230 --> 00:56:47,730
In de eerdere hoofdstukken noemt hij
zijn naam als degene die profeteert.

959
00:56:47,730 --> 00:56:51,270
Zijn naam komt vrij vaak voor
in de eerste acht hoofdstukken,

960
00:56:51,270 --> 00:56:55,470
omdat hij zegt dat hij degene
was die deze profetieën gaf.

961
00:56:55,470 --> 00:57:00,030
Hoofdstuk 9 tot en met 14
verwijzen nergens naar Zacharia.

962
00:57:00,030 --> 00:57:04,170
Wie ze ook geschreven heeft, hij
beweert niet Zacharia te zijn.

963
00:57:04,170 --> 00:57:06,510
Er zijn nog wat andere
verschillen, want het eerste

964
00:57:06,510 --> 00:57:09,750
gedeelte gaat grotendeels
over de herbouw van de tempel.

965
00:57:09,750 --> 00:57:13,230
Het tweede gedeelte,
hoofdstuk 9 tot en met 14,

966
00:57:13,230 --> 00:57:16,170
bevat geen woord over
de bouw van de tempel.

967
00:57:16,170 --> 00:57:20,730
Het lijkt erop dat het laatste gedeelte
werd geschreven of geprofeteerd

968
00:57:20,730 --> 00:57:24,450
nadat de tempel herbouwd was, en
dat er geen noodzaak meer was om

969
00:57:24,450 --> 00:57:25,950
daarover te spreken.

970
00:57:25,950 --> 00:57:28,950
Maar het spreekt over andere
dingen die daarna komen.

971
00:57:28,950 --> 00:57:31,710
Dus ook de inhoud is heel anders.

972
00:57:31,710 --> 00:57:34,830
Nog iets, naast het feit
dat Zacharia in deze

973
00:57:34,830 --> 00:57:37,470
laatste hoofdstukken niet
bij name wordt genoemd,

974
00:57:37,470 --> 00:57:41,190
is dat deze laatste hoofdstukken
geen dateringen hebben,

975
00:57:41,190 --> 00:57:44,850
terwijl alle eerdere hoofdstukken
wel dateringen hadden.

976
00:57:44,850 --> 00:57:50,310
‘Op deze dag van deze maand van
dit jaar kwamen deze mannen’, en:

977
00:57:50,310 --> 00:57:54,510
‘Ik had dit visioen op deze dag
van deze maand van dit jaar.’

978
00:57:54,510 --> 00:57:58,890
De eerste acht hoofdstukken staan
dus vol gedateerde profetieën.

979
00:57:58,890 --> 00:58:02,910
De laatste zes hoofdstukken
hebben geen enkele datering.

980
00:58:02,910 --> 00:58:06,750
Er is geen aanwijzing
wanneer ze geprofeteerd zijn.

981
00:58:06,750 --> 00:58:11,370
Daarom zou het niet oneerbiedig of
respectloos tegenover de Schriften zijn

982
00:58:11,370 --> 00:58:15,870
als iemand het standpunt innam dat
de laatste zes hoofdstukken niet door

983
00:58:15,870 --> 00:58:17,850
Zacharia geschreven zijn.

984
00:58:17,850 --> 00:58:20,910
Ze beweren niet dat ze
door hem geschreven zijn.

985
00:58:20,910 --> 00:58:22,710
Ze beweren ook niet dat ze

986
00:58:22,710 --> 00:58:26,850
noodzakelijkerwijs ergens rond
zijn levenstijd geschreven zijn.

987
00:58:26,850 --> 00:58:31,110
Maar het boek is natuurlijk als
één boek aan ons overgeleverd.

988
00:58:31,110 --> 00:58:34,590
En dat wijst erop dat hij het
hele boek geschreven heeft,

989
00:58:34,590 --> 00:58:37,230
met inbegrip van die hoofdstukken.

990
00:58:37,230 --> 00:58:40,770
Naar mijn mening heeft hij
inderdaad het hele boek geschreven.

991
00:58:40,770 --> 00:58:44,850
De geleerden zoeken altijd naar
manieren om boeken van de Bijbel over

992
00:58:44,850 --> 00:58:49,590
meerdere auteurs te verdelen,
enzovoort, en ik weet niet zeker waarom.

993
00:58:49,590 --> 00:58:53,430
Ik heb weleens vermoed dat het
komt doordat ze willen promoveren.

994
00:58:53,430 --> 00:58:57,570
Om te promoveren moet je een proefschrift
schrijven over iets waar niemand eerder

995
00:58:57,570 --> 00:59:01,470
aan gedacht heeft, of waar niemand
eerder over geschreven heeft.

996
00:59:01,470 --> 00:59:04,110
Het moet zo langzamerhand
wel moeilijk worden

997
00:59:04,110 --> 00:59:08,790
om iets te bedenken waar niet al een of
andere promovendus over geschreven heeft.

998
00:59:08,790 --> 00:59:11,850
Maar als het om theologie
en Bijbelwetenschap gaat,

999
00:59:11,850 --> 00:59:16,230
als iemand een oudtestamenticus is en een
onderwerp voor een proefschrift probeert

1000
00:59:16,230 --> 00:59:21,570
te bedenken, denkt hij: ‘Nou, ik kan niet
schrijven over iets waar iemand anders al

1001
00:59:21,570 --> 00:59:22,950
over geschreven heeft.

1002
00:59:22,950 --> 00:59:27,030
Ik weet het, ik ga zeggen dat
Jesaja drie auteurs heeft.

1003
00:59:27,030 --> 00:59:30,090
Ik weet het, ik ga
zeggen dat de Pentateuch

1004
00:59:30,090 --> 00:59:32,610
vier met elkaar verweven tradities bevat.

1005
00:59:32,610 --> 00:59:36,870
Ik weet het, ik ga zeggen dat
Zacharia twee auteurs heeft.’

1006
00:59:36,870 --> 00:59:39,690
Vervolgens kunnen ze daar
argumenten voor aanvoeren,

1007
00:59:39,690 --> 00:59:41,610
maar dat maakt het nog niet waar.

1008
00:59:41,610 --> 00:59:44,610
Volgens mij is dit soms
wat geleerden drijft:

1009
00:59:44,610 --> 00:59:48,750
gewoon het verlangen om iets te bedenken
en zich te onderscheiden door een

1010
00:59:48,750 --> 00:59:51,210
inzicht dat niemand eerder heeft gehad.

1011
00:59:51,210 --> 00:59:55,350
Op een gegeven moment zegt iemand:
‘Het lijkt erop dat die laatste zes

1012
00:59:55,350 --> 00:59:59,190
hoofdstukken van Zacharia misschien
door iemand anders zijn geschreven.’

1013
00:59:59,190 --> 01:00:02,910
Dat is een verdedigbare stelling,
aangezien ze niet beweren door hem

1014
01:00:02,910 --> 01:00:03,930
geschreven te zijn.

1015
01:00:03,930 --> 01:00:07,410
Ze hebben niet de dateringen die
ze in zijn tijd zouden plaatsen,

1016
01:00:07,410 --> 01:00:10,050
en de inhoud is volkomen anders.

1017
01:00:10,050 --> 01:00:13,170
Het lijkt erop dat de situatie anders is.

1018
01:00:13,170 --> 01:00:18,090
De eerste acht hoofdstukken spelen zich
af terwijl de tempel herbouwd wordt.

1019
01:00:18,090 --> 01:00:20,130
De laatste blijkbaar niet.

1020
01:00:20,130 --> 01:00:24,330
Die stelling is dus niet, om het
zo te zeggen, heiligschennend,

1021
01:00:24,330 --> 01:00:26,670
maar ik vind haar gewoon onnodig.

1022
01:00:26,670 --> 01:00:29,310
Het feit is dat, hoewel
deze verschillen tussen deze

1023
01:00:29,310 --> 01:00:31,830
twee grote gedeelten van Zacharia bestaan,

1024
01:00:31,830 --> 01:00:36,450
de woordenschat en de schrijfstijl
van begin tot eind hetzelfde zijn.

1025
01:00:36,450 --> 01:00:40,110
Het vertoont de kenmerken
van het werk van één auteur.

1026
01:00:40,110 --> 01:00:44,310
Natuurlijk is het vanuit de oudheid
alleen als één werk overgeleverd.

1027
01:00:44,310 --> 01:00:48,810
Er is nooit een versie van het Oude
Testament overgeleverd waarin dit als

1028
01:00:48,810 --> 01:00:51,450
twee afzonderlijke boeken
was overgeschreven,

1029
01:00:51,450 --> 01:00:55,350
die vervolgens door iemand tot
één boek zijn samengevoegd.

1030
01:00:55,350 --> 01:01:00,030
Het zou zo ontstaan kunnen zijn, maar
er is geen reden om dat te geloven.

1031
01:01:00,030 --> 01:01:03,210
Volgens mij is het gewoon logisch
om het te nemen zoals het is.

1032
01:01:03,210 --> 01:01:06,210
Als er een andere
profeet was die hoofdstuk

1033
01:01:06,210 --> 01:01:10,230
9 tot en met 14 heeft geschreven,
zullen we dat nooit weten,

1034
01:01:10,230 --> 01:01:14,070
en er is geen reden voor ons
om ons daar druk over te maken.

1035
01:01:14,070 --> 01:01:19,470
Het Nieuwe Testament citeerde zo uitvoerig
uit deze laatste zes hoofdstukken,

1036
01:01:19,470 --> 01:01:23,190
omdat we juist daarin,
meer dan in de eerste acht,

1037
01:01:23,190 --> 01:01:27,750
het getuigenis over Christus en
over nieuwtestamentische zaken

1038
01:01:27,750 --> 01:01:32,250
hebben dat de schrijvers van het Nieuwe
Testament uit die hoofdstukken aanhalen.

1039
01:01:32,250 --> 01:01:35,670
Het is duidelijk dat de schrijvers
van het Nieuwe Testament

1040
01:01:35,670 --> 01:01:38,610
ze in elk geval als
geïnspireerd aanvaardden,

1041
01:01:38,610 --> 01:01:41,490
als het werk van een
geïnspireerde profeet.

1042
01:01:41,490 --> 01:01:45,870
Ze zeiden niet altijd welke profeet ze
bedoelden die deze dingen gezegd had,

1043
01:01:45,870 --> 01:01:50,670
maar Zacharia is een even goede
veronderstelling als welke andere ook,

1044
01:01:50,670 --> 01:01:53,430
vooral omdat ze aan zijn
boek zijn toegevoegd.

1045
01:01:53,430 --> 01:01:56,250
Ik denk dat ze waarschijnlijk
zijn werk zijn.

1046
01:01:56,250 --> 01:02:00,570
Zoals ik al zei, zijn de stijl en
de woordenschat van beide gedeelten

1047
01:02:00,570 --> 01:02:02,250
in wezen hetzelfde.

1048
01:02:02,250 --> 01:02:07,110
Dat is belangrijk, omdat profeten vaak
een heel kenmerkende woordenschat hebben,

1049
01:02:07,110 --> 01:02:08,970
die van elkaar verschilt.

1050
01:02:08,970 --> 01:02:11,670
Volgens mij wijzen de
aanwijzingen erop dat

1051
01:02:11,670 --> 01:02:14,730
Zacharia ook het laatste
gedeelte heeft geschreven.

1052
01:02:14,730 --> 01:02:19,350
Maar blijkbaar schreef hij het nadat
zijn eerste opdracht was volbracht.

1053
01:02:19,350 --> 01:02:24,270
Nadat de tempel voltooid was, was er
geen reden meer om daarover te spreken.

1054
01:02:24,270 --> 01:02:27,450
De reden om in het eerste
gedeelte data te vermelden,

1055
01:02:27,450 --> 01:02:32,250
kan heel goed eenvoudig zijn geweest
dat hij wilde aangeven op welke datum de

1056
01:02:32,250 --> 01:02:33,870
profetie werd uitgesproken.

1057
01:02:33,870 --> 01:02:38,370
Zo kon die worden vergeleken met de
data van de werkzaamheden aan de tempel.

1058
01:02:38,370 --> 01:02:42,750
Daarmee kon hij laten zien dat hij op
dit moment profeteerde, voordat zij

1059
01:02:42,750 --> 01:02:44,970
dat deden, enzovoort.

1060
01:02:44,970 --> 01:02:50,610
Een profetie dateren is nuttig wanneer je
heel duidelijk wilt maken dat de profetie

1061
01:02:50,610 --> 01:02:53,010
vóór de gebeurtenis werd uitgesproken.

1062
01:02:53,010 --> 01:02:56,490
Maar de gebeurtenissen van
hoofdstuk 9 tot en met 14

1063
01:02:56,490 --> 01:03:00,630
liggen zo ver na Zacharia's eigen
tijd, dat het niet nodig zou zijn

1064
01:03:00,630 --> 01:03:04,890
ze te dateren om te bewijzen dat
hij ze van tevoren had opgeschreven.

1065
01:03:04,890 --> 01:03:10,290
Als het boek Zacharia één boek was,
wist iedereen dat hij ze had geschreven.

1066
01:03:10,290 --> 01:03:13,290
En de vervulling ervan
ligt zo ver na zijn leven,

1067
01:03:13,290 --> 01:03:16,470
dat dit eigenlijk geen punt
van discussie zou zijn.

1068
01:03:16,470 --> 01:03:21,510
Niemand zou redelijkerwijs kunnen zeggen:
‘Deze zijn na de gebeurtenis geschreven.’

1069
01:03:21,510 --> 01:03:24,150
Hij zou dus geen data hoeven te vermelden.

1070
01:03:24,150 --> 01:03:27,030
Hij zou daar niet
hetzelfde doel mee hebben.

1071
01:03:27,030 --> 01:03:30,510
Er zijn verklaringen voor
waarom dezelfde schrijver dit

1072
01:03:30,510 --> 01:03:33,990
tweede gedeelte geschreven kan
hebben, met deze verschillen

1073
01:03:33,990 --> 01:03:35,790
ten opzichte van het eerste.

1074
01:03:35,790 --> 01:03:40,650
Het belangrijkste is dat je beseft dat
je na hoofdstuk 8 bij een ander gedeelte

1075
01:03:40,650 --> 01:03:43,470
komt, dat aanzienlijk verschilt.

1076
01:03:43,470 --> 01:03:47,010
Naar mijn mening is het
interessanter en belangrijker

1077
01:03:47,010 --> 01:03:52,110
vanwege de vele verwijzingen naar Christus
en de nieuwtestamentische werkelijkheden.

1078
01:03:52,110 --> 01:03:57,330
Ik wil erop wijzen dat dit laatste
gedeelte, hoofdstuk 9 tot en met 14,

1079
01:03:57,330 --> 01:04:00,690
zelf weer in twee
gelijke delen uiteenvalt.

1080
01:04:00,690 --> 01:04:06,690
Hoofdstuk 9, 10 en 11 vormen het
ene gedeelte, en hoofdstuk 12,

1081
01:04:06,690 --> 01:04:08,730
13 en 14 het andere.

1082
01:04:08,730 --> 01:04:14,850
Dus 9 tot en met 11 en 12 tot en met
14 zijn afzonderlijke Godsspraken.

1083
01:04:14,850 --> 01:04:18,750
Dat weten we omdat ze allebei
met dezelfde zinsnede beginnen.

1084
01:04:18,750 --> 01:04:24,150
Hoofdstuk 9, vers 1, waarmee het
eerste van deze gedeelten begint, zegt:

1085
01:04:24,150 --> 01:04:28,470
Een last, het woord van de
HEERE in het land Chadrach.

1086
01:04:28,470 --> 01:04:33,090
Damascus zal zijn rustplaats zijn,
want de HEERE heeft oog voor mensen,

1087
01:04:33,090 --> 01:04:35,370
net als voor al de stammen van Israël,

1088
01:04:35,370 --> 01:04:39,990
Het woord ‘burden’ wordt in verschillende
vertalingen soms anders vertaald.

1089
01:04:39,990 --> 01:04:41,250
Sommige zeggen:

1090
01:04:41,250 --> 01:04:43,950
De boodschap van de
Heer, of iets dergelijks.

1091
01:04:43,950 --> 01:04:47,730
Maar ‘burden’, ‘last’,
is een goede vertaling:

1092
01:04:47,730 --> 01:04:50,070
‘De last van het woord van de Heere.’

1093
01:04:50,070 --> 01:04:52,950
De spreker vergelijkt hier
de Engelse formulering

1094
01:04:52,950 --> 01:04:55,590
‘the burden of the word of the Lord’.

1095
01:04:55,590 --> 01:04:59,430
De HSV geeft deze verbinding
anders weer: ‘Een last,

1096
01:04:59,430 --> 01:05:03,690
het woord van de HEERE’ of ‘De
last, het woord van de HEERE’.

1097
01:05:03,690 --> 01:05:06,330
Dit is een heel ongebruikelijke zinsnede.

1098
01:05:06,330 --> 01:05:10,110
‘De last van de Heere’ komt elders
in het Woord van de Heere voor,

1099
01:05:10,110 --> 01:05:14,250
maar ‘de last van het woord van de Heere’
komt verder slechts op twee plaatsen in

1100
01:05:14,250 --> 01:05:15,690
de Bijbel voor.

1101
01:05:15,690 --> 01:05:20,610
Een daarvan is Zacharia 12:1,
waarmee het andere gedeelte begint.

1102
01:05:20,610 --> 01:05:22,770
Vers 12:1 begint met:

1103
01:05:22,770 --> 01:05:25,950
De last, het woord van
de HEERE over Israël.

1104
01:05:25,950 --> 01:05:30,630
De HEERE spreekt, Die de hemel
uitspant, de aarde grondvest en de

1105
01:05:30,630 --> 01:05:33,030
geest van de mens in zijn binnenste vormt.

1106
01:05:33,030 --> 01:05:34,950
Dezelfde zinsnede.

1107
01:05:34,950 --> 01:05:37,590
De enige andere plaats in
de Bijbel waar je die vindt,

1108
01:05:37,590 --> 01:05:42,330
is het openingsvers van Maleachi, die ook
een profeet van na de ballingschap is.

1109
01:05:42,330 --> 01:05:45,030
Maleachi 1:1 zegt:

1110
01:05:45,030 --> 01:05:50,430
Een last, het woord van de HEERE tot
Israël, door de dienst van Maleachi.

1111
01:05:50,430 --> 01:05:55,470
**Verwijzing gecontroleerd:** zowel
de spreker als het bovenstaande citaat

1112
01:05:55,470 --> 01:05:58,410
verwijzen naar Maleachi 1:1.

1113
01:05:58,410 --> 01:06:02,250
Er is hier geen verschil
in hoofdstuk of vers.

1114
01:06:02,250 --> 01:06:05,610
Dit zijn de enige drie
plaatsen in de Bijbel die deze

1115
01:06:05,610 --> 01:06:10,290
vreemde uitdrukking gebruiken: ‘De
last van het woord van de Heere.’

1116
01:06:10,290 --> 01:06:16,350
Hoofdstuk 9 van Zacharia en hoofdstuk
12 beginnen allebei met die zinsnede,

1117
01:06:16,350 --> 01:06:20,970
alsof ze een nieuwe last of
Godsspraak of profetie inleiden.

1118
01:06:20,970 --> 01:06:25,170
Dat doen ze inderdaad, want ik
geloof dat hoofdstuk 9 tot en met 11

1119
01:06:25,170 --> 01:06:29,070
ons een doorlopende profetie geven
en ons daadwerkelijk tot de tijd

1120
01:06:29,070 --> 01:06:30,750
van Christus brengen.

1121
01:06:30,750 --> 01:06:34,170
En zelfs, in het laatste
vers van hoofdstuk 11,

1122
01:06:34,170 --> 01:06:39,150
tot de verwoesting van Jeruzalem of het
overgeven van de Joden aan de Romeinen

1123
01:06:39,150 --> 01:06:41,670
nadat zij Christus hebben gekruisigd.

1124
01:06:41,670 --> 01:06:43,230
Dat is wat ik geloof.

1125
01:06:43,230 --> 01:06:47,370
Ik geloof dat hoofdstuk 9 begint
in de tijd van Alexander de Grote,

1126
01:06:47,370 --> 01:06:50,670
wanneer hij het voormalige
Perzische Rijk verovert.

1127
01:06:50,670 --> 01:06:55,170
Het Perzische Rijk was het wereldrijk
dat in Zacharia's dagen bestond.

1128
01:06:55,170 --> 01:07:00,150
Maar dat rijk viel na een paar honderd
jaar, en bijna zo lang na Zacharia's tijd,

1129
01:07:00,150 --> 01:07:02,490
in handen van Alexander de Grote.

1130
01:07:02,490 --> 01:07:05,190
Het Griekse Rijk kwam ervoor in de plaats.

1131
01:07:05,190 --> 01:07:09,450
Ik geloof dat hoofdstuk 9 voorbij
de tijd van Zacharia kijkt,

1132
01:07:09,450 --> 01:07:14,430
naar de tijd van Alexander de Grote,
waarop de Makkabese oorlogen volgden.

1133
01:07:14,430 --> 01:07:17,070
Die staan niet in onze
Schriften opgetekend,

1134
01:07:17,070 --> 01:07:21,870
maar ze vormden een uiterst belangrijke
periode in de geschiedenis van Israël.

1135
01:07:21,870 --> 01:07:24,630
Het Chanoekafeest dat
ze nog steeds vieren,

1136
01:07:24,630 --> 01:07:27,810
is een viering van de
Makkabese overwinningen.

1137
01:07:27,810 --> 01:07:29,970
Daar zullen we later meer over zeggen.

1138
01:07:29,970 --> 01:07:35,130
Maar na de Makkabese oorlogen voert de
profetie ons naar de tijd van Christus

1139
01:07:35,130 --> 01:07:39,930
en naar Zijn verwerping voor dertig
zilverstukken, in hoofdstuk 11.

1140
01:07:39,930 --> 01:07:42,930
Helemaal aan het einde
van hoofdstuk 11 zegt God:

1141
01:07:42,930 --> 01:07:45,810
Ik roeide binnen één
maand drie herders uit,

1142
01:07:45,810 --> 01:07:48,510
omdat Mijn ziel hen niet
langer kon verdragen,

1143
01:07:48,510 --> 01:07:51,150
en ook had hun ziel een afkeer van Mij.

1144
01:07:51,150 --> 01:07:54,150
Toen zei Ik: Ik zal u niet meer weiden.

1145
01:07:54,150 --> 01:07:59,310
Laat sterven wat sterft, laat uitgeroeid
worden wat dreigt uitgeroeid te worden

1146
01:07:59,310 --> 01:08:03,030
en laten zij die overblijven
elkaars vlees verslinden.

1147
01:08:03,030 --> 01:08:06,870
Daarop nam Ik Mijn stok
LIEFLIJKHEID en brak hem stuk,

1148
01:08:06,870 --> 01:08:12,150
om zo Mijn verbond te verbreken dat
Ik met al die volken gesloten had.

1149
01:08:12,150 --> 01:08:16,470
Op die dag werd het verbroken en zo
hebben de ellendigen onder de schapen,

1150
01:08:16,470 --> 01:08:20,970
die Mij verwachtten, erkend dat
het een woord van de HEERE was.

1151
01:08:20,970 --> 01:08:26,430
Want Ik had tegen hen gezegd: Als het
goed is in uw ogen, geef Mij Mijn loon;

1152
01:08:26,430 --> 01:08:28,230
zo niet, laat het na.

1153
01:08:28,230 --> 01:08:32,670
Toen hebben zij Mijn loon
afgewogen: dertig zilverstukken.

1154
01:08:32,670 --> 01:08:36,811
Maar de HEERE zei tegen Mij:
Werp dat de pottenbakker toe —

1155
01:08:36,811 --> 01:08:40,470
een mooie prijs waarop
Ik door hen geschat ben!

1156
01:08:40,470 --> 01:08:44,970
Daarop nam Ik de dertig zilverstukken
en wierp ze in het huis van de HEERE

1157
01:08:44,970 --> 01:08:46,530
de pottenbakker toe.

1158
01:08:46,530 --> 01:08:50,970
Toen brak Ik Mijn tweede
stok, SAMENBINDING, stuk,

1159
01:08:50,970 --> 01:08:55,350
om zo de broederschap te
verbreken tussen Juda en Israël.

1160
01:08:55,350 --> 01:09:00,330
De HEERE zei tegen mij: Neem u nogmaals
de uitrusting van een dwaze herder.

1161
01:09:00,330 --> 01:09:04,050
Want zie, Ik zal een herder
in het land doen opstaan:

1162
01:09:04,050 --> 01:09:07,770
naar wat dreigt uitgeroeid te
worden, zal hij niet omzien,

1163
01:09:07,770 --> 01:09:13,110
de jonge dieren zal hij niet gaan zoeken,
wat gebroken is, zal hij niet genezen,

1164
01:09:13,110 --> 01:09:16,110
wat nog overeind staat,
zal hij niet verzorgen,

1165
01:09:16,110 --> 01:09:21,210
maar hij zal het vlees van de vette dieren
eten en hun hoeven zal hij afrukken.

1166
01:09:21,210 --> 01:09:23,730
Ik denk dat Hij naar de Romeinen verwijst.

1167
01:09:23,730 --> 01:09:27,210
Omdat de Joden Christus
verwierpen en ze zeiden:

1168
01:09:27,210 --> 01:09:32,730
Maar zij schreeuwden: Weg met
Hem, weg met Hem, kruisig Hem!

1169
01:09:32,730 --> 01:09:36,450
Pilatus zei tegen hen: Moet
ik uw Koning kruisigen?

1170
01:09:36,450 --> 01:09:40,650
De overpriesters antwoordden: Wij
hebben geen koning dan de keizer.

1171
01:09:40,650 --> 01:09:41,610
zei God:

1172
01:09:41,610 --> 01:09:43,710
Jullie willen de keizer als koning.

1173
01:09:43,710 --> 01:09:46,170
Hij zal geen al te goede herder zijn.

1174
01:09:46,170 --> 01:09:49,530
Hij zal de macht grijpen
en jullie onderwerpen.

1175
01:09:49,530 --> 01:09:53,970
Dus die last van het woord van de
Heere, hoofdstuk 9 tot en met 11,

1176
01:09:53,970 --> 01:09:57,930
loopt van de tijd van Alexander,
van de val van het Perzische Rijk,

1177
01:09:57,930 --> 01:10:01,530
tot de tijd waarin de
Romeinen Jeruzalem veroveren.

1178
01:10:01,530 --> 01:10:03,270
Dat is wat ik geloof.

1179
01:10:03,270 --> 01:10:06,090
Als je bij hoofdstuk
12 tot en met 14 komt,

1180
01:10:06,090 --> 01:10:09,450
geloof ik dat het verhaal daar
wordt opgepakt en min of meer

1181
01:10:09,450 --> 01:10:12,570
parallel loopt aan de
andere drie hoofdstukken.

1182
01:10:12,570 --> 01:10:14,790
Het wordt iets later opgepakt.

1183
01:10:14,790 --> 01:10:17,370
Volgens mij wordt het,
als ik me niet vergis,

1184
01:10:17,370 --> 01:10:19,890
opgepakt in de tijd van de Makkabeeën.

1185
01:10:19,890 --> 01:10:25,230
Ook Christus wordt genoemd, in hoofdstuk
13, waar we de bekende uitspraak vinden:

1186
01:10:25,230 --> 01:10:30,330
Zwaard, ontwaak tegen Mijn Herder en
tegen de Man Die Mijn Metgezel is,

1187
01:10:30,330 --> 01:10:33,090
spreekt de HEERE van de legermachten.

1188
01:10:33,090 --> 01:10:36,330
Sla die Herder en de schapen
zullen overal verspreid worden.

1189
01:10:36,330 --> 01:10:39,570
Maar Ik zal Mijn hand
tot de kleinen wenden.

1190
01:10:39,570 --> 01:10:43,650
Jezus zei tegen Zijn discipelen op
de avond waarop Hij werd verraden:

1191
01:10:43,650 --> 01:10:49,110
Toen zei Jezus tegen hen: U zult in
deze nacht allen aanstoot aan Mij nemen,

1192
01:10:49,110 --> 01:10:53,670
want er is geschreven: Ik zal de
Herder slaan en de schapen van de kudde

1193
01:10:53,670 --> 01:10:55,830
zullen uiteengedreven worden.

1194
01:10:55,830 --> 01:10:59,970
Hoofdstuk 13 gaat dus duidelijk
over de kruisiging van Christus.

1195
01:10:59,970 --> 01:11:03,690
Vervolgens begint hoofdstuk 14,
naar mijn bescheiden mening,

1196
01:11:03,690 --> 01:11:08,190
met de verwoesting van Jeruzalem
in het jaar 70 na Christus.

1197
01:11:08,190 --> 01:11:10,470
Daar eindigde hoofdstuk 11.

1198
01:11:10,470 --> 01:11:14,070
Hoofdstuk 14, het laatste
hoofdstuk van Zacharia,

1199
01:11:14,070 --> 01:11:16,650
begint met de verwoesting van Jeruzalem.

1200
01:11:16,650 --> 01:11:20,730
Dit is echt een minderheidsstandpunt,
maar ik zal met een beroep op de Schrift

1201
01:11:20,730 --> 01:11:22,410
bewijzen dat ik gelijk heb.

1202
01:11:22,410 --> 01:11:25,230
Ik geloof dat de rest van hoofdstuk 14,

1203
01:11:25,230 --> 01:11:28,050
na de beschrijving van de
verwoesting van Jeruzalem,

1204
01:11:28,050 --> 01:11:31,890
over het tijdperk van de
gemeente gaat waarin we nu leven.

1205
01:11:31,890 --> 01:11:35,130
Het tijdperk dat volgt op
de verwoesting van Jeruzalem

1206
01:11:35,130 --> 01:11:37,830
en doorloopt tot in onze eigen tijd.

1207
01:11:37,830 --> 01:11:41,790
Waarom zou ik zoiets zeggen, vooral
omdat het nogal afwijkt van wat de

1208
01:11:41,790 --> 01:11:43,470
meeste mensen denken?

1209
01:11:43,470 --> 01:11:47,430
Omdat de schrijvers van het Nieuwe
Testament mij daartoe dwingen.

1210
01:11:47,430 --> 01:11:48,690
Daar gaat het om.

1211
01:11:48,690 --> 01:11:51,510
Wanneer ik het Oude Testament
probeer te begrijpen,

1212
01:11:51,510 --> 01:11:55,890
wil ik erachter komen hoe Paulus
het begreep, hoe Jezus het begreep,

1213
01:11:55,890 --> 01:11:59,790
hoe Petrus het citeert, hoe
de apostelen het begrepen.

1214
01:11:59,790 --> 01:12:01,830
En dat geeft ons inzicht.

1215
01:12:01,830 --> 01:12:05,550
Zoals ik al zei, citeren de
schrijvers van het Nieuwe Testament

1216
01:12:05,550 --> 01:12:10,050
heel vaak uit dit gedeelte van
Zacharia, of zinspelen ze erop.

1217
01:12:10,050 --> 01:12:12,930
Weet je waar ze telkens naar
verwijzen wanneer ze dat doen?

1218
01:12:12,930 --> 01:12:15,030
Naar datgene waar ik het over heb.

1219
01:12:15,030 --> 01:12:18,330
De populairdere opvatting
is, zoals je misschien weet,

1220
01:12:18,330 --> 01:12:23,010
dat vooral hoofdstuk 12 tot en met
14, de laatste drie hoofdstukken,

1221
01:12:23,010 --> 01:12:26,190
over Armageddon en de
grote verdrukking gaan,

1222
01:12:26,190 --> 01:12:30,090
de wederkomst van Christus
en het duizendjarig rijk.

1223
01:12:30,090 --> 01:12:33,870
Dat is duidelijk een heel andere
opvatting dan de opvatting die ik zojuist

1224
01:12:33,870 --> 01:12:35,250
naar voren bracht.

1225
01:12:35,250 --> 01:12:40,230
Binnen de populaire eschatologische
opvatting behoren hoofdstuk 12 tot en met

1226
01:12:40,230 --> 01:12:44,610
14 tot de favoriete gedeelten van
aanhangers van de bedelingenleer

1227
01:12:44,610 --> 01:12:47,010
wanneer ze over de eindtijd spreken.

1228
01:12:47,010 --> 01:12:51,330
Daar, in hoofdstuk 14 bijvoorbeeld,
ontlenen ze het idee aan dat

1229
01:12:51,330 --> 01:12:56,550
Jezus Zijn voet op de Olijfberg zal
zetten en die in tweeën zal splijten.

1230
01:12:56,550 --> 01:13:01,170
Bijna iedereen heeft wel gehoord dat
Jezus bij Zijn terugkeer Zijn voet op de

1231
01:13:01,170 --> 01:13:05,670
Olijfberg zal zetten en dat
de Olijfberg in tweeën splijt.

1232
01:13:05,670 --> 01:13:08,130
Dat komt uit Zacharia 14.

1233
01:13:08,130 --> 01:13:12,570
Het komt voort uit een ernstig
misverstand over Zacharia 14,

1234
01:13:12,570 --> 01:13:15,630
en ik denk dat dit heel
duidelijk aangetoond kan worden

1235
01:13:15,630 --> 01:13:17,490
wanneer we eraan toekomen.

1236
01:13:17,490 --> 01:13:21,450
Maar waar het om gaat, is dat ik
deze hoofdstukken anders zie dan

1237
01:13:21,450 --> 01:13:25,170
gebruikelijk is, en dat zal ik
enigszins moeten verantwoorden.

1238
01:13:25,170 --> 01:13:30,270
Ik wil nooit een ongebruikelijke opvatting
innemen en je daar dan mee laten zitten,

1239
01:13:30,270 --> 01:13:34,890
met de woorden: ‘Geloof me gewoon,
vertrouw me daar gewoon in.’

1240
01:13:34,890 --> 01:13:37,170
Ik wil niet dat je mij vertrouwt.

1241
01:13:37,170 --> 01:13:41,550
Ik wil dat je het uitzoekt, dat je de
Schriften onderzoekt om te zien of deze

1242
01:13:41,550 --> 01:13:42,630
dingen zo zijn.

1243
01:13:42,630 --> 01:13:45,930
Dat zullen we samen doen, en je
kunt het daarna ook zelf doen.

1244
01:13:45,930 --> 01:13:49,410
Bij deze inleiding wil ik
nog één ding duidelijk maken,

1245
01:13:49,410 --> 01:13:53,130
en dat zullen we opnieuw zeggen
wanneer we hierop terugkomen.

1246
01:13:53,130 --> 01:13:56,310
De visioenen in Zacharia zijn bizar.

1247
01:13:56,310 --> 01:13:58,110
Ze zijn echt vreemd.

1248
01:13:58,110 --> 01:14:01,590
Het is niet alleen maar
rechtstreeks voorspellend materiaal.

1249
01:14:01,590 --> 01:14:04,050
Het zijn eigenaardige visioenen,

1250
01:14:04,050 --> 01:14:09,390
vergelijkbaar met de visioenen in
Openbaring, en de stijl is apocalyptisch.

1251
01:14:09,390 --> 01:14:14,791
Ik geloof dat God deze bizarre manier
om dingen uit te beelden heeft gekozen —

1252
01:14:14,791 --> 01:14:17,551
en in de meeste gevallen
is die echt bizar —

1253
01:14:17,551 --> 01:14:21,150
omdat ze op die manier
beter te onthouden zijn.

1254
01:14:21,150 --> 01:14:26,010
Dingen die afwijken van het gewone
blijven beter in je geheugen hangen.

1255
01:14:26,010 --> 01:14:29,670
Je merkt niet al het verkeer op
dat op de snelweg voorbijkomt.

1256
01:14:29,670 --> 01:14:33,150
Wanneer je een auto op zijn dak
langs de kant van de weg ziet liggen,

1257
01:14:33,150 --> 01:14:35,070
vergeet je dat niet gemakkelijk.

1258
01:14:35,070 --> 01:14:39,150
Je ziet een auto die over de kop
is geslagen en in brand staat.

1259
01:14:39,150 --> 01:14:42,510
Dat wijkt af van het
gewone, en dat onthoud je.

1260
01:14:42,510 --> 01:14:47,250
Ik denk dat vreemde visioenen en
vreemde beelden vaak eenvoudigweg worden

1261
01:14:47,250 --> 01:14:50,010
gebruikt om in het
geheugen te blijven hangen.

1262
01:14:50,010 --> 01:14:53,490
Want als je zoiets eenmaal hebt
gezien of eraan hebt gedacht,

1263
01:14:53,490 --> 01:14:55,710
krijg je het moeilijk weer uit je hoofd.

1264
01:14:55,710 --> 01:14:57,810
We zien dat Zacharia dit doet.

1265
01:14:57,810 --> 01:15:02,130
Hetzelfde geldt voor die vreemde
uitgebeelde profetieën van Ezechiël.

1266
01:15:02,130 --> 01:15:04,470
De dingen die hij deed waren bizar.

1267
01:15:04,470 --> 01:15:08,430
Sommige critici denken zelfs
dat Ezechiël geestesziek was.

1268
01:15:08,430 --> 01:15:11,550
Er zijn werkelijk commentatoren
die dit suggereren.

1269
01:15:11,550 --> 01:15:15,570
Maar ik geloof dat God hem gewoon heel
vreemde dingen liet doen omdat dat

1270
01:15:15,570 --> 01:15:16,470
de aandacht trekt.

1271
01:15:16,470 --> 01:15:18,570
Als je alleen maar gewone dingen doet,

1272
01:15:18,570 --> 01:15:21,330
merken mensen misschien
niet eens dat je er bent.

1273
01:15:21,330 --> 01:15:25,290
Doe je heel vreemde dingen,
dan trekt dat ieders aandacht.

1274
01:15:25,290 --> 01:15:28,350
Dan willen ze weten waar dit over gaat.

1275
01:15:28,350 --> 01:15:32,550
Vreemde dingen zijn natuurlijk goed
te onthouden en trekken de aandacht.

1276
01:15:32,550 --> 01:15:38,130
Dat is, denk ik, een van de redenen
waarom de visioenen zo vreemd zullen zijn.

1277
01:15:38,130 --> 01:15:42,150
We zullen iets zeggen over hoe
je deze visioenen kunt benaderen,

1278
01:15:42,150 --> 01:15:47,130
en we zullen ook beginnen ze door
te nemen en hun inhoud te bespreken.

1279
01:15:47,130 --> 01:15:49,230
En het zal echt leuk worden.

1280
01:15:49,230 --> 01:15:52,230
Zacharia is een leuk boek zodra
je er niet meer bang voor bent.